IV SA/Po 304/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-07-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska, Sędzia WSA Monika Świerczak, Asesor sądowy WSA Jacek Rejman

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza grunty rolne klasy IIIb na cele nierolnicze (zabudowa mieszkaniowa), jest nieważna, jeśli nie uzyskano wymaganej zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na zmianę przeznaczenia tych gruntów, a grunty te nie spełniają warunków określonych w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w szczególności nie znajdują się w całości w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza grunty rolne klasy IIIb na cele nierolnicze, jest nieważna w tej części, jeśli nie uzyskano wymaganej zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na zmianę przeznaczenia tych gruntów. Brak uzyskania takiej zgody, gdy jest ona wymagana, stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego, a także naruszenie materialnoprawnych gwarancji ochrony gruntów rolnych, co skutkuje nieważnością uchwały w zaskarżonej części.
Stan faktyczny
Wojewoda Wielkopolski zaskarżył uchwałę Rady Miasta i Gminy Wysoka z dnia 12 lipca 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej gruntów rolnych klasy IIIb przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Wojewoda argumentował, że nie uzyskano wymaganej zgody ministra na zmianę przeznaczenia tych gruntów, ponieważ nie spełniały one warunków z art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w szczególności nie znajdowały się w całości w odległości do 50 m od drogi publicznej. Rada Miasta i Gminy Wysoka wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko o braku wymogu uzyskania zgody.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej grunty rolne klasy IIIb położone na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (symbol MN 1.3) oraz zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami (symbol MWU 7.2). Zasądzono od Rady Miasta i Gminy Wysoka na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Wojewody Wielkopolskiego na uchwałę Rady Miasta i Gminy Wysoka z dnia 12 lipca 2022 r. nr LI/388/2022 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie gruntów wsi Tłukomy i Kijaszkowo, gm. Wysoka 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej grunty rolne klasy lllb położone na terenach: a) zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej symbolem MN 1.3, b) zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami oznaczonej symbolem MWU 7.2; 2. zasądza od Rady Miasta i Gminy Wysoka na rzecz skarżącego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rada Miasta i Gminy Wysoka (dalej również: Rada; organ) w dniu 12 lipca 2022 r. podjęła uchwałę nr LI/388/2022 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie gruntów wsi Tłukomy i Kijaszkowo, gm. Wysoka (dalej również: uchwała; plan miejscowy; plan). Wojewoda Wielkopolski (dalej również: Wojewoda; skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), skardze z dnia 25 marca 2024 r. (znak IR-XI.0552.28.2024.2) na tę uchwałę wniósł o stwierdzenie jej nieważności w zaskarżonej części, tj. w zakresie obejmującym grunty rolne klasy IIIb, położone na terenie MWU 7.2 i MN 1.3. Ponadto Wojewoda wniósł o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi Wojewoda Wielkopolski wyjaśnił, że uchwała wraz z dokumentacją prac planistycznych została doręczona Wojewodzie w dniu 25 lipca 2022 r. Podniósł, że jej podstawę prawną stanowiły przepisy art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r., poz. 559 ze zm.) - dalej: u.s.g. oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2022 r., poz. 503) - dalej: u.p.z.p. Następnie Wojewoda wyjaśnił, że w wyniku analizy uchwały w zakresie zgodności z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu obowiązującym 12 lipca 2022 r.), w odniesieniu do trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: m.p.z.p.) stwierdził, że na obszarze planu, na działkach nr 163/2 i 153 (obr. Tłukomy) oraz nr 110 (obr. Kijaszkowo) znajdują się użytki rolne o klasie bonitacyjnej IIIa i IIIb, o łącznej powierzchni 0,2508 ha. Plan miejscowy wyznacza na tym obszarze teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i oznaczone na rysunku planu symbolem MWU 7.2 oraz tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczone symbolami MN 1.3 i MN 2.1. Skarżący podkreślił, że zgodnie z przekazaną przez Burmistrza Miasta i Gminy Wysoka (dalej: Burmistrz) przy piśmie z dnia 25 maja 2023 r. analizą dotyczącą spełnienia warunków określonych w art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych [w brzmieniu na dzień uchwalenia planu miejscowego: Dz.U. z 2021 r., poz. 1326 ze zm. - dalej: u.o.g.r.l.) Burmistrz stwierdził brak wymogu uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. W ocenie Wojewody spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., poza przesłanką określoną w pkt 3, tj. działki położone są w odległości większej niż 50 m od drogi publicznej (nie zawierają się pomiędzy granicą drogi publicznej, a granicą wyznaczoną odległością 50 m od granicy drogi publicznej). Powyższe potwierdza również załącznik graficzny dołączony do analizy sporządzonej przez Burmistrza, zgodnie z którym grunty klasy IIIb położone są w odległości 50 m od linii rozgraniczającej drogę publiczną, ale skrajne zasięgi ich granic sięgają poza tę odległość. W konsekwencji, skarżący stwierdził, że brak uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze skutkuje istotnym naruszeniem trybu sporządzania planu miejscowego poprzez pominięcie czynności wynikających z art. 17 pkt 6 lit. c u.p.z.p., a jednocześnie naruszeniem przepisów art. 7 u.o.g.r.l. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta i Gminy Wysoka, reprezentowana przez Burmistrza, wniosła o oddalenie skargi, stwierdzając w uzasadnieniu, że organ podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko zajęte w postępowaniu nadzorczym oraz wskazuje, że procedowanie nad uchwałą było zgodne z wówczas obowiązującym art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. Ponadto w odpowiedzi na skargę został zawarty wniosek o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. Wojewoda, po doręczeniu odpisu odpowiedzi na skargę, nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Rada w piśmie procesowym z dnia 21 maja 2024 r. uzupełnił odpowiedź na skargę, dołączając m.in. materiał poglądowy obrazujący położenie i odległości terenów MWU 7.2 i MN 1.3 od drogi publicznej, ze wskazaniem położenia tych terenów i obiektów. Rada wyjaśniła, że w planie przeznaczono 0,2508 ha gruntów klasy III w obrębie geodezyjnym Tłukomy i Kijaszkowo (w tym: grunty RIIIb o pow. 0.1654 ha w obr. geod. Tłukomy [część działek nr ewid. 152, 163/2] oraz grunty B-RIIIb o pow. 0,0854 ha w obr. geod. Kijaszkowo [część działki nr ewid. 110] na cele nierolnicze. Organ ponownie stwierdził, że obszar ten nie wymagał uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów rolnych leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, gdyż spełnia wszystkie warunki wskazane w art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. Wskazał na to, że wprowadzona zmiana wpłynie pozytywnie na prowadzenie inwestycji budowlanych na częściowa już zainwestowanych terenach wiejskich - a to poprzez zniesienie konieczności uzyskania zgody na każdorazową zmianę przeznaczenia gruntów stanowiących użytki rolne klas III na cele nierolnicze i nieleśne. Zmiana ta ma na celu umożliwienie zainwestowania budowlanego na terenach zabudowanych, na których znajdują się fragmenty gruntów rolnych wyższych klas bonitacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) - dalej: p.p.s.a. Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że skargę na przedmiotową uchwałę Rady Miasta i Gminy Wysoka wywiódł w niniejszej sprawie Wojewoda Wielkopolski jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 609). W świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy jego zdaniem akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r. sygn. akt II OSK 320/05 i postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 572/05 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie Wojewoda, jako organ nadzoru, w ustawowym terminie nie orzekł o nieważności uchwały, doręczonej – jak podano w skardze – w dniu 25 lipca 2022 r., wobec czego był władny zaskarżyć ją później w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g. W następnej kolejności należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. tylko istotne naruszenie zasad sporządzania oraz istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przepis art. 28 u.p.z.p. jako lex specialis stanowi niewątpliwie modyfikację ogólnej reguły wyrażonej w art. 91 ust. 1 w zw. z ust. 4 u.s.g., zgodnie z którą uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważne, jeżeli naruszenie prawa jest istotne (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 1981/16). Za istotne naruszenie prawa w tym zakresie, skutkujące nieważnością aktu planistycznego w całości lub w części, należy rozumieć jedynie takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w której przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania aktu planistycznego. Pojęcie trybu sporządzania planu miejscowego (tzw. procedury planistycznej), którego zachowanie stanowi przesłankę formalną zgodności planu miejscowego z przepisami prawa, odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a na jego uchwaleniu skończywszy. Z kolei pojęcie zasad sporządzania planu miejscowego, których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności planu miejscowego z przepisami prawa, należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA z dnia: 25 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 1778/08 i 11 września 2008 r. sygn. akt II OSK 215/08 - dostępne jw.). Zasady sporządzania planu miejscowego w aspekcie jego wymaganej oraz dopuszczalnej treści zostały szczegółowo określone przede wszystkim w przepisach art. 15 ust. 2 i 3 u.p.z.p. – określających katalog zagadnień (elementów treściowych) podlegających normowaniu w planie miejscowym obowiązkowo (ust. 2) oraz w zależności od potrzeb (ust. 3). Dodać jeszcze należy, że w świetle art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że zasadniczo bada zaskarżoną uchwałę w granicach sprawy wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia, który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu, przy czym reguła ta odnosi się również do zaskarżania planów miejscowych. Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej była w niniejszej sprawie uchwała nr LI/388/2022 Rady Miasta i Gminy Wysoka z dnia 12 lipca 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębie gruntów wsi Tłukomy i Kijaszkowo, gm. Wysoka - w zaskarżonej części, tj. w zakresie obejmującym grunty rolne klasy IIIb położone na terenach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami oznaczonej symbolem MWU 7.2 oraz zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonej symbolem MN 1.3. Konkretnie zaś chodzi o 1) grunt rolny klasy RIIIb, stanowiący część działki nr 163/2, obr. Tłukomy, położony na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - MN 1.3 i 2) grunt rolny klasy B-RIIIb stanowiący część działki nr ewid. 110, obr. Kijaszkowo, położony na terenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami - MWU 7.2. Jest faktem notoryjnym, że zaskarżona uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 9 sierpnia 2022 r. pod poz. 5853 i weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia (zob. § 23 uchwały), tj. 24 sierpnia 2022 r. Nie była dotąd nowelizowana i nadal obowiązuje. Zarazem nie ulega wątpliwości, że uchwała ta, jako podjęta w przedmiocie m.p.z.p., jest aktem prawa miejscowego - o czym wyraźnie stanowi art. 14 ust. 8 u.p.z.p. Tym samym bez wątpienia należy ona do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Mając wszystko to na uwadze, Sąd uznał skargę za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania, w granicach zaskarżenia oraz własnej kognicji. W kontekście wspomnianych granic zaskarżenia należy jeszcze podkreślić, że – jak to już wyżej wskazano – Wojewoda zaskarżył uchwałę jedynie w części, tj. "w zakresie obejmującym grunty rolne klasy IIIb, położone na terenie MWU 7.2 i MN 1.3", zarazem doprecyzowując w uzasadnieniu skargi, że w odniesieniu do tych gruntów doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego, polegającego na braku uzyskania wymaganej zgody ministra właściwego do sprawa rozwoju wsi na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. W konsekwencji, tylko w takim zakresie – tj. w odniesieniu do gruntów rolnych klasy IIIb, a mianowicie: 1) gruntu RIIIb położnego na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, oznaczonym w planie miejscowym symbolem MN 1.3 (w granicach działki ewid. nr 163/2, obr. Tłukomy) i b) gruntu B-RIIIb położonego na terenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami oznaczonym symbolem MWU 7.2 (w granicach działki ewid. nr 110, obr. Kijaszkowo) – i to jedynie w aspekcie istnienia wymogu uzyskania przez organ planistyczny uprzedniej zgody na zmianę przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze uchwała została poddana kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Oceny, czy m.p.z.p. jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W myśl tego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Ponieważ m.p.z.p. jest aktem prawa miejscowego, to w pojęciu "zasad sporządzania planu miejscowego" mieszczą się również – obok ww. szczególnych zasad sporządzania tego rodzaju aktów planistycznych, określonych przede wszystkim w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – ogólne wymogi, jakie powinien spełniać każdy prawidłowo sporządzony akt prawa miejscowego (por. poglądy orzecznictwa i doktryny przywołane w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 307/24, dostępnym jw.). W odniesieniu do uchwał w przedmiocie m.p.z.p., tryb ich podejmowania został szczegółowo unormowany w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a przede wszystkim w jej art. 17. W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma art. 17 pkt 6 lit. c u.p.z.p., w myśl którego wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego występuje m.in. o zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, jeżeli wymagają tego przepisy odrębne. Spór pomiędzy stronami postępowania sądowego dotyczył właśnie kwestii, czy ustalona w zaskarżonej części planu zmiana przeznaczenia gruntów rolnych klasy IIIb wymagała uzyskania powyższej zgody. Nie ulega wątpliwości, że przepisami odrębnymi, o jakich mowa w art. 17 pkt 6 lit. c u.p.z.p., są przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (stan na dzień podjęcia uchwały: Dz.U. z 2021 r., poz. 1326 ze zm.), na czele z jej art. 7 (tu: w brzmieniu obowiązującym na dzień uchwalenia planu miejscowego). W myśl art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l. przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l. przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a. Ten ostatni przepis (art. 7 ust. 2a w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia uchwały) stanowił zaś że "nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli grunty te spełniają łącznie następujące warunki: 1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy; 2) położone są w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 oraz z 2021 r. poz. 11, 234 i 815); 3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470, z