IV SA/Po 126/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla [...] na działce ewid. [...] w m. B., obręb [...]. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł do Sądu A. W. (dalej jako: Skarżący) domagając się uchylenia tej decyzji w całości i żądając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Skarżący wskazał, że decyzja ustalająca warunki zabudowy może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżący podkreślił, że pomimo istotnych wad zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca może stanowić podstawę wydania dalszych decyzji w procesie budowlanym. Podkreślono, że w takiej sytuacji gdyby doszło do uchylenia zaskarżonej decyzji, mógłby już zostać zrealizowany stan sprzeczny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że może wówczas nie istnieć możliwość przywrócenia stanu zgodnego z prawem, nawet pomimo uchylenia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest zasadny. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017, poz. 1369 ze zm. – dalej ppsa) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 ppsa po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokonując oceny zasadności złożonego wniosku należy podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. W okolicznościach niniejszej sprawy, Skarżący wskazuje, że zasadności złożonego przez siebie wniosku upatruje w tym, że w oparciu o ostateczną decyzję o warunkach zabudowy inwestor będzie mógł ubiegać się o wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Oznacza, to że – jak wskazuje Skarżący – do czasu rozpoznania skargi na decyzję o warunkach zabudowy, inwestor w oparciu o pozwolenie na budowę może zrealizować już sporną inwestycję, a w takim przypadku przywrócenie stanu zgodnego z prawem może okazać się niemożliwe. Te zawarte w złożonym wniosku argumenty należało ocenić w kontekście zaistnienia przesłanek, zawartych w art. 61 § 3 ppsa, z uwzględnieniem faktu, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący składając wraz ze skargą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał przede wszystkim na wadliwość przeprowadzonego postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Odnosząc się do tego argumentu należy zauważyć, że wadliwość decyzji o warunkach zabudowy, będzie przedmiotem kontroli Sądu, natomiast w chwili obecnej zaskarżona decyzja korzysta z domniemania legalności. Domniemanie legalności decyzji będzie istnieć do czasu ewentualnego wyeliminowania jej obrotu prawnego. Dlatego argumentacja wniosku dotycząca wadliwości zaskarżonej decyzji nie mogła odnieść zamierzonego skutku przy ocenie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Drugim z fundamentalnych argumentów podniesionych przez Skarżącego na poparcie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest sama możliwość i ewentualne następstwa wystąpienia przez inwestora o pozwolenie na budowę i uzyskanie go w oparciu o zaskarżoną decyzję o warunkach zabudowy. Odnosząc się natomiast do tego argumentu wniosku należy wyjaśnić, że decyzja o warunkach zabudowy – a to ona stanowi przedmiot wniesionej do Sądu skargi - nie stanowi aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót budowlanych, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym praw strony w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków. W szczególności nie może powodować takich skutków sama – podnoszona we wniosku o wstrzymanie wykonania - możliwość uzyskania w przyszłości decyzji o pozwoleniu na budowę (por. postanowienia NSA z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt II OZ 901/17, z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2957/17, z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 3303/17, dostępne w CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Jednocześnie wskazać należy na przepis art. 4 ust. 2 i art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dz.U. z 2017, poz. 1073) z samej, bowiem istoty decyzji o warunkach zabudowy wynika, że ich wydanie nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też z nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Organy zaś nie mają możliwości użycia środka przymusu do doprowadzenia do stanu zgodnego z treścią zaskarżonej decyzji. Decyzja o warunkach zabudowy daje inwestorowi prawo do wystąpienia do organu architektoniczno-budowlanego ze stosownymi wnioskami, sama jednak – decyzja ustalająca warunki zabudowy - nie daje podstawy do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji zamierzonej inwestycji (por. postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. II OZ 1544/17, orzeczenia .nsa.gov.pl). Jeżeli zatem inwestor w oparciu zaskarżona decyzję o warunkach zabudowy wystąpi o pozwolenie na budowę i uzyska je, to w celu zapobieżenia realizacji spornej inwestycji będzie należało zwrócić się o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, dopiero ta bowiem decyzja będzie podlegać wykonaniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że we wniosku Skarżący nie uprawdopodobnił niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które miałaby wywołać zaskarżona decyzja ustalająca warunki zabudowy. Okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie można także zidentyfikować na podstawie materiału sprawy. Z opisanych wyżej powodów Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia. Stosownie do art. 61 § 5 ppsa postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym.