IV SA/Po 124/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-06-13

Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Donata Starosta, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę domu handlowego, która po wielu latach służy jako parking i posiada konstrukcję schodów prowadzących do tego domu, może zostać zwrócona poprzednim właścicielom, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, ale być może po upływie ustawowych terminów?
Ratio decidendi
Cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ nieruchomość, będąca częścią kompleksu handlowo-biurowego "A." i służąca jako plac postojowy z konstrukcją schodów, była funkcjonalnie powiązana z głównym obiektem. Nawet jeśli cel został zrealizowany po upływie ustawowych terminów, późniejsza zmiana sposobu użytkowania nieruchomości po realizacji celu wywłaszczenia nie ma znaczenia dla dopuszczalności zwrotu. Pismo informujące o możliwości zwrotu nieruchomości ma znaczenie tylko wtedy, gdy cel wywłaszczenia nie został jeszcze zrealizowany.
Stan faktyczny
Wniosek o zwrot nieruchomości położonej w Poznaniu, stanowiącej działkę nr [...], został odrzucony przez Starostę, a następnie decyzję tę utrzymał w mocy Wojewoda. Skarżąca podnosiła, że cel wywłaszczenia (budowa domu handlowego "A.") nie został zrealizowany w terminie, a nieruchomość jest obecnie wykorzystywana jako plac postojowy. Organy administracji uznały, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a nieruchomość stanowi funkcjonalną część kompleksu handlowo-biurowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] listopada [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] października 2012 r.) Starosta P. (dalej Starosta albo organ I instancji) działając na podstawie art. 104 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142, art. 216 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej ugn) odmówił W. T., K. G., E. G. zwrotu nieruchomości położonej w P., stanowiącej działkę nr [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta P., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb P., ark. mapy [...]. W uzasadnieniu organ I instancji ustalił, że nieruchomość położona w Poznaniu przy dawnej ul. A. Cz. [...], oznaczonej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego dla Miasta P. jako KW nr [...], dawniej św. M. tom IV I. [...], wpisana na rzecz M. G. w 1/4 części, W. W. G. w 3/8 części, H. G. w 3/8 części, została przejęta przez Skarb Państwa na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] maja 1962 r., nr rep. [...]. Przejęcie nieruchomości nastąpiło w oparciu o zaświadczenie o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] maja 1961 r., nr [...] wydane przez Prezydium Rady Narodowej Miasta P. Wydział Architektury i Nadzoru z którego wynika, że teren położony w Poznaniu, przy ul. Armii Czerwonej nr [...] przeznaczony jest na Dom Handlowo - Usługowy oraz na podstawie uchwały Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia [...] lutego 1962 r., nr [...] z której wynika, że Prezydium Rady Narodowej Miasta P. postanawia nabyć na rzecz Skarbu Państwa działkę nr [...] położoną w P. przy ul. A. Cz. [...] o powierzchni [...] m2, oznaczoną numerem księgi wieczystej KW nr [...]. Maria G. zmarła [...] stycznia 1972 r., a spadek po niej zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego dla m. stołecznego Warszawy Wydział I Cywilny sygn. akt. [...] nabyli: W. T. i H. G.. H. G. zmarł w dniu [...] sierpnia 2004 r., a spadek po nim zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Poznaniu Wydział I Cywilny sygn. akt [...] nabyły: K. G. i E. G. Na podstawie mapy ewidencyjnej i wypisu z ewidencji gruntów ustalono, że dawnej działce nr [...] o powierzchni [...] m2 odpowiadają obecnie działki nr [...] o powierzchni [...] m2, 62/2 o powierzchni [...] m2, [...] o powierzchni [...] m2 (o łącznej powierzchni [...] m2). Pismem z dnia [...] lipca 2009 r., sygn. [...] Urząd Miasta P. Wydział Urbanistyki i Architektury poinformował, że w Ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania z 1996 (zatwierdzonym uchwałą nr [...] z dnia [...] września 1966 r. Prezydium Rady Narodowej Miasta P.), który obowiązywał w latach 1966-1975 działka nr [...] znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem [...] - teren administracji, organizacji politycznych, usług. Symbol jednostki bilansowej - A, numer terenu - [...], symbol przeznaczenia terenu - U. Ustalone przeznaczenie terenu w planie perspektywicznym do 1980 r. bez zmian, tj.: usługi kultury (pałac kultury), administracja, mieszkalnictwo rodzinne o wysokiej intensywności, zakłady przemysłowe (wbudowane), usługi handlowe i inne, parking na ok. 40 stanowisk. Jednocześnie poinformowano, że powyższe ustalenia nie przesądziły o możliwości zabudowy danego terenu, ponieważ realizacja danej inwestycji wymagała uzyskania decyzji administracyjnych. W archiwum wydziałowym nie odnaleziono żadnych decyzji pozwolenia na budowę, wydanych dla przedmiotowej działki w latach 1962-2009. W dniu [...] maja 2010 r. odbyły się oględziny działki nr [...]. Działka nr [...] jest w całości utwardzona, częściowo wzdłuż budynku utwardzona płytkami betonowymi, a w pozostałej części płytką trylinką oraz płytkami betonowymi. Działka stanowi w całości plac postojowy. Przy budynku w części zachodniej znajduje się kolumna podtrzymująca schody betonowe znajdujące się nad częścią przedmiotowej działki. Działka nr [...], ark. mapy [...], obręb P. w planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego terenu śródmieścia m. P., zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] czerwca 1969 r. (Dz. Urz. Rady Narodowej m. P. nr 10 poz. 51 z dnia [...] czerwca 1969 r.), oznaczona była symbolem [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...] - wysoce zagregowany zespół usług ogólnomiejskich o charakterze centrotwórczym, przebudowa zespołu winna być prowadzona w sposób kompleksowy. Dokonując wykładni znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów organ I instancji wskazał, że obecna działka nr [...] została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia jakim była budowa domu handlowego "A.". Przedmiotowa działka stanowi fragment zespołu handlowo - biurowego "A." w P. W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia [...] października 2012 r. W. T. (dalej odwołująca) wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] października 2012 r. i orzeczenie o zwrocie przez Miasto P. na rzecz odwołującej, Krystyny G. i E. G. działki nr [...] położonej w P. przy ulicy Św. M., zapisanej w księdze wieczystej KW [...] jako własność Miasta P., oznaczonej w ewidencji gruntów obręb Poznań, ark. mapy [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Staroście. W uzasadnieniu odwołująca wskazała, że wystąpiła o zwrot nieruchomości nie na podstawie art. 136 ust. 3 ugn, tylko na podstawie art. 136 ust. 2 ugn, zgodnie z informacją udzieloną przez Urząd Miasta P. o zamiarze zbycia uprzednio wywłaszczonej nieruchomości. Zdaniem odwołującej, organ I instancji z naruszeniem przepisów postępowania nie poczynił wystarczających do wydania decyzji ustaleń stanu faktycznego sprawy. W szczególności nie poczyniono żadnych ustaleń co do terminów rozpoczęcia prac związanych z budową domu handlowego "A.", jak również zakończenia tych prac, a terminy te są w świetle art. 137 ugn istotne dla kwestii uwzględnienia wniosku o zwrot nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ugn. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w dokumentach urzędowych brak dokumentacji wskazującej na realizację celu wywłaszczenia. W związku z tym posłużono się publikacją artykułu P. M. w "Kronice Miasta P." 1/2006, a w szczególności fotografią obrazującą budowę obiektu "A.". Na zdjęciu tym, wykonanym w 1971 r. widoczny jest ciąg kilku budynków, z których część wygląda na ukończone, a część jest w trakcie budowy. Trudno z tego zdjęcia wywnioskować, że kompleks handlowo - usługowy "A." został oddany do użytku przed upływem 10 lat od daty wywłaszczenia (maj 1962 r.). Nie ma też żadnych danych, z których wynikałaby data rozpoczęcia budowy tego kompleksu-czy nastąpiło ono przed upływem 7 lat od daty wywłaszczenia. Wątpliwość budzi także zakwalifikowanie przedmiotowej działki jako części kompleksu handlowo - usługowego "A.". Działka ta położona jest wprawdzie między dwoma budynkami tego kompleksu, jednak to, że przylega ona do jednego z budynków, który do tego kompleksu należał nie może przesądzać o tym, że stanowi ona jego część, skoro prawdopodobnie nigdy nie była użytkowana w celach, które spełniał ten obiekt. Obecnie również służy jako plac postojowy dla różnych przypadkowych samochodów. Nie wiadomo też do czego służyły wymienione w protokole oględzin schody, czy były one kiedykolwiek używane. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] listopada 2012 r.) Wojewoda W. (dalej Wojewoda albo organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2012 r. Ustalając stan faktyczny sprawy Wojewoda podkreślił, że bezspornym jest, że działka nr [...] została nabyta na własność Skarbu Państwa na podstawie aktu notarialnego z [...] maja 1962 roku, nr rep. [...]. Celem, na który nieruchomość ta została wywłaszczona była budowa zespołu handlowo-biurowego "A.". Podstawę do podjęcia prac zmierzających do realizacji celu publicznego stanowił ogólny plan zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania z dnia [...] września 1966 roku, zatwierdzony uchwałą nr [...] oraz szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego śródmieścia miasta P. z [...] czerwca 1969 (uchwała nr [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia [...] czerwca 1969 roku). Przeprowadzone w dniu [...] maja 2010 roku oględziny wykazały, że przedmiotowa nieruchomość jest zabudowana. Działka [...] położona jest przy ul. św. M. w obrębie zespołu handlowo-biurowego "A.". Nieruchomość jest w całości utwardzona, w części wzdłuż budynku utwardzona płytkami betonowymi, a w pozostałej części płytką trylinką oraz płytkami betonowymi. Działka stanowi w całości plac postojowy. Przy budynku w części zachodniej znajduje się kolumna podtrzymująca schody betonowe znajdujące się nad częścią przedmiotowej działki. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie organ II instancji stwierdził, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Prace związane z realizacją celu na nieruchomości położonej w Poznaniu oznaczonej ewidencyjnie jako działka [...] zainicjowano najwcześniej w 1964 roku Wynika to z rozpoczętych prac związanych z rozbiórką budynków na ul. Święty M. o numerach [...],[...],[...],[...]. Natomiast realizacja celu, zgodnie z ustaleniami P. M. w artykule "Powojenna przebudowa ul. Święty M.. Zespół handlowo-biurowy "A." nastąpiła w [...] roku dla pierwszej części, natomiast dla drugiej części kompleksu w [...] roku. Zgodnie z obowiązującą ustawą, dochowano termin rozpoczęcia inwestycji w ciągu 7 lat od kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, oraz termin 10 lat na realizację celu, dla którego wywłaszczono nieruchomość. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) z dnia [...] grudnia 2012 r. W. T. (dalej skarżąca) wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2012 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zdaniem skarżącej Wojewoda w zaskarżonej decyzji niesłusznie podzielił stanowisko Starosty jakoby w świetle art. 136 i art. 137 ugn nie było podstaw do zwrotu przedmiotowej działki na rzecz dawnych właścicieli. Z literalnego brzmienia art. 137 ust 1 ugn wynika, że wywłaszczona nieruchomość powinna być uznana za zbędną na cel określony w decyzji nawet wtedy gdy po upływie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten został zrealizowany, skoro celu tego me zrealizowano w podanym przedziale czasowym. Przeprowadzone przez Starostę postępowanie nie wyjaśniło wszystkich okoliczności istotnych dla stwierdzenia czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki zwrotu nieruchomości. Nie wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości czy przejęta przez Skarb Państwa działka została wykorzystana na cele związane z tym przejęciem. Jakkolwiek działka ta w chwili jej nabycia przez Skarb Państwa stanowiła część większej nieruchomości, to była to część fizycznie wyodrębniona od reszty nieruchomości, co później uwidoczniono w ewidencji. Należy ją zatem traktować w sposób odrębny od pozostałych części nieruchomości. Na podstawie zebranych w sprawie materiałów nie da się ustalić w jaki sposób działka była użytkowana po jej przejęciu przez Skarb Państwa, jak również w okresie późniejszym, w szczególności czy służyła ona działaniu kompleksu handlowo - usługowego "A.". To, że działka ta znajduje się obok budynku należącego do tego kompleksu (a właściwie na jego zapleczu) nie może przesądzać o jej przynależności do ciągu handlowo - usługowego "A.". Z oględzin działki wynika, że stanowi ona obecnie plac postojowy dla samochodów. Nie zostało jednak ustalone w czyim użytkowaniu jest ten plac: czy jest to parking należący do określonej instytucji, czy miejsce postoju ogólnodostępne dla wszystkich samochodów. Nie ustalono również od kiedy działka jest użytkowana w opisany sposób i w jaki sposób była wykorzystywana w okresie wcześniejszym. W uzasadnieniu decyzji Starosty stwierdza się wyraźnie, że w dokumentach urzędowych brak dokumentacji wskazującej na realizację celu wywłaszczenia. Posłużenie się w celu ustalenia czasokresu tej realizacji artykułem w "Kronice Miasta Poznania" jest niewystarczające, bowiem z artykułu tego nie wynika ani termin rozpoczęcia inwestycji, ani termin jej zakończenia, a zdjęcie na które powołuje się organ I instancji bynajmniej nie wskazuje na to, by zakończenie inwestycji na działce będącej przedmiotem niniejszej sprawy nastąpiło przed upływem 10-letniego terminu określonego w art. 137 ugn. Skarżąca podniosła również, że organy obu instancji nie odniosły się do faktu, że niniejsze postępowanie zostało zainicjowane informacją pochodzącą od Kierownika Oddziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta P. o zbędności tej działki dla Miasta i możliwości wystąpienia o jej zwrot (k. 4-5 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej (k. 6-7 akt sądowych). Pismem z dnia [...] marca 2013 r. skarżąca wyjaśniła, że postępowanie w niniejszej sprawie powinno ograniczyć się do badania, czy konkretna działka (nr [...]) spełnia ustawowe przesłanki zwrotu, w szczególności czy została przez Skarb Państwa lub Prezydenta Miasta P., wykorzystana na cele zgodne z dokonanym wywłaszczeniem (k. 24-25 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem kontroli sprawowanej pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była decyzja Wojewody z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] października 2012 r. odmawiającą skarżącej, K. G. i E G. zwrotu położonej w Poznaniu nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], zapisanej w księdze wieczystej pod nr [...] jako własność Miasta P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako obręb Poznań, ark. mapy [...]. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań. Podstawą prawną ubiegania się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości są przepisy rozdziału 6 działu III ugn. Przepisy te stanowią prawną barierę przed przedwczesnym albo pochopnym wywłaszczeniem nieruchomości z punktu widzenia jej niezbędności dla zrealizowania celu wywłaszczenia. O żądaniu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowi art. 136 ust. 3 ugn. Pozostaje ono uzasadnione wówczas, gdy wywłaszczona nieruchomość stosownie do art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei w art. 137 ust. 1 ugn ustawodawca stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Celu wywłaszczenia określonego w decyzji nie należy interpretować rozszerzająco. Zbędność na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu trzeba oceniać przez pryzmat sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, bowiem cel decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości (wyrok NSA z dnia 28.03.2012 r., sygn. akt I OSK 566/11, lex nr 1136711). Stosownie do art. 216 ust. 1 ugn, przepisy rozdziału 6 działu III ugn znajdują odpowiednie zastosowanie do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. 1974 r., nr 10, poz. 64 ze zm.). Ocena zbędności nieruchomości przejętych lub nabytych na podstawie aktów prawnych wymienionych w art. 216 ugn musi być dokonana przez pryzmat art. 137 ust. 1 ugn w kontekście określonych celów przejęcia, jak zostały one określone w indywidualnych aktach o przejęciu lub nabyciu tych nieruchomości (M. Wolanin, w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ugn. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 1074). W rozpoznawanej sprawie nie ulegało wątpliwości, że aktem notarialnym sporządzonym dnia [...] maja 1962 r., nr rep. [...], będąca przedmiotem niniejszego postępowania nieruchomość została zbyta na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 6 powołanej wyżej ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Jednocześnie w powyższym akcie notarialnym wskazano, że zgodnie z zaświadczeniem o lokalizacji szczegółowej Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia [...] maja 1961 r., nr [...], działka położona przy ówczesnej ul. A. Cz. (obecnie św. M.) nr [...], przeznaczona została pod Dom Handlowo-Usługowy. Cel przejęcia obecnej działki nr [...] oznaczony został zatem w jasny i czytelny sposób. W ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta P. z [...] września 1966 r. zatwierdzonego uchwałą nr [...], obowiązującego w latach 1966-1975, będąca przedmiotem niniejszego postępowania nieruchomość znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem [...], przeznaczonym na potrzeby administracji, usług handlowych i parkingu. Działka nr [...] jest w całości utwardzona i przeznaczona pod plac postojowy. Postawiona została na niej również kolumna podtrzymująca schody betonowe znajdujące się nad tą działką, prowadzące do wzniesionego w latach 70 ub. stulecia zespołu handlowo-biurowego "A.". W ocenie Sądu, w zarysowanym stanie faktycznym cel wywłaszczenia został zrealizowany i wobec tego nie zaistniały przesłanki do zwrotu nieruchomości skarżącej. Jak trafnie zauważył organ II instancji, cel wywłaszczenia obejmuje nie tylko wskazaną w decyzji o wywłaszczeniu z nazwy inwestycję główną, lecz również towarzyszącą jej infrastrukturę. Wobec tego powstały przy domu handlowym parking, na którym znajdowała się również konstrukcja schodów prowadzących do tego budynku funkcjonalnie zostały powiązane z tym obiektem handlowym, tworząc jeden wspólny cel dla którego nastąpiło wywłaszczenie dawnej działki [...], odpowiadającej obecnie działkom nr [...],[...] i [...]. Jednocześnie Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wypowiedziany w orzecznictwie sądowym pogląd zgodnie z którym nie da się pogodzić z zasadą stabilności porządku prawnego sytuacji, gdy w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli wywłaszczenie miało miejsce kilkadziesiąt lat przed wszczęciem postępowania o zwrot, ustalenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany ale po upływie wskazanych w art. 137 ust. 1 ugn terminów, powodowałoby konieczność wydania decyzji o zwrocie, mimo że nieruchomość jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia już wiele lat (wyrok NSA z dnia 30.11.2011 r., sygn. akt I OSK 2098/10, lex nr 1149305, wyrok NSA z dnia 03.11.2011 r., sygn. akt I OSK 1924/10, lex nr 1149269, wyrok NSA z 30.11.2011 r., sygn. akt I OSK 2098/10, lex nr 1149305). W rozpoznawanej sprawie z uwagi na brak dokumentów źródłowych organy obu instancji nie ustaliły dokładnej daty zakończenia budowy Zespołu handlowo-biurowego "A.". W oparciu o dostępne źródła historyczne ustalono jednak, że nastąpiło to w pierwszej połowie lat 70. Od tego czasu, działka nr [...] przez dziesięciolecia wykorzystywana była dla tych samych celów co przylegający do niej budynek handlowo-biurowy. Poza tym, jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, późniejsza zmiana wykorzystywania nieruchomości wywłaszczonej na inny cel, po zrealizowaniu na niej celu wywłaszczenia, nie ma znaczenia dla oceny dopuszczalności zwrotu tej nieruchomości. Z chwilą bowiem zrealizowania celu wywłaszczenia, wykonywanie prawa własności takiej nieruchomości nie jest ograniczone jakimikolwiek warunkami (wyrok NSA z 17.05.2010 r., sygn. akt I OSK 1025/09, lex nr 594843). W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że działka nr [...] po dzień dzisiejszy pełni funkcje parkingowe. Przesądzającym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mogło być również pismo Kierownika Oddziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta P. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], informujące skarżącą o możliwości ubiegania się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Stosownie do art. 136 ust. 2 ugn, w razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, na organie administracji spoczywa obowiązek zawiadomienia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy o tym zamiarze oraz poinformowania o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Kwestia wykonania przez organ obowiązków wynikających z art. 136 ust. 2 ugn ma znaczenie wyłącznie wtedy, gdy cel wywłaszczenia nie został jeszcze zrealizowany. Zrealizowanie celu oznacza, że nie można mówić o zbędności na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Tylko w przypadku niezrealizowania celu wywłaszczenia uzasadnione jest powiadamianie poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy o zamiarze użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, aby osoby te mogły skorzystać z możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Powiadamianie takie nie ma racji bytu, gdy cel wywłaszczenia został już zrealizowany, co nastąpiło w niniejszej sprawie. Innymi słowy, pismo z dnia [...] maja 2008 r. nie wiązało oraz nie zwalniało ani organu I instancji, ani Wojewody od obowiązku samodzielnego ustalenia przesłanek ustawowych od których uzależnione jest dokonanie zwrotu nieruchomości. Odnosząc się do sformułowanych przez skarżącą zarzutów, w ocenie Sądu nie zasługiwały one na uwzględnienie. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dokumenty urzędowe, że obecna działka nr [...] przeznaczona została pod budowę kompleksu handlowo-biurowego, będąc jego funkcjonalną częścią w postaci placu postojowego na którym znajduje się również konstrukcja schodów prowadząca do tego budynku. Realizacja celu wywłaszczenia uniemożliwiała dokonanie zwrotu nieruchomości skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę. ja

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło