IV SA/Po 186/22

PostanowienieWSA w Poznaniu2022-04-12

Skład orzekający: sędzia WSA Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, która nie została bezpośrednio objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale graniczy z terenem objętym tym planem, posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały o uchwaleniu tego planu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel nieruchomości nieobjętej bezpośrednio miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ale sąsiadującej z terenem objętym tym planem, nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia uchwały o uchwaleniu tego planu, jeśli przewidziana w planie zabudowa nie narusza jego prawa własności w sposób ponadprzeciętny. Prawo własności chronione jest jedynie przed ingerencją przekraczającą przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa i stosunków miejscowych. Potencjalne niedogodności, takie jak dyskomfort związany z zabudową czy większą liczbą osób w sąsiedztwie, nie stanowią podstawy do uznania naruszenia interesu prawnego.
Stan faktyczny
K. R. złożył skargę na uchwałę Rady Gminy Swarzędz dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Kruszewnia i części innych obrębów. Skarżący argumentował, że uchwała narusza jego interes prawny wynikający z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego, ponieważ przewidziana zabudowa wielorodzinna i placówka oświatowa na sąsiednich działkach znacząco wpłynie na wartość jego nieruchomości i możliwość realizacji inwestycji. Organ gminy w odpowiedzi na skargę zakwestionował istnienie interesu prawnego skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić skargę i zwrócić skarżącemu kwotę tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym skargi K. R. na uchwałę Rady Gminy Swarzędz z dnia 31 stycznia 2022 r., nr XLVII/523/2022 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obręb Kruszewnia i część obrębów garby i Zalasewo – część III.A p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę [...]([...]) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z [...] lutego 2022 r. K. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Gminy Swarzędz z dnia 31 stycznia 2022 r., nr XLVII/523/2022 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego obręb Kruszewnia i część obrębów garby i Zalasewo – część III.A. Skarżący wskazał, że jego interes prawny wynika z art. 140 Kodeksu cywilnego, a także art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Skarżący wskazał, że wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały jego nieruchomość znacząco utraci na wartości i wpłynie na dalszą realizację na tym terenie przedsięwzięć inwestycyjnych. Fakt, że w niedalekiej odległości od nieruchomości skarżącego powstaną wielokondygnacyjne budynki oraz placówka oświatowa spowoduje nadto, iż będą one oddziaływać na nieruchomość w rozumieniu art. 144 Kodeksu cywilnego. W jego ocenie wysoka zabudowa, placówka oświatowa i związane z tym przyszłe natężenie ruchu pojazdów niezaprzeczalnie oddziałuje na nieruchomości sąsiadujące. Ponadto skarżący wskazał, że istnieje przypuszczenie, iż przedmiotowy plan zagospodarowania przestrzennego realizować będzie zabudowę wielorodzinną dla zysku większego podmiotu. Ponadto wskazał, że organ w ramach uwag do planu powołał się na uwagi skarżącego, co może być traktowane jako uznanie interesu prawnego skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odniósł się do zarzutów merytorycznych skargi, a także wskazał, że nie zauważa istnienia interesu prawnego skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022r., poz.559), dalej jako "u.s.g." - Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przepis ten uprawnia do złożenia skargi wyłącznie z uwagi na własny interes prawny, a więc tym samym nie uprawnia do złożenia skargi w interesie publicznym i nie dopuszcza zaskarżania uchwał organów gminy przez każdego. Z akt sprawy wynika, że nieruchomość należąca do skarżącego nie została objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Fakt ten nie był sporny pomiędzy stronami. W orzecznictwie ukształtował się pogląd, że okoliczność posadowienia nieruchomości poza terenem objętym planem nie oznacza, że automatycznie wykluczona jest możliwość zaskarżenia planu przez właścicieli nieruchomości sąsiadujących z terenem objętym planem (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 lutego 2020 r., II SA/Po 886/19 oraz wyroki NSA: z dnia 13 marca 2009 r., II OSK 1360/08; z dnia 2 lipca 2009 r., II OSK 591/09; z dnia 1 września 2009 r.. II OSK 900/09 oraz z dnia 3 listopada 2010r., II OSK 1780/10). Przymiot strony w postępowaniu sądowym mającym na celu ocenę zgodności z prawem danej uchwały organu gminy przysługuje wyłącznie podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały tym aktem prawa miejscowego naruszone przed wniesieniem skargi (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2008 r., IV SA/Wa 2202/06). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 40/10, żeby stwierdzić w sprawie istnienie interesu prawnego po stronie wnoszącego skargę, podmiot wnoszący skargę powinien wykazać związek między indywidualną sferą swoich praw i obowiązków a zaskarżonym aktem, przy czym prawa i obowiązki skarżącego muszą wynikać z konkretnych norm przepisów prawa materialnego. Skarżący wniesienie skargi na przedmiotową uchwałę uzasadnia naruszeniem jego prawa własności tj. art. 140 i art. 144 k.c., co zdaniem Sądu, w okolicznościach sprawy jest nietrafne. Zgodnie z tymi przepisami - "W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą." "Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych." Wbrew stanowisku skarżącego, dopuszczenie w spornym planie zabudowy wielorodzinnej i placówki na sąsiednich działkach, nie naruszy tak zdefiniowanego prawa własności. Z przytoczonych przepisów jasno wynika, że prawo własności podlega ochronie tylko wtedy, gdy ingerencja w to prawo ma charakter ponadprzeciętny, niedopuszczalny ze względu na społeczno-gospodarcze przeznaczenie tego prawa i stosunki miejscowe. Taka sytuacja w niniejszej sprawie natomiast nie zachodzi. Przewidziana w planie miejscowym zabudowa wielorodzinna i placówka oświatowa nie uniemożliwi skarżącemu wykonywania jego prawa własności nieruchomości, ani nie ograniczy możliwości korzystania przez niego z własnej nieruchomości w sposób ponadprzeciętny. Taka zabudowa może spowodować dyskomfort związany z rozmiarami tej zabudowy i obecnością większej liczby osób (mieszkańców) w sąsiedztwie, jednak w ocenie Sądu, są to normalne, zwyczajne zjawiska z których występowaniem należy się w każdym wypadku liczyć. Nie można uznać, że prawo własności nieruchomości jest prawem bezwzględnym w zakresie ograniczenia wykonywania tego prawa przez inne podmioty, posiadające nieruchomości sąsiednie. Należy podkreślić, że skarżący będzie miał prawo udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany konkretnej inwestycji i udzielającej pozwolenia na budowę, jeżeli taka inwestycja będzie mogła oddziaływać na jego nieruchomość. To wtedy oceniane będzie to, jakie parametry inwestycji są dopuszczalne na spornych działkach biorąc pod uwagę interesy prawne skarżącego oraz warunki techniczno - budowlane. To dopiero na kolejnym etapie realizacji inwestycji można będzie rozważać zasadnie, czy prawo własności skarżącego ze względu na zaprojektowane parametry i usytuowanie danego obiektu budowlanego zostało naruszone czy też nie (w przedstawionym wyżej rozumieniu). Jedynie ubocznie należy dodać, że "procedura uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy i uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest procedurą sformalizowaną, przewidującą udział społeczeństwa w procesie planistycznym, m.in. poprzez składanie wniosków, uwag i udział w dyskusji publicznej nad projektami tych aktów prawnych. W tych procedurach może uczestniczyć każdy, niezależnie od tego czy posiada interes prawny czy faktyczny i czy interes ten został naruszony" (tak: wyrok NSA z 10 maja 2012 r., II OSK 468/12). Taki udział nie uprawnia natomiast automatycznie do zaskarżenia planu miejscowego do sądu administracyjnego. Z przedstawionych powodów Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło