IV SA/Po 120/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] października 2015r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] października 2015r., nr [...] zostało doręczone stronie skarżącej w dniu [...] grudnia 2015r. (data stempla pocztowego, k. [...] akt adm.). Pismem z dnia [...] stycznia 2016r., złożonym w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Pile w dniu [...] stycznia 2016r., Stowarzyszenie [...], reprezentowane przez A. S., wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] października 2015r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 8 marca 2016r. odrzucił skargę jako wniesioną po terminie (doręczone skarżącej w dniu [...] marca 2016r., k. [...] akt sąd.). Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] października 2015r. zostało doręczone stronie skarżącej w dniu [...] grudnia 2015r., więc termin do złożenia skargi upłynął z dniem [...] stycznia 2016r., natomiast strona skarżąca złożyła skargę z naruszeniem terminu w dniu [...] stycznia 2016r. Stowarzyszenie [...], reprezentowane przez prezesa zarządu - A.P. - W. pismem z dnia [...] marca 2016r. (data stempla pocztowego, k. [...] akt sąd.) wystąpiło o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu żądania strona skarżąca wskazała, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] października 2015r., nr [...]zostało doręczone synowi pełnomocnika Stowarzyszenia [...]- A. S. w dniu [...] grudnia 2015r. A. S. w dniu [...] grudnia 2015r. przekazał przedmiotowe postanowienie wraz z korespondencją odebraną w dniu [...] grudnia 2015r., adresowaną do jego matki - A.S., i nie poinformował jej o fakcie odebrania jakichkolwiek przesyłek poleconych adresowanych na Stowarzyszenie [...]już w dniu [...] grudnia 2015r. W związku z powyższym A. S. była przekonana, że wszystkie przesyłki zostały odebrane przez jej syna w dniu [...] grudnia 2015r. A.S. potwierdził powyższe okoliczności w oświadczeniu z dnia [...] marca 2016r. (k. [...] akt sąd. ). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są zgodnie z art. 87 p.p.s.a. brak winy w uchybieniu i uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na jej brak, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Badając terminowość przedmiotowego wniosku Sąd przyjął – mając na uwadze dobro skarżącej - za dzień, od którego rozpoczął bieg termin do złożenia przedmiotowego wniosku moment powzięcia przez skarżącą informacji o tym, że uchybiła terminowi do wniesienia skargi, tj. dzień następny po doręczeniu postanowienia o odrzuceniu skargi. W tym stanie rzeczy mając na uwadze doręczenie postanowienia o odrzuceniu skargi w dniu [...] marca 2016r. należy stwierdzić, iż skarżąca składając przedmiotowy wniosek w dniu [...] marca 2016r. dochowała termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd wskazuje, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 października 2005 r., II SA/Bk 369/05, LEX nr 173671). O braku winy w uchybieniu terminu można zaś mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., LEX nr 55832; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., I SAB/Wa 78/05, LEX nr 192260). W zakresie trybu dokonywania doręczeń przez organ administracyjny zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2013, poz. 267 - zwanej dalej k.p.a.). W myśl art. 39 k.p.a. w związku z art. 40 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma stronie za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Artykuł 43 k.p.a. stanowi z kolei, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Konsekwencją przyjętego rozwiązania jest możliwość skutecznego doręczenia pisma procesowego, w tym decyzji organu administracji, do rąk dorosłego domownika przebywającego w miejscu zamieszkania strony. Z niniejszego przepisu wynika jednocześnie domniemanie, że przekazanie pisma adresatowi następuje w dniu odbioru pisma przez dorosłego domownika. W świetle powołanych wyżej przepisów należy zauważyć, że zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona A. S. w dniu [...] grudnia 2015r. do rąk osoby określonej przez doręczyciela jako dorosły domownik. Fakt odbioru korespondencji przez syna A.S. nie jest kwestionowany. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Adresat przesyłki może obalić to domniemanie wykazując, że doręczenie zastępcze było wadliwe, albo też pismo w ogóle nie dotarło do rąk adresata. W sprawie skarżąca, jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi wskazała fakt przekazania przesyłki zawierającej zaskarżone postanowienie przez syna pełnomocnika Stowarzyszenia [...], będącego dorosłym domownikiem z opóźnieniem i bez informacji o fakcie odebrania przesyłki w dniu [...]grudnia 2015r. Fakt, iż dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji i nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie z informacją o faktycznej dacie odbioru korespondencji, nie wyłącza winy skarżącej. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować, jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.11.2011 r. sygn. II FZ 623/11 (LEX nr 1070091). Warunkiem doręczenia przesyłki osobie nie będącej adresatem jest to, że odbierający pismo zobowiąże się do jej przekazania odbiorcy. Strona będzie ponosić konsekwencje, jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09, LEX nr 564244 i z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 60/11,CBOSA). Należy wskazać, że jedynie w sytuacji gdy osoba, która odebrała pismo, nie wywiązała się z obowiązku oddania go adresatowi z przyczyn od niej niezależnych można ewentualnie rozważać tę okoliczność jako uzasadniającą przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż syn A. S. - pełnomocnika skarżącej, jak wynika ze złożonego oświadczenia, przekazał jej korespondencję odebraną w dniu [...] grudnia 2015r., dopiero następnego dnia z korespondencją z [...] grudnia 2015r., ponieważ pozostawił listy w samochodzie i nie sądził, że informacja o odbiorze korespondencji w dniu [...] grudnia 2015r. ma jakieś znaczenie. Ponadto odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi, a zatem, generalnie rzecz ujmując ewentualne zaniedbania, nieuwaga, przeoczenie takiej osoby (dorosłego domownika), czy też popełnienie przez nią oczywistej omyłki, spowodowane czynnikami subiektywnymi, nie mogą być kwalifikowane jako brak winy adresata (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 grudnia 2013r., sygn. akt II SA/Bd 1173/13, CBOSA). Sąd w pełni podziela powyższe stanowisko, dlatego też odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi