IV SA/Po 117/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na postawienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia odmówić przywrócenia terminu. Pismem z dnia 13 stycznia 2016 r. Stowarzyszenie A(zwane dalej jako "Skarżące Stowarzyszenie") złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Postanowieniem z dnia 22 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wskazaną powyżej skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej złożenia. Tego samego dnia do tutejszego Sądu wpłynął wniosek Skarżącego Stowarzyszenia o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku Skarżące Stowarzyszenie wyjaśniło, że przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie została odebrana przez syna pełnomocnika Skarżącego Stowarzyszenia w dniu [...] grudnia 2015 r. Osoba ta przekazała przesyłkę adresatowi dopiero w dniu następnym tj. [...] grudnia 2015 r., przy czym nie poinformowała ona pełnomocnika Skarżącego Stowarzyszenia o rzeczywistej dacie odbioru przesyłki. Władze Skarżącego Stowarzyszenia przekonane więc były że przesyłka ta została doręczona w dniu [...] grudnia 2015 r., tym bardziej, że pełnomocnik Skarżącego Stowarzyszenia widziała się z synem w dniu [...] grudnia 2015 r., a ten nie wspominał o jakiejkolwiek korespondencji, która wpłynęła w tym dniu. Uzasadniając zachowanie terminu do złożenia wniosku Skarżące Stowarzyszenie wyjaśniło, że o fakcie uchybienia terminu dowiedziało się z treści postanowienia tutejszego Sądu w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 113/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, o czym stanowi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Jednakże art. 86 § 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość przywrócenia na wniosek strony uchybionego terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a). Podkreślić należy, że uprawdopodobnienie nie oznacza udowodnienia, wymaga natomiast wiarygodnej argumentacji wskazującej na fakt istnienia nie dającej się usunąć przeszkody w uchybieniu terminu. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu, którą strona winna uprawdopodobnić we wniosku o przywrócenie terminu. Brak winy strony w uchybieniu terminu powinien wiązać się z zaistnieniem obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności. Oceniając wystąpienie tej przesłanki Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. (P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 4, Lexis Nexis, Warszawa 2010 r., s. 244). Skoro art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to tym samym należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2014 r. sygn. akt I OZ 809/14, LEX nr 1529132). Bez wątpienia w niniejszej sprawie Skarżące Stowarzyszenie uchybiło terminu do złożenia skargi o czym przesądzono w postanowieniu z dnia [...] marca 2016 r. W ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu złożono z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Rozważenia więc wymagało, czy do uchybienia tego doszło bez winy Skarżącego Stowarzyszenia. Jak wynika z akt administracyjnych przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie została skutecznie doręczona w dniu [...] grudnia 2015 r. na adres pełnomocnika Skarżącego Stowarzyszenia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji wynika, że przesyłka została odebrana przez dorosłego domownika – A.S.. W treści wniosku o przywrócenie terminu wyjaśniono, że jest to syn pełnomocnika Skarżącego Stowarzyszenia. Zaskarżone postanowienie zostało więc skutecznie doręczone w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 zwanej dalej jako "k.p.a."). Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu należy pamiętać, że sam fakt prawidłowego doręczenia przesyłki w trybie art. 43 k.p.a. nie wyklucza możliwości wykazania, że do uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej doszło bez winy strony. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji w której osoba podejmująca się przekazania przesyłki przez swoje zawinione działanie lub brak działania uniemożliwi adresatowi zapoznanie się z treścią pisma. W ocenie Sądu z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. Okoliczności przedstawione przez Skarżące Stowarzyszenie we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu, a sam fakt, iż syn pełnomocnika Skarżącego Stowarzyszenia nie poinformował adresata o rzeczywistym terminie w jakim odebrał on przesyłkę nie stanowi wystarczającej przesłanki do przywrócenia terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że fakt, iż dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji i nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie, nie podając rzeczywistej daty odbioru, nie wyłącza winy strony w uchybieniu terminowi. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 43 k.p.a., odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi. Warunkiem doręczenia przesyłki osobie nie będącej adresatem jest to, że odbierający pismo zobowiąże się do jej przekazania odbiorcy. Strona ponosi więc konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania (por. postanowienia NSA z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt II OZ 892/14, z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt II OZ 1051/14, z dnia 16 grudnia 2015 r. sygn. akt II GZ 882/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy uznać więc należało, że brak jest podstaw do uznania, że Skarżące Stowarzyszenie uchybiło terminu do wniesienia skargi bez własnej winy i w konsekwencji należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji