IV SA/Po 34/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2024r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. i R. P. na postanowienie Wojewody z dnia 30 listopada 2023r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. odrzucić skargę R. P. 2. odmówić R. P. przyznania prawa pomocy R. P.,, działając w imieniu własnym i jako pełnomocnik M. P., wniósł skargę na postanowienie Wojewody z 30 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając przy tym, że po zapoznaniu się z odwołaniem M. P. reprezentowanym przez R. P., zaskarżonym postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty W. z 20 września 2023 r. nr [...], [...] i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji Starosty W. . Wojewoda poinformował również, że podanie z 22 października 2023 r. podpisane przez R. P. oprócz odwołania złożonego w imieniu M. P. zawierało również wniosek R. P. o wznowienie postępowania w sprawie decyzji Starosty W. z 20 września 2023r. nr [...], [...], który został przekazany Staroście W. jako organowi właściwemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga wniesione w imieniu własnym przez R. P. podlega odrzuceniu ze względu na brak legitymacji procesowej skarżącego. Stosownie do treści, art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Dodatkowo, zgodnie z § 2 powołanego przepisu, uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Jak wyżej wskazano uprawnionym do wniesienia skargi jest co do zasady każdy, kto ma w tym interes prawny. Chodzi o wykazanie istnienia normy prawa materialnego, na podstawie której określona osoba może domagać się konkretyzacji uprawnień lub obowiązków bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed zaistniałymi naruszeniami i doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi oznacza, że akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który to interes musi być własny, indywidualny i wynikać z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Osoba, która nie ma interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 1042/20). W rozpoznawanej sprawie R. P. nie brał udziału w charakterze strony w postepowaniu administracyjnym, a występował w nim jako pełnomocnik M. P.. Postępowanie to nie dotyczyło więc żadnych jego uprawnień czy obowiązków. Oczywisty brak interesu prawnego po stronie R. P. stanowi podstawę odrzucenia jego skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 w sentencji postanowienia. O odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy (pkt 2 sentencji postanowienia) orzeczono na podstawie art. 247 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje zgodny pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 14 marca 2012 r., II GZ 82/12), zaś stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2012 r., II FZ 109/12). Przepis art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2012 r., I OZ 1110/11), co ma miejsce w niniejszej sprawie. W sytuacji zakwalifikowania skargi do odrzucenia, wojewódzki sąd administracyjny jest uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. To z kolei uzasadnia oddalenie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy na tym etapie postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., II GZ 101/12 oraz postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 171/20).