IV SA/Po 1100/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T., R. T. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie "G. " w L. postanawia: odrzucić skargę J. T. i R. T. pismem sporządzonym dnia 07 października 2018 r. wnieśli do sądu administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie "G. " w L.. Na wezwanie Przewodniczącej Wydziału R. T. (występujący w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik żony J. T.) wyjaśnił, że przed wniesieniem skargi, już w 2008 r. wielokrotnie informował M. L. i zwracał się do M. L. "o przywrócenie do stanu pierwotnego" jego nieruchomości. Skarżący wskazał nadto, że sprawę "oddał" do Sądu Okręgowego w P., a w ostatnich 3 latach zwracał się wielokrotnie z prośbą o przywrócenie stanu pierwotnego i "zdjęcie syfu asfaltowego". Skarżący wskazał, że pisma są do wglądu w Sądzie Okręgowym Wydziale Zamiejscowym w L.. Wskazano też na pisma kierowane do prokuratury oraz pisma skierowane do Departamentu Nadzoru Administracyjnego w W., które złożono po rozmowach w Ministerstwie Sprawiedliwości. Podano również, że pisma zostały złożone do: Prezydenta M. L., Przewodniczącego Rady Miasta, Rady Miasta, Sądu Okręgowego i "osoby nadzorującej pana G. ". Jak wyjaśniono jednak w piśmie z dnia 23 stycznia 2019 r. wszystkie wymienione powyżej pisma zostały "kompletnie zlekceważone" (k. 37-40 akt sąd.). Do pisma z dnia 23 stycznia 2019 r. Skarżący załączył: pismo J. T. z dnia 06 maja 2008 r. adresowane do Prezydenta M. L. w sprawie usunięcia asfaltu (k.41 akt sąd.), pismo J. T. z dnia 15 października 2008 r. adresowane do Prezydenta M. L. (k.42 akt sąd.), pismo J. T. adresowane do Sądu Rejonowego w L. w sprawie "bezpodstawnego zawłaszczenia, jak również bezprawnego wtargnięcia, niszczenia i wykorzystywania przez okres 10 lat prywatnej posesji (k. 43 akt sąd.), pismo J. T. z dnia 26 maja 2018 r. adresowane do Prezydenta M. L. i informujące o skierowaniu do Prezydenta RP skargi w związku z lekceważeniem Skarżącej przez Prezydenta M. L. oraz "niszczeniem spokoju rodzinnego" (k.44 akt sąd.); pismo J. T. oraz R. T. z dnia 14 sierpnia 2018 r. adresowane do Starostwa Powiatowego w związku z prowadzoną sprawą w Sądzie Okręgowym w P. (k. 45 akt sąd.); pismo J. T. oraz R. T. z dnia 03 września 2018 r. do M. G. informujące o skierowaniu całej sprawy do Prezesa Rady Ministrów z prośbą "o wszczęcie postępowania przeciwko p. B. ", w związku z bezumownym korzystaniem przez wiele lat z ich nieruchomości (k. 46 akt sąd.), pismo J. T. oraz R. T. z dnia 08 września 2018 r. adresowane do SSO S. w sprawie o sygn. XIII C [...]/2 w kwestii zdjęcia położonego asfaltu (k. 47 akt sąd.), pismo J. T. oraz R. T. z dnia 16 października 2018 r. adresowane do Przewodniczącego Rady M. L., w którym Skarżący wyraża swoją dezaprobatę co do treści pisma otrzymanego w odpowiedzi na złożoną przez niego skargę (k.48 akt sąd.), pismo J. T. oraz R. T. z dnia 24 października 2018 r. adresowane do Sądu Okręgowego w P. Wydziału XIII Cywilnego w sprawie zdjęcia asfaltu (k. 49 akt sąd.), pismo J. T. oraz R. T. z dnia 29 października 2018 r. w sprawie zdjęcia asfaltu (k. 50 akt sąd.). W związku z treścią otrzymanej odpowiedzi Sąd na podstawie art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: ppsa) wyjaśnił Skarżącym, że warunkiem poddania wskazanej w skardze uchwały merytorycznej kontroli sądu administracyjnego, jest wykazanie, że oboje skarżący, przed wniesieniem skargi wezwali organ do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Wraz z pouczeniem, wezwano Skarżących ponownie do wykazania, że oboje skarżący, przed wniesieniem skargi wezwali organ do usunięcia naruszenia interesu prawnego zaskarżoną uchwałą. Jednocześnie Sąd zwrócił się w tej sprawie również do organu. W zakreślonym przez Sąd terminie odpowiedział R. T., który deklarując, że przed złożeniem skargi do Sądu wzywał organ do usunięcia naruszenia interesu prawnego zaskarżoną Uchwałą nadesłał: pismo Skarżących z dnia 13 listopada 2018 r. adresowane do Sądu Okręgowego w P. (k.64 akt sąd.), pismo Skarżącej z dnia 19 października 2017 r. adresowane do Sądu Rejonowego w L. (k. 65 akt sąd.), pismo J. T. z dnia 19 kwietnia 2018 r. adresowane go Prokuratora Prokuratury O. H. M. (k.66 akt sąd.), S. M. z dnia 17 października 2018 r. adresowaną do Rady M. L. (k.67 akt sąd.), pismo J. T. z dnia 25 czerwca 2018 r. adresowane do Prezydenta M. L. (k.68 akt sąd.), pismo Skarżących z dnia 29 października 2018 r. adresowane do Rady M. L. (k. 74 akt sąd.). Ponownie nadesłano też przesłane już wcześniej do akt niniejszej sprawy pisma: J. T. oraz R. T. z dnia 14 sierpnia 2018 r. adresowane do Starostwa Powiatowego w związku z prowadzoną sprawą w Sądzie Okręgowym w P. (k. 69 akt sąd.); pismo J. T. oraz R. T. z dnia 03 września 2018 r. do M. [...] informujące o skierowaniu całej sprawy do Prezesa Rady Ministrów z prośbą "o wszczęcie postępowania przeciwko p. [...]", w związku z bezumownym korzystaniem przez wiele lat z ich nieruchomości (k. 70 akt sąd.), a także pismo J. T. oraz R. T. z dnia 08 września 2018 r. adresowane do SSO [...] w sprawie o sygn. [...] w kwestii zdjęcia położonego asfaltu (k. 71 akt sąd.), jak również pismo J. T. oraz R. T. z dnia 16 października 2018 r. adresowane do Przewodniczącego Rady M. L., w którym Skarżący wyraża swoją dezaprobatę co do treści pisma otrzymanego w odpowiedzi na złożoną przez siebie skargę w związku z łamaniem prawa przez Prezydenta L. i R. M. (k. 72 akt sąd.), pismo J. T. z dnia 06 maja 2008 r. adresowane do Prezydenta M. L. (k.76 akt sąd.), pismo J. T. z dnia 15 października 2008 r. adresowane do Prezydenta M. L. w sprawie usunięcia asfaltu i usunięcia znaków drogowych (k.75 akt sąd.). Pełnomocnik organu w zakreślonym terminie wyjaśnił, że Skarżący nie wzywali organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego uchwałą Rady Miasta z dnia [...] września 2012 r. nr [...] r. (k.60 akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga J. T. i R. T. podlega odrzuceniu z powodu nie wypełnienia warunków koniecznych do jej skutecznego wniesienia. Skarga J. T. i R. T. złożona została w oparciu o art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.u. z 2018, poz. 994). Przepis art. 101 ustawy o samorządzie gminnym podlegał w nieodległym czasie nowelizacji. W obecnym jego brzmieniu wniesienie skargi na uchwałę organu gminy z zakresu administracji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zauważyć jednak należy, że w myśl przepisów przejściowych ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r., poz. 935) przepisy ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu nadanym tą nowelizacją stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu jej wejścia, a więc po 1 czerwca 2017 r. (zob. art. 17 ust. 2 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r.). W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała z dnia z dnia [...] września 2012 r. Stosuje się do niej zatem art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym według brzmienia obowiązującego do dnia 31 maja 2017 r. (wówczas tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 446 ze zm.). Przepis ten stanowił wówczas, że "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". Jak wynika z przedłożonej Sądowi dokumentacji J. T. i R. T. przed wniesieniem skargi nie wyczerpali warunku jej skutecznego wniesienia obejmującego złożenie wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego zaskarżoną uchwałą. W niniejszej sprawie do skargi na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie "G. " w L. (dalej również jako: Uchwała) nie załączono wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego dokonanego ani przez J. T., ani przez R. T. dlatego też Sąd zwrócił się do nich o usunięcie tego braku formalnego złożonej skargi (k.33-35 oraz 52-57 akt sądowych). Wzywając Skarżących po raz drugi do usunięcia wskazanego braku formalnego, Sąd pouczył Skarżących na podstawie art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: ppsa) o przyczynach tego wezwania i skutkach jego niewykonania. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do wykazania, że Skarżący wezwali Radę Miasta do usunięcia naruszenia ich interesu prawnego uchwałą z dnia [...] września 2012 r. nr [...], przedłożono szereg pism, które na przestrzeni lat 2008-2018 Skarżący, razem, bądź osobno wystosowali do wielu organów państwa. Dokonując analizy tych pism Sąd miał na uwadze fakt, że intencją złożonej skargi jest spowodowanie merytorycznej kontroli Uchwały, która została uchwalona przez Radę Miasta w 2012 r. Oznacza to, że nie mogą stanowić dowodu wyczerpania trybu wniesienia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym pisma wysyłane przed wejściem zaskarżonej Uchwały w życie. Z tego powodu, z całą pewnością nie stanowią wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego zaskarżoną Uchwałą pisma z dnia: 06 maja 2008 r. (k. 41 i 76 akt sąd.) oraz 15 października 2008 r. (k. 42 i 75 akt sąd.). W następnej kolejności należy wskazać, że art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymaga dokonania wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego przed wniesieniem skargi do Sądu. Chwilę wniesienia skargi określa natomiast art. 83 § 3 i 4 ppsa. Należy zauważyć, że sporządzoną 07 października 2018 r. skargę nadano w Urzędzie Pocztowym w dniu 09 października 2018 r. i skierowano bezpośrednio do Sądu. W dniu 15 października 2018 r., nadana przez Sąd dnia 11 października 2018 r. skarga została doręczona organowi, który następnie przekazał ją Sądowi wraz z aktami sprawy. Niezależnie od powyższego, należy podkreślić, że - po wniesieniu skargi do Sądu - Skarżący wystosowali pisma: z dnia 24 października 2018 r. adresowane do Sądu Okręgowego w P. Wydziału XIII Cywilnego (k. 49 i 73v akt sąd.) oraz z dnia 13 listopada 2018 r. adresowane do Sądu Okręgowego w P. (k.64 akt sąd.). P. z dnia 24 października 2018 r. , po pierwsze zostało skierowane do Sądu Okręgowego, a po drugie dotyczy kwestii zdjęcia asfaltu z drogi (k. 49 akt sąd.). Pismo z dnia 13 listopada 2018 r. również zostało zaadresowane do Sądu Okręgowego w P. i dotyczy kwestii bezprawnej lokalizacji znaku drogowego na działce Skarżących (k.64 akt sąd.). Ponadto – również po wniesieniu skargi do Sądu - dnia 16 października 2018 r. wystosowano pismo do Przewodniczącego Rady Miasta (k. 48 i 72 akt sąd.), oraz dnia 29 października 2018 r. pismo adresowane do Rady M. L. (k. 50 i 74 akt sąd.), jak również S. M. sporządzoną 17 października 2018 r. adresowaną do Rady M. L. (k.67 akt sąd.). Wszystkie te pisma zostały sporządzone już po dacie złożenia skargi na Uchwałę. Dodać jednak należy, że jak wynika z treści pisma z dnia 16 października 2018 r. (k. 48 i 72 akt sąd.) stanowi ono wyraz niezadowolenia ze sposobu funkcjonowania Rady M. L. w związku ze sposobem załatwienia pisma Skarżących stanowiącego skargę. Skarżący wyraża w nim swoją dezaprobatę co do treści pisma otrzymanego w odpowiedzi na złożoną przez siebie skargę w związku z łamaniem prawa przez Prezydenta L. i R. M.. W piśmie z dnia 16 października 2018 r. Skarżący informują Przewodniczącego Rady Miasta o złożeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak również do Wojewody W. skargi w sprawie łamania przez P. L. oraz Radę M. L. prawa, a także lekceważenia mieszkańców i wykorzystywania stanowisk "poprzez układy" w celu zniszczenia życia uczciwym ludziom. Również pismo z 29 października 2018 r. adresowane do Rady M. L. (k. 50 i 74 akt sąd.) dotyczy kwestii zdjęcia asfaltu oraz żądania zapłaty odszkodowania w kwocie [...]zł dziennie "za przechowywanie masy asfaltowej na nieruchomości Skarżących". Z kolei S. M. sporządzona 17 października 2018 r. adresowana do Rady M. L. (k.67 akt sąd.) dotyczy natężenia ruchu na ul. [...] i S. oraz zasadności wprowadzenia na tych drogach ograniczenia prędkości oraz zakazu wjazdu ciężarówek. Skarżący wystosowali również inne pisma do: Sądu Rejonowego w L. (k.43 i 65 akt sąd.), SSO [...] (k. 47 i 71 akt sąd.), Prokuratora Prokuratury O. H. [...] (k.66 akt sąd.) i Starostwa Powiatowego (k. 45 i 69 akt sąd.). Zarówno lista adresatów tych pism, jak i analiza treści kierowanych do nich pism jednoznacznie wskazuje, że nie stanowiły one wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego uchwałą Rady Miasta z dnia [...] września 2012 r. nr [...]. Adresowane do Prezydenta M. L. pismo z 25 czerwca 2018 r. (k. 44 i 68 akt sąd.) również nie stanowiło wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego uchwałą Rady Miasta z dnia [...] września 2012 r. nr [...]. Z treści tego pisma wynika, że Skarżąca informowała w nim o skierowaniu do Prezydenta RP skargi w związku z lekceważeniem przez Prezydenta M. L. oraz "niszczeniem spokoju rodzinnego". Jak wskazała Skarżąca impulsem do napisania tego pisma, było mające po raz kolejny zignorowanie jej prośby adresowanej do Zarządu Dróg o zdjęcie asfaltowej powierzchni z jej posesji. Skierowane do M. [...] (k.46 i 70 akt sąd.) pismo z 03 września 2018 r. dotyczy złożonego do Rady M. L. zawiadomienia o łamaniu prawa i dalszym ingerowaniu w nieruchomość Skarżących przez p. [...]. P. to stanowi też informację o skierowaniu całej sprawy do Prezesa Rady Ministrów z prośbą "o wszczęcie postępowania przeciwko p. [...]", w związku z bezumownym korzystaniem przez wiele lat z ich nieruchomości. Analiza wszystkich przesłanych przez Skarżących i opisanych kolejno w uzasadnieniu niniejszego postanowienia dokumentów nie pozostawia żadnych wątpliwości, że nie stanowiły one wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego uchwałą Rady Miasta z dnia 20 września 2012 r. nr [...]. Dokonując oceny treści złożonych przez J. T. oraz R. T. pism w kontekście wykazania, że przed złożeniem skargi na uchwałę z dnia [...] września 2012 r. nr [...] wezwano Radę Miasta do usunięcia naruszenia interesu prawnego tą uchwałą Sąd wziął pod uwagę, że przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie stawia wysokich wymogów formalnych wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. W literaturze przedmiotu uznaje się wezwanie za podanie w rozumieniu art. 63 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: kpa) (zob. T. Woś, glosa do wyroku SN z dnia 26 czerwca 1992 r., III ARN 31/92, PiP 1995, z. 2, s. 108; E. Ochendowski, glosa do postanowienia NSA z dnia 12 czerwca 1991 r., SA/Wr 425/91, OSP 1993, z. 1, s. 20). Wymogi formalne podania regulują przepisy art. 63-66 kpa, a stosownie do art. 63 § 2 kpa podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Podkreślić należy, że w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie wskazano wprost innych niż wyżej opisane (wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie) wymagań wobec wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że niewątpliwie wezwanie takie powinno wskazywać kwestionowaną uchwałę oraz określać na czym polega naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnioskodawcy (por. wyrok NSA z dnia 12 września 2012 r. sygn. II OSK 1406/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Takich elementów nie zawiera jednak żadne z przesłanych Sądowi przez Skarżących pism. W żadnym z nadesłanych pism Skarżący nie wskazują nawet na kwestionowaną w skardze uchwałę z dnia [...] września 2012 r. nr [...], ani tym bardziej nie podają na czym polega naruszenie ich interesu prawnego lub uprawnienia – tą właśnie Uchwałą. Przeciwnie – wszystkie pisma dotyczą trwającego co najmniej od 2008 r. konfliktu z M., dotyczącego wylania masy asfaltowej – jak podnoszą Skarżący – na ich działkę. Podkreślić należy, że w analizowanych pismach - jednoznacznie - wyartykułowanymi żądaniami Skarżących jest: spowodowanie zdjęcia powierzchni asfaltowej wylanej na nieruchomości Skarżących, uzyskanie odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania z tej nieruchomości, zwrócenie uwagi na bezprawne w ocenie Skarżących działanie Rady Miasta L. i P. M. L. oraz lekceważące traktowanie Skarżących, a także żądanie zapewnienia bezpieczeństwa na ul. [...] i [...] poprzez wprowadzenie na tych drogach ograniczenia prędkości oraz zakazu wjazdu ciężarówek. Szczególnie zaakcentować należy, że z treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym niezmiennie wynika obowiązek wykazania naruszenia - interesu - prawnego (a nie naruszenia prawa). Dlatego też dokonując oceny dopuszczalności złożonej skargi Sąd wziął pod uwagę, że skoro sądową ochronę przysługującego stronie interesu prawnego, naruszonego przez uchwałę organu gminy z zakresu administracji publicznej, umożliwia art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, to podstawą zaskarżenia jest niezgodność z prawem aktu organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej - wywołującego negatywne następstwa - w sferze prawnej Skarżących (zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji uprawnienia, naruszenie interesu prawnego). W sposób jednoznaczny wymogi zaskarżenia dokonywanego w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym zdefiniował również Trybunał Konstytucyjny, precyzując, że jest to nie tylko niezgodność aktu z prawem, ale równocześnie naruszenie przezeń konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego podmiotu. Dlatego rzeczą strony składającej skargę w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest powołanie się na naruszenie interesu prawnego w wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego oraz w skardze i jego "co najmniej wysokie uprawdopodobnienie" (por. A. Kisielewicz, Skarga na akt organu gminy w trybie art. 101 u.s.g. w świetle orzecznictwa sądowego, "Samorząd Terytorialny" 2003/10, s. 68–69; M. Bogusz, Podstawy zaskarżenia i wzruszenia uchwały organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym, "Państwo i Prawo" 1994/12, s. 64; wyrok TK z 4.11.2003 r. (SK 30/02), http://trybunal.gov.pl). Reasumując, w okolicznościach badanej sprawy, pomimo wezwania Sądu, w żaden sposób nie wskazano, aby J. T. lub R. T. przed złożeniem skargi na uchwałę z dnia [...] września 2012 r. nr [...] wyczerpali warunek jej skutecznego wniesienia, obejmującego złożenie przed wniesieniem skargi do sądu, wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego zaskarżoną Uchwałą. Na wezwanie Sądu Skarżący odpowiedzieli, ale nadesłane przez nich pisma nie dotyczą naruszenia czyjegokolwiek interesu prawnego zaskarżoną uchwałą Rady Miasta z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie "G. " w L.. Jest to wystarczający powód odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2017 r., I OSK 2492/17 oraz z dnia 26 września 2017 r., II OSK 2034/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z wymienionych wyżej względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia. Postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 58 § 3 ppsa.