IV SA/Po 1020/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 25 października 2016 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w[...] (dalej jako Skarżąca), zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu administracji, skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego opisaną w rubrum. Zaskarżoną decyzją została utrzymana w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nakazująca Skarżącej rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego – wolnostojącej przestrzennej konstrukcji zabawowej, wzniesionej na nieruchomości [...], jako wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżąca w skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Uzasadniając wniosek pełnomocnik napisał, że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu będącego przedmiotem decyzji doprowadzi do powstania po stronie Spółki znacznej szkody, która będzie obejmować koszty dokonania rozbiórki obiektu. Koszty takie już w same w sobie będą stanowiły spory wydatek dla Spółki, ponieważ konstrukcja opisana w decyzji powstawała wyłącznie na skutek ponad miesięcznej pracy zespołu ludzi, a wszystkie jej elementy były montowane ręcznie i wyłącznie w tan sam sposób może ona być poddana rozbiórce. Konstrukcja została wzniesiona pod zadaszeniem, które powstało tylko z tego powodu i w przypadku egzekwowania obowiązku rozbiórki Skarżąca zostanie postawiona przed dodatkową okolicznością tj. rozebraniem tego zadaszenia. Narazi to Skarżącą na dodatkowe koszty, równie uciążliwe. Koszy likwidacji zadaszenia oraz konstrukcji zabawowej spowodują, że brak będzie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej; konstrukcja jest wykorzystywana przez Skarżącą i osiąga ona przy jej użyciu przychody. Demontaż przedmiotu decyzji przełoży się na utratę spodziewanych i zaplanowanych przychodów. Odrobienie straty w późniejszym czasie będzie niemożliwe. Skarżąca utraci płynność finansową. Nie bez znaczenia jest i to, że Skarżąca jest najemcą nieruchomości, na której stoi konstrukcja zabawowa oraz zadaszenie do niej i w związku z umową najmu płaci czynsz. Czynsz ten musi płacić niezależnie od tego czy obiekty stoją na tej nieruchomości czy nie i ich likwidacja spowoduje konieczność dalszego pokrywania czynszu, a w dalszej perspektywie konieczność rozwiązania tej umowy w każdy dopuszczalny prawem sposób. Wykonanie decyzji doprowadzi do wygaszenia wszelkiej działalności oraz jej definitywnego zakończenia. Skarżąca podkreśliła, że organy nie nadały decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sprawie nie zachodzi żadne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a także dla środowiska naturalnego. Ewentualne uchylenie decyzji przez Sąd spowoduje, że wykonana już rozbiórka obiektów znajdujących się na nieruchomości uniemożliwi przywrócenie stanu poprzedniego bez ponoszenia znacznej szkody po stronie spółki, a sam powrót do stanu poprzedniego będzie wymagał nakładu znacznych środków oraz czasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Podstawę prawną wydania przez sąd orzeczenia w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności stanowi art. 61 § 3-5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa). Zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 Ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Natomiast samo wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu. Celem instytucji wstrzymania wykonania nie jest ocena legalności aktu lub czynności, ale ukształtowanie stosunków, do czasu rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a więc negatywnym skutkom, które może wywołać decyzja administracyjna (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2007 r. II FSK 1490/07, LEX nr 1011336; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 r. II OZ 741/08, LEX nr 493666). Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 Ppsa nie musi mieć charakteru materialnego. Przepis ten dotyczy takiej szkody (majątkowej lub niemajątkowej), która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2011 r., II FZ 681/11, LEX nr 1070143; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2011 r. II GZ 423/11, LEX nr 1068940; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. GZ 138/04, LEX nr 281811). Należy stwierdzić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że decyzja nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się bowiem z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że nie było podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed rozpoczęciem rozbiórki budynku, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów. Ponadto rozbiórka każdego obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności, może spowodować trudne do odwrócenia skutki (por. np.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r. II OSK 779/12, LEX nr 1356247; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2009 r. II OSK 1170/08, LEX nr 597153; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012 r. II OSK 2755/12 LEX nr 1240722; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2012 r. II OSK 385/12, LEX nr 1138198; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2008 r. II OZ 800/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stwierdza, że Skarżąca w sposób jasny, spójny i logiczny wykazała we wniosku zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskrzonej decyzji. Sąd zaznacza, że z akt sprawy wynika argument podniesiony w uzasadnieniu wniosku, że Skarżąca jest poddzierżawcą nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowa konstrukcja zabawowa (k. 127). Sądowi jest wiadomo z urzędu, że postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 426/16, w sprawie także ze skargi Skarżącej, zostało wstrzymane wykonanie decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego – hali namiotowej stanowiącej zadaszenie (przekrycie) przedmiotowej konstrukcji zabawowej (decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r., nr [...]), zaś nieprawomocnym wyrokiem z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 426/16 Sąd oddalił skargę na przywołaną decyzję. W konsekwencji, na podstawie art. 61 § 3 i 5 Ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.