IV SA/Po 364/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada [...] r., nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] listopada 2012 r.) Prezydent Miast K. (dalej Prezydent albo organ I instancji) działając na podstawie art. 16, art. 20, art. 30 ust. 1-2 pkt 1, ust. 5, ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm., dalej uśr), art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 2011 r., nr 205, poz. 1212) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), w związku z decyzją z dnia [...] marca 2012 r., [...] orzekł o zwrocie zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego dla M. R. za okres od [...] maja 2010 r. do [...] grudnia 2011 r. w kwocie 3.060,00 zł plus ustawowe odsetki naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Ustalając stan faktyczny sprawy organ I instancji wskazał, że dnia [...] września 2005 r. w siedzibie Biura Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miejskiego w K. A. R. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla M. R. Decyzją Prezydenta z dnia [...] października 2005 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] października 2005 r.), przyznano A. R. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego dla M. R. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od dnia [...] września 2005 r. na stałe. Decyzją Prezydenta z [...] września 2006 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2006 r.), powyżej wskazana decyzja z dnia [...] października 2005 r. została zmieniona w części dotyczącej wysokości zasiłku pielęgnacyjnego w ten sposób, że modyfikacji uległa kwota zasiłku pielęgnacyjnego ze [...] zł miesięcznie na [...] zł w okresie od [...] września 2006 r. na stałe. Z aktu zgonu wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego w K. dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] wynika, że A. R. zmarł w dniu [...] maja 2010 r. Ponadto w dniu [...] stycznia 2012 r. do siedziby organu I instancji wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ostrowie Wielkopolskim z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] (dalej pismo z [...] stycznia 2012 r.), z którego wynika, że od dnia [...] listopada 2010 r., tj. od dnia nabycia prawa do renty rodzinnej, M. R. przysługuje dodatek pielęgnacyjny. Z informacji będących w posiadaniu organu I instancji wynika, że M. R. była współposiadaczem rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego, którego właścicielem był A. R. Na ten rachunek wpływał przedmiotowy zasiłek. Z uwagi na fakt, że M. R. była współposiadaczem konta, na które comiesięcznie wpływały kwoty z tytułu wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego, czerpała Ona korzyści z pobierania tego zasiłku pomimo ustania podstaw prawnych ku temu. Zgodnie z art. 16 ust. 1 uśr, zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. W myśl art. 16 ust. 2 pkt 3 uśr, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie, która ukończyła 75 lat. Beneficjentem pomocy była M. R., mąż natomiast złożył stosowny wniosek i zlecił dyspozycję przekazywania środków na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, którego M. R. jest współposiadaczem. Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 6 uśr, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, że od maja 2010 r. nie przysługiwał M. R. zasiłek pielęgnacyjny. Z tego względu zasiłek pielęgnacyjny za okres od 1 maja 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym. Odwołanie od powyższej decyzji pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. wniosła M. R. (dalej odwołująca), która podkreśliła, że nie było Jej wiadomym, że po śmierci męża na jego konto bankowe wpływały kwoty z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego. Odwołująca nie wiedziała także o tym, że jest współposiadaczem konta w banku. Odwołująca nie poinformowała jakichkolwiek instytucji państwowych o śmierci Jej męża, zaprzeczając równocześnie, że czerpała korzyści majątkowe z rachunku oszczędnościowego męża. Zwróciła Ona również uwagę, że nie została we właściwy sposób pouczona o nienależnym charakterze pobieranych świadczeń. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO albo Kolegium) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu Kolegium opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie wskazało, że organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2005 r. przyznał zasiłek pielęgnacyjny dla odwołującej na wniosek Jej męża i dlatego decyzja jest adresowana do A. R. Uśr umożliwia przyznawanie świadczeń opiekunom osób niepełnosprawnych. W powyżej wskazanej decyzji oraz w decyzji zmieniającej wysokość przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego zamieszczone zostało pouczenie o konieczności zgłaszania wszelkich zmian mogących mieć wpływ na przyznane prawo do zasiłku. Zasiłek pielęgnacyjny był przelewany na konto bankowe A. R. zgodnie z jego dyspozycją, którego współposiadaczem, jak wynika z pisma banku z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], jest odwołująca. Zasiłek pielęgnacyjny na konto był także przelewany po śmierci A. R., który zmarł [...] maja 2010 r., a akt zgonu do organu I instancji wpłynął [...] grudnia 2011 r. Do organu I instancji wpłynęła także odpowiedź z ZUS informująca, że odwołującej "przyznano dodatek pielęgnacyjny od [...] maja 2010r. tj. od dnia nabycia prawa do renty rodzinnej". W art. 16 ust. 6 uśr zastrzeżono, że "zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego". Zatem od [...] maja 2010 r. odwołującej nie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, który był przelewany na konto bankowe do [...] grudnia 2011 r., gdyż nikt nie powiadomił organu o nabyciu przez odwołującą uprawnień do dodatku pielęgnacyjnego. Dlatego organ I instancji słusznie domaga się zwrotu kwot wypłaconych zasiłków pielęgnacyjnych za okres od [...] maja 2010 r. do [...] grudnia 2011 r., gdyż nie należały się one odwołującej. Nie można bowiem pobierać tych samych świadczeń z dwóch różnych źródeł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) z dnia [...] lutego 2013 r. M. R. (dalej skarżąca) podkreśliła, że nie została pouczona o obowiązku żądania zwrotu nienależnie zrealizowanych kwot zasiłku, wskazując jednocześnie na niezrozumiałą dla Niej treść zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. Skarżąca wskazała, że upoważni wnuka do przekazania środków znajdujących się na koncie męża, które wpłynęły z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego, z powrotem na konto Biura Świadczeń Rodzinnych (k. 4 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], Kolegium wniosło o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej (k. 5-6 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożona skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była decyzja Kolegium z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz poprzedzające jej wydanie czynności procesowe organów obu instancji na podstawie których skarżąca została zobowiązana do zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł, za okres od [...] maja 2010 r. do [...] grudnia 2011 r. wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. W rozpoznawanej sprawie pozostawało bezspornym, że podaniem wniesionym do organu I instancji dnia [...] września 2005 r. A. R. w związku z ukończeniem 75 roku życia wniósł o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzją z [...] października 2005 r. organ I instancji przyznał zasiłek pielęgnacyjny wypłacany skarżącej w kwocie [...] zł miesięcznie, począwszy od [...] września 2005 r. na stałe, którego kwota została następnie zwiększona do [...] zł, decyzją z [...] września 2006 r. Małżonek skarżącej A. R. zmarł [...] maja 2010 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], organ I instancji orzekł o wygaśnięciu z dniem [...] maja 2010 r. decyzji z [...] października 2005 r., zmienionej decyzją z [...] września 2006 r. Z kolei skarżącej począwszy od [...] maja 2010 r. przyznany został dodatek pielęgnacyjny, co wynika z pisma ZUS z [...] listopada 2012 r. Decyzją z [...] stycznia 2012 r., nr [...], organ I instancji orzekł o zwrocie zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego skarżącej w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Decyzja ta została uchylona mocą rozstrzygnięcia Kolegium z [...] marca 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu własnej decyzji Kolegium podkreśliło, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję nie rozstrzygnął uprzednio o bycie prawnym decyzji z [...] października 2005 r. i z [...] września 2006 r., mocą których przyznano skarżącej zasiłek pielęgnacyjny. Decyzją z [...] marca 2012 r., nr [...], organ I instancji uchylił począwszy od dnia [...] maja 2010 r. decyzję z [...] października 2005 r. oraz zmieniającą ją decyzję z [...] września 2006 r. oraz odmówił od [...] maja 2010 r. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla M. R. Decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzją z [...] kwietnia 2012 r., nr [...], organ I instancji orzekł o zwrocie zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego skarżącej za okres od [...] maja 2010 r. do [...] grudnia 2011 r. w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Powyższa decyzja została następnie uchylona decyzją Kolegium z [...] października 2012 r., nr [...], a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Kolegium zwróciło uwagę, że obowiązek zwrotu świadczenia rodzinnego może zostać orzeczony dopiero wówczas, gdy określone świadczenie zostało uznane w sposób ostateczny za nienależne. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji nie wydał decyzji, która w sentencji rozstrzygałaby czy świadczenia wypłacone w formie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od [...] maja 2010 r. do [...] grudnia 2011 r. noszą znamiona świadczeń nienależnie pobranych. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. organ I instancji orzekł ponownie o zwrocie zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego dla skarżącej za okres od [...] maja 2010 r. do [...] grudnia 2011 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. W uzasadnieniu organ ten stwierdził, że zasiłek pielęgnacyjny pobrany przez skarżącą w wyżej wskazanym okresie jest świadczeniem nienależnie pobranym. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez Kolegium zaskarżonym do tutejszego Sądu rozstrzygnięciem z [...] stycznia 2013 r. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy uśr. Stosownie do art. 16 ust. 1 uśr, zasiłek pielęgnacyjny przyznawany jest celem częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zgodnie z art. 16 ust. 6 uśr, zasiłek ten nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Nie znajduje zatem umocowania w prawie jednoczesne pobieranie obu wskazanych świadczeń rodzinnych. Osoba, która pobrała nienależne świadczenia rodzinne zgodnie z art. 30 ust. 1 uśr obowiązana jest do ich zwrotu. W art. 30 ust. 2 uśr wskazane zostały przypadki, w których dane świadczenie zaliczone zostało do kategorii nienależnego. Stosownie do art. 30 ust. 2 pkt 1 uśr, nienależnymi są świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Analiza powyższej regulacji prowadzi do wniosku, że skoro w myśl art. 30 ust. 1 uśr do zwrotu jest obowiązana osoba, która pobrała nienależne świadczenie, to obowiązek zwrotu może zostać orzeczony dopiero wówczas, gdy określone świadczenie uznane zostało w sposób ostateczny za nienależne. Dopiero bowiem, gdy uprawomocni się decyzja uznająca dane świadczenie za nienależnie pobrane, można o takim świadczeniu mówić i nakazywać jego zwrot. Nie jest natomiast możliwe orzekanie o tych sprawach równocześnie, czyli w jednej decyzji, bądź też zwrocie zasiłku pielęgnacyjnego z pominięciem uprzedniego przesądzenia, czy zostało ono nienależnie pobrane. Uchybienie temu obowiązkowi stanowi naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa). Nakazanie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego nie może być orzeczone w tej samej decyzji, co samo uznanie świadczenia za nienależnie pobrane. Dopiero zatem, gdy uprawomocni się decyzja uznająca dane świadczenie za nienależnie pobrane, można o takim świadczeniu mówić i nakazywać jego zwrot (wyrok NSA z 22 lipca 2010 r., I OSK 620/10, baza orzeczeń NSA, wyrok WSA w Poznaniu z 13 lipca 2011 r., IV SA/Po 438/11, baza orzeczeń NSA, wyrok WSA w Poznaniu z 2 lipca 2012 r., II SA/Po 271/12, lex nr 1225770). W niniejszej sprawie organ I instancji orzekając w sentencji o zwrocie zasiłku pielęgnacyjnego, w uzasadnieniu tej samej decyzji rozstrzygnął, że zostało ono nienależnie pobrane. Mając na względzie, że tak sentencja ("rozstrzygnięcie"), jak i uzasadnienie stanowią integralne części jednej i tej samej decyzji (art. 107 § 1 kpa), należy przyjąć, że organ I instancji w decyzji z [...] listopada 2012 r. orzekł jednocześnie o uznaniu świadczeń alimentacyjnych za nienależnie pobrane oraz o zwrocie tych świadczeń. Na konieczność uprzedniego, a tym samym rozdzielnego wydania decyzji w przedmiocie uznania pobranego świadczenia za nienależne zwróciło uwagę w sposób prawidłowy Kolegium w decyzji z [...] października 2012 r. podkreślając, że nie jest możliwe orzekanie o zwrocie świadczenia rodzinnego w sytuacji, gdy wcześniej prawomocnie nie orzeczono o jego uznaniu za nienależnie pobrane. Dopiero ostateczne przesądzenie powyższej kwestii otwiera drogę do orzekania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Tymczasem wydając decyzję z 21 stycznia 2013 r. Kolegium nie odniosło się w jakikolwiek sposób do wcześniejszych swoich wskazań, nie weryfikując, czy organ I instancji poprzedził wydanie decyzji o zwrocie zasiłku pielęgnacyjnego ostatecznym rozstrzygnięciem o jego uznaniu za nienależnie pobrane. Brak zastosowania się przez organ I instancji do okoliczności wskazanych w uzasadnieniu decyzji Kolegium z [...] października 2012 r. obligował Kolegium do rozważenia konieczności ponownego uchylenia decyzji z [...] listopada 2012 r. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał również na uwadze, że skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i skardze do tutejszego Sądu konsekwentnie podnosiła, że nie miała świadomości o jednoczesnym pobieraniu zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego. Wobec tego należy podkreślić, że dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma świadomość osoby pobierającej świadczenie, jej wina w ujęciu subiektywnym (wyrok NSA z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt I OSK 762/11, lex nr 106976, wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 826/09, lex nr 558234). Tylko prawidłowe, czytelne i jasne pouczenie stanowi warunek konieczny żądania zwrotu nienależnie zrealizowanych kwot zasiłku. Powinno być ono adekwatne do obowiązujących przepisów, odnosić się do konkretnie otrzymywanego świadczenia i operować zwrotami zrozumiałymi dla adresata tak, aby mógł je uwzględnić w ocenie własnej sytuacji (wyroki NSA z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 981/10, lex nr 745403). Ustalenie, czy skarżąca pobrała zasiłek pielęgnacyjny w sposób nienależny powinno zostać dokonane przez organ I instancji w odrębnym postępowaniu, poprzedzającym ewentualne rozstrzygnięcie o jego zwrocie. W tym miejscu można jedynie zwrócić uwagę na akcentowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych konieczność rozróżnienia pojęć "nienależnego świadczenia" oraz "świadczenia pobranego nienależnie" – które nie są pojęciami tożsamymi. "Nienależne świadczenie" jest bowiem pojęciem obiektywnym i występuje m.in. wówczas, gdy świadczenie zostało przyznane i wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane", to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Obowiązek zwrotu obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze wiedząc, że się ono jemu nie należy, co – jak wskazuje się w orzecznictwie – dotyczy sytuacji, w której taka osoba została pouczona o okolicznościach, w jakich nie pobiera się świadczeń, jak też osób, które uzyskały świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia. Występuje wtedy zarówno element obiektywny (zaistnienie określonych okoliczności), jak i subiektywny (świadome i celowe działanie). Wspomniane rozróżnienie pojęć jest nie tylko powszechnie przyjmowane na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych (zob. np.: wyrok NSA z 14 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 826/09, baza orzeczeń NSA, wyrok NSA z 4 października 2011 r., sygn. akt I OSK 762/11, baza orzeczeń NSA, wyrok NSA z 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 981/10, baza orzeczeń NSA), ale także upowszechnia się na tle analogicznej pod względem konstrukcyjnym i funkcjonalnym regulacji ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (zob. np.: wyrok WSA w Poznaniu z 22 października 2010 r., sygn. akt II SA/Po 478/10, baza orzeczeń NSA; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 633/11, wyrok WSA w Białymstoku z 10 lipca 2012 r., II SA/Bk 441/12, baza orzeczeń NSA). Pogląd o konieczności przeprowadzenia takiego rozróżnienia pojęciowego oraz o dopuszczalności orzekania o zwrocie świadczeń jedynie co do "świadczeń nienależnie pobranych" w powyższym rozumieniu Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela. Ubocznie należy w tym miejscu zauważyć, że istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że w uzasadnieniu decyzji nakazującej zwrot zasiłku pielęgnacyjnego organ powinien uzewnętrznić nie tylko globalną wysokość podlegającej zwrotowi kwoty, lecz również sposób jej obliczenia, który umożliwiłby dokonanie weryfikacji wskazanej w podjętym rozstrzygnięciu kwoty. Tak samo wyliczone powinny zostać odsetki należne na dzień wydania decyzji, wraz ze wskazaniem na podstawie jakiej stopy procentowej, w jakiej wysokości, od jakich kwot i od jakich dat odsetki te są naliczane. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ppsa uchylił decyzję z [...] stycznia 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] listopada 2012 r. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji powinien rozważyć w pierwszej kolejności potrzebę wydania decyzji w przedmiocie uznania pobranego przez skarżącą świadczenia za nienależne mając na względzie powyżej wskazaną dychotomię pomiędzy pojęciami "nienależnego świadczenia" oraz "świadczenia pobranego nienależnie". Dopiero gdy decyzja w tym przedmiocie uzyska walor ostateczności, organ powinien orzec o ewentualnym zwrocie zasiłku pielęgnacyjnego, przedstawiając dokładny sposób obliczenia orzeczonej do zwrotu kwoty wraz z ustawowymi odsetkami. W 2 pkt wyroku Sąd działając na zasadzie art. 152 ppsa określił, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana. Oznacza to, że nie wywołuje ona skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny (wyrok NSA z dnia 29.07.2004 r., sygn. akt OSK 591/04, ONSA i WSA 2004/2/32).