IV SA/Po 440/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-09-06
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Bożena Popowska, Donata Starosta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, opierając się wyłącznie na zeznaniach geodety dotyczących daty powzięcia wiadomości o decyzji, nie uwzględniając twierdzeń strony i dowodów przez nią przedstawionych, a także czy prawidłowo rozpatrzył zarzut dotyczący niewłaściwego organu do rozpoznania wniosku o wznowienie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji dopuściły się istotnych uchybień proceduralnych. W szczególności, organ I instancji nie rozważył wszystkich dowodów dotyczących momentu powzięcia wiadomości o decyzji, a organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu naruszenia art. 150 § 2 k.p.a. dotyczącego rozpatrzenia wniosku o wznowienie przez niewłaściwy organ. Dodatkowo, sąd wskazał na wadliwość prowadzenia jednego postępowania w przedmiocie wznowienia dla dwóch odrębnych decyzji.Stan faktyczny
Strony złożyły wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzjami ustalającymi warunki zabudowy dla sąsiedniej działki, zarzucając niezawiniony brak udziału w pierwotnym postępowaniu. Wójt Gminy umorzył postępowanie wznowieniowe, uznając, że strony uchybiły terminowi do złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Strony wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym błędne ustalenie daty powzięcia wiadomości o decyzjach oraz rozpatrzenie wniosku przez niewłaściwy organ.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ż.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ż. z dnia [...] stycznia [...] r. o nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz Skarżącego S. W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...]2 (dalej decyzja z dnia [...] stycznia 2012 r.) Wójt Gminy Ż. (dalej Wójt albo organ I instancji) działając na podstawie art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), po rozpatrzeniu wniosku T. i S. W. (dalej strony albo odwołujący) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznymi decyzjami z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r.) oraz z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] maja 2008 r.), ustalającymi warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce o nr ewidencyjnym [...], obręb K..
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że strony podaniem z dnia [...] stycznia 2009 r. jako właściciele działki nr [...], wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego powyżej przywołanymi decyzjami, powołując się na art. 145 §1 pkt 4 kpa i wywodząc, że nie brali z własnej winy udziału w tym postępowaniu.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] (dalej postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 r.) Wójt wznowił na wniosek stron postępowanie administracyjne w w/w sprawie.
Na podstawie informacji uzyskanych w trakcie postępowania od geodety B. O. (dalej geodeta), potwierdzonych oświadczeniem złożonym w dniu [...] czerwca 2011 r. Wójt ustalił, że strony dowiedziały się o przedmiotowych decyzjach podczas wykonywania przez geodetę czynności związanych z podziałem nieruchomości i przyjęciem granic sąsiadującej nieruchomości odpowiednio w dniach [...] marca 2008 r., [...] maja 2008 r. i [...] lipca 2008 r. Potwierdzenie powyższych ustaleń można znaleźć także w pismach kierowanych do organu I instancji przez strony w grudniu 2008 roku.
W odwołaniu z dnia [...] lutego 2012 r. strony zaskarżyły decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na jego treść, tj.:
1) art. 150 § 2 kpa przez rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania przez Wójta, w sytuacji gdy podstawą wznowienia było działanie tego organu, który pomimo swojego obowiązku nie zawiadomił odwołujących o prowadzonym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy sąsiedniej działki, mimo że wcześniej rozpatrywał wniosek o ustalenie warunków zabudowy przez rozbudowę zakładu stolarskiego i dlatego zdawał sobie sprawę z wzajemnego oddziaływania obu sąsiednich inwestycji,
2) art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 83 § 3 kpa przez nieprzesłuchanie w charakterze świadka geodety, a poprzestanie jedynie na odebraniu od niego oświadczenia bez rygoru odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, pomimo że norma art. 75 § 2 kpa przewiduje odebranie oświadczenia jedynie od strony postępowania po uprzednim pouczeniu o treści art. 233 kk,
3) art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 148 § 2 kpa przez uznanie, że odwołujący nie dochowali terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, jedynie na podstawie okoliczności, które były Wójtowi wiadome od samego początku i były brane pod uwagę przy wydawaniu poprzednich kilku orzeczeń (wszystkie uchylone) oraz nielogiczne wskazywanie przez Wójta na pisma z grudnia 2008 r., skoro wniosek o wznowienie został złożony w dniu [...] stycznia 2009 r. a więc z zachowaniem miesięcznego terminu.
W uzasadnieniu skarżący motywując sformułowane zarzuty zauważyli nadto, że Wójt pominął fakt, że do postępowania przyłączył się Prokurator Rejonowy w K., co jest równoznaczne z żądaniem określonym w art. 182 kpa w postaci wszczęcia postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Prokurator ma prawa strony, jednak nie wiąże go w tym przypadku miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] marca 2012 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO albo Kolegium) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r.
W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że w toku postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] przesłuchano geodetę w charakterze świadka z uprzedzeniem o obowiązku mówienia prawdy i odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Świadek potwierdził swoje wcześniejsze pisemne zeznania. W przesłuchaniu uczestniczył S. W., który zadawał pytania świadkowi. Kolegium dało wiarę zeznaniom świadka, ponieważ są one logiczne i spójne, poza tym świadek z racji wykonywanego zawodu wykonuje czynności związane z podziałami i rutynowo zawiadamia strony o określonych faktach. S. W. zaprzeczał zeznaniom świadka i jednocześnie stwierdził, że przez rok - do grudnia 2008 roku chodził do Urzędu Gminy w Ż., żeby się czegoś dowiedzieć, jednak odmawiano Jemu okazania dokumentów. Już to stwierdzenie odwołującego sugeruje, że strona wiedziała o wydaniu decyzji i tylko nie znała ich pełnej treści. O tym, że odwołujący wiedzieli o wydanych decyzjach świadczą pisma kierowane w grudniu 2008 roku do organu I instancji, w których mowa jest o decyzjach ustalających warunki zabudowy dla terenów sąsiadujących z nieruchomością odwołujących, a w piśmie datowanym na 30 grudnia 2008 r. wymienia się nawet sygnatury poszczególnych decyzji. Odwołujący podanie o wznowienie postępowania złożyli w organie I instancji w dniu [...] stycznia 2009 roku, a zatem jak wskazują wyniki postępowania wyjaśniającego, ze znacznym przekroczeniem terminu jednego miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o decyzji. W przypadku wznowienia postępowania bez uprzedniego zbadania czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie, wobec niedopuszczalności wznowienia w sytuacji niezachowania terminu, postępowanie podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) na decyzję z dnia [...] marca 2012 r. wniósł S. W. (dalej skarżący) reprezentowany przez fachowego pełnomocnika procesowego, zaskarżając powyższą decyzję w całości, wnosząc o jej uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania oraz zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść decyzji, tj. art. 150 § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa przez nie uwzględnienie przez SKO zarzutu dotyczącego rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania przez Wójta zamiast przez organ wyższego stopnia, w sytuacji gdy podstawą wznowienia było działanie organu I instancji, który pomimo swojego obowiązku nie zawiadomił skarżącego o prowadzonym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy sąsiedniej działki, mimo że wcześniej rozpatrywał jego wniosek o ustalenie warunków zabudowy przez rozbudowę zakładu stolarskiego i dlatego doskonale zdawał sobie sprawę z wzajemnego oddziaływania obu sąsiednich inwestycji,
2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść decyzji, tj. art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa przez uznanie za wiarygodne zeznań B. O., których szczegółowa treść, z uwagi na znaczny upływ czasu od relacjonowanych wydarzeń, budzi wątpliwości odnośnie ich wiarygodności,
3) przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść decyzji, tj. art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 148 § 2 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 8 kpa przez nie uwzględnienie przez SKO zarzutu dotyczącego kwestii niedochowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ustalonej wyłącznie na podstawie okoliczności znanych organowi od momentu złożenia wniosku o wznowienie i niekwestionowanych na wcześniejszym etapie postępowania oraz przez błędne wskazywanie, że pisma skarżącego z grudnia 2008 r. świadczą o tym, że wtedy wiedział on o wydaniu decyzji i spóźnił się ze złożeniem wniosku o wznowienie, podczas gdy złożenie wniosku nastąpiło w dniu [...] stycznia 2009 r., a dodatkowo przez to, że takie zachowanie organów podważa zaufanie obywateli do organów Państwa,
4) przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść decyzji, tj. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa przez sporządzenie ogólnikowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji z którego wynika, że organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do zarzutu naruszenia art. 150 § 2 kpa dotyczącego kwestii rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania przez niewłaściwy organ, co powoduje, że odwołanie skarżącego zostało niekompletnie rozpatrzone, a wydana decyzja jest nieprawidłowa.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że podstawą wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie był niezawiniony brak udziału skarżącego i Jego małżonki w pierwotnym postępowaniu ustalającym warunki zabudowy sąsiedniej nieruchomości. Zasadniczą przyczyną tego, że skarżący nie wziął udziału w wydaniu w/w decyzji jest działalność Wójta. Organ świadomie lub co najmniej w wyniku rażącego niedbalstwa nie zawiadomił tej strony o wszczętym postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla działki sąsiadów. Wójt miał pełną świadomość, że bezpośrednimi sąsiadami nieruchomości wnioskodawców są T. i S. W. i przysługują im prawa strony. Jednakże najistotniejszą okolicznością jest fakt, że Wójt przed rozpatrzeniem podania stron rozstrzygał wniosek skarżącego o ustalenie warunków zabudowy dla rozbudowy zakładu stolarskiego. W momencie kiedy wnioskodawcy złożyli wniosek Wójt zdawał sobie sprawę, że planowana zabudowa jednorodzinna będzie w polu oddziaływania zakładu stolarskiego.
SKO w kwestii określenia momentu, w którym skarżący powziął wiadomość o decyzjach ustalających warunki zabudowy, oparł się na zeznaniach świadka B.O. złożonych na rozprawie w dniu [...] listopada 2011 r. Ocena tych zeznań dokonana przez organ jest dowolna, narusza wytyczne art. 80 kpa określające granice swobodnej oceny. Organ pominął istotną okoliczność, że zeznania te są nadzwyczaj szczegółowe, gdyż świadek wskazuje dokładnie jakie informacje przekazywał skarżącemu w 2008 r., a dodatkowo pamięta w jakich konkretnie dniach miało to miejsce. Analiza tego środka dowodowego, w szczególności uwzględniając fakt, że świadek jako geodeta, wykonuje co najmniej kilka pomiarów geodezyjnych w tygodniu, prowadzi do wniosku, że SKO nie dokonało zgodnej z logiką oceny zeznań świadka.
Skarżący podkreślił, że o decyzjach o warunkach zabudowy z dnia [...] stycznia 2008 r. i z dnia [...] maja 2008 r. dowiedział się w grudniu 2008 r., a nie jak ustaliło Kolegium, w momencie prac geodety. Zdaniem skarżącego, SKO w błędny sposób rozumie znaczenie pojęcia "dowiedzenia się o decyzji", utożsamiając je z każdą, nawet minimalną informacją o decyzji. Nie budzi wątpliwości, że strona nie musi poznać dokładnej treści decyzji, aby termin do złożenia wniosku o wznowienie rozpoczął swój bieg. Jednak wymagane jest, aby strona poznała znaczenie decyzji i jej skutki. Nie można wymagać, aby strona składała wniosek o wznowienie postępowania wiedząc jedynie, że jakaś decyzja została wydana, a nie wiedząc, czy jest ona pozytywna czy negatywna dla jej sytuacji.
W ocenie skarżącego Kolegium całkowicie pominęło fakt, że do postępowania przyłączył się Prokurator Prokuratury Rejonowej w K., co jest równoznaczne z uprawnieniem określonym w art. 182 kpa w postaci żądania wszczęcia postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Prokurator ma prawa strony, jednak nie wiąże go w tym przypadku miesięczny termin.
Skarżący podkreślił również, że dysponuje przymiotem posiadania interesu prawnego we wniesieniu skargi na przedmiotową decyzję, gdyż wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działki graniczącej z jego nieruchomością, wpływa na sferę jego prawa własności przez określone ukształtowanie w przyszłości możliwości zagospodarowania własnej działki. Sposób zagospodarowania sąsiedniej działki pośrednio kształtuje jego uprawnienia w tym zakresie (k. 4-8 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], Kolegium wniosło o jej oddalenie (k. 13-14 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Złożona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była decyzja z dnia [...] marca 2012 r. oraz poprzedzające jej wydanie postępowanie, którego przedmiotem było wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzjami z dnia [...] stycznia 2008 r. i dnia [...] maja 2008 r.
W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że S. i T. W. podaniem z dnia [...] stycznia 2009 r. zwrócili się do organu I instancji o wznowienie postępowania dotyczącego wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działek sąsiednich wskazując na podstawę wznowienia o której stanowi art. 145 §1 pkt 4 kpa. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Wójt wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostatecznymi decyzjami z dnia [...] stycznia 2008 r. i [...] maja 2008 r. Następnie organ I instancji kilkakrotnie odmawiał wznowienia postępowania w sprawach zakończonych powyżej wskazanymi decyzjami, które były uchylane przez SKO, a sprawa przekazywana była do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Wójt umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznymi decyzjami z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz z dnia [...] maja 2008 r. wskazując na upływ terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania i wynikającą z tego powodu niedopuszczalność wznowienia.
Wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów prowadzącym do wzruszenia postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej. Przesłanki wznowienia dzielone są na dwie grupy. Pierwszą z nich stanowią przesłanki pozytywne, których wystąpienie otwiera możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Przesłankami tymi są: 1) rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną, o czym stanowi art. 145 § 1 kpa ab initio, 2) wystąpienie jednej z enumeratywnie wyliczonych w art. 145 § 1, 145a § 1 i art. 145b § 1 kpa podstaw wznowienia. Z kolei przesłanki negatywne pełnią funkcję ochrony trwałości decyzji ostatecznej, wyłączając dopuszczalność zastosowania sankcji wzruszalności decyzji, ograniczając zakończenie ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy decyzją stwierdzającą niezgodność z prawem decyzji ostatecznej, pozostawiając w mocy decyzję ostateczną. Podstawami tymi są: przedawnienie (art. 146 § 1 kpa), 2) sytuacja, gdy treść rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia odpowiada treści rozstrzygnięcia decyzji ostatecznej (art. 146 § 2 kpa, zob. B. Adamiak, w: red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, System prawa administracyjnego. T. IX, Prawo procesowe administracyjne, Warszawa 2010 r., str. 250). Dla uchylenia decyzji dotychczasowej na skutek wznowienia postępowania konieczne jest zaistnienie przynajmniej jednej przesłanki pozytywnej przy jednoczesnym braku podstaw ujemnych. W samym z kolei stadium wszczęcia postępowania organ bada spełnienie wymogów formalnych podania, stosując przepisy o podaniach i konsekwencjach ich braków oraz bada zachowanie terminu do złożenia żądania wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei zgodnie z art. 148 § 2 kpa, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zacytowana regulacja prawna wskazuje, w jakim terminie strona może złożyć ze skutkiem prawnym podanie o wznowienie postępowania. Zachowanie terminu miesięcznego musi zostać udowodnione przez stronę. Tak samo organy administracji obu instancji obowiązane są z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godząc w ogólną zasadę trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w art. 16 § 1 kpa. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia jest podstawą do wydania postanowienia o odmowie wznowienia (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania a administracyjnego, Warszawa 2011 r., str. 572. Zob. też wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 773/09, lex nr 597851). W przypadku ustalenia ujemnej przesłanki po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, powinno ono zostać umorzone (M. Jaśkowska, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania a administracyjnego, Warszawa 2009 r., str. 756). Przy czym zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (wyrok NSA z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 714/08, lex nr 574438, wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 99/09, lex nr 595668). Zatem miarodajnym dla rozpoczęcia miesięcznego biegu do złożenia podania o wznowienie postępowania jest moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia.
Organem administracji właściwym do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania oraz do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy jest stosownie do art. 150 §1 kpa organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji za wyjątkiem sytuacji o której stanowi art. 150 §2 kpa, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność tego organu. Dewolucja kompetencji na organ wyższego stopnia ma na celu uniknięcie sytuacji, w której ten sam organ I instancji, którego działanie jest powodem wystąpienia jednej z podstaw wznowienia nie wznawiał i nie prowadził postępowania w sprawie, a więc aby nie był "sędzią" we własnej sprawie (wyrok NSA z dnia 10.08.2011 r., sygn. akt I OSK 1400/10, lex nr 1068395). Innymi słowy, organem właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 i 4 kpa będzie organ wyższego stopnia tylko wówczas, gdy wskazaną przyczyną wznowienia jest zamierzona działalność organu, który rozstrzygał sprawę w ostatniej instancji (wyrok NSA z dnia 10.08.2011 r., sygn. akt I OKS 1401/10, lex nr 1068396).
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, pierwszym uchybieniem mogącym mieć istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie i uzasadniającym wobec tego uchylenie decyzji organów obu instancji było wznowienie w jednym postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2009 r., a następnie wydawanie przez organy obu instancji szeregu rozstrzygnięć w przedmiocie wznowienia postępowania odnoszących się jednocześnie do postępowań zakończonych wydaniem dwóch decyzji z dnia 31 stycznia 2008 r. i z dnia [...] maja 2008 r. W decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. organ I instancji jednocześnie umorzył postępowanie w sprawie zakończonej obiema wskazanymi powyżej decyzjami. Rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Tymczasem decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz decyzja z dnia [...] maja 2008 r. zostały wydane w odrębnych postępowaniach. Art. 145 §1 kpa ab initio stanowi o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną, a nie decyzjami. Ustawodawca nie przewidział możliwości jednoczesnego wznawiania, tzn. jednym aktem procesowym, dwóch albo większej ilości zakończonych postępowań. Organ administracji właściwy do wznowienia postępowania nie jest uprawniony do łącznego rozważania przesłanek wznowienia, które w poszczególnych zakończonych postępowaniach mogą przedstawiać się odmiennie. Łączne wznowienie dwóch postępowań pozostaje w sprzeczności z obowiązkiem ustalenia przesłanek wznowienia oddzielnie w każdej sprawie administracyjnej.
Przesłanką umorzenia postępowania przez organ I instancji w przedmiocie wznowienia było ustalenie przez organ I instancji, że skarżący wnosząc podanie o wznowienie uchybił miesięcznemu terminowi do jego wniesienia o którym stanowi art. 148 §1 kpa. Wójt oparł się w tym zakresie na oświadczeniu geodety B. O. nie odnosząc się do twierdzeń skarżącego o powzięciu wiadomości o wydanych decyzjach o warunkach zabudowy w dniu [...] grudnia 2008 r., co znajduje swoje umocowanie w piśmie z tej daty, skierowanym przez T. i S. W. do Wójta, zgłaszającym sprzeciw wobec wydanych decyzji. W ocenie Sądu organ I instancji działając na podstawie art. 75 §1 kpa mógł przeprowadzić dowód z zeznań świadka. Wójt powinien jednak uwzględnić trzyletni okres czasu jaki upłynął od okresu, w którym geodeta kontaktował się ze skarżącym do dnia złożenia zeznania przez geodetę. Poza tym z oświadczenia podpisanego przez geodetę dnia [...] czerwca 2011 r. nie wynika w sposób zrozumiały, jakich informacji udzielił on skarżącemu na temat wydanych decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. i z dnia [...] maja 2008 r. Organy obu instancji uznając oświadczenie geodety za w pełni wiarygodne nie rozważyły powyżej przedstawionych okoliczności mogących osłabić ich wiarygodność, pomijając również dokonanie oceny twierdzeń skarżącego i przedstawionych przez Niego dokumentów.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy obu instancji art. 150 §2 kpa, Kolegium w ogóle nie ustosunkowało się do niego, pomimo wyraźnego zarzutu w tym zakresie sformułowanego w odwołaniu. Zarówno Wójt, jak i SKO mając na uwadze twierdzenia Skarżącego dotyczące uchybienia polegającego na niepowiadomieniu skarżącego o prowadzonych postępowaniach w których wydane zostały decyzje z dnia [...] stycznia 2008 r. i z dnia [...] maja 2008 r. powinni byli rozważyć, czy z punktu widzenia konieczności zachowania niezbędnego obiektywizmu sprawa w przedmiocie wznowienia postępowania nie powinna być rozpatrywana przez organ wyższego stopnia w stosunku do Wójta.
Mając na uwadze powyżej stwierdzone uchybienia przepisom postępowania, Sąd w pkt 1 wyroku działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270, dalej ppsa) uchylił decyzję z dnia [...] marca 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji powinien rozważyć zasadność przekazania sprawy organowi wyższego stopnia z punktu widzenia przyczyny wznowienia postępowania oraz formułowanych w tym względzie twierdzeń skarżącego. W razie uznania, że właściwym do prowadzenia niniejszego postępowania jest Wójt, organ ten powinien w uzasadnieniu rozstrzygnięcia o wznowieniu wyjaśnić, dlaczego w jego ocenie nie zaistniała przesłanka do dewolucji kompetencji o której stanowi art. 150 §2 kpa. Niezależnie od tego, który z organów prowadził będzie w dalszym ciągu niniejsze postępowanie należy podkreślić, że w dwóch odrębnych postępowaniach zakończonych decyzjami z dnia [...] stycznia 2008 r. i z dnia [...] maja 2008 r. powinny być prowadzone odrębne postępowania w przedmiocie wznowienia. W odniesieniu do zachowania przez skarżącego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, oprócz oświadczenia geodety uprawnionego z dnia [...] czerwca 2011 r. organ administracji powinien uwzględnić twierdzenia oraz dowody przedłożone w sprawie przez skarżącego.
W 2 punkcie wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 457 zł na którą złożyły się wpis od skargi w kwocie 200 zł stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2003 r., nr 221, poz. 2193), 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, stosownie do §18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz 17,00 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło