IV SA/Po 113/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 01 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi T. T. na zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie wyeliminowania naruszeń postanawia: odrzucić skargę. Dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...], Inspektor Ochrony Środowiska (zwany dalej także "WWIOŚ"), działając na postawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2021, poz. 1070, zwanego także "uIOŚ") oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] czerwca 2021 r. do [...] lipca 2021 r. w T. T., obejmującej teren oczyszczalni ścieków w T. P., udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] wydał zarządzenie pokontrolne. Wskazane zarządzenie pokontrolne zostało skutecznie doręczone w dniu [...] grudnia 2021 r. na adres siedziby T. T. (dalej również jako: "Spółka"), wynikający z uwidocznionego w aktach administracyjnych KRS spółki, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych. W doręczonym zarządzeniu pokontrolnym zawarto pouczenia. W pkt 2 tego pouczenia przytoczono treść art. 31a ust. 1 i 2 uIOŚ wskazując na obowiązek poinformowania Inspekcji Ochrony Środowiska w wyznaczonym terminie (który w niniejszej sprawie ustalono na dzień [...] stycznia 2022 r.) o wykonaniu zarządzenia pokontrolnego oraz o konsekwencjach braku terminowego poinformowania organu o zakresie wykonania zarządzenia pokontrolnego. W pkt 3 zarządzenia pokontrolnego wskazano, że przysługuje na nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w terminie 30 dni, za pośrednictwem Inspektor Ochrony Środowiska. Dnia [...] stycznia 2022 r. Prezes Zarządu Spółki pismem - adresowanym bezpośrednio do WWIOŚ - zatytułowanym: "Informacja w zakresie podjętych i zrealizowanych działań", poinformował, że "w wykonaniu obowiązku nałożonego w zarządzeniu pokontrolnym z dnia [...] grudnia 2021 roku, doręczonym do siedziby Spółki dnia [...] grudnia 2021 roku, niniejszym przedkłada informację w zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń". Wskazano, że "na dzień [...] stycznia 2022 roku Spółka podjęła następujące działania służące wyeliminowaniu wskazanych naruszeń:". W punktach od 1-11 - odpowiadającym kolejnym pkt. 1-11 zarządzenia pokontrolnego - poinformowano szczegółowo o podjętych działaniach. Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. nazwanym "Uzupełnienie skargi na zarządzenie pokontrolne" Prezes Zarządu Spółki zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oświadczając, że T. T. "uzupełnia skargę Spółki z dnia [...] stycznia 2022 r." na zarządzenie pokontrolne WWIOŚ z dnia z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...], żądając jego uchylenia. W treści pisma z dnia [...] stycznia 2022 r. zawarto informację, że Spółka przedkłada dowód uiszczenia wpisu sądowego, odpis skargi z dnia [...] stycznia 2022 r. oraz na podstawie art. 146 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. wnosi o uchylenie zarządzenia pokontrolnego oraz o "przekazanie skargi Spółki z dnia [...] stycznia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu"." W odpowiedzi na skargę WWIOŚ wniósł, w pierwszej kolejności, o odrzucenie skargi, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku, o oddalenie skargi. Organ podniósł, że pismo skarżącej z dnia [...] stycznia 2022 r. nie posiada znamion skargi, o których mowa w art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż nie zawiera żadnego wskazania naruszenia prawa lub interesu prawnego skarżącej w związku z czym faktycznie skargę wniesiono dopiero pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. i powinna ona podlegać odrzuceniu jako wniesiona z uchybieniem terminu 30 dni liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...], wydane na postawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2021, poz. 1070, zwanego także "uIOŚ"). Zgodnie z tym przepisem, na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Jak z powyższego wynika, adresatem zarządzenia pokontrolnego jest w każdym przypadku osoba fizyczna – także wówczas, gdy kontrolowanym przedsiębiorcą była osoba prawna. Sąd zauważa, iż w niniejszej sprawie zarządzenie zostało skierowane do Prezesa Zarządu T. w T. P., natomiast skargę wniosła sama Spółka (reprezentowana przez Prezesa Zarządu). Nie oznacza to jednak, iż skarga ta była niedopuszczalna z przyczyn podmiotowych, gdyż Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko, że zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.I.O.Ś, mimo iż adresowane do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej, w istocie stwierdza obowiązki prawne, jakie w ocenie organu Inspekcji ciążą na tej jednostce z mocy przepisów prawa lub decyzji z zakresu ochrony środowiska. Tym samym sprawa administracyjna wynikła na tle takiego zarządzenia dotyczy również interesu prawnego kontrolowanej jednostki w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., co oznacza, iż jednostka ta jest legitymowana do wniesienia skargi na zarządzenie pokontrolne skierowane do jej kierownika (por. T. Czech, Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska, ZNSA nr 3/2011, s. 97–98). W następnej kolejności należy wskazać, w orzecznictwie przyjęto, że zarządzenie pokontrolne wydawane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 uIOŚ może być zaskarżone do sądu administracyjnego jako inny akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej także "p.p.s.a.") (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1009/08, ONSAiWSA 2010, Nr 5, poz. 86; wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r., II OSK 1156/15, T. Czech, "Zarządzenie pokontrolne organów Inspekcji Ochrony Środowiska"; ZNSA 3/2011, s. 93). Podkreślić należy, że uIOŚ nie przewiduje środka zaskarżenia zarządzenia pokontrolnego wydanego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 uIOŚ do organu wyższego stopnia. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 53 § 2 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 452/18; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 236/20). Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało skierowane na adres kontrolowanego zakładu. Jak wynika z akt administracyjnych doręczenia dokonano skutecznie w dniu [...] grudnia 2021 r. Podkreślić należy, że kwestia ta pozostaje niesporna, a ustaleń w tym zakresie w żaden sposób nie kwestionuje również strona skarżąca, która w "Informacji w zakresie podjętych i zrealizowanych działań" wprost wskazała, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne z dnia [...] grudnia 2021 r. zostało doręczone w siedzibie skarżącej w dniu [...] grudnia 2021 r. Jak wynika z akt sprawy, zarządzenie pokontrolne prawidłowo zaadresowano do przedstawiciela kontrolowanego (Prezes Zarządu) i zgodnie z danymi w aktach sprawy skierowano na adres podany do korespondencji. Jak wynika też z akt sprawy strona skarżąca prawidłowo została pouczona, że przysługuje jej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w terminie 30 dni, za pośrednictwem Inspektor Ochrony Środowiska (pkt 3 pouczenia). Z datą doręczenia stronie skarżącej zarządzenia pokontrolnego wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, tj. z dniem [...] grudnia 2021 r. rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na opisane wyżej zarządzenie pokontrolne. Termin do wniesienia skargi upływał zatem z dniem [...] stycznia 2022 r. (poniedziałek). W terminie otwartym do wniesienia skargi na zarządzenie pokontrolne doręczone stronie skarżącej [...] grudnia 2021 r. nie wpłynęło jednak żadne pismo strony skarżacej, które byłoby kierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ,ani takie, które odpowiadałoby wymogom określonym przepisami prawa (art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 p.p.s.a.). Jak wynika natomiast z akt sprawy, niezależnie od (zawartego w pkt 3) pouczenia o terminie i sposobie wniesienia skargi, stronę skarżącą (w pkt 2) pouczono również o obowiązku poinformowania Inspekcji Ochrony Środowiska w wyznaczonym terminie (który w badanej sprawie upływał z dniem [...] stycznia 2022 r.) o wykonaniu zarządzenia pokontrolnego oraz o konsekwencjach braku terminowego poinformowania organu o zakresie wykonania zarządzenia pokontrolnego. Dlatego też pismem - adresowanym bezpośrednio i wyłącznie do WWIOŚ - zatytułowanym "Informacja w zakresie podjętych i zrealizowanych działań", Prezes Zarządu Spółki poinformował, że "w wykonaniu obowiązku nałożonego w zarządzeniu pokontrolnym z dnia [...] grudnia 2021 roku, doręczonym do siedziby Spółki dnia [...] grudnia 2021 roku, niniejszym przedkłada informację w zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń". Wskazano, że "na dzień [...] stycznia 2022 roku Spółka podjęła następujące działania służące wyeliminowaniu wskazanych naruszeń:". W punktach od 1-11 - odpowiadającym kolejnym pkt. 1-11 zarządzenia pokontrolnego - poinformowano szczegółowo o podjętych działaniach. Charakter tego pisma, jego treść oraz literalnie wskazany adresat, jak i data jego złożenia, nie pozostawiają wątpliwości, że zgodnie z jego osnową pismo to stanowiło -wyłącznie - "Informację w zakresie podjętych i zrealizowanych działań". Z treści tego pisma nie wynika, aby zawierało ono żądanie udzielenia ochrony sądowej, ani tym bardziej aby było skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarga do sądu administracyjnego na zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] została wniesiona dopiero pismem zatytułowanym "Uzupełnienie skargi na zarządzenie pokontrolne" sporządzonym dnia [...] stycznia 2022 r., i nadanym tego samego dnia w Urzędzie Pocztowym w Przeźmierowie (k. 12 akt sąd.), a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Odnosząc się do argumentacji skargi (zatytułowanej "Uzupełnienie skargi na zarządzenie pokontrolne") zauważyć należy, że strona skarżąca została prawidłowo i skutecznie pouczona o terminie (30 dni) oraz sposobie (za pośrednictwem WWIOŚ) wniesienia skargi oraz, że skarga przysługuje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Wbrew wywodom skargi (zatytułowanej "Uzupełnienie skargi na zarządzenie pokontrolne") pismo z dnia [...] stycznia 2022 r. zatytułowane zostało "Informacja w zakresie podjętych i zrealizowanych działań", a skierowane zostało do Inspektor Ochrony Środowiska. Zauważyć również trzeba, że nie bez przyczyny w skardze (zatytułowanej "Uzupełnienie skargi na zarządzenie pokontrolne") zawarto żądanie "przekazania skargi Spółki z dnia [...] stycznia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu" i wyjaśniono, że "intencją Spółki było również zaskarżenie Zarządzenia pokontrolnego". Strona skarżąca ma bowiem świadomość, że z treści jej pisma literalnie zatytułowanego "Informacja w zakresie podjętych i zrealizowanych działań" oraz skierowanego do WWIOŚ nie sposób wywieść, ani aby stanowiło ono skargę, ani aby adresowane było do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skoro zatem wbrew prawidłowemu pouczeniu o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, skargę na zarządzenie pokontrolne doręczone skutecznie w dniu [...] grudnia 2021 r. sporządzono dopiero [...] stycznia 2022 r. i tego samego dnia nadano w urzędzie pocztowym, to skargą ta jako spóźniona podlegała odrzuceniu. Z powyższych względów, skargę wniesioną w niniejszej sprawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., Sąd odrzucił, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.