IV SA/Po 426/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwana dalej: skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego – hali namiotowej, o wymiarach 20m x 25m, wybudowanej na nieruchomości przy ul. [...] w [...] (działka nr [...], ark. Nr [...], obręb [...]) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżąca w skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] marca 2016 roku, a także utrzymanej przez nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2015 r. wydanej w sprawie [...]. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu będącego przedmiotem decyzji doprowadzi do powstania po stronie Spółki znacznej szkody, która będzie obejmować koszty dokonania rozbiórki obiektu. Koszty takie już w same w sobie będą stanowiły spory wydatek dla Spółki. Podkreślono także, że znaczna szkoda Spółki, w przypadku wykonania decyzji, nie będzie zamykać się wyłącznie w kosztach prac rozbiórkowych przedmiotu decyzji. Obiekt, co do którego wydano decyzję, stanowi bowiem ochronę i zadaszenie dla wolno stojącej przestrzennej konstrukcji zabawowej "Spider Tower", która został wzniesiona w środku obiektu i która nie może pozostać na nieruchomości bez odpowiedniego zabezpieczenia przed warunkami atmosferycznymi. W przypadku rozebrania zadaszenia konstrukcja warta ponad 200.000,00 zł albo ulegnie bardzo szybkiej degradacji w związku z narażeniem na działanie deszczu lub słońca, albo będzie musiała zostać również rozebrana, narażając wnoszącą skargę na dodatkowe koszty, przewyższające koszty rozebrania chroniącego ją zadaszania. Konstrukcja ta, ze względu na sposób jej budowy, w celu likwidacji, wymaga bardzo dużego nakładu pracy oraz czasu, ponieważ ze względu na jej konstrukcję wymaga zaangażowania szeregu ludzi oraz ręcznego, systematycznego rozkładania każdego jej elementu. Zdaniem Spółki brak wstrzymania wykonania decyzji doprowadzi do zdecydowanie dalej idących skutków, które doprowadzą do powstania znacznej szkody, ponieważ koszty likwidacji konstrukcji zabawowej oraz brak możliwości prowadzenia w związku z jej powstaniem działalności gospodarczej przełoży się również na utratę spodziewanych i zaplanowanych korzyści. Wywodzono, że w składania skargi dopiero zaczyna się sezon wiosenny, a potem letni, kiedy to konstrukcja generuje prawie wszystkie przychody w roku. Potrzeba likwidacji konstrukcji zabawowej spowoduje brak przychodów po stronie Spółki, a co za tym idzie nie będzie miała ona środków na prowadzenie bieżącej działalności, utraci płynność finansową, a dalej zostanie postawiona w obliczu ogłoszenia nawet upadłości. Wykonanie ostatecznej decyzji będzie miało zatem, zdaniem skarżącej, zdecydowanie szersze skutki, niż by to się pierwotnie wydawało. Wskazano także, że skarżąca jest najemcą nieruchomości, na której stoi konstrukcja zabawowa oraz będące przedmiotem zaskarżonej decyzji zadaszenie do niej i w związku z tą umową najmu płaci czynsz. Czynsz ten musi płacić niezależnie od tego czy obiekty stoją na tej nieruchomości czy nie i ich likwidacja spowoduje konieczność dalszego pokrywania czynszu, a w dalszej perspektywie konieczność rozwiązania tej umowy w każdy dopuszczalny prawem sposób. Skutki jakie powstaną po rozebraniu obiektu będącego przedmiotem decyzji będą, w ocenie skarżącej, w zasadzie trudne do odwrócenia, ponieważ albo skarżąca zdecyduje się na dalszą eksploatację konstrukcji zabawowej powodując jej przyspieszone zniszczenie i licząc się z tym, iż na jesień 2016 roku będzie ona nadawała się wyłącznie do utylizacji (po zadaszeniem może przetrwać o wiele dłużej), albo będzie musiała ją rozebrać tracąc w zasadzie cały sezon i możliwość uzyskania dochodu w tej kwestii. Późniejsze jej uruchomienie z zadaszeniem w następnym sezonie nie odwróci skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca podkreśliła, że organy nie nadały decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sprawie nie zachodzi żadne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a także dla środowiska naturalnego. Tymczasem uchylenie decyzji przez Sąd spowoduje, że wykonana już rozbiórka obiektów znajdujących się na nieruchomości uniemożliwi przywrócenie stanu poprzedniego bez ponoszenia znacznej szkody po stronie spółki, a sam powrót do stanu poprzedniego będzie wymagał nakładu znacznych środków oraz czasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę prawną wydania przez sąd orzeczenia w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności stanowi art. 61 § 3-5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa). Zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 Ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Natomiast samo wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu. Celem instytucji wstrzymania wykonania nie jest ocena legalności aktu lub czynności, ale ukształtowanie stosunków, do czasu rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a więc negatywnym skutkom, które może wywołać decyzja administracyjna (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2007 r. II FSK 1490/07, LEX nr 1011336; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 r. II OZ 741/08, LEX nr 493666). Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 Ppsa nie musi mieć charakteru materialnego. Przepis ten dotyczy takiej szkody (majątkowej lub niemajątkowej), która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2011 r., II FZ 681/11, LEX nr 1070143; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2011 r. II GZ 423/11, LEX nr 1068940; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. GZ 138/04, LEX nr 281811). Należy stwierdzić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że decyzja nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się bowiem z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że nie było podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed rozpoczęciem rozbiórki budynku, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów. Ponadto rozbiórka każdego obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności, może spowodować trudne do odwrócenia skutki (por. np.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r. II OSK 779/12, LEX nr 1356247; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2009 r. II OSK 1170/08, LEX nr 597153; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012 r. II OSK 2755/12 LEX nr 1240722; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2012 r. II OSK 385/12, LEX nr 1138198; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2008 r. II OZ 800/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Po wtóre strona skarżąca w sposób jasny, spójny i logiczny wykazała we wniosku zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskrzonej decyzji. Wobec powyższego należy uznać, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strona złożyła umotywowany wniosek, a sprawa jest tego rodzaju – jej przedmiotem jest nakaz rozbiórki – że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W konsekwencji, na podstawie art. 61 § 3 i 5 Ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.