IV SA/Po 1177/11

WyrokWSA w Poznaniu2012-02-02

Skład orzekający: Donata Starosta, Grażyna Radzicka, Bożena Popowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, której cele statutowe dotyczą ładu przestrzennego i ochrony terenów zielonych, powinna zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji planowanej na terenie oznaczonym w studium uwarunkowań jako teren rekreacyjno-sportowy, mimo braku planu miejscowego i braku wydania decyzji środowiskowej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zbadania przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, określonych w art. 31 § 1 KPA, tj. zasadności dopuszczenia ze względu na cele statutowe oraz interes społeczny. Odmowa dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, która nie opiera się na szczegółowej analizie tych przesłanek i nie uwzględnia potencjalnego wpływu inwestycji na ład przestrzenny i interesy mieszkańców, jest niezasadna. Decyzja o warunkach zabudowy, nawet jeśli nie jest decyzją środowiskową, może mieć istotny wpływ na ład przestrzenny i jakość życia mieszkańców, uzasadniając udział organizacji społecznej.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "A" złożyło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. odmawiające dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji mieszkaniowej. Stowarzyszenie argumentowało, że planowana inwestycja narusza ład przestrzenny i cele statutowe organizacji dotyczące ochrony terenów zielonych. Organy administracji odmówiły dopuszczenia, wskazując na ogólnikowość celów statutowych, brak interesu społecznego oraz potencjalne nadmierne poszerzenie kręgu uczestników postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. i zasądził od SKO na rzecz Stowarzyszenia "A" zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Bożena Popowska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia – "A" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Stowarzyszenia "A" z siedzibą w P. kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] (dalej postanowienie z dnia 14 lipca 2011 r.) Prezydent Miasta P. (dalej Prezydent albo organ I instancji) działając na podstawie art. 31 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) odmówił dopuszczenia organizacji społecznej Stowarzyszenia M.P. (dalej wnioskodawca, stowarzyszenie albo skarżący) do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kompleksu budynków mieszkalnych z towarzyszącymi usługami, garażami, infrastrukturą – N. W. przewidzianej do realizacji na dz. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] ark. [...] obręb W., dz. nr [...] cz. ark [...] położonych na obszarze ograniczonym ulicami D. W. – O. – K. - Ch. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że dnia [...] czerwca 2011 r. wnioskodawca złożył podanie o dopuszczenie do udziału w wyżej wskazanym postępowaniu, motywując swoje wystąpienie celami statutowymi, a w szczególności "działaniem na rzecz zrównoważonego rozwoju miasta P. i aglomeracji p., w szczególności w zakresie ładu przestrzennego, zrównoważonego transportu, ochrony środowiska przyrodniczego, na rzecz sprawiedliwego społeczeństwa i zrównoważonej, lokalnej gospodarki, dla wspierania kultury w przestrzeni miasta". Rozpoznając złożone podanie organ I instancji zbadał przedłożony statut stowarzyszenia i stwierdził, że jego udział w niniejszym postępowaniu nie jest zgodny z celami statutowymi, nadto w ocenie Prezydenta nie przemawia za tym interes społeczny. § 5 i 6 statutu wnioskodawcy nie przewiduje możliwości jego uczestnictwa w postępowaniach administracyjnych w sprawach indywidualnych osób trzecich na prawach strony, a takiego uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym nie można uznać za np. budowanie powiązań między różnymi grupami mieszkańców, ani za rozpoznawanie problemów lokalnych społeczności, ani za konsultację społeczną, czy też budowę poparcia społecznego. W związku z powyższym, zasadna jest odmowa dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym, tym bardziej, że planowana inwestycja nie jest celem publicznym, ani zadaniem użyteczności publicznej. Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. stowarzyszenie złożyło zażalenie od postanowienia z dnia [...] lipca 2011 r. W uzasadnieniu wnioskodawca zauważył, że argumentacja organu I instancji jest nietrafna, a ponadto jej użycie jest niezrozumiałe w kontekście wcześniejszych, wielokrotnych postanowień Prezydenta o dopuszczeniu stowarzyszenia do postępowań administracyjnych zarówno bardzo podobnych, jak i odmiennych. Opierając się na własnych celach statutowych wnioskodawca zauważył, że niniejsze postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dotyczy budowy osiedla mieszkaniowego z usługami, garażami itd. na terenie chronionego klina zieleni, który we wszystkich miejskich aktach planistycznych (przede wszystkim w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta P. oraz z konieczności zgodnym z nim, opracowywanym planem miejscowym) przeznaczony jest pod rekreację i sport i obejmuje go zakaz zabudowy mieszkaniowej. Sposób zagospodarowania terenu do którego odnosi się przedmiotowe postępowanie jest bardzo istotny z punktu widzenia ładu przestrzennego w centrum, a ze względu na znaczenie ekologiczne południowego klina zieleni - także w całym mieście. Zachowanie tego terenu jako terenu zieleni, zgodnie z planami, o co zabiegają lokalne samorządy osiedlowe, ma ogromne znaczenie dla jakości życia okolicznych mieszkańców, zwłaszcza dzielnic W. i S. M., bardzo intensywnie zurbanizowanych. Podanie o uznanie za stronę postępowania jest jednym z kilku działań wnioskodawcy mających na celu rozwiązanie problemów zagrożenia dla południowego klina zieleni. Fakt, że projektowana inwestycja, której dotyczy przedmiotowe postępowanie nie ma charakteru publicznego nie ma logicznego związku z kwestią, czy za dopuszczeniem do niego organizacji społecznej przemawia interes społeczny, czy nie. Istotne jest to, czy może zachodzić oddziaływanie tej inwestycji na przestrzeń publiczną, czy i jak oddziałuje ona na ład przestrzenny w bliższej i dalszej okolicy, czy i jak oddziaływać ona może na jakość życia mieszkańców, ekologię miasta, itd. Interes społeczny w zagospodarowaniu przestrzeni w sensie formalnym wyrażają decyzje planistyczne władzy publicznej - są to zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta P. oraz niesprzecznego z nim miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obecnie w opracowaniu. Plan miejscowy musi wykluczyć zabudowę mieszkaniową na terenie, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie. Zatem w tej sprawie występuje konflikt interesu społecznego, wyrażonego przez studium i antycypowane, dopuszczalne zapisy planu miejscowego - z interesem prywatnym, związanym z wykonywaniem prawa własności terenu. Ponieważ organ władzy publicznej nie jest stroną postępowania, w interesie społecznym leży, aby jakiś niezależny od inwestora podmiot występował w postępowaniu na jego rzecz. Stowarzyszenie było dopuszczone jako uczestnik na prawach strony do co najmniej kilkunastu postępowań administracyjnych, przez różne organy władzy publicznej. Miały miejsce także odmowy. Natomiast ani razu nie była to odmowa oparta na zarzucie, że cele Stowarzyszenia są sformułowane zbyt ogólnie. Stąd obecnie użyty argument oparty na tym zarzucie jest niezrozumiały. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...] (dalej postanowienie z dnia [...] września 2011 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej SKO albo Kolegium) utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. Zdaniem Kolegium cele Stowarzyszenia nie dają legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym, ponieważ rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy w niniejszym przypadku, ze względu na charakter takiej decyzji, nie ma wpływu na wymagania ładu przestrzennego czy oddziaływania na środowisko, ani też odwrotnie, cele statutowe wnioskodawcy nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia sprawy. Kształtowanie ładu przestrzennego następuje bowiem wyłącznie za pomocą planu zagospodarowania przestrzennego. Takich możliwości nie ma decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, która ze swej istoty jest aktem deklaratoryjnym, nie rodzi praw do terenu ani nie przesądza o realizacji inwestycji. O ustalenie warunków zabudowy, które faktycznie jest informacją o terenie, może wystąpić każda osoba zainteresowana uzyskaniem takiej informacji. Ponadto jest to decyzja o charakterze aktu związanego. Rozpatrywane w przedmiotowym postępowaniu przedsięwzięcie inwestycyjne nie jest zamierzeniem mogącym znaczono oddziaływać na środowisko, w przypadku którego koniecznym jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym samym statutowy cel stowarzyszenia nie koresponduje z przedmiotem i zakresem postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy. Nadmierna ogólnikowość a także omnipotencja celów wskazanych w statucie skarżącego stowarzyszenia wyklucza racjonalną ocenę zasadności żądania wnioskodawcy. Między celami statutowymi organizacji społecznej a materialnoprawnym przedmiotem sprawy musi zachodzić prawny związek, w tym znaczeniu, że cele statutowe tej organizacji mogą mieć wpływ na sposób załatwienia sprawy. W rozpatrywanym przypadku związek taki może mieć jedynie faktyczny charakter ale ta okoliczność nie zasługuje na uwzględnienie w przypadku oceny możliwości dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Zdaniem Kolegium za dopuszczeniem wnioskodawcy do udziału w postępowaniu nie przemawia interes społeczny. Przede wszystkim bowiem to organizacja społeczna ubiegająca się o dopuszczenie jej do postępowania musi uzasadnić interes społeczny w swym udziale w tym postępowaniu. Nie może zatem, jak w niniejszej sprawie, poprzestać na przedstawieniu swoich celów statutowych uprawdopodabniających jakoby istnienie owego interesu publicznego. Ponadto należy zauważyć, że same postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy chroni w pewnym sensie interes społeczny, nie pojmowany jednak abstrakcyjnie ale oceniany w każdym indywidualnym przypadku i danym czasie w ten sposób, że stronami tego postępowania, oprócz inwestora są również inne podmioty, których czynny w nim udział może wpływać na treść rozstrzygnięcia w sprawie a ono samo nie może naruszać ich interesu prawnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) na powyższe postanowienie z dnia [...] września 2011 r. pismem z dnia [...] października 2010 r. złożyło Stowarzyszenie reprezentowane przez fachowych pełnomocników procesowych. Zaskarżonemu postanowieniu stowarzyszenie zarzuciło naruszenie: 1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 31 § 1 kpa przez błędne uznanie, że dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie nie uzasadnia jej statutowy cel, 2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 31 § 1 kpa przez błędne uznanie, że za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w sprawie nie przemawia interes społeczny, 3) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 31 § 1 kpa przez błędne przyjęcie, że na organie nie spoczywa ciężar zbadania istnienia przesłanek dopuszczenia do udziału w postępowaniu, 4) przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r., przez niezapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu, 5) przepisów prawa materialnego, tj. art. 30 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 r., nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej ustawa z 2008 r.), przez nieuzasadnioną odmowę udziału społeczeństwa w wydaniu decyzji. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia z dnia [...] września 2011 r. oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] lipca 2011 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że jej cele statutowe przemawiają za udziałem w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie osiedla domów wielorodzinnych na działce, na której obecnie znajduje się stadion im. E. Sz. w P. Sformułowania statutu nie charakteryzują się ogólnikowością czy też omnipotencją. Już choćby cele takie jak "Ochrona fragmentów rodzimej przyrody, w szczególności terenów zieleni miejskiej stanowiących zasoby dostępne wszystkim mieszkańcom" czy też "Działanie na rzecz zrównoważonego rozwoju miasta P. i aglomeracji p., w szczególności w zakresie ładu przestrzennego [...] stanowią wyraźnie skonkretyzowane wartości. Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy wywiera bezpośredni wpływ na zagospodarowanie terenu przez przesądzenie o dopuszczalności robót budowlanych określonego rodzaju. Zdaniem skarżącej, odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu nie może nastąpić z uwagi na niewykazanie przesłanek z art. 31 § 2 kpa. Dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w uczestnictwie w postępowaniu uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 § 2 kpa. Organ nie ustalił okoliczności wyłączających uczestnictwo organizacji społecznej. Organ w żaden sposób nie wykazał, że żądanie dopuszczenia do udziału w postępowaniu służy jedynie interesom partykularnym. Poza wszelkimi wątpliwościami pozostaje bowiem, że udział skarżącego ma służyć interesowi grupy osób, na których sferę życia prywatnego wywierać będzie wpływ inwestycja planowana na nieruchomości, w stosunku do których trwa postępowanie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Przesłanka nadmiernego poszerzenia grona uczestników, sformułowana przez organ, nie ma ustawowego oparcia. Przepis art. 31 § 2 kpa nie uzależnia uczestnictwa organizacji od względów celowościowych. Wpływ organizacji na sprawność przebiegu postępowania pozostaje bez znaczenia. Nieuprawnione jest przy tym domniemanie, że uczestnictwo organizacji prowadzić musi do zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Zarówno akty prawa międzynarodowego, przepisy prawa europejskiego, jak i ustawa 2008 r. nie ograniczają uczestnictwa społeczeństwa ze względu na rodzaj postępowania. Brak konieczności wydania dla inwestycji decyzji środowiskowej nie stanowi zatem ustawowej przesłanki odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu (k. 4-8 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] września 2011 r. (k. 19-21 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożona skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Badając zgodność z prawem postanowienia z dnia [...] września 2011 r. oraz poprzedzającego jego wydanie postępowania Sąd miał na uwadze, że podstawą prawną podjętych w sprawie rozstrzygnięć był art. 31 § 1-2 kpa stanowiący o przesłankach, formie oraz trybie dopuszczenia do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym organizacji społecznej. Organy obu instancji uznały, że niezasadnym jest dopuszczenie do udziału skarżącej w postępowaniu z uwagi na jego charakter, nadmierną ogólnikowość oraz niedookreśloność jej celów statutowych, brak interesu społecznego oraz naruszenie interesu stron postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy przez nadmierne poszerzenie kręgu uczestników postępowania. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał każdy ze wskazanych argumentów za niezasadny. Dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji społecznej zostało uzależnione w art. 31 ust. 1 in fine kpa od dwóch zachodzących łącznie przesłanek, którymi są: zasadność dopuszczenia z uwagi cele statutowe organizacji oraz względy interesu społecznego. Należy w tym miejscu zauważyć, że ustawodawca nie określił innych kryteriów przemawiających za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu, przykładowo takich jak poszerzenie kręgu uczestników postępowania, czy też sam jego charakter. W sytuacji natomiast, gdy ustawodawca doszedł do przekonania o niecelowości udziału organizacji społecznej w danym postępowaniu, w sposób wyraźny wykluczył taki udział, przykładowo w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej pb). Jak wskazano w doktrynie, organizacje społeczne mogą skutecznie realizować swoje cele statutowe na etapie przygotowywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzeni, a w przypadku braku takiego planu w trakcie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Ustawodawca wyszedł przy tym z założenia, że skoro dana inwestycja jest zgodna z ustalonymi przez organ wyposażony we władztwo planistyczne warunkami zabudowy, to nie istnieją podstawy do kwestionowania przez organizacje społeczne pozwolenia na budowę (Z. Cieślik, Komentarz do art. 28 pb, lex/el). Pierwszą z przesłanek o których stanowi art. 31 § 1 kpa jest zasadność dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu z uwagi na jej cele statutowe. Powinno zatem istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania organizacji społecznej. Ustalenie, czy zakres działalności statutowej danej organizacji uzasadnia jej udział w postępowaniu, powinno sprowadzać się do porównania zakresu tej działalności z przedmiotem danej sprawy. Każdy cel działania określony w statucie nadanym, czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik (wyrok NSA z dnia 22.10.2010 r., sygn. akt II OSK 1965/09, lex nr 746857). W rozpoznawanej sprawie cele statutowe skarżącej określone w jej statucie wiążą się z przedmiotem toczącego się postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Zgodnie z §5 statutu skarżącej, celami działania stowarzyszenia są: działanie na rzecz zrównoważonego rozwoju miasta P. i aglomeracji p., w szczególności w zakresie ładu przestrzennego, zrównoważonego transportu, ochrony środowiska społecznego, na rzecz sprawiedliwego społeczeństwa i zrównoważonej, lokalnej gospodarki, dla wspierania kultury w przestrzeni miasta (§5 pkt 1 statutu), ochrona fragmentów rodzimej przyrody, w szczególności terenów zieleni stanowiących zasoby dostępne wszystkim mieszkańcom (§5 pkt 13 statutu). Organy obu instancji błędnie przyjęły, że cele statutowe skarżącej oraz sposoby ich realizacji zostały określone zbyt ogólnie, bez uwzględnienia możliwości uczestnictwa stowarzyszenia w postępowaniach administracyjnych w sprawach indywidualnych osób trzecich na prawach strony. To czy stowarzyszenie może uczestniczyć na prawach strony wynika z ustawy a nie ze statutu. Stowarzyszenie musi wykazać jedynie cel swego działania określony w statucie a zbieżny z przedmiotem postępowania i interes społeczny. Stosownie do §6 ust. 1 lit. h statutu, stowarzyszenie realizuje swoje cele przez podejmowanie działań propagujących jego cele statutowe. Jak już zostało powyżej zauważone, celem tym jest m. in. działanie na rzecz zrównoważonego rozwoju w zakresie ładu przestrzennego. Postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy w sposób niewątpliwy wpływa na kształtowanie ładu przestrzennego, ponieważ wydanie decyzji w tym przedmiocie uwarunkowane jest zachowaniem walorów przestrzennych danego terenu. Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r., nr 80, poz. 717 ze zm.) w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Celem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest przesądzenie, na podstawie obowiązujących na danym terenie przepisów prawa planistycznego, o zgodności zamierzonej inwestycji z tymi przepisami (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 05.05.2011 r., sygn. akt IV SA/Po 147/11, lex nr 995395). Decyzja o warunkach zabudowy determinuje w związku z tym kształt zabudowy na określonym terenie, wpływając tym samym na jego ład przestrzenny. Drugą z przesłanek o których stanowi art. 31 ust. 1 kpa jest dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu z uwagi na interes społeczny. Pojęcie to z uwagi na swoją niedookreśloność powinno być odnoszone do stanu faktycznego konkretnej sprawy. Rozstrzyganie kwestii udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innej osoby musi być połączone z rozważeniem czy za tym udziałem przemawia interes społeczny, wniosek o dopuszczenie do tego udziału musi zatem zawierać wszelkie argumenty za nim przemawiające (wyrok NSA z dnia 20.03.2008 r., sygn. akt II OSK 264/07, lex nr 504829). W ocenie Sądu skarżąca podaniem z dnia 29 czerwca 2011 r. wskazała na istotne okoliczności przemawiające za dopuszczeniem jej do udziału w toczącym się postępowaniu. Są nimi zakres oraz charakter planowanego zamierzenia inwestycyjnego na terenie dla którego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wyklucza zabudowę mieszkaniową, dopuszczając funkcje rekreacyjno-sportowe oraz szerokie zainteresowanie planami zabudowy terenów zielonych ze strony okolicznych mieszkańców. Kolegium wskazując na zagrożenie zbyt dużej liczby uczestników toczącego się postępowania nie zbadało, ilu uczestników do tej pory w nim występuje i dlaczego dopuszczenie skarżącej utrudniłoby dalszy jego przebieg. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela przy tym pogląd wyrażony w orzecznictwie, że sprzeczną z art. 31 § 1 kpa jest odmowa dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu jurysdykcyjnym, która motywowana jest konfliktem interesu strony ubiegającej się o decyzję - z jednej strony oraz interesem społecznym reprezentowanym przez organizację społeczną - z drugiej strony. Przeciwnie, taka przeciwstawność interesów może być niejednokrotnie pożądana z punktu widzenia adekwatnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, czyli w takich sprawach za dopuszczeniem organizacji społecznej przemawia "interes społeczny" w rozumieniu art. 31 § 1 kpa (wyrok NSA z dnia 24.06.2009 r., sygn. akt II OSK 1038/08, lex nr 563361). Mając na względzie szerokie zainteresowanie społeczne planowaną inwestycją, organy obu instancji nie rozważyły, czy dopuszczenie do udziału w postępowaniu stowarzyszenia założonego przez mieszkańców miasta P. nie przyczyniłoby się do zwiększenia poziomu jego transparentności oraz uwzględnienia interesów prawnych wszystkich podmiotów zainteresowanych jego ostatecznym wynikiem. Oprócz wskazanych powyżej uchybień, których dopuściły się organy administracji publicznej, za uzasadniony w ocenie Sądu należało uznać zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 31 § 1 kpa przez błędne przyjęcie, że na organie nie spoczywa ciężar zbadania istnienia przesłanek dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Jak bowiem wyjaśnił NSA w jednym z orzeczeń, wykładnia art. 31 § 1 kpa powinna odbywać w związku z art. 7 i art. 77 kpa - to na organie administracji spoczywa cały ciężar zweryfikowania zasadności bądź niezasadności dopuszczenia organizacji społecznej (wyrok NSA z dnia 23.09.2010 r., sygn. akt II OSK 1339/09, lex nr 746474; Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa-Poznań 1992 r., str. 125-126). Skarżąca w podaniu z dnia 29 czerwca 2011 r. wskazała zarówno na przesłankę związaną z jej celami statutowymi, jak i wyjaśniła, na czym polega interes społeczny związany z dopuszczeniem jej do udziału w postępowaniu. Organy obu instancji uznając twierdzenia skarżącej za niepełne powinny były z własnej inicjatywy ustalić stan faktyczny sprawy na tyle, aby można było na jego podstawie w sposób autorytatywny orzec o zasadności bądź niezasadności dopuszczenia skarżącej do udziału w postępowaniu. Podjęcie negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia bez przedsięwzięcia jakichkolwiek bądź środków celem ustalenia stanu faktycznego sprawy było nieuzasadnione. Zdaniem sądu niezasadnym było odwołanie się przez skarżącą do art. 30 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2008 r., nr 199, poz. 1227 ze zm.) oraz Konwencji sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. 2003 r., nr 708, poz. 706). Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie były przepisy kpa dotyczące zasad udziału w postępowaniu jurysdykcyjnym organizacji społecznej. Przywołane przez skarżącą akty prawne dotyczące prawa do informacji nie znajdowały w niej zastosowania. Mając powyższe na względzie Sąd w punkcie 1 wyroku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 135 ppsa uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...] września 2011 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organ I instancji powinien wziąć pod uwagę przeprowadzoną przez Sąd wykładnię znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów. W oparciu o wniesione przez skarżącą podanie o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony oraz dalsze twierdzenia skarżącej sformułowane na kolejnych etapach prowadzonego postępowania Prezydent powinien rozważyć celowość dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, wyjaśniając w sposób wyczerpujący motywy podjętego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wydanego postanowienia. Natomiast w przypadku uznania, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na podjęcie rozstrzygnięcia, Prezydent działając w oparciu o art. 7 i 77 § 1 kpa powinien w pierwszej kolejności ustalić w sposób precyzyjny stan faktyczny sprawy z punktu widzenia przesłanek o których stanowi art. 31 § 1 kpa, dokonując następnie w drugiej kolejności jej autorytatywnego rozstrzygnięcia w wydanym postanowieniu. W punkcie 2 wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa zasądził od SKO na rzecz skarżącej kwotę 374 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło