IV SA/Po 331/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 08 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi H.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej H.W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a") zawiesiło postępowanie w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości położonej w S. h, stanowiącej działkę nr [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2016 r. H. W. (zwana dalej również "skarżącą") wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...].07.2004r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości położonej w S. , stanowiącej działkę nr [...], z powodu stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. IV SA/Po 844/13. Jako podstawę zawieszenia postępowania Kolegium przytoczyło okoliczność, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się postępowanie, związane ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. IV SA/Po 538/15 z dnia 2 grudnia 2015r., którym Sąd oddalił skargę od decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] lipca 2004r. nr [...] Zdaniem Kolegium wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego ma istotne znaczenie co do możliwości prowadzenia drugiego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie. H. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wskazane powyżej postanowienie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: 1) postępowanie administracyjne musi być w toku; 2) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; 3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 11, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, str. 377-378). Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia Kolegium wskazało przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wyjaśnienia wymaga, że brak jest ustawowej definicji pojęcia zagadnienia wstępnego jednak zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jaki w doktrynie prawa przyjmuje się, że pod tym pojęciem należy rozumieć zagadnienie prawne, które determinuje podjęcie rozstrzygnięcia w danej sprawie, przy czym organem właściwym do wypowiedzenia się w przedmiocie tego zagadnienia prawnego jest inny niż prowadzący sprawę organ administracji bądź sąd. Treścią zagadnienia wstępnego może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne jeszcze okoliczności mające w danej sprawie znaczenie prawne. Zagadnienie wstępne musi wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, w której toczy się postępowanie "główne", ponadto musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym. Wystąpienie zagadnienia wstępnego związane jest zatem z sytuacją, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem innego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia określonego zagadnienia przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania (por. wyroki NSA z dnia 1 czerwca 1998 r. sygn. akt II SA 534/98; LEX nr 41763, z dnia 15 października 2015 r. sygn. akt I OSK 321/14 L EX nr 1926060, z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 1789/12 LEX nr 1494705). Organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde - zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony - zakończenie postępowania administracyjnego. Innymi słowy zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji (por. wyroki NSA z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11, z dnia 13 stycznia 2016 r. o sygn. akt I OSK 1699/14 oraz z dnia 9 czerwca 2016 r. o sygn. akt I OSK 2508/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając niniejszą sprawę wskazać trzeba, że decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. z [...] lipca 2004, znak [...] zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w S. , stanowiącej działkę nr [...]. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 538/15 tutejszy Sąd oddalił skargę na ww. decyzję Kolegium. Od ww. wyroku złożona została skarga kasacyjna do Naczelnego Sadu Administracyjnego. To właśnie z powyższą okolicznością Kolegium powiązało konieczność zawieszenia niniejszego postępowania uznając, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi zagadnienie wstępne dla możliwości rozpoznania kolejnego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z [...] lipca 2004, znak [...] Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę Kolegium dokonało błędnej oceny, iż powyższej przytoczona okoliczność faktyczna stanowi podstawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje bowiem bez związku przyczynowego z rozstrzygnięciem kolejnego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. może mieć zastosowanie w sytuacji gdy załatwienie sprawy administracyjnej uzależnione jest od wyniku innego postępowania. Podkreślić trzeba, że obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Stąd, przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wymaga istnienia między rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku braku takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Wynik postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie pozostaje w bezpośrednim związku z możliwością rozpatrzenia kolejnego wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta, a co najistotniejsze nie stanowi przeszkody dla załatwienia tej sprawy przez organ administracji. Zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie pierwszy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta został załatwiony ostateczną decyzją Kolegium. Prowadzona sądowa kontrola tejże decyzji, która co należy podkreślić jest decyzją ostateczną, nie stanowi w ocenie Sądu przeszkody do dokonania oceny przez organ administracji możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Obowiązkiem Kolegium w rozpoznawanej sprawie będzie rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i dokonanie oceny możliwości wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta w sprawie podziału nieruchomości. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 ww. ustawy zasądzając na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie stanowiącej równowartość uiszczonego wpisu.