IV SA/Po 379/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W.W. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Hotelarstwa i Gastronomii w P. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Rektor Wyższej Szkoły Hotelarstwa i Gastronomii w P. na podstawie art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164 poz. 1365 ze zm. – dalej ustawa), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.), § 29 ust. 2 Regulaminu studiów Wyższej Szkoły Hotelarstwa i Gastronomii w P., w zw. z § 10 umowy dotyczącej zasad odbywania studiów pierwszego stopnia zawartej w dniu 24.08.2009r., skreślił W.W. z listy studentów Wyższej Szkoły Hotelarstwa i Gastronomii w P. W uzasadnieniu decyzji na podstawie akt osobowych W.W. stwierdzono, że student nie zaliczył IV semestru studiów, pomimo że otrzymał zgodę na przedłużenie terminu zaliczenia zaległego semestru studiów do dnia 18 grudnia 2011r., z którego się nie wywiązał. Ponadto wskazano, że W.W. otrzymał pismo z dnia 12 stycznia 2012r. z prośbą o kontakt, które również informowało, że przy braku kontaktu zostaną podjęte kroki związane ze skreśleniem z listy studentów. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono również, że W.W. podejmując naukę w Wyższej Szkole Hotelarstwa i Gastronomii zobowiązał się do przestrzegania praw obowiązujących w uczelni, wypełniania obowiązków określonych w regulaminie studiów, statucie uczelni i podpisanej umowie o zasadach odbywania studiów. Zgodnie z § 21 Statutu, studia w uczelni są odpłatne, a zasady pobierania i wysokość czesnego określone są w umowie. Na podstawie dokumentów stwierdzono, że W.W. nie wniósł opłat czesnego, co jest naruszeniem przepisów § 21 Statutu oraz § 8 umowy o zasadach odbywania studiów. W.W. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że uiszczał opłaty czesnego w kasie uczelni za miesiące lipiec – listopad 2011r., a jako dowód opłacenia czesnego za listopad 2011r. załączył kserokopię Kp z dnia 18.11.2011r. na kwotę 560 zł. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Rektor Wyższej Szkoły Hotelarstwa i Gastronomii w P na podstawie art. 190 ust. 3 ustawy w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 29 ust 3 Regulaminu studiów Wyższej Szkoły Hotelarstwa i Gastronomii w P, po rozpatrzeniu powyższego wniosku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że powodem wydania zaskarżonej decyzji było niezaliczenie semestru IV studiów I stopnia oraz nie wniesienie opłat czesnego za naukę. Wyjaśniono, iż w toku postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że w dalszym ciągu brak jest opłat czesnego za miesiące od lipca do listopada 2011r., a dowód wpłaty za listopad 2011r. rodzi uzasadnione podejrzenie podrobienia, o czym władze uczelni zawiadomią właściwą prokuraturę. Stwierdzono tym samym, iż nie ustała w całości przyczyna wydania zaskarżonej decyzji o skreśleniu z listy studentów. W.W., kwestionując powyższą decyzję, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 190 ust. 2 pkt ustawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów uczelni, podczas gdy skarżący na bieżąco i w całości uiszczał opłaty czesnego za studia, a nieprzystąpienie do egzaminów spowodowane było uniemożliwieniem mu przez władze uczelni zdawania tychże egzaminów w związku z niewydaniem karty okresowej osiągnięć studenta, do której wpisywane są oceny z zaliczeń i egzaminów, w związku z rzekomym nieuiszczeniem opłat czesnego. Ponadto, zaskarżonej decyzji zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez uznanie, że skarżący nie uiścił należnych opłat czesnego za studia, podczas gdy skarżący w całości i na bieżąco opłaty te uiszczał. Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez ponowne wpisanie skarżącego na listę studentów, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Rektorowi Wyższej Szkoły Hotelarstwa i Gastronomii w P. do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego, skreślenie go z listy studentów z powodu nabrania przez Rektora uczelni podejrzeń popełnienia przestępstwa podrobienia dokumentu, było przedwczesne, albowiem żaden organ nie wszczął przeciwko skarżącemu postępowania w tym przedmiocie, a co za tym idzie, nie został on prawomocnie skazany za rzekomo popełnione przestępstwo podrobienia dokumentu. Jednocześnie, nie bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżącemu odmówiono wydania karty okresowych osiągnięć studenta. Niewydanie w dziekanacie uczelni ww. karty, Prorektor uczelni uargumentowała w rozmowie ze skarżącym faktem nieuiszczenia przez niego czesnego za studia. Natomiast, zgodnie z § 13 ust. 9 Regulaminu studiów, student zgłaszając się na egzamin winien posiadać kartę okresowych osiągnięć studenta z zaliczeniami zajęć dydaktycznych wchodzących w skład danego przedmiotu, zaś egzaminy i zaliczenia wpisywane są do karty okresowych osiągnięć studenta oraz protokołu egzaminacyjnego i zaliczeniowego (§ 15 ust, 3 Regulaminu studiów). Tym samym, skarżący nie mógł przystąpić do egzaminów w sesji egzaminacyjnej, która miała miejsce od listopada 2011 r. do połowy stycznia 2012 r. Rektor Wyższej Szkoły Hotelarstwa i Gastronomii w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, skarżący odnosząc się do przedmiotowej sprawy podtrzymał argumentację skargi podkreślając, że nie sfałszował dowodu wpłaty. Ponadto podał, że nie zachował dowodów wpłaty. Pełnomocnik szkoły przedstawił listę wpłat czesnego z systemu księgowego szkoły i wyjaśnił, że postępowanie prowadzone w związku z podejrzeniem podrobienia dokumentu zostało umorzone z braku dostatecznych dowodów. Wskazano ponadto, że pozostają aktualne obydwie przesłanki skreślenia z listy studentów. Pełnomocnik wyjaśnił również, iż podejrzenie co do podrobienia dokumentu KP powstało na podstawie opinii informatyka. Ustosunkowując się do wypowiedzi pełnomocnika organu skarżący wyjaśnił, że w ostatniej sesji zdawał egzaminy będąc przekonanym, że ma opłacone czesne i dopiero jak nie powiódł się mu jeden egzamin, nie otrzymał karty od Rektora z powodu braku opłat, a brak tej karty uniemożliwił mu zdanie egzaminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym. Jak wynika z art. 190 ust. 1 powołanej ustawy, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej, skreśla studenta z listy studentów w przypadku (1) niepodjęcia studiów, (2) rezygnacji ze studiów, (3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej bądź egzaminu dyplomowego lub (4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Według art. 190 ust. 2 cytowanej ustawy, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku (1) stwierdzenia braku postępów w nauce, (2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie lub (3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Ponadto, art. 207 ust. 1 tejże ustawy przewiduje, że do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki niniejszej sprawy należy zauważyć, że podstawę kontrolowanej decyzji o skreśleniu z listy studentów stanowił art. 190 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Decyzja ta – w odróżnieniu od aktów wydawanych na podstawie art. 190 ust. 1 cytowanej ustawy, ma charakter uznaniowy, co nakłada na organ szczególny obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i przekonywującego uzasadnienia takiej decyzji dla strony zainteresowanej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17.04.2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1710/08, lex nr 554840, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18.02.2010 r., sygn. akt II SA/Ol 961/09, lex nr 564885, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24.02.2011 r., sygn. akt III SA/Gd 377/10, baza orzeczeń NSA). Dopiero wtedy organ administracji publicznej może skutecznie uchylić się od zarzutu dowolności przyjętego rozstrzygnięcia. Przepisy k.p.a. stosowane w indywidualnych sprawach studentów formułują szereg zasad, którymi powinien odpowiednio kierować się kierownik jednostki przy podejmowaniu konkretnej decyzji. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że podstawową funkcją, jaką spełnia kodyfikacja postępowania administracyjnego, jest ujednolicenie wymagań, którym powinno odpowiadać prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne prowadzone przed organem administracji publicznej, celem którego jest wydanie opartej na przepisach prawa decyzji administracyjnej. Jednym z takich wymogów, statuowanym przez zasadę ogólną Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 7, jest obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ administracji oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Emanacją prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego jest uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, które zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zgodnie natomiast z art. 8 k.p.a., organ obowiązany jest prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Na organie administracji ciąży więc obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.), przy czym uwzględniać należy też wynikającą z art. 10 k.p.a. zasadę zapewniania stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Zdaniem Sądu, w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, przy badaniu przesłanki wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów wymienionej w art. 190 ust. 2 pkt 3 ustawy doszło do naruszenia przepisów postępowania, zawartych w k.p.a. Uczynienie zadość przedstawionym regułom postępowania administracyjnego w minimalnym choćby zakresie, wymagałoby bowiem przed wydaniem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, poinformowania studenta o wysokości zadłużenia i wezwania do zapłaty zaległego czesnego w odpowiednim terminie. Jak wynika z akt sprawy, nie wezwano jednak skarżącego do uiszczenia zaległych opłat. Ponadto, z zaskarżonych decyzji nie wynika również jednoznacznie, za jaki okres brak opłat stał się podstawą do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów. Należy również stwierdzić, że podnoszona przez organ okoliczność sfałszowania dowodu wpłaty za listopad 2011r. nie została w żaden sposób potwierdzona, gdyż postępowanie prowadzone w związku z podejrzeniem podrobienia dokumentu zostało umorzone z braku dostatecznych dowodów. Ponadto wskazać należy, że podejrzenie co do podrobienia dokumentu KP powstało na podstawie opinii informatyka, co w ocenie Sądu nie jest wystarczającą przesłanką do wysuwania uzasadnionych podejrzeń co do faktu sfałszowania dowodu wpłaty. Powyższe uchybienia nie miały jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia. Powodem wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów była bowiem również przesłanka zawarta w art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie zliczył sesji letniej roku akademickiego 2010/2011. Na skutek złożonych podań W.W. miał przedłużony termin do zaliczenia egzaminów z pedagogiki czasu wolnego, metodyki usług hotelarskich i gastronomicznych oraz finansów i rachunkowości, najpierw do dnia 20.11.2011r., a następnie do 18.12.2011r., jednak z tego obowiązku się nie wywiązał, co jest okolicznością niekwestionowaną przez skarżącego. W tym miejscu należy wskazać, że w skardze podnoszono argumenty dotyczące niezaliczenia sesji egzaminacyjnej, która miała miejsce od listopada 2011r. do połowy stycznia 2012r., a więc nie związane bezpośrednio z podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Mając więc na uwadze fakt, że niezaliczenie sesji egzaminacyjnej stanowi samoistną przesłankę do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów, skargę należało oddalić pomimo, iż zarzuty dotyczące kwestii uiszczenia opłat są uzasadnione. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012r., poz. 270), Sąd orzekł o oddaleniu skargi. MZ