IV SA/Po 1265/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 2 grudnia 2014r. oddalił wniosek S.R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku. W terminie otwartym do wniesienia zażalenia od w/w postanowienia S.R. reprezentowany przez córkę M.R., złożył podpisany przez pełnomocnika wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a źródłem ich utrzymania są należne im emerytury w łącznej kwocie [...] zł. netto. Pełnomocnik wskazała, iż wnioskodawca nie ma żadnych oszczędności a jedynym jego majątkiem jest mieszkanie o pow. [...] m2. Jak wynika z zestawienia Skarżący z uzyskiwanych dochodów ponosi opłaty za energię elektryczną – [...] zł (co 2 miesiące), za wodę i ścieki – [...] zł (co 2 miesiące), za telewizor – [...] zł miesięcznie, za telefon – [...] zł, wydatki na butle gazowe – [...] zł miesięcznie, wydatki na leki – [...] zł, na zakup opału – [...] zł na sezon zimowy, podatek od nieruchomości – [...] zł rocznie, wydatki na remont domu (uzupełnienie pokrycia dachowego) - [...] zł, raty kredytów – [...] zł miesięcznie. Pozostałe środki przeznaczane są na zakup żywności, ubrań i w miarę możliwości pomoc finansową dla córki. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu uzyskiwanych dochodów, stwierdzić należy, że przedstawiona sytuacja finansowa nie pozwala na przyjęcie, że skarżący należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie jakikolwiek kosztów postępowania. Skarżący wraz z żoną uzyskują bowiem stały dochód z emerytur w łącznej kwocie [...] zł. netto. Powyższa kwota w ocenie orzekającego w sprawie referendarza sądowego jest wystarczająca na opłacenie niezbędnych kosztów utrzymania i kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu od zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi, który zgodnie z §2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 100 zł. Podkreślenia wymaga, iż przy rozważaniu możliwości zwolnienia strony od kosztów sądowych należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. Wysokość wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 2 grudnia 2014 r., pozwala zatem na przyjęcie, iż skarżący jest w stanie zgromadzić środki na ewentualne poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Świadczyć o tym może również fakt, iż jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu 10 grudnia 2014r. wpłacił 100 zł. tytułem wpisu od zażalenia (k. 158 akt). Ponadto w związku z powołaniem się przez skarżącego na konieczność spłacania kredytów w wysokości [...] zł miesięcznie wskazać należy, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym i zobowiązania kredytowe, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 sierpnia 2013 r. II OZ 670/13 LEX nr 1361660, z 3 czerwca 2013 r. II FZ 281/13 LEX nr 1320634, z dnia 22 lutego 2012 r. II OZ 72/12 Lex nr 1121302, z dnia 3 marca 2011 r. II OZ 130/11 Lex nr 1080416). Jednocześnie należy zauważyć, że wśród wykazanych przez skarżącego wydatków nie wszystkie mają stały charakter, jak np. wydatki na uzupełnienie pokrycia dachowego. Tym niemniej stwierdzić należy, iż wysokość uzyskiwanego przez skarżącego dochodu nie pozwala na zgromadzenie kwoty pozwalającej na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.