IV SA/Po 341/04
WyrokWSA w Poznaniu2005-11-29
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Paweł Miładowski, Maciej Dybowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu jest zasadna, gdy kierowca kwestionuje wyniki pomiaru wagi dynamicznej i odmówił podpisania protokołu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo. Wynik pomiaru nacisku na oś, dokonany legalizowaną wagą, jest wiarygodny i nie może być skutecznie kwestionowany na podstawie wskazań nielegalizowanej wagi lub obserwacji manometru. Odmowa podpisania protokołu przez kierowcę nie ma istotnego znaczenia, zwłaszcza gdy kierowca podpisał dokument "Wynik ważenia na wadze dynamicznej" bez zastrzeżeń. Brak zezwolenia na przejazd pojazdem o naciskach osi przekraczających normy stanowi podstawę do obligatoryjnego nałożenia kary pieniężnej.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo [...] S.A. zostało obciążone karą pieniężną w wysokości 4200 zł za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na piątą oś pojazdu o 16,33 kN, stwierdzone podczas kontroli celnej. Kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli, wskazując na brak zgody na ponowne ważenie i różnicę wskazań manometru w porównaniu do wagi. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, uznając pomiar za prawidłowy i podkreślając obligatoryjność nałożenia kary. Przedsiębiorstwo wniosło skargę do WSA, kwestionując prawidłowość pomiaru wagi dynamicznej i zarzucając naruszenie prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia WSA Maciej Dybowski Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] S.A. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej o d d a l a s k a r g ę /-/M. Dybowski /-/P. Miładowski /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak
Dnia [...] r. uprawniony kontroler Urzędu Celnego w [...] przeprowadził kontrolę pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W trakcie kontroli dokonano ważenia pojazdu marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą typu [...] wraz z przewożonym ładunkiem. Pojazd ów kierowany był przez T. K. Dopuszczalny nacisk osi pojedynczej pojazdu wynosił 80 kN. W wyniku ważenia stwierdzono, że na piątej osi pojazdu przekroczono dopuszczalny nacisk ( o 16,33 kN). Wynik tej kontroli utrwalono w protokole nr [...]. Dokument o nazwie Wynik ważenia na wadze dynamicznej podpisał bez zgłaszania uwag i zastrzeżeń kierowca przedmiotowego pojazdu, który jednak odmówił podpisania protokołu.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, i art. 40b ust. 1i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. 71/00/838 ze zm. - dalej udp) w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 98/97/602 ze zm. - dalej prd) i rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. nr 44/99/432- dalej rozporządzenie) w zw. z ustaleniami zawartymi w/w protokole obciążył Przedsiębiorstwo [...] SA w [...] (dalej Przedsiębiorstwo) karą pieniężną w wysokości 4200 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 64 ust.1 prd, przejazd pojazdem nienormatywnym jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia, którego strona nie okazała. Odpis decyzji doręczono Przedsiębiorstwu dnia [...] r. (k. 4-7 akt administracyjnych).
Przedsiębiorstwo odwołało się od powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...], wnosząc o jej "anulowanie" jako wydanej z naruszeniem prawa. W protokole nr [...] kierowca odmówił odpisu; kontrolowany ciągnik i naczepa maja zamontowany manometr, określający nacisk na osie. Ładunek rozmieszczono prawidłowo. Podczas rozmowy kontroler nie wykazał minimum dobrej woli: brak zgody na ponowny przejazd przez wagę; brak zainteresowania wskazaniem manometru i rozmieszczeniem towaru, mimo kilkukrotnych próśb pracownika. Pomiar masy całkowitej nie został przekroczony. W piśmie w postępowaniu odwoławczym Przedsiębiorstwo podniosło nadto, że Kierowca poinformował celnika o różnicy pomiaru zamontowanego manometru ze wskazaniem wagi, a kontroler powinien pozwolić na ponowny przejazd przez wagę. Odwołujący wniósł o powołanie niezależnego rzeczoznawcy lub biegłego sądowego, który określi możliwość przeciążenia osi.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 13 ust.2 pkt 3, ust.2a i 2b, i art.40b ust.1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. 71/00/838 ze zm.) w zw. z art.64 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 98/97/602 ze zm. - dalej prd) i § 4 i § 5 rozporządzenia Minister Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. nr 44/99/432) oraz art. 2,3,4 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2002 r. nr 41, poz. 365) zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu Dyrektor wyjaśnił, że podczas kontroli środka przewozowego- przedmiotowego ciągnika wraz z naczepą nr rej. [...], należnego do Przedsiębiorstwa, przeprowadzonej dnia [...] r. przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego w [...], dokonano pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu, jego wymiarów i masy całkowitej, w wyniku czego stwierdzono, że nacisk na piątą oś przekracza dopuszczalną normę ( o 16,33 kN). Osoba wykonująca transport nie posiadała wymaganego zezwolenia na przejazd po drogach publicznych pojazdu którego naciski osi są większe od dopuszczalnych (art. 61 ust.11 i art. 64 prd). Zgodnie z art. 13 ust. 2a udp, bez zezwolenia określonego w prd lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, pobiera się kary pieniężne. Osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego, są uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków lub wymiarów określonych prd (art. 40b ust.1 udp; art.10 pkt 2 ustawy z 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw). Urzędy celne pobierają opłaty ustalone zgodnie z art. 13 ust.4 udp i kary pieniężne, ustalone zgodnie z art. 13 ust. 2b udp; pobór opłat drogowych i kar pieniężnych ma charakter obligatoryjny. W niniejszej sprawie odległość między osiami czwartą i piąta wynosiła 1,31, m zatem piąta oś pojazdu jest osią składową osi pojedynczej i nacisk na nią nie może przekroczyć 80 kN (§ 4 i § 5 ust. 4 rozporządzenia). W niniejszej sprawie nacisk na piątą os wyniósł 96,33 kN i był większy od dopuszczalnego o 16,33 kN. Kara pieniężna za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na przedmiotowej drodze, wynosi zgodnie z art. 13 ust. 2b udp i załącznikiem, stanowiącym integralna część ustawy, 4200 zł. Czynności ważenia dokonano wagą samochodową do ważenia pojazdów - znak typu 97-114, nr fabryczny PD-19, posiadającą ważne świadectwo legalizacji z dnia 9 października 2001 r. nr 95/3146/02 wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze. Wagi typu RPT 97-114 zatwierdził do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów Prezes Głównego Urzędu Miar decyzją z dnia 28 kwietnia 1997 r. - nr ZT 314/97. Urządzenie w chwili dokonywania pomiaru było sprawne technicznie i trudno na tej podstawie kwestionować wyniki pomiaru. Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru wstęgowego- ruletki znak typu: 2 ZT 1189/99, posiadającego ważne świadectwo legalizacji z dnia 19 listopada 2001 nr 95/3544/2001, wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zielonej Górze. W sprawie pomiar nacisków na poszczególne osie pojazdu prowadzono prawidłowo. Pojazd poruszał się z prawidłową prędkością nie przekraczającą 5 km/h, a urządzenie pomiarowe nie wykazało żadnych nieprawidłowości, uzasadniających powtórzenie ważenia. Przyczyna przekroczenia nie jest istotna dla organu wymierzającego kary pieniężne, bowiem kar jest pobierana niezależnie od przyczyny przekroczenia nacisku na oś i stanowi jedyne i decydujące kryterium do stwierdzenia przekroczenia nacisku na oś pojazdu (wyrok NSA z 23 stycznia 1998r.- II SA 1327/97). Wynik ważenia dynamicznego pojazdu drukuje urządzenie elektroniczne zainstalowane na wadze. Dla Zapewnienia prawidłowego wjazdu na urządzenie pomiarowe, zamontowane są specjalne oznaczenia wskazujące sposób wykonania czynności przejazdu, a wynik ważenia uzyskiwany jest za pomocą programu komputerowego. W przypadku nieprawidłowości przejazdu przez punkt kontrolny, komputer sygnalizuje te nieprawidłowość przerywając proces ważenia oraz komunikuje o konieczności ponownego przejazdu przez wagę. W trakcie tworzenia protokołu z ważenia pojazdu mierzone naciski na poszczególne osie są dodatkowo pomniejszane o 200 kg i 2% (na podstawie § 6 ust. 3 i 4 zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzania przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu),które to zarządzenie obowiązywało w dacie kontroli, co korzystnie oddziałuje na wynik ważenia i tym samym jest korzystniejsze dla Strony niż gdyby przyjmować nacisk bez tego pomniejszania. Z protokołu ważenia pojazdu wyjeżdżającego z terytorium RP z dnia [...] r. nr [...] nie wynika, by w chwili pomiaru waga sygnalizowała jakiekolwiek nieprawidłowości, zatem nie zachodziła konieczność powtórnego ważenia pojazdu. Odmowa podpisu protokołu przez kierowcę nie jest istotna, ponieważ Strona potwierdziła odbiór decyzji. Dla organu celnego jedyne znaczenie ma wynik pomiaru nacisku na osie, wykonany przy pomocy zalegalizowanej wagi stacjonarnej, mającej świadectwo legalizacji, będącej na wyposażeniu przejścia, na którym dokonano pomiaru. Pomiary wykonywane przez inne urządzenia określające naciski na osie, nie mogą być brane pod uwagę przez organ celny. Stąd wynika nieuwzględnienie przez funkcjonariusz celnego prośby strony, dotyczącej zamontowanego manometru. Przeciwko uwzględnieniu wniosku o powołanie rzeczoznawcy przemawia specyfika prowadzonego procesu, ważenia, będącego czynnością techniczną. Ważony jest konkretny pojazd z oznaczonym ładunkiem, w określonym miejscu i czasie. Po dacie dokonania ważenia nie jest możliwe dokonanie takiego zabiegu, ponieważ nie mamy do czynienia z tym samym ładunkiem. Informacje Strony o równomiernym rozłożeniu ładunku na środku przewozowym nie mogą mieć wpływu na uzyskany wynik ważenia, bowiem pomiarów dokonano na wadze mającej świadectwo legalizacji. Ładunek na pojeździe winien być tak rozmieszczony, by nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogę (art.61 ust.2 pkt2 prd). To na wykonującym przewóz spoczywa obowiązek podjęcia działań mających na celu właściwe rozmieszczenie ładunku na pojeździe. Gdyby nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (co w sprawie nie miało miejsca), doszłoby do obciążenia z tego tytułu dodatkową opłatą, niezależnie od opłaty za przekroczenie nacisku osi na jezdnie (wyrok NSA z 13 maja 1998 -II SA 466/98). Brak możliwości sprawdzenia nacisku na osi pojazdu na drogę po załadunku nie stanowi okoliczności wyłączającej odpowiedzialności właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm (wyrok NSA z 16 marca 1998-II SA1577/97). Z mocy art.16 ust.3 ustawy o miarach zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną Prezesa GUM - pomiarów na wadze można dokonywać do 31 października 2003 r. - póki waga ma ważne świadectwo legalizacji. Pobór opłat przyczynia się pośrednio do zwiększenia bezpieczeństwa użytkowników dróg publicznych, polepszania stanu dróg, zatem organy celne działają w szeroko rozumianym interesie społecznym.
W skardze na to rozstrzygnięcie Przedsiębiorstwo wniósł o "zmianę decyzji w sensie wydania orzeczenia o uchyleniu nałożonej kary pieniężnej", względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji. Powtarzając argumentację zawarta w odwołaniu Skarżący zarzucił decyzji naruszanie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust.2 pkt 3 i ust. "26 i art. 406" udp i art.2 konstytucji RP przez przyjęcie za podstawy wymierzenia kary pieniężnej okoliczności, których Skarżący nie mógł stwierdzić i na które nie miał wpływ. Państwo nie może nakładać na podmioty obowiązków, którym nie mogą podołać, co jest niezgodne z Konstytucją. W okręgu Skarżącego żądne przedsiębiorstwo nie wykonuje usług ważenia na wadze osiowej. Przedsiębiorstwo kwestionuje błędy pomiaru wagi dynamicznej, a nie statycznej. W takim przypadku wynik zależy od sposobu najazdu, a nie stanu faktycznego. Ściąganie do przewoźnika opłaty za przekroczenie nacisku osi, którego nie ma możliwości sprawdzić, jest rodzajem represji karnej nie zawiązanej z użytkowanej dróg publicznych ( wyrok NSA z 16 czerwca 1999 - II SA 149/99).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] w całości podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje :
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Zgodnie z art. 13 ust.2a udp- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- za przejazd po drogach publicznych pojazdów o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, pobiera się kary pieniężne, których wysokość, zgodnie z art. 13 ust. 2b, określa załącznik do ustawy. Zgodnie z treścią tego załącznika, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli pojazdu oraz w dniu wydania zaskarżonej decyzji, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, gdzie dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN, wysokość kary pieniężnej dla osi składowej osi wielokrotnej przy rozstawie powyżej 1,30 m przy nacisku osi ponad 92 kN do 100 kN wynosiła 4200 zł (pkt 5 podpunkt 5c tabeli).
W niniejszej sprawie decyzja o nałożeniu kary została wydana w oparciu o wystarczający materiał dowodowy - prawidłowo przeprowadzona kontrole pojazdu, a w uzasadnieniu decyzji organu II instancji w sposób szczegółowy wyjaśniono, z jakich powodów argumenty podnoszone w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ i instancji nie mogły być uwzględnione, tak w zakresie braku wskazania przekroczenia nacisku osi na manometrze zamontowanym w ciągniku i naczepie, prawidłowości rozmieszczenia ładunku, braku zgody na ponowny przejazd przez wagę, jak i ważności atestów urządzeń pomiarowych, a zasadność tej argumentacji potwierdza materiał dowodowy akt sprawy, w tym załączone uwierzytelnione kserokopie atestów urządzeń pomiarowych. Podnoszona okoliczność odmowy złożenia podpisu przez kierowcę pod protokołem nie może mieć istotnego znaczenia, tym bardziej że kierowca bez zastrzeżeń złożył podpis na dokumencie urzędowym zatytułowanym Wynik ważenia na wadze dynamicznej ..., zawierającym opis istotnych okoliczności towarzyszących ważeniu (k. 4 akt administracyjnych). Zgodnie z doświadczeniem życiowym, częstokroć osoby uczestniczące w czynnościach, z których funkcjonariusz publiczny sporządza na podstawie ustawy protokół, odmawiają podpisu, pragnąc w ten sposób "zachować możliwość zgłaszania dowolnych zarzutów" w przyszłości. Tymczasem kierowca T. K. nie zgłosił żadnego zarzutu w owym dokumencie, chociaż jako przyczynę, dla której omówił podpisania protokołu wskazał odmowę ponownego zważenia pojazdu. Skarżący nie przedstawił dowodów na to, że kierowca został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu w toku ważenia pojazdu. Kierowca nie zgłosił również zastrzeżeń odnośnie sposobu dokonania pomiarów, stanu podłoża w miejscu ustawienia wagi oraz odczytów przyrządów pomiarowych i stwierdzonych w protokole przekroczenia dopuszczalnego parametru, tym samym zgodził się ze sposobem i wynikami kontroli choć zarzucał niemożność ponownego ważenia.
Z treści protokołu kontroli wynika, że wymiary pojazdu były w normie, nie przekroczono jego dopuszczalnej masy całkowitej; przekroczono jedynie dopuszczalny nacisk na piątą oś pojazdu. Wysokość naliczonej kary ustalona została z uwzględnieniem wyżej wskazanej wielkości przekroczenia oraz stawek kary pieniężnej wynikającej z treści załącznika do ustawy.
Wskazań legalizowanego w trybie normatywnym urządzenia pomiarowego Skarżący nie może skutecznie zakwestionować obserwacją manometru, który nie był legalizowany normatywnie, a świadectwo kontroli technicznej nie ma cech dokumentu urzędowego. W okolicznościach sprawy nie było potrzeby zasięgania opinii biegłego ( art. 84 § 1 kpa) dla ustalenia, czy przedmiotowa waga w momencie ważenia działała należycie. Ekspertyza rzeczoznawcy stanowi w istocie dokument prywatny, przedstawiający stanowisko strony i nie było żadnych przeszkód, by Przedsiębiorstwo - pragnąc wywodzić oczekiwane przez siebie skutki prawne - taką ekspertyzę rzeczoznawcy przedłożyło (k.25 akt administracyjnych).
Generalnie to właściciel pojazdu ponosi odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych norm (wyrok NSA z 16 marca 1998 - II SA 1577/97, akceptowany przez W. Kotowskiego i B. Kurzępę "Drogi publiczne. Komentarz praktyczny" DW ABC 2005 s. 108 uw. 13). Zarzut niekonstytucyjności "nakładania na podmioty obowiązków, którym nie mogą one podołać" jest nieadekwatny do istoty sprawy.
W sprawie nie zachodziła także potrzeba powtórnego ważenia pojazdu, skoro waga działała prawidłowo. Skarżący nie wskazuje, ile w tym czasie kierowca oczekiwał na przekroczenie granicy i czy powtórność ważeń wpłynęłaby na przedłużenia tego czasu.
Protokół kontroli pojazdu sporządzono prawidłowo.
Ze sformułowania punktu 3 ust. 2 art. 13 udp wynika, że ustawodawca jako odrębne przesłanki odpowiedzialności administracyjnej traktuje przekroczenie masy, nacisków na osie lub wymiary przekraczające wielkości określone w odrębnych przepisach; tak też uregulowano to w załączniku do ustawy (art. 13 ust. 2b udp; odpowiednio - P. Świątecki " Drogi publiczne. Praktyczny komentarz" ZCO 2002 s.77 - w zakresie opłat, przy czym pogląd ów odnosi się do i do kar pieniężnych). Brak przekroczenia masy całkowitej nie mógł skutkować zwolnieniem od odpowiedzialności za przekroczenie nacisku na oś.
Skarżący naruszył dyspozycję art. 13 ust. 2 pkt 3 i ust. 2a prd, zgodnie z którym w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy - przedsiębiorcy wykonujący przejazd po drogach publicznych pojazdem zarejestrowanym w kraju, o masie, naciskach osi przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym, pobiera karę pieniężną. Powyższe stanowi bezpośrednią ingerencję w wolność działalności gospodarczej. Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie wyrażał, pogląd, że z samej istoty art.2 Konstytucji wynika możliwość ograniczenia wolności gospodarczej i poddania jej w konstytucyjnie określonych sytuacjach interwencji państwa ( np. polegającej na uiszczaniu opłaty za korzystanie z dróg publicznych) w celu ochrony interesu publicznego i praw innych jednostek, co w niniejszej sprawie może oznaczać pokrycie zwiększonych kosztów eksploatacji dróg publicznych. Wolność gospodarcza nie może mieć bowiem charakteru absolutnego, więc możliwe i potrzebne jest ustanawianie różnego rodzaju jej ograniczeń.
W świetle powyższego dopuszczalne jest wprowadzenie kary pieniężnej z art. 13 ust. 2b udp. Celem tego przepisu jest bowiem nakłonienie podmiotów korzystających z dróg publicznych do uiszczania opłaty drogowej, gdyż sankcja ekonomiczna ma znaczenie przede wszystkim prewencyjne i zmierza do nakłonienia tych podmiotów do wypełniania ustawowych obowiązków. Użyte w powołanym przepisie art. 13 ust 2a udp sformułowanie "pobiera się kary pieniężne" oznacza, że organ administracji ma obowiązek pobrać karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Taka sytuacja zachodziła w sprawie niniejszej, gdzie wynik przeprowadzonej kontroli pojazdu dowodzi przekroczenia dopuszczalnego nacisku na drugą oś i wykonywanie przewozu bez wymaganego zezwolenia. Ustawa nie przewiduje możliwości odstąpienia od pobrania kary pieniężnej w sytuacji, gdy zachodzą wskazane w tym przepisie przesłanki jej wymierzenia. Skoro zarówno obowiązek wymierzenia kary jak i jej wysokość wynikają z obowiązujących przepisów prawa, wskazywane przez Skarżącego okoliczności nie mają wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji.
Wskazywane w skardze starania o prawidłowe rozłożenie ładunku bądź niemożność sprawdzenia jego wagi nie ma wpływu na ocenę odpowiedzialności Skarżącego w niniejszej sprawie. Skarżący jako przedsiębiorca zajmujący się przewozem towarów, ma obowiązek w zakresie prowadzonej działalności przestrzegać obowiązujących przepisów prawa, a z obowiązku tego nie zwalnia go wykonywanie transportu przez pracowników lub osoby, które w jego zastępstwie wykonują usługi przewozu. Odpowiedzialność odszkodowawcza osób wobec przewoźnika za szkody wynikłe z nieprawidłowego wykonywania obowiązków kierowcy oparta jest na przepisach kodeksu pracy oraz kodeksu cywilnego i nie ma wpływu na odpowiedzialność przewoźnika z tytułu niewłaściwego wykonywania przejazdu pojazdu po drogach publicznych. Przewoźnikiem jest bowiem prowadzący przedsiębiorstwo - zakład przewozy, na własny rachunek i może nim być osoba fizyczna lub prawna, działająca w tym charakterze faktycznie; w tym, rozumieniu kierowca pojazdu nie jest przewoźnikiem ( wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1999 r. sygn. II SA 1838/98). Ustawa o drogach publicznych zakazuje przejazdu pojazdem ponadnormatywnym bez wymaganego zezwolenia oraz uiszczenia z tego powodu stosownej opłaty. W dniu przeprowadzonej kontroli zezwoleniem takim na przedmiotowy pojazd Skarżący nie dysponował, a dopuszczalny nacisk na oś drugą został przekroczony. W tej sytuacji wymierzenie kary było obligatoryjne.
Nadto zauważyć należy, iż ustawą z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 41, poz. 365 ze zm.) zmieniono organ administracji państwowej w sprawach celnych - dyrektora urzędu celnego (art. 2 pkt 2) i ustanowiono nowy organ - naczelnika urzędu celnego (art.3 pkt 2), do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych. Wymieniona ustawa weszła w życie 1 maja 2002 r., a więc po wydaniu rozstrzygnięcia w I instancji. W czasie wydania orzeczenia organem administracji państwowej w sprawach celnych był wyłącznie dyrektor urzędu celnego.
Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzją nr [...] upoważnił zastępców Dyrektora i Naczelników Oddziałów do podejmowania w jego imieniu decyzji jak i wykonywania obowiązków lub innych czynności przypisanych temu organowi jako organowi administracji celnej zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym Urzędu.
Kompetencję tą ograniczono do wskazanych w decyzji przepisów Kodeksu Celnego. W § 2 omawianego aktu określono, że zastępcy Dyrektora i Naczelnicy Oddziałów mają przekazać nadane im uprawnienia kierownikom komórek organizacyjnych oraz funkcjonariuszom celnym zgodnie z podziałem kompetencji określonym Regulaminem Organizacyjnym Urzędu Celnego. W piśmie organu złożonym do innych podobnych spraw toczących się przed tutejszym sądem o sygn. akt IV SA/Po 191/04 i innych : IV SA/Po 385/04; IV SA /Po 542/04; IV SA/Po 160/04; IV SA/Po 541/04; IV SA/Po 742/04; IV SA/Po 156/04; IV SA/Po 148/04; IV SA/Po 344/04; IV SA/Po 383/04; IV SA/Po 531/04; IV SA/Po 530/04; IV SA/Po 191/04; IV SA/Po 586/04; IV SA/Po 187-188-189/04; IV SA/Po 65/04; IV SA/Po 64/04; IV SA/Po 63/04; IV SA/Po 62/04; IV SA/Po 56/04; IV SA/Po 36/04; IV SA/Po 35/04; IV SA/Po 33/04; IV SA/Po 32/04; IV SA/Po 24/04; IV SA/Po 23/04; IV SA/Po 22/04), wykazał, że Kierownik Zmiany był upoważniony do podpisania decyzji na podstawie pkt I 1 karty zadań obowiązków i uprawnień funkcjonariuszy, wydanej na podstawie art. 284 Kodeksu Celnego. Jakkolwiek skarżący tego w skardze nie podnosił, to dokonując oceny legalności kwestionowanego rozstrzygnięcia i go poprzedzającego na podstawie art. 135 ppsa. sąd ustalił, że decyzja pierwszoinstancyjna została podjęta przez właściwie umocowanego urzędnika celnego właściwego organu pierwszoinstancyjnego.
Organem uprawnionym do podpisania rozstrzygnięcia w drugiej instancji był zgodnie z art. 3 ust 1 i art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. w tej sprawie Dyrektor Izby Celnej w [...].
Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1271 ze zm.) skarga podlega oddaleniu.
/-/M. Dybowski /-/P. Miładowski /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak
KP/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło