IV SA/Po 240/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-09-11

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost–Durchowska, Donata Starosta, Izabela Bąk–Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli pismo strony, zatytułowane jako odwołanie, zawierało treść wskazującą na prośbę o przesunięcie terminu wykonania decyzji, a organ nie podjął próby wyjaśnienia rzeczywistej woli strony?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania, powinien podjąć próbę wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeśli treść pisma jest sprzeczna z jego tytułem. Zaniechanie takiego działania, polegające na braku próby sprecyzowania charakteru pisma, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Strony wniosły skargę do WSA, wskazując, że ze względu na brak środków i inne okoliczności, budynek nie został rozebrany, a po uzyskaniu gotówki dokonają rozbiórki. W skardze domagali się jedynie zmiany terminu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

| | |Sygn. akt IV SA/Po 240/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost–Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk–Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. sprawy ze skargi U. T., S. T. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz U.T. i S. T.solidarnie kwotę 100 złotych (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] W.Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania U. i S. T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta P. nr [...] z dnia [...] września 2012 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako "Kpa") odwołanie od decyzji wnosi się (za pośrednictwem organu, który wydał decyzję) w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ podniósł, że w rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja doręczona została odwołującej w dniu [...] października 2012 r. oraz odwołującemu w dniu [...] września 2012 r. Organ wskazał, że termin do wniesienia odwołania upłynął odpowiednia dla odwołującej w dniu [...] października 2012 r., a dla odwołującego w dniu [...]października 2012 r. Zatem odwołanie wniesione w dniu [...] listopada 2012 r. złożone zostało z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli S. T. oraz U. T. wskazując, że ze względu na brak finansów, okres zimowy oraz znajdujące się w budynku zapasy słomy i siana budynek nie został rozebrany. Jednocześnie skarżący wskazali, że po uzyskaniu jakiejkolwiek gotówki dokonają rozbiórki budynku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako "Kpa"). W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, iż skarżący pismo z dnia [...] listopada 2013 zatytułowanie "odwołanie" wnieśli po upływie czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 Kpa. Zgodnie bowiem z powołanym przez organ odwoławczy art. 129 § 1 i 2 Kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin do wniesienia odwołania wynosi czternaście dni liczonych od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ prawidłowo ustalił, iż decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu [...] września 2012 r., a skarżącej w dniu [...] października 2012 r. Natomiast odwołanie złożono dopiero w dniu [...] listopada 2012 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia, który upłynął w odniesieniu do skarżącego z dniem [...] października 2012 r., a do skarżącego w dniu [...] października 2012 r. Jednakże w przedmiotowej sprawie istnieje wątpliwość czy pismo wniesione przez skarżących jest w rzeczywistości odwołaniem. Jeżeli okazałoby się, że organ błędnie to pismo uznał za odwołanie, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania byłoby wadliwe, a pismu temu należałoby nadać inny bieg. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, o charakterze pisma decyduje jego rzeczywista treść, a nie nazwa (por. np. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 445/12 - LEX nr 1136704). Jeżeli istnieją jakiekolwiek wątpliwości, co do kwalifikacji przez organ odwoławczy pism wnoszonych przez strony, nie mogą być one automatycznie przyjęte jako przemawiające za istnieniem odwołania, bez próby wyjaśnienia wątpliwości w trakcie postępowania dowodowego, uzyskania wyjaśnienia od strony, która stosowny dokument sporządziła (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 568/05 - LEX nr 171666). Stwierdzenie uchybienia terminu, bez jednoznacznego wyjaśnienia treści żądania strony, przy rozbieżności między treścią pisma wniesionego przez stronę, a jego tytułem, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, określonych w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 Kpa Jeśli charakter pisma budzi wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek, stosownie do postanowień powołanych wyżej artykułów, wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, art. 65, art. 128 i art. 140 Kpa, jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony właśnie bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie (wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 806/08 - LEX nr 478537). Podkreślić należy, że organ do którego wpłynęło pismo powinien dążyć do ustalenia celu jakim kierowała się strona wnosząc dany środek i działać w sposób najbardziej dla strony właściwy (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 września 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 522/11 - LEX nr 1090344). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że co prawda pismo skarżących z dnia [...] listopada 2013 r. zostało zatytułowane jako odwołanie, to jednakże z jego treści nie wynika czy skarżący kwestionują zasadność wydania nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu powyższego pisma skarżący po pierwsze wnieśli o przesunięcie terminu do dokonania rozbiórki i wskazali na okoliczności uzasadniające powyższy wniosek. Jednocześnie nie podnieśli żadnych okoliczności wskazujących na niezasadność wydania nakazu rozbiórki. Nadto na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. wskazali, że wnosząc pismo domagali się jedynie zmiany terminu rozbiórki. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy wobec sprzeczności między tytułem pisma, a jego treścią winien zwrócić się do skarżących o sprecyzowanie charakteru pisma. Zaniechanie należytego wyjaśnienia przez W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego omawianej kwestii stanowi naruszenie przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż po prawidłowym rozważeniu wszystkich wskazywanych wyżej okoliczności mogłoby zapaść inne rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 Ppsa. Rozstrzygnięcie na podstawie art. 152 Ppsa nie zostało wydane, bowiem z uwagi na charakter zaskarżonego postanowienia nie podlega ono wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło