IV SA/Po 1153/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-02-28

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję Burmistrza przyznającą zasiłek celowy na pokrycie strat powstałych w wyniku zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej, uwzględniając przy tym zasady uznania administracyjnego i cel pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą ostać się w obrocie prawnym, ponieważ organy obu instancji nie uzasadniły w sposób należyty wysokości przyznanego zasiłku celowego ani nie odniosły się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, takich jak możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej czy faktyczny zakres uszkodzeń. Wady te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca J. T. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie strat w budynku gospodarczym, powstałych w wyniku huraganu. Organ I instancji przyznał częściową pomoc, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła, że przyznana kwota nie pokrywa rzeczywistych kosztów naprawy i podniosła zarzuty dotyczące opieszałości organu, błędnego szacowania szkód oraz braku szczegółowych oględzin.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Barbara Szymkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2018r.nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ II instancji) decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania T. T. (dalej: skarżąca), reprezentowanej przez P. od decyzji Burmistrza [...] (dalej: Burmistrz, organ I instancji) z dnia [...].01.2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęski żywiołowej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu SKO wskazało, że zaskarżoną decyzją Burmistrz [...] przyznał skarżącej pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł na pokrycie strat powstałych w wyniku zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej - remont budynku gospodarczego. W podstawie prawnej organ wskazał art. 7 pkt 15, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 40 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 102 ust. 1, art. 106 ust. 1, art. 107, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm., dalej: u.p.s.) oraz odpowiednie akty wykonawcze. W dniu 13.10.2017 r. skarżąca zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z wnioskiem o udzielenie pomocy na pokrycie strat w budynku gospodarczym w związku z huraganem Ksawery, który przeszedł nad gminą W. w dniu 5.10.- 6.10.2017 r. We własnoręcznie sporządzonym "Kosztorysie do naprawy dachu" strona oszacowała wartość szkód na [...] zł - "opcja na blachę" lub [...] zł - "opcja na papę". Przed złożeniem wniosku, a na skutek zgłoszenia szkody, w dniu 12.10.2017 r. przeprowadzono oględziny przy udziale Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (potwierdzone w dniu 16.11.2017 r.). Szacowany budynek służył jako garaż, stwierdzono uszkodzenia niezagrażające życiu i zdrowiu ludzi. Według oceny uszkodzeń pokrycie dachu zostało zniszczone w 30% (zniszczenie pokrycia z papy), innych uszkodzeń nie stwierdzono, procentowy udział uszkodzeń w budynku wyniósł 9%. Dokumentację uzupełniają fotografie. W wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 24.10.2017 r. pracownik OPS ustalił, że straty są w przedziale do [...] zł. Z danych rodzinno-majątkowych wskazano, że wnioskodawczym prowadzi jednoosobowe gospodarstwo w domu jednorodzinnym, jest w wieku poprodukcyjnym, boryka się z poważnymi problemami zdrowotnymi, osiąga miesięczny dochód w wys. [...] zł z tytułu renty i gospodarstwa rolnego. Strona jest także właścicielką gospodarstwa rolnego. Do akt postępowania pełnomocnik strony dołączył także dowody poniesionych kosztów na łączną kwotę [...]zł i wskazał, że koszty nieudokumentowane wynoszą [...] zł. Od decyzji organu i instancji odwołanie wniósł pełnomocnik skarżącej. Podniósł, że przyznana kwota nie pokrywa rzeczywistych kosztów naprawy szkód. Zarzucił organowi opieszałość w szacowaniu szkód, poczynienie ustaleń na podstawie faktury nie mającej mocy prawnej, brak szczegółowych oględzin, niefachowe wyliczenie udziału uszkodzeń, wprowadzanie w błąd co do terminu złożenia faktur. Pełnomocnik powołał się także na zły stan zdrowia właścicielki budynku i załączył dodatkową dokumentację dotyczącą kosztów. W piśmie z dnia 1.03.2018 r. pełnomocnik zawarł kolejne szczegółowe wyjaśnienia dotyczące szkód. Oświadczeniami z dnia 27.02.2018 r. udział przy remoncie potwierdzili K. K. oraz M. T.. W ocenie SKO odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Przyznanie pomocy finansowej na usunięcie szkód spowodowanych orkanem, który miał miejsce w dniach 5.10.- 6.10.2017 r., odbywa się na podstawie art. 40 ust. 2 u.p.s., który stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej łub ekologicznej. Przepis ten nawiązuje do poprzedzającego go art. 39 ust. 1 ustawy w brzmieniu: "W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy". Niezbędna potrzeba bytowa to taka, która ma wymiar podstawowy, a jej zabezpieczenie jest nieodzowne dla życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zasiłek celowy jest przyznawany z uwzględnieniem zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Z pomocy tej korzystać powinny osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, a nie są w stanie jej przezwyciężyć samodzielnie, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Nawet w przypadku poniesienia straty zasiłek może, ale nie musi być przyznany. Organ pomocowy działa bowiem w ramach uznania administracyjnego, co jednak nie oznacza działania dowolnego. Prawidłowość rozstrzygnięcia zależy w takim przypadku od przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego oraz wyczerpującego uzasadnienia stanowiska organu w decyzji kończącej postępowanie. Stan faktyczny sprawy został należycie wyjaśniony, a materiał dowodowy potwierdza ustalenia organu I instancji. Orkan spowodował straty w budynku gospodarczym, który służy za garaż i warsztat. Uszkodzeniu uległ dach pokryty dotychczas papą, odpadło kilka cegieł, budynek wymagał zabezpieczenia. Potwierdzone koszty poniesione w związku z naprawami w sumie wyniosły [...] zł. Zainteresowana jest w wieku poprodukcyjnym, osiąga dochód [...] r., który przekracza kryterium warunkujące przyznanie pomocy społecznej wynoszące [...] zł dla osoby samotnie gospodarującej. Zainteresowana ma rodzinę, może liczyć na jej pomoc, o czym świadczy prowadzenie przez zięcia jej spraw urzędowych, a także wyremontowanie budynku z pomocą krewnych. Biorąc pod uwagę, że budynek nie pełni funkcji mieszkalnych, dochody zainteresowanej są wyższe niż osoby pobierającej świadczenia z pomocy społecznej, a rodzina jej pomaga, zasiłek w kwocie [...]zł był adekwatny do sytuacji życiowej zainteresowanej. Zasiłek celowy nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane zdarzeniem losowym. Całkowicie nietrafne jest zatem żądanie, żeby organ pomocowy przyznał zasiłek równy poniesionym kosztom. Organ jest każdorazowo zobligowany do wyważania indywidualnego interesu wnioskodawcy, interesu społecznego ogółu potrzebujących pomocy oraz własnych możliwości budżetowych. Organ I instancji przyznał zasiłek ze względu na skromny dochód strony. W tym kontekście przyznanie kwoty większej niż połowa wykazanych kosztów spełnia cel pomocy społecznej, którym jest wsparcie w wyjściu z trudnej sytuacji. Wnioskodawczy nie mogła natomiast liczyć, że organ zapewni jej sfinansowanie pomocy bez względu na jej koszt. Organ nie mógł bowiem dopuścić do takiej sytuacji, że osoby, które wskutek różnych zdarzeń losowych nie mają zabezpieczonych podstawowych potrzeb bytowych, spotkają się z odmową przyznania świadczenia z uwagi na rozdysponowanie środków finansowych na rzecz osób, które takie podstawowe potrzeby mają już zabezpieczone (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 227/13). Nie miały podstaw zarzuty odwołania. Nie umniejsza wiarygodności faktury-proformy to, na czyje nazwisko jest wystawiona. Istotne w sprawie było przeznaczenie wydatków z niej wynikających. Wydatki te zostały potwierdzone pozostałą dokumentacją oraz oświadczeniami samego pełnomocnika. Kolegium nie dostrzega podstaw do kwestionowania poniesionych kosztów. Autor odwołania sprzeciwia się ustaleniom komisji szacującej szkody, natomiast nie podaje żadnych okoliczności, które byłyby przez organ pominięte. Nie jest istotnym uchybieniem organu to, że nie zebrał dokumentacji fotograficznej z wnętrza budynku, skoro żadna szkoda tam nie wystąpiła. Oględziny nie polegają na opisaniu wszelkich elementów, które muszą być wymienione, by doprowadzić budynek do stanu sprzed szkody. Na miejscu organ ustalał procentowy zakres szkód i przeprowadzał ich wstępną kwalifikację (s. 2 protokołu z dnia 12.10.2017 r.). Protokół jest należycie sporządzony i wraz z dokumentacją fotograficzną potwierdza stan budynku. Bardziej szczegółowe ustalenia mogą być dokonane na podstawie przedłożonych faktur, których wartość dowodowa nie jest kwestionowana. Jest bezsporne, że orkan naruszył wyłącznie pokrycie dachu (brak innych strat). Kolegium stoi na stanowisku, że rozmiar strat w toku oględzin może być określony w przybliżeniu, a takie ustalenie wystarcza, by prawidłowo zbadać przesłanki do przyznania zasiłku celowego. Określenie powierzchni uszkodzeń na 30% było wiarygodne w świetle całokształtu materiału dowodowego i nie wymagało dalszego precyzowania. Ewentualne błędne pouczenia co do terminu na przedstawienie dowodów poniesionych kosztów nie miały dla sprawy znaczenia. J. T., kwestionując powyższą decyzję w całości wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Opisując przebieg postępowania, wskazała na popełnione (w jej ocenie) błędy przez organ I instancji oraz nieprawdziwe informacje zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., przyznającej skarżącej zasiłek celowy w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na remont należącego do niej budynku gospodarczego uszkodzonego w wyniku zjawisk atmosferycznych. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowił art. 40 u.p.s., zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2). Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). Z art. 40 u.p.s. wynika zatem, że oprócz pomocy udzielanej osobom ubogim znajdującym się w trudnych dla nich do przezwyciężenia warunkach, u.p.s. stwarza możliwości udzielenia pomocy osobom, które zostały dotknięte skutkami zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej, niezależnie od wysokości dochodu. W przypadku klęski żywiołowej straty poniesione przez osobę (rodzinę) są bowiem z reguły tak znacznych rozmiarów, że nawet posiadając pewien status majątkowy, osoby te nie są w stanie własnym działaniem zapewnić zaspokojenia podstawowych potrzeb. W takiej sytuacji z pomocą przychodzi administracja publiczna świadcząc pomoc w postaci zasiłku celowego. Zatem przedmiotowe świadczenie w takim przypadku spełnia funkcję quasi wyrównania poniesionej straty (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 521/13 - LEX nr 521651064). W tym miejscu wskazać należy jednak, że zasiłek celowy z art. 40 u.p.s., podobnie jak zasiłek celowy z art. 39 ust. 1 u.p.s. jest świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego. Sądowa kontrola takich decyzji nie obejmuje celowości wydatkowania środków, jakimi dysponuje pomoc społeczna, lecz wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, ze szczególnym uwzględnieniem tego, czy organ nie nadużył uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011r., sygn. akt I OSK 107/11 dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). W licznych rozstrzygnięciach wydawanych w przedmiocie pomocy finansowej udzielanej na podstawie art. 40 u.p.s. wskazuje się na dwie zasadnicze kwestie. Po pierwsze, zasiłek celowy z art. 40 ust. 1 u.p.s. nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane zdarzeniem losowym. Nie stanowi też zadośćuczynienia ze strony Państwa, które nie ma obowiązku zapewnić pomocy w remoncie każdej nieruchomości uszkodzonej przez zdarzenie losowe. Takie funkcje spełniają organy ubezpieczeniowe pod warunkiem zawarcia odpowiedniej umowy (por. stanowisko NSA wyrażone w wyrokach z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 2216/14, z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 2846/13, z dnia 27 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 880/12, z dnia 20 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 913/12 , WSA we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 565/14 - wszystkie dostępne na CBOSA). Po drugie, przepis art. 40 u.p.s. nie może być realizowany bez zastosowania ogólnych zasad pomocy społecznej, której celem jest zabezpieczenie podstawowych, niezbędnych potrzeb życiowych. Przy podejmowaniu decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej organy winny zatem kierować się dobrem danej osoby i mieć na względzie, że pomoc ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Pomoc w postaci zasiłku celowego z art. 40 ust. 2 u.p.s. ma zatem służyć obywatelom w najcięższych sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie (tak NSA w wyroku z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2216/14 - CBOSA). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela w pełni pogląd prezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 227/13, w którym stwierdzono że: "Osoby, które starają się o przyznanie zasiłku celowego w trybie art. 40 ust. 2 u.p.s., winny zdawać sobie sprawę, że nie może w gospodarowaniu środkami finansowymi przez organy pomocowe dochodzić do takiej sytuacji, że osoby, które w wyniku różnych zdarzeń losowych nie mają zabezpieczonych podstawowych potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, spotkają się z odmową przyznania świadczenia z uwagi na rozdysponowanie środków finansowych na rzecz osób, które takie podstawowe potrzeby mieszkaniowe mają już zabezpieczone. Oznacza to, że samo powstanie na skutek powodzi straty w nieruchomości budynkowej stanowiącej własność osoby ubiegającej się o pomoc społeczną w sytuacji, gdy osoba ta ma już zabezpieczone podstawowe potrzeby życiowe, a przede wszystkim mieszkaniowe, nie może stanowić wyłącznej przesłanki udzielenia takiej osobie dalszej pomocy w postaci zasiłku celowego. Nie jest bowiem rolą pomocy społecznej rekompensowanie ze środków budżetowych Państwa wszelkich strat poniesionych przez wnioskodawcę w jego mieniu w wyniku powodzi". Ponadto, spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 stycznia 2015r., sygn. akt II SA/Ol 1079/14, LEX nr 1634893). W świetle powołanego wyżej orzecznictwa za bezpodstawne uznać należy oczekiwanie skarżącej wypłaty świadczenia w wysokości ustalonej w sporządzonym we własnym zakresie kosztorysie prac remontowych. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie mogą jednak ostać się w obrocie prawnym. Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela tezę zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że prawidłowość rozstrzygnięcia wydawanego w ramach uznania administracyjnego od przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego oraz wyczerpującego uzasadnienia stanowiska organu w decyzji kończącej postępowanie. W powoływanym już wyżej wyroku z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie I OSK 227/13 Naczelny Sąd administracyjny podkreślił, że w wypadku decyzji o charakterze uznaniowym właściwy w sprawie organ administracji po dokonaniu prawidłowych ustaleń faktycznych, mając na względzie zasady udzielenia pomocy społecznej, ma swobodę w podjęciu decyzji, co do przyznania takiej pomocy (i jej wysokości). Uznanie administracyjne obejmuje bowiem również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Ośrodki pomocy dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy znaczną liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Treść uzasadnień decyzji organów obu instancji nie pozwala na uznanie, że organy prawidłowo wywiązały się ze swoich obowiązków. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że wysokość przyznanego zasiłku nie została w żaden sposób uzasadniona. Jest ona wprawdzie zbliżona do kwoty figurującej na złożonej przez pełnomocnika skarżącej fakturze z dnia 12.10.2017 r., lecz – po pierwsze korelacja kwot nie uzasadnia jeszcze przyznania pomocy w konkretnej wysokości, a po drugie – sam organ I instancji faktury tej nie uznał za miarodajną i pismem z dnia 22.11.2017 r. zwrócił się do pełnomocnika skarżącej o przedstawienie rachunków potwierdzających poniesione koszty remontu (wskazując, że rachunki te są niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy). Rachunki takie zostały przedstawione ale nie stały się przedmiotem rozważań w uzasadnieniu decyzji Burmistrza, gdzie jedynie zrelacjonowano ich złożenie. Podstawowa kwestia w decyzji zasiłkowej, tj. wysokość udzielonej pomocy nie została w żaden sposób uzasadniona, co nie pozwala na ocenę przesłanek, jakimi kierował się organ i – tym samym – prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego w ramach uznania administracyjnego. Wad uzasadnienia decyzji organu I instancji w tym zakresie nie może sanować uzasadnienie decyzji SKO, gdzie wskazano, że kwota zasiłku jest adekwatna do sytuacji życiowej skarżącej. Okoliczności tam podniesione (funkcja budynku, dochody skarżącej, pomoc rodziny) nie są wprawdzie pozbawione znaczenia, lecz większą wagę należy tu przypisać akcentowanej przez NSA kwestii, że ośrodki pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy znaczną liczbę osób wymagających wsparcia. Dla oceny prawidłowości decyzji konieczne jest zatem odniesienie się do możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej oraz sposobu rozdziału funduszy. W decyzji Burmistrza zabrakło wskazania, jakimi środkami dysponował ośrodek pomocy społecznej i w jaki sposób środki te wydatkował, w szczególności w odniesieniu do szkód spowodowanych przez orkan Ksawery w październiku 2017 r. Uzasadnienie decyzji organów obu instancji nie pozwala także na analizę z jakich powodów przyjęły one, że powierzchnia uszkodzenia dachu wyniosła 30% i naruszone zostało jedynie pokrycie dachu i brak innych uszkodzeń (sformułowania takie pojawiają się nota bene jedynie w uzasadnieniu decyzji SKO, uzasadnienie decyzji Burmistrza wspomina jedynie o procentowym udziale uszkodzenia budynku). Pełnomocnik skarżącej w pismach z dnia 7.10.2017 r. (k. 11 akt adm.) i 12.10.2017 r. (k. 1 akt adm.) wskazywał, że uszkodzeniu uległa połowa dachu, podmurówka pod opierzenie, opierzenie i rynny. Wbrew twierdzeniu SKO dokumentacja fotograficzna załączona do akt sprawy nie pozwala na stwierdzenie stanu budynku, w szczególności wielkości uszkodzeń pokrycia dachu – budynek jest przykryty plandeką, a skarżąca konsekwentnie twierdzi, że nie dokonano oględzin stanu dachu pod plandeką. Istotne wątpliwości budzi także kompletność materiału dowodowego, na jakim opierały się organy obu instancji rozstrzygając sprawę. Skarżąca podnosi, że dnia 16 listopada 2017 r. miały miejsce oględziny uszkodzonego budynku z udziałem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Akta administracyjne nie zawierają jednak żadnej związanej z tym dokumentacji poza adnotacją na protokole z dnia 12.10.2017 r. o potwierdzeniu stanu na dzień 16.11.2017 r. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia w szczególności wobec twierdzeń skarżącej, że oględziny uszkodzonego budynku nie były przeprowadzone prawidłowo. Wskazane wyżej uchybienia, jakich dopuściły się organy obu instancji, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, co orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. Podkreślić trzeba, że uzasadnienie stanowiące integralną część każdej decyzji jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 k.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234). Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło