IV SA/Po 345/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. Ż., J. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2013r., nr [...], Starosta [...] na podstawie art.. 104 § 1, 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. 2013 r., poz. 267 dalej kpa), oraz art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej ugn) na wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] orzekł: 1. Ograniczyć sposób korzystania z części nieruchomości położonej w [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów (a) - obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisana w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność A. i J. Ż., poprzez udzielenie na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zezwolenia na zajęcie części ww. działki (szerokość pasa zajęcia wynosi [...] m w obie strony od osi modernizowanej linii kablowej na długości [...] m, powierzchnia pasa zajęcia wynosi [...] m2) w celu realizacji inwestycji celu publicznego zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego uchwałą nr XXXVII/181/2005 Rady Gminy w Kleszczewie z dnia 30 września 2005r. (Dz. Urz. Woj. [...]ego, Nr 158, poz. 4395 z dnia 18 listopada 2005r.), polegającej na modernizacji istniejącej napowietrznej linii SN - 15 kV poprzez wymianę istniejących przewodów [...] mm2 na przewody [...] mm2 o długości [...] m, zgodnie z mapą - załącznikiem graficznym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji; (b) - obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...]o pow. [...] ha, zapisana w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność A. i J. Ż., poprzez udzielenie na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zezwolenia na zajęcie części ww. działki (szerokość pasa zajęcia wynosi [...] m w obie strony od osi modernizowanej linii kablowej na długości [...] m, powierzchnia pasa zajęcia wynosi [...] m2) w celu realizacji inwestycji celu publicznego zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego uchwałą nr XXXVII/181/2005 Rady Gminy w Kleszczewie z dnia 30 września 2005r. (Dz. Urz. Woj. [...]ego, Nr 158, poz. 4395 z dnia 18 listopada 2005r.), polegającej na modernizacji istniejącej napowietrznej linii SN - 15 kV poprzez wymianę istniejących przewodów [...] mm2 na przewody [...] mm2 o długości [...] m (w tym zabudowa trzech słupów SN), zgodnie z mapą - załącznikiem graficznym, stanowiącym integralną część niniejszej decyzji. II. Zobowiązać Inwestora - [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] do przywrócenia nieruchomości wymienionej w pkt I do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wymianie istniejących przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej SN - 15 kV, a jeżeli byłoby to nie możliwe albo powodowałoby to nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania, które ma odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. III. Zobowiązać właściciela nieruchomości do udostępnienia części ww. nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii linii elektroenergetycznej. IV. Nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. V. Ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. W uzasadnieniu Starosta (także organ I instancji) podał, że [...] spółka z o. o. w [...] pismem z dnia [...].10.2012r. zwróciła się o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ugn w związku z koniecznością modernizacji istniejącej napowietrznej linii SN - 15 kV poprzez wymianę istniejących przewodów [...]mm2 na przewody [...] mm2 o długości [...] m. Do wniosku dołączone zostały dokumenty w postaci pełnomocnictwa z dnia [...]listopada 2008r. udzielonego Panu S. L. przez Zarząd [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Krajowy Rejestr Sadowy Nr KRS: [...] z dnia [...]maja 2012r.; korespondencji inwestora z A. i J. Ż., wypisu nr [...]. z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego uchwałą nr XXXVI 1/181/2005 Rady Gminy w Kleszczewie z dnia 30 września 2005r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2005, Nr 158, poz. 4295) wraz z załącznikiem graficznym; jednego egzemplarza mapy z przebiegiem projektowanej linii napowietrznej na działce nr [...]; jednego egzemplarza mapy z przebiegiem projektowanej linii napowietrznej na działce nr [...]. Do wniosku załączono również nieuwierzytelnione kopie oświadczeń J. Ż. oraz Pani A. Ż. z dnia [...] października 2008r., a także kopie wypisu z rejestru gruntów dla działek o nr [...] i [...]. Inwestor [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], co wynikało ze złożonych dokumentów, przystąpił do rokowań z właścicielami gruntu, po którym ma przebiegać przedmiotowa inwestycja, w trym również z J. i A. Ż.. Przeprowadzone z ww. właścicielami rokowania nie przyniosły porozumienia między stronami, co potwierdzają wymienione wyżej dokumenty przedłożone wraz z wnioskiem z dnia [...] października 2012r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] lutego 2013r.). Organ I instancji, stwierdzając, że inwestor [...] jest przedsiębiorstwem energetycznym w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. prawo energetyczne a jako takie, na podstawie art. 4 cyt. ustawy ma obowiązek utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Mając powyższe na uwadze posiada legitymację prawną do wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W niniejszej sprawie, przedmiotowa nieruchomość objęta została miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego uchwałą nr XXXVII/181/2005 Rady Gminy w Kleszczewie z dnia 30 września 2005r. (Dz. Urz. Woj. [...]ego nr 158, poz. 4295 z 18 listopada 2005r.), w którym w zakresie zasad obsługi infrastruktury technicznej wskazano, iż "Zaopatrzenie w energię elektryczna będzie kontynuowane z istniejących i projektowanych sieci SN 15 kV, istniejących i projektowanych stacji transformatorowych i linii rozprowadzających 0,4 kV. Niezbędne modernizacje sieci elektroenergetycznych dokonywane być mogą na terenach ich dotychczasowej lokalizacji". W dniu [...] maja 2013r. zostały przeprowadzone oględziny nieruchomości objętej wnioskiem niniejszym postępowaniu, na które stawił się J. Ż. - 'właściciel działek nr [...] i [...]oraz Pan P. K. - pełnomocnik [...] Sp. z o.o.. W toku oględzin przedmiotowych działek sporządzony został protokół, w którym zawarto informacje o stanie zagospodarowania nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem administracyjnym. Wskazano w min m.in., iż obie działki obsiane są pszenicą, natomiast na działce nr [...]na szerokości ok. [...] m wzdłuż drogi serwisowej autostrady wysiano żyto, kształt powierzchni nieruchomości jest płaski. W dniu [...] maja 2013r. w siedzibie filii Starostwa Powiatowego w [...] została przeprowadzona rozprawa administracyjna, w której udział wzięli: A. i J. Ż. - właściciele nieruchomości oraz S. L. - pełnomocnik Wnioskodawcy [...] Sp. z o.o. w [...]. Pełnomocnik Wnioskodawcy S. L. podtrzymał w całości wniosek z dnia [...] października 2012r. (uzupełniony w dniu [...] lutego 2013r.). Ponadto pełnomocnik sprecyzował, iż obszar ograniczonego użytkowania wynosi po [...] metry od osi linii elektroenergetycznej. Właściciele nieruchomości A. i J. Ż. wyrazili zgodę na wydanie przez Starostę P. decyzji zezwalającej na przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji, podnosząc jednocześnie, iż nie zgadzają się na zaproponowaną przez Wnioskodawcę kwotę odszkodowania. Po zawiadomieniu stron w trybie art. 10 kpa do udziału w sprawie zgłosił się pełnomocnik właścicieli radca prawny, który podniósł, że pp Ż. nie zgadzają się na ustalenie pasa ograniczonego użytkowania o szerokości [...] m, gdyż jest to pas zbyt wąski na przeprowadzenie projektowanej inwestycji. Inwestor podtrzymał swoje stanowisko w tym zakresie, dołączając mapy z określonym pasem ograniczonego użytkowania na czas eksploatacji oraz poszerzonym pasem przewidywanego zajęcia nieruchomości na czas budowy. Organ uzasadniając decyzję podkreślił, że z treści art. 124 ust. 1 cyt. ustawy wynika, iż właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, w stosunku do której została wydana decyzja administracyjna o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, która stała się ostateczna, a prawo wskazane powyżej zostało ujawnione w księdze wieczystej, nie może sprzeciwić się realizacji inwestycji na nieruchomości stanowiącej jego własność, polegającej na założeniu i przeprowadzeniu ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych i nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, zgodnie z treścią art. 124 ust. 6 ww. ustawy zobowiązany jest również udostępnić inwestorowi nieruchomość celem przeprowadzenie czynności związanych z konserwację oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń ww. wymienionych. Z uwagi na fakt, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy, powyższe obowiązki ciążą na każdoczesnym właścicielu lub użytkowniku wieczystym nieruchomości objętej decyzją starosty. Z powyższego przepisu wynika również fakt, iż najważniejszą przesłanką konieczną i niezbędną do ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest przeznaczenie inwestycji na cel publiczny, zgodnie z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. W niniejszej sprawie, przedmiotowa nieruchomość została objęta postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego uchwałą nr XXXVI 1/181/2005 Rady Gminy w Kleszczewie z dnia 30 września 2005r. (Dz. Urz. Woj. [...]ego, Nr 158, poz. 4395 z dnia 18 listopada 2005r.), który zakłada zaopatrzenie w energię elektryczną z istniejącej i projektowanych sieci SN 15 kV oraz niezbędne modernizacje sieci elektroenergetycznych na terenach ich dotychczasowych lokalizacji. Tym samym spełniona została przesłanka zapisana w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami udzielenie zezwolenia o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Do wniosku w sprawie niniejszej dołączono dokumenty dotyczące przeprowadzonych rokowań. Organ Podkreślił, iż również na inwestorze realizującym cel publiczny ciążą określone obowiązki, wynikające wprost z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zasadniczym obowiązkiem inwestora jest realizacja inwestycji w sposób najmniej jak to możliwe uciążliwy dla właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, a zatem powinna być realizowana, zgodnie z dyspozycją określoną w decyzji administracyjnej wydanej przez starostę, w której określona zostaje tzw. strefa ochronna. Ponadto, analiza przepisów prawa prowadzi do konstatacji, iż zajmujący Inwestor musi po zakończeniu inwestycji doprowadzić przedmiotową nieruchomość do stanu poprzedniego (tj. sprzed rozpoczęcia inwestycji). Każdorazowo w przypadku kiedy jest to niemożliwe inwestor musi uiścić stosowne odszkodowanie. Odszkodowanie przysługuje wówczas za udostępnienie nieruchomości oraz szkody; obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu sprzed realizacji inwestycji bądź realizacji naprawy lub konserwacji, jest obowiązkiem przywrócenia stanu takiego samego, jaki został zastany w dniu rozpoczęcia prac montażowych albo konserwacyjnych. Dotyczy to wszystkiego rodzaju nakładów budowlanych, jak i nasadzeń roślinnych, w tym w szczególności rekultywacja obszaru objętego inwestycją. Ponadto Starosta P., po przeanalizowaniu, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 108 § 1 kpa, a zatem należało przedmiotowej decyzji nadać rygor natychmiastowej wykonalności. Organ stwierdził ponadto, iż [...] Sp. z o.o. wykazała, że przedmiotowa inwestycja stanowiąca inwestycję celu publicznego leży w interesie społecznym i wymaga ograniczenia uprawnień właścicielskich ww. właścicieli nieruchomości w sposób niezwłoczny. Podkreślił, iż powyższa inwestycja ma na celu poprawę istniejących warunków zasilania energetycznego, w tym warunków ruchowych i możliwości dystrybucyjnych, oraz zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego regionu poprzez przyłączenie do krajowej elektroenergetycznej sieci dystrybucyjnej a także ma na celu przyczynienie się do zaktywizowania terenów przeznaczonych pod budowę zarówno mieszkaniową, jak i gospodarczą. Wszystkie powyższe cele leżą w szeroko pojętym interesie społecznym. Odwołanie od tej decyzji złożyli J. i A. Ż. (dalej odwołujący lub skarżący), reprezentowani przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie odwołujących decyzja rażąco narusza przepisy postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj art. 6, 7, 8, 9, 77 § 1, 78 oraz 80 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący. iż w świetle zebranego materiału dowodowego w sprawie , wynika jednoznacznie , iż w przedmiotowa decyzja zawiera rozstrzygnięcie jedynie co do części obszaru nieruchomości jaki w ramach planowanej inwestycji zostanie wykorzystany przez inwestora , a tym samym nie wiadomo na jakiej części nieruchomości zostanie właścicielom ograniczony sposób korzystania z nieruchomości. Podkreślono, że już w trakcie rozprawy właściciele nieruchomości wskazywali, co później również podnosił ich pełnomocnik w piśmie z dnia [...] czerwca 2013r., iż nie jest możliwe uzyskanie dostępu do proponowanego przez inwestora przebiegu pasa ograniczonego użytkowania bezpośrednio z drogi serwisowej ( dz. [...]) gdyż droga ta położona jest - na wysokości przedmiotowego pasa - co najmniej półtora metra powyżej terenu tego pasa. Proponowany przez [...]obszar 2 metrów w obie strony od linii osi , po uwzględnieniu szerokości budowli słupa i szerokości pojazdów wykorzystywanych przy budowie urządzeń i ich późniejszej ich eksploatacji, jest w sposób oczywisty niemożliwy do zrealizowania. Pełnomocnik odwołujących się, w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego specjalisty na okoliczność określenia wielkości powierzchni gruntu , który wykorzystany zostanie w związku z planowaną inwestycją oraz w związku z powyższym ustalenia szerokości stref ochronnych i obszarów ograniczonego użytkowania ze względu na dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości i toczący się proces zmiany przeznaczenia gruntu na teren działalności gospodarczej. Dowód ten jednakże nie został przez organ przeprowadzony , co w ocenie pełnomocnika strony odwołującej się miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i wydania przedmiotowej decyzji. Decyzją z dnia [...] lutego 2014r., nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w punktach II, III, IV i V, zaś w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. Organ, uzupełniając postępowanie, pismem z [...] października 2013 roku wezwał pełnomocnika odwołujących do przedłożenia dokumentacji fotograficznej, na którą powołano się w odwołaniu, czemu uczyniono zadość w piśmie z [...] października 2013r. W związku z treścią § 3 pkt 4 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...], Wojewoda [...] w piśmie z [...] listopada 2013 roku wezwał inwestora do przedłożenia stosownej opinii właściwego konserwatora zabytków archeologicznych. Czyniąc temu zadość, Spółka [...] przedłożyła opinię Powiatowego Konserwatora Zabytków Archeologicznych w [...] z [...] grudnia 2013 roku, znak [...], jednocześnie wyjaśniając w piśmie z [...] grudnia 2013 roku, iż wniosek o pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych złoży dopiero w momencie określenia dokładnego terminu prowadzenia prac budowlanych. Pismem z [...] stycznia 2013 roku organ drugiej instancji zawiadomił strony postępowania w trybie art. 10 kpa. Podzielając w większości ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji - Wojewoda uznał, że Starosta P. niewątpliwie słusznie, choć przedwcześnie wobec braku opinii konserwatora zabytków archeologicznych, ograniczył sposób korzystania z nieruchomości A. i J. Ż. i zezwolił przedsiębiorstwu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na zajęcie jej części celem założenia linii elektroenergetycznej. Inwestor wykazał zarówno zgodność prac z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jak i okoliczność niepowodzenia prowadzonych rokowań. Nadto w toku instancji odwoławczej inwestor uzupełnił wniosek i pozyskał niezbędną dla prowadzenia prac budowlanych opinię Powiatowego Konserwatora Zabytków Archeologicznych w [...]. Wobec powyższego odwołanie Państwa A. i J. Ż. nie mogło zostać uwzględnione. Zgromadzony materiał dowodowy, zdaniem organu II instancji, nie potwierdził zarzutów odwołujących się odnośnie niewłaściwego określenia przebiegu inwestycji. Z załącznika graficznego do zaskarżonej decyzji wyraźnie wynika, iż inwestycja będzie wykonywana z wykorzystaniem pasa przyległej nieruchomości do szerokości 2 m (błędnie wskazano 3 m). Inwestor zakłada bowiem, iż w pierwszej kolejności będzie chciał korzystać z drogi serwisowej, jednak liczy się z tym, iż dojazd w ten sposób może być niewystarczający. Przedłożona przez odwołujących się dokumentacja zdjęciowa rzeczywiście wskazuje na hipsometrię terenu, jednakże z oświadczeń inwestora wynika, iż okoliczność ta jest mu znana i z tego powodu wskazuje na ewentualność wykorzystania pasa przyległej nieruchomości, jeżeli hipsometria owa uniemożliwi dojazd z drogi serwisowej. Na chwilę obecną jednak kwestii tej nie sposób przesądzić, stąd zezwolenie obejmuje również alternatywne wykorzystanie pasa działki nr [...]. Szerokość pasa ograniczonego użytkowania nie odnosi się do terenu prowadzenia prac budowlanych a do pasa trwałego zajęcia nieruchomości, pokrywającego się z obszarem obciążenia służebnością przesyłu. Stąd też gabaryty sprzętu wykorzystywanego przy realizacji inwestycji nie mogą rzutować na ocenę prawidłowości ustalenia szerokości pasa ograniczonego użytkowania. Ta bowiem związana jest ściśle z parametrami technicznymi linii średniego napięcia. Wniosek stron o powołanie biegłego został oceniony jako przedwczesny i w związku z tym bezzasadny. Biegły zostanie bowiem powołany dla oszacowania strat wynikających z prac inwestycyjnych, ale aby to się stało, owe prace muszą najpierw zostać wykonane. Wtedy też uwzględnione zostaną szkody wynikłe z ewentualnego zajęcia pasa przyległej nieruchomości, jeżeli dojazd z drogi serwisowej okaże się rzeczywiście niemożliwy. Dalej organ stwierdził, że analiza materiału dowodowego w zakresie nieprawidłowości odzwierciedlenia przebiegu rokowań nie potwierdziła, ażeby doszło w tej kwestii do uchybień. Starosta P. słusznie stwierdził, iż negocjacje zakończyły się niepowodzeniem, czego istotą jest brak osiągnięcia wspólnego stanowiska. Spółka [...] prezentowała własne, niezmienne stanowisko, którego nie zaakceptowali właściciele nieruchomości, jako że ich wizja kompromisu była odmienna. Taki stan rzeczy jest tożsamy ze ziszczeniem się przesłania niepowodzenia rokowań. W związku z powyższym, Wojewoda [...] nie podzielił stanowiska stron wyrażonego w odwołaniu co do uchybienia zasadom prowadzenia postępowania. Tym niemniej, jak zaznaczył, skarżona decyzja obarczona była wadami, które organ odwoławczy zmuszony był sanować w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Wojewoda wskazał na treść art. 124 ust. 4 ugn, który nakłada na inwestora obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń w związku z którymi konieczne było zajęcie nieruchomości. Jeżeli zaś przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego byłoby niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, wówczas zgodnie z art. 128 ust. 4 ugn, wymierzane jest na drodze administracyjnej odszkodowanie, które swą wysokością powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek zdarzeń mających miejsce w związku z zajęciem, zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Zatem po zakończeniu prac [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zobowiązana będzie do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego w takim zakresie, w jakim będzie to możliwe. Pozostała zaś szkoda, która obejmuje nadto ograniczenie w korzystaniu w nieruchomości w okresie prowadzenia prac, oraz ewentualny spadek jej wartości, o ile nie dojdzie w tej materii do wiążących ustaleń cywilnoprawnych, zostanie współwłaścicielom nieruchomości zrekompensowana poprzez ustalenie i wypłatę odszkodowania zgodnie z art. 128 ust. 4 ugn, według zasad sformułowanych w § 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz U z 2004 r., nr 207, poz. 2109 ze zm.). Ponadto art. 124 ust. 5 ugn kreuje dla właściciela nieruchomości szczególne uprawnienie, albowiem jeżeli założenie łub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości. Wojewoda [...] podkreślił, iż stosownie do treści art. 124 ust. 6 ugn, spoczywa na odwołujących obowiązek udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek ten podlega egzekucji administracyjnej. Jednocześnie każdorazowo w takich wypadkach na inwestorze ciąży obowiązek ujęty w art. 124 ust. 4 cytowanej ustawy, dotyczący nakazu przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego oraz świadczeń alternatywnych. Organ podał, że w niniejszym wypadku stan faktyczny nie budzi wątpliwości, a ponadto samo rozstrzygniecie organu pierwszej instancji w swej istocie odpowiada prawu, jednakże zarówno obowiązek inwestora w zakresie restitutio in integrum albo świadczenia alternatywnego (art. 124 ust. 4 ugn) jak i obowiązek właściciela do udostępnienia nieruchomości (art. 124 ust. 6 ugn) mają charakter ustawowy i ciążą na zobowiązanych podmiotach z mocy prawa w razie wydania decyzji zezwalającej w trybie art. 124 ust. 1 ugn. Starosta P. nie miał w takim razie kompetencji do nakładania tych obowiązków na strony, co jednak uczynił w punktach 2 i 3 sentencji, a więc należało je uchylić. Zgodnie z art. 124 ust. 1 a ugn, w przypadkach określonych w art. 108 kpa lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Art. 108 § 1 kpa stanowi, iż decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Z art. 124 ugn jednoznacznie wynika, iż w razie ziszczenia się stosownych przesłanek, organ może wydać kolejną, odrębną decyzję, której przedmiotem jest zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i taką decyzję obligatoryjnie opatruje się rygorem natychmiastowej wykonalności. Jednakże istnienie owych przesłanek, a mianowicie ważnego interesu gospodarczego ani też podstaw z art. 108 § 1 kpa, nie zostało przez inwestora w żadnej mierze wykazane, stąd art. 124 ust. 1 a ugn nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Inwestor nie wykazał, istnienia ważnego interesu gospodarczego, ani też przesłanek z art. 108 kpa. W ocenie Wojewody [...] okoliczności powołane przez inwestora jako rzekomo uzasadniające zasadność opatrzenia rozstrzygnięcia rygorem natychmiastowej wykonalności są niewystarczające. Podstawą nadania rygoru z pewnością nie mogą być ogólnikowo wskazane cele inwestycji, ani też fakt wzrastającego zapotrzebowania na energię. Z materiału dowodowego wnika, iż proces inwestycyjny prowadzony jest co najmniej od 2008 roku. Zasady logiki i doświadczenia życiowego nakazują wnioskować, iż takie tempo prowadzenia inwestycji związane jest z brakiem bezpośredniego zagrożenia dla sieci, albowiem w przeciwnym razie inwestor, jako podmiot posiadający główny interes w tym, by sieć funkcjonowała prawidłowo, wykazałby się znacznie szybszym działaniem. Badanie czy zachodzi konieczność niezwłocznego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowi przedmiot odrębnego postępowania a samo zezwolenie udzielane jest na podstawie odrębnej decyzji (art. 124 ust. 1 a ugn). W związku z powyższym opatrzenie zaskarżonego rozstrzygnięcia rygorem natychmiastowej wykonalności, szczególnie wprost w trybie art. 108 § 1 k.p.a., było bezpodstawne, co skutkuje koniecznością uchylenia skarżonego rozstrzygnięcia w punkcie 4. Wreszcie organ II instancji skonstatował, że wskazanie, iż ostateczna decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej nie kreuje praw i obowiązków stron, dlatego nie może być elementem sentencji rozstrzygnięcia, lecz jej uzasadnienia, jest to bowiem w istocie swej pouczenie, które wynika z art. 124 ust. 7 u.g.n., zgodnie z którym, decyzja ostateczna, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej na wniosek starosty lub odpowiedniej jednostki. Skargę na powyższą decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty P., wnieśli A. i J. Ż.. Skarżący zarzucili, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż wyznaczenie pasa ograniczonego użytkowania jest niewłaściwe, obszar ten jest zbyt wąski i korzystanie przez inwestora z ich nieruchomości będzie w ten sposób bezprawny. Zarzucili też naruszenie art. 77 § 2 i 80 kpa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na materiale niekompletnym z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, brak rozpatrzenia materiału w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący, a także naruszenie art. 138 § 2 kpa i przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą interpretację art. 124 ugn. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2014r. pełnomocnik skarżących dodatkowo podniósł, iż organ nie ustosunkował się szczegółowo do wniosku dowodowego skarżących o powołanie biegłego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie była uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa). W razie braku podstaw do wyeliminowania decyzji sąd skargę oddala (art. 151 tej ostatniej ustawy). W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja organu II instancji wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do istoty, jeżeli dojdzie do przekonania, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Decyzja jest nieprawidłowa, gdy postępowanie wyjaśniające lub tylko sama ocena zaskarżonej decyzji wykazały, że narusza ona przepisy prawa materialnego albo jest niezasadna, niecelowa czy niesłuszna. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 14 stycznia 1993 roku, sygn. akt SA/Wr 1384/92, stwierdził, iż "rozpoznając odwołania od decyzji administracyjnych (...), wojewoda nie może ograniczyć się do badania zgodności owych decyzji z prawem, powinien rozstrzygnąć merytorycznie o sprawie administracyjnej, a więc równiej zbadać decyzję z punktu widzenia celowości i słuszności rozstrzygnięcia" (ONSA 1994, nr 1, poz. 32). Kodeks postępowania administracyjnego nie określa podstaw wydania tego typu decyzji, a zatem należy każdorazowo dokładnie badać nie tylko rozmiar naruszenia ale także jego ewentualny wpływ na wynik sprawy. Analiza ta zaś, w razie wykrycia naruszeń, zasadniczo prowadzić może do wydania przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa albo decyzji kasatoryjnej w trybie art. 138 § 2 kpa, o ile nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania. Jeżeli organ administracji państwowej działający w trybie odwoławczym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawie i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 k.p.a.), ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy, zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W niniejszej sprawie stan faktyczny, zdaniem Wojewody nie budził wątpliwości organu i aczkolwiek samo rozstrzygnięcie organu I instancji w pkt I decyzji było właściwe, pozostałe jej punkty były wadliwe. Sąd w niniejszym składzie podziela ten pogląd. Stosownie do treści przepisu art. 124 ust. 1 ugn starosta wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie przewodów i urządzeń, o których mowa w tym przepisie, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyrazi na to zgody. Takie ograniczenie może nastąpić jedynie zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku jego braku zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości w celu uzyskania zgody na wykonanie prac wymienionych w ust. 1 art. 124 ugn. Dyspozycja art. 124 ust.1 ugn wprowadza obowiązek precyzyjnego określenia obszaru nieruchomości, na którym następuje ograniczenie prawa własności nieruchomości. Wskazuje na to brzmienie art. 124 ust.1, zdanie drugie, zgodnie z którym ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. "Ograniczenie to" jest zwrotem odnoszącym się do ograniczenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 zdanie pierwsze ugn W tym zaś przepisie upoważniono organ do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji. Omawiana decyzja powinna zatem określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres. Musi więc jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość (wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie [...]m z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 579/07, LEX nr 357505, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 22 października 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1021/13, dostępny w Internecie na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości może zawierać tylko takie rozstrzygnięcia, które są zgodne z planem lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej, lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, który jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 664/08, dostępny j.w.). Skoro decyzja wprowadzająca ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ma być zgodna z planem lub z decyzją lokalizacyjną również w zakresie obszaru ograniczenia, to także z tego względu musi zawierać rozstrzygnięcie w zakresie obszaru zajętej nieruchomości. Zbadanie wymogu zgodności z planem lub z decyzją lokalizacyjną, w zakresie obszaru zajętego, bez rozstrzygnięcia w zakresie obszaru w decyzji, nie byłoby możliwe. Trzeba też podkreślić, że decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości nie może jedynie powoływać się na brzmienie planu lub decyzji lokalizacyjnej. Decyzja ta musi wyraźnie rozstrzygać o zakresie ograniczenia prawa korzystania przez właściciela z nieruchomości. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie powodują powstania obowiązku znoszenia przez właściciela nieruchomości ograniczenia w prawie korzystania z nieruchomości. Zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647, ze zm.), w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Przepis art. 4 ust. 2 w/w ustawy stanowi zaś, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy następuje w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym, w myśl art. 4 ust. 2 pkt 1, lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Według art. 6 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Ingerencja ustaleń planu lub decyzji lokalizacyjnej w prawo własności sprowadza się do tego, że w myśl art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz interesów osób trzecich. Ani z przytoczonych dotychczas przepisów, ani z norm dalszych ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wynika ograniczenie polegające na założeniu i przeprowadzeniu na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej przez inwestora niemającego tytułu prawnego do nieruchomości. Ograniczenie to jest ustanawiane w decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust.1 ugn i na warunkach w niej określonych. Należy dodać, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażanego przez orzecznictwo niektórych sądów administracyjnych, iż elementem decyzji o sposobie ograniczenia korzystania z nieruchomości powinno być wyznaczenie terminu w którym inwestor może podejmować prace niezbędne dla założenia i przeprowadzenia na nieruchomości planowanej inwestycji (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 144/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie [...]m z 13 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Go 208/10). Takie też stanowisko wyrażone zostało przez doktrynę w Komentarzu do Ustawy o gospodarce nieruchomościami, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2011 autorstwa Jacka Jaworskiego, Arkadiusza Prusaczka, Adama Tułodzieckiego i Mariana Wolanina (zob. zob. komentarz do art. 124, str. 909). Obowiązek zastrzeżenia terminu nie wynika wprost z treści art. 124 ust. 1 ugn. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest związany przedstawionymi poglądami, niemniej trzeba też dodać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyraża się również pogląd, według którego wskazanie w decyzji wydawanej na podstawie art. 124 ust. 1 ugn terminu, w którym inwestor może podejmować prace niezbędne dla założenia i przeprowadzenia na nieruchomości planowanej inwestycji nie znajduje oparcia w art. 124 ugn (zob. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 329/13). Takie też stanowisko zajmuje sąd orzekający w niniejszym składzie, podkreślając przy tym niewątpliwie czasowy charakter decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Niezależnie od faktu, czy w decyzji wskazano termin zakończenia robót, z art. 124 ust. 1 ugn wynika, że ograniczenie dotyczy tylko czasu koniecznego do ich przeprowadzenia, natomiast inwestor ma obowiązek przywrócenia stanu pierwotnego niezwłocznie po zakończeniu prac. Z faktu niewskazana terminu ograniczenia nie wynika zatem, że inwestor jest uprawniony do korzystania z nieruchomości ponad miarę, gdyż jest w zakresie czasu przeprowadzenia prac i doprowadzenia nieruchomości do stanu pierwotnego ograniczony normami wynikającymi z art. 124 ust. 1 i ust. 4 ugn. Jak wynika bowiem z treści art. 124 ust. 4 ugn niezwłocznie po dokonaniu tych robót stan nieruchomości musi zostać przywrócony do stanu pierwotnego. Zaniechanie określenia takiego terminu, nie narusza rażąco art. 124 ust. 1 ugn. Artykuł 124 ugn ma charakter uregulowania szczególnego, które – tak jak pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące ograniczania bądź pozbawiania praw do nieruchomości dla celów publicznych – musi być interpretowane dosłownie. Omawiany przepis zastrzega dwie przesłanki, których spełnienie umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Są to: brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na przeprowadzenie wymienionych w tym przepisie robót budowlanych, udokumentowanej przeprowadzonymi rokowaniami oraz inwestycja musi być zgodna z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Te tylko okoliczności mogą mieć wpływ na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Cytowany przepis wskazuje przy tym na treści, o jakich organ orzekający winien rozstrzygnąć w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Z brzmienia art. 124 ust. 1 ugn wynika, że omawiana decyzja prócz wskazania podmiotu któremu udziela się zezwolenia, rodzaju zamierzonej do zrealizowania inwestycji oraz przedmiotu czasowego zajęcia (czyli wskazanie nieruchomości), powinna określać ponadto terytorialny zakres zajęcia, na który zezwolono, w powiązaniu z warunkami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (czyli wskazywać jakiego obszaru nieruchomości ograniczenie dotyczy). Zdaniem Sądu wszystkie te przesłanki zostały wypełnione przez organy rozstrzygające sprawę. Z załączników - map - do decyzji (k. [...] akt administracyjnych) wynika jaki będzie obszar pasa gruntu ograniczonego użytkowania zajętego podczas budowy, a jaki podczas eksploatacji. Natomiast w przypadku nieuprawnionego zajęcia dodatkowego gruntu braku możliwości przywrócenia do poprzedniego stanu lub powodowało nadmierne koszty skarżącym przysługiwać będzie prawo do odszkodowania na podstawie art. 128 ust. 4 ugn. Skarżącym przysługiwać będą także roszczenia, jakie wynikają z ust. 5 art. 124 ugn. Możliwość prowadzenia prac od strony drogi serwisowej autostrady ma alternatywę w postaci pasa nieruchomości przyległej, jeżeli nierówności terenu uniemożliwią dojście do miejsca budowy. Wniosek skarżących o powołanie biegłego na okoliczność ustalenia szerokości pasa ograniczonego użytkowania nie był zasadny, co zresztą podkreślił w uzasadnieniu decyzji organ II instancji, a Sąd podziela ten pogląd, ponieważ czynność ta nie wymagała wiadomości specjalnych i oceniona być może na podstawie wiedzy i doświadczenia inwestora, w zakresie jak najmniej obciążającym właścicieli nieruchomości. Ewentualne wiadomości specjalne biegłego niezbędne będą po wykonaniu prac budowlanych i konieczności uwzględnienia szkód wynikłych z zajęcia pasa przyległej nieruchomości, jeżeli dojazd z drogi serwisowej okaże się niemożliwy. Skoro zatem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty podniesione w skardze nie były uzasadnione materiałem dowodowym, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa.