IV SA/Po 148/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...](skierowanie nr [...]), na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm., dalej - prd) Komendant Powiatowy Policji w P. zadecydował o skierowaniu na badanie psychologiczne J. W. z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 prd. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Komendant Powiatowy, przesyłając odwołanie skarżącego od powyższej decyzji poinformował organ odwoławczy, iż do Komendy Powiatowej Policji w P. w dniu [...] października 2010 r. z Komendy Wojewódzkiej Policji w P. wpłynął wniosek (L.dz. [...]) o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami przez skarżącego z powodu otrzymania przez niego łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego. Organ I instancji wskazał, iż w związku z powyższym Komendant Powiatowy w dniu [...] października 2010 r., zgodnie z art. 61 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000/98/1071 – j.t. ze zm.,) wszczął postępowanie z urzędu i w dniu [...] października 2010 r., na postawie art. 124 ust 1 pkt 2 b prd skierował skarżącego na badania psychologiczne (skierowanie nr [...]). Organ wyjaśnił, iż skarżący w okresie od [...] marca 2009 r. do [...]sierpnia 2009 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego za co otrzymał 25 punktów. Wskazał również, iż skarżący odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 prd, celem zmniejszenia liczby punktów, w dniu [...] styczna 2010 r., czyli po ponad 5 miesięcznym okresie od ostatniego ukarania. Zdaniem organu II instancji decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne skarżącego jest zgodna z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz.U.05.69.622 ze zm., dalej – rozporządzenie w sprawie badań psychologicznych kierowców), a także rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U.04.2.15, dalej – rozporządzenie w sprawie badań lekarskich kierowców). Odwołanie od decyzji Komendanta Powiatowego z dnia [...] października 2010 roku wniósł skarżący pismem z dnia [...] listopada 2010 r. zaskarżając rozstrzygnięcie w całości i wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania, alternatywnie zaś o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpoznania Komendantowi Powiatowemu jak również (na podstawie art. 97 §1 pkt. 4 kpa w związku z art. 140 kpa) o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu prawomocnego rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2010 roku w sprawie zatrzymania prawa jazdy kat. B oraz skierowania na egzamin teoretyczny i praktyczny sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, znak Km [...]. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż w dniu [...] października 2010 roku została skarżącemu doręczona decyzja Komendanta Powiatowego z dnia [...]października 2010 roku, której podstawą prawną uczyniono art. 124 ust. 1 pkt. 2 b prd - przekroczenie liczby 24 punktów - podczas gdy przesłanka ta nie została spełniona. Zdaniem skarżącego Komendant Powiatowy nie uwzględnił faktu, iż w dniu [...] stycznia 2010 roku, korzystając z możliwości jakie daje art. 130 pkt. 3 prd, skarżący brał udział w szkoleniu, co winno skutkować obniżeniem o 6 posiadanych punktów karnych. Skarżący powołał się na zaświadczenie nr [...]z dnia [...].01.2010 roku. Skarżący podniósł, iż ten stan rzeczy może być następstwem zastosowania w niniejszej sprawie przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych I Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. (Dz.U.02.236.1998 ze zm., dalej – rozporządzenie sprawie postępowania z kierowcami), zgodnie z którym odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Skarżący twierdzi jednak, iż przepis ten jest sprzeczny z art. 130 ust. 3 prd, który nie daje takiej możliwości wyłącznie kierowcom posiadającym prawo jazdy krócej niż 1 rok (skarżący posiada prawo jazdy przez dłuższy okres). Przepis rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami, zdaniem skarżącego, ewidentnie wykracza więc poza delegację ustawową zawartą w art. 130 ust. 4 tej ustawy. Ingerując zaś w sferę praw i wolności jednostki narusza art. 31 ust.3 Konstytucji. Poza powyższymi zarzutami, skarżący podniósł również, iż stosownie do treści art. 124 ust. 1 pkt. 2 b prd, skierowanie na badanie psychologiczne wydawane jest w formie decyzji a zatem winno posiadać wszystkie wymagane prawem elementy decyzji administracyjnej wskazane w art. 107 kpa. W zaskarżonej decyzji Komendant Powiatowy, zdaniem skarżącego, pominął natomiast uzasadnienie, co jest dopuszczalne jedynie w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 107 § 4 i 5 kpa. Ponieważ żadna ze wskazanych przesłanek nie ma zastosowania, brak uzasadnienia zaskarżonej decyzji należy uznać za naruszenie art. 8, 11, 107 kpa, co – jak wskazał skarżący – zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, winno skutkować uchyleniem wadliwej decyzji. Jednocześnie skarżący wskazał, iż wniosek o zawieszenie postępowania motywuje koniecznością uprzedniego rozpatrzenia zagadnienia wstępnego tj. odwołania skarżącego od decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2010 roku w sprawie zatrzymania prawa jazdy kat. B, oraz skierowania na egzamin teoretyczny i praktyczny sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, ponieważ pozytywne rozstrzygnięcie w przywołanej sprawie będzie stanowiło potwierdzenie, że skarżący nie przekroczył 24 punktów karnych. To zaś automatycznie skutkować będzie zasadnością wniosku skarżącego o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] ([...]) Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w P. (dalej – Komendant Wojewódzki) na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, w związku z art. 124 ust. 1 pkt. 2 lit b prd utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję – skierowanie. W uzasadnieniu organ opisał stan faktyczny w sprawie i wskazał, iż kwestię punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz związanego z tym szkolenia reguluje m.in. rozporządzenie w sprawie postępowania z kierowcami - § 8 ust. 4. Zgodnie z § 8 ust. 6 tego rozporządzenia, odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Wobec powyższego organ stwierdził, iż ustalony w sprawie stan faktyczny a przede wszystkim fakt, że skarżący odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. w dniu [...] stycznia 2010 roku tj. już po przekroczeniu 24 punktów, nie dają podstaw do uwzględnienia odwołania. Skargę na rozstrzygnięcie drugoinstancyjne wniósł skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi administracji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił skarżący naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit b prd poprzez jego zastosowanie mimo nie osiągnięcia przez skarżącego 24 punktów karnych; naruszenie art. 130 prd poprzez nieuwzględnienie obniżenia liczby punktów karnych przypisanych w ewidencji skarżącemu wskutek odbycia przez skarżącego szkolenia na podstawie art. 130 ust. 3 prd; naruszenie przepisów postępowania tj. art. 8 i 11 kpa poprzez nie ustosunkowanie się do twierdzeń i zarzutów skarżącego istotnych z punktu widzenia sposobu załatwienia sprawy oraz poprzez nie przytoczenie argumentacji uzasadniającej oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania; wreszcie naruszenie art. 107 kpa poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż organ odwoławczy zastosował przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami, zgodnie z którym odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zdaniem skarżącego przepis ten jednak, jest sprzeczny z art. 130 ust. 3 prd, który nie daje takiej możliwości wyłącznie kierowcom posiadającym prawo jazdy krócej niż 1 rok, podczas gdy skarżący posiada prawo jazdy przez dłuższy okres. Skarżący skonstatował, iż powyższy przepis, przez nieuprawnione dalsze zawężenie osób uprawnionych do skorzystania z uprawnienia wynikającego z art. 130 ust. 3 prd ewidentnie wykracza więc poza delegację ustawową zawartą w art. 130 ust. 4 tej ustawy. Ingerując zaś w sferę praw i wolności jednostki narusza art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zdaniem skarżącego, w tych okolicznościach Sąd winien odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia (§ 8 ust. 6) niezgodnego z art. 130 ust. 4 prd, z uwagi na to, że został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej. W tej mierze skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2009 r. sygn. VIII SA/Wa 15/09 - LEX nr 564146. Skarżący podniósł także, iż organ odwoławczy nie odniósł się w swojej decyzji do argumentacji podniesionej przez skarżącego w odwołaniu. Jak również zarzucił, iż organ nie orzekł w przedmiocie wniosku skarżącego o zawieszenia postępowania. Skutkiem powyższego skarżący nie poznał zasadniczych przesłanek decyzji organu odwoławczego i w konsekwencji nie ma rzeczywistej możliwości podjęcia polemiki z rozstrzygnięciem. Takie postępowanie organu II instancji należy, zdaniem skarżącego, ocenić jako naruszające art. 8 i 11 kpa. Skarżący powtórzył również zarzuty skierowane do rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w zakresie materialnych podstaw rozstrzygnięcia. Organ, odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazał, iż decyzja pierwszoinstancyjna wydana została zgodnie ze wzorem zawartym w rozporządzeniu w sprawie badań psychologicznych kierowców. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem prawa. Sąd podziela poglądy wrażone w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 1083/09 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 723/10, dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie przedmiotowej sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Komendant Wojewódzki Policji w P. utrzymał w mocy decyzję o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne. Bezspornym w sprawie jest, że J. W. w okresie od [...] marca 2009 r. do [...] sierpnia 2009 r. dopuścił się wykroczeń, które skutkowały naliczeniem mu powyżej 24 punktów określonych w art. 130 ust. 1 prd. Stosownie do wspomnianego art. 130 ust. 1 policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Stosownie do ust. 2 art. 130 ustawy punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Bezspornym jest także, że w przypadku skarżącego rok określony w powoływanym przepisie nie upłynął, bowiem pierwszego liczonego w tym cyklu wykroczenia J. W. dopuścił się dnia [...] marca 2009 r., a ostatniego [...] sierpnia 2009 r. Zgodnie zaś z ust. 3 wspomnianego przepisu kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Z ust. 4 art. 130 wynika natomiast, że Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia: 1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego; 2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; 3) program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3; 4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia; 5) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji swoim rozporządzeniem w sprawie postępowania z kierowcami uregulował wspomniane kwestie. Stosownie do regulacji § 8 ust. 4 – 6 tego rozporządzenia kierowcy wpisanemu do ewidencji, po przedstawieniu zaświadczenia o odbyciu szkolenia, organ, o którym mowa w § 3, zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Liczba punktów odjętych z tytułu odbytego szkolenia nie może być większa od liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego przed jego odbyciem. Odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. W tym miejscu zasadnym jest wskazać, że art. 130 ustawy o ruchu drogowym jest ogólnym przepisem stanowiącym o ewidencji kierowców naruszających przepisy drogowe oraz dotyczącym spraw z zakresu punktacji za przekroczenie takich przepisów. Jednocześnie wspomniany artykuł zawiera w ust. 4 jednoznaczną delegację ustawową pozwalającą m.in. określić w rozporządzeniu liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. Trzeba zauważyć, że wspomniana delegacja ustawowa zawiera dyspozycję, że w rozporządzeniu zostanie uregulowana zakreślona materia, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Ten zapis w ocenie Sądu upoważniał w wystarczającym stopniu ministra do stworzenia regulacji zawartej w ust. 6 rozporządzenia. W związku z tym nie można podzielić argumentacji strony skarżącej, według której upoważnienie ustawowe zawarte w art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym upoważnia właściwego ministra do określenia w drodze rozporządzenia liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, a nie do określenia osób, wobec których odjęcie punktów z tytułu odbytego szkolenia nie byłoby dopuszczalne. Skoro takiego upoważnienia brak, zaś § 8 ust. 6 rozporządzenia pozbawia kierowcę, który przekroczył sumę 24 punktów, możliwości zmniejszenia liczby posiadanych punktów w związku z odbytym szkoleniem – to uznać należy w ocenie strony skarżącej, że przepis ten został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 prd. Argumentacja przedstawiona przez skarżącego pozbawiona jest podstaw. Taka interpretacja delegacji ustawowej art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym niweczyłaby konsekwencje jakie ustawodawca przewidział w związku z przekroczeniem 24 punktów. W takiej sytuacji dopiero uzyskanie 30 punktów pozwoliłoby na zastosowanie wobec sprawcy wykroczeń sankcji związanych z przekroczeniem określonej liczby punktów, takich jak w przedmiotowej sprawie w postaci skierowania na badania psychologiczne. Tymczasem jak wynika z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa o ruchu drogowym badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega osoba, która przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Skarżący taką liczbę 24 punktów przekroczył. Trzeba zatem jednoznacznie podkreślić, że odbycie szkolenia określonego w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami nie powoduje zmniejszenia liczby punktów wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. ja