późn. zm.); 4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części". W kontrolowanej sprawie nie było pomiędzy stronami sporne – ani też nie wzbudziło istotnych zastrzeżeń Sądu – stwierdzenie, że w odniesieniu do wskazanych w skardze gruntów spełnione zostały wymogi określone w art. 7 ust. 2a pkt 1, 2 i 4 u.o.g.r.l. Spór dotyczy jedynie zaś tego, czy doszło do ziszczenia się również przesłanki z art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. Sąd w niniejszym składzie podziela zaprezentowaną przez Wojewodę we wniesionej skardze interpretację tego ostatniego przepisu. Stanowisko skarżącego jest zbieżne z wykładnią analizowanego art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. wypracowaną i już utrwaloną w orzecznictwie sądowym, zwłaszcza na kanwie pokrewnych spraw dotyczących ustalania warunków zabudowy dla gruntów (nieruchomości, działek) "chronionych" zgodnie z art. 7 ust. 2 u.o.g.r.l. W świetle tej wykładni, wymóg z art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. musi być rozumiany w ten sposób, że to cały chroniony obszar (zwarty grunt rolny, tu: klasy RIIIb i B-RIIIb), którego przeznaczenie ma zostać zmienione w wyniku uchwalenia m.p.z.p., powinien znajdować się w odległości nie większej niż 50 m od drogi publicznej. To bowiem "grunt" ma być położony w tej odległości, a nie tylko jego linia graniczna (por. wyroki NSA z dnia: 18 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 414/22, 23 września 2020 r. sygn. akt II OSK 1069/20 i 16 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 2257/17 - orzeczenia dostępne jw.). Nie ulega wątpliwości, że w kontrolowanej sprawie – w świetle przedłożonych Sądowi materiałów planistycznych oraz wyjaśnień i analiz, jakie Burmistrz przedstawił najpierw Wojewodzie, a następnie Sądowi – tak rozumianego wymogu z art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. sporne grunty nie spełniają. Jak to zostało ujęte w skardze, przedmiotowe grunty klasy IIIb położone są w odległości 50 m od linii rozgraniczającej drogę, ale skrajne zasięgi ich granic sięgają poza granicę 50 m od linii rozgraniczającej drogę publiczną. W konsekwencji należało podzielić stanowisko Wojewody, że dokonana w planie miejscowym zmiana przeznaczenia terenów użytków rolnych o klasie bonitacyjnej IIIb, położonych w granicach działek ewidencyjnych o numerach 163/2, obr. Tłukomy i 110, obr. Kijaszkowo, na tereny zabudowy mieszkaniowej – tj. na teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - MN 1.3 (w granicach działki nr 163/2) i teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami - MWU 7.2 (w granicach działki nr 110) – wymagała uprzedniego uzyskania przez Burmistrza zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l., czego też organ gminny, wbrew dyspozycji art. 17 pkt 6 lit. c u.p.z.p., w ramach procedury planistycznej nie dopełnił. Tym samym, do uchwalenia planu miejscowego w zaskarżonej części doszło niewątpliwie z istotnym naruszeniem trybu sporządzania m.p.z.p., bowiem już z usytuowania art. 17 pkt 6 lit. c u.p.z.p. w tym akcie prawnym jasno wynika, że określony w nim wymóg wystąpienia o zgodę właściwego organu na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze i nieleśne stanowi jeden z elementów sekwencji czynności podejmowanych przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta w ramach procedury planistycznej. W tym miejscu należy zarazem zauważyć, że dokonanie w planie miejscowym zmiany przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze i nieleśne bez wymaganej zgody właściwego organu (ministra albo marszałka województwa) godzi jednocześnie w materialnoprawne gwarancje ochrony tych gruntów, wynikające z art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 2 u.o.g.r.l., a polegające na ograniczaniu przeznaczania gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Tego rodzaju naruszenie skutkuje więc też "merytoryczną" wadliwością postanowień planu dokonujących zmiany dotychczasowego, rolnego lub leśnego, przeznaczenia gruntów i wprowadzających sprzeczny z tym przeznaczeniem sposób ich zagospodarowania i zabudowy – a tym samym stanowi również naruszenie zasad sporządzania m.p.z.p. Prawidłowość takiej kwalifikacji potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych, uznające wprowadzanie do planów miejscowych postanowień naruszających ustawowe ograniczenia w przeznaczaniu gruntów rolnych lub leśnych na cele nieleśne i nierolnicze także za istotne naruszenie zasad sporządzania m.p.z.p. (patrz: wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1458/11; por. też wyroki WSA z dnia: 14 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 136/14, 20 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 85/15, 26 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 343/17 i 14 października 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 795/21 - orzeczenia przywołane w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 307/24). Mając wszystko to na uwadze, Sąd stwierdził zaistnienie podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając żądanie strony i wynik sprawy. Na koszty te składa się należne pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło