IV SA/Po 467/24
WyrokWSA w Poznaniu2024-07-18
Skład orzekający: Józef Maleszewski, Tomasz Grossmann, Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor szkoły niepublicznej jest organem władzy publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji, czy od jego decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia, czy też wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy?Ratio decidendi
Dyrektor szkoły niepublicznej nie jest organem władzy publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym, od jego decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej nie przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia, lecz wnioskodawca może wystąpić do tego samego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto, żądana informacja o nauczycielach dokształcających się lub wykonujących zadania społeczne, wraz z dokumentacją, stanowi informację przetworzoną, której udostępnienie wymaga wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci imion i nazwisk nauczycieli dokształcających się lub wykonujących zadania społeczne wraz z dokumentacją potwierdzającą ten fakt. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i wymagającą wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, czego skarżący nie uczynił. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o właściwości, twierdząc, że organem odwoławczym powinien być organ prowadzący szkołę. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Dyrektora Szkoły utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą udostępnienia informacji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Dyrektora Szkoły z dnia 19 stycznia 2024 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.
P. N. (dalej jako skarżący) w dniu 17 lutego 2023 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej skierował do Dyrektora Szkoły wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci imienia i nazwiska każdego z nauczycieli, którzy dokształcają się, odbywają szkolenie, lub wykonują zadania społeczne oraz o przesłanie zebranej dokumentacji potwierdzającej ten fakt.
Pismem z dnia 2 marca 2023 r. skierowanym do skarżącego na jego adres poczty elektronicznej organ odpowiedział na powyższy wniosek wskazując, że żądane przez wnioskodawcę informacje wymagają przetworzenia, albowiem szkoła nie dysponuje gotową informacją zgodną z wnioskiem. W związku z tym poinformowano skarżącego, że dane te mogą zostać udostępnione po spełnieniu warunków określonych w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako "u.i.d.p."), tj. wykazaniu, iż pozyskana przez niego informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. W szczególności organ wezwał do wykazania indywidualnych, realnych i konkretnych możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania skarżący się domaga. Treść tego pisma organ powielił w kolejnej korespondencji elektronicznej skierowanej do skarżącego w dniu 20 marca 2023 r.
Pismem z dnia 7 marca 2023 r. P. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 17 lutego 2023 r. W wyniku rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał wyrok z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt: IV SAB/Po 52/23, w którym m.in. zobowiązał organ do załatwienia sprawy z wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy.
W wykonaniu tego wyroku organ w dniu 5 grudnia 2023 r. wydał decyzję odmawiającą udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej z uwagi to, iż informacja ta jest informacją przetworzoną. W ocenie organu skarżący nie wykazał zaś szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu informacji objętej żądaniem, pomimo wezwania.
Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (mylnie zatytułowany odwołaniem) wywiódł skarżący. Zdaniem skarżącego przygotowanie wnioskowanej informacji wiąże się z jej przekształceniem, a nie przetworzeniem. Tym samym skarżący stwierdził, że przygotowanie żądanej informacji nie byłoby dla organu szczególnie obciążające.
Decyzją z dnia 19 stycznia 2024 r. Dyrektor Szkoły po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że prawo nie definiuje czym są informacja przekształcona oraz informacja przetworzona, dlatego podejmując decyzję w przedmiocie wniosku skarżącego organ posiłkował się orzecznictwem sądów administracyjnych i stanowiskiem doktryny. Dalej organ przytoczył powoływane wyroki i poglądy doktryny konstatując, że wnioskowana przez skarżącego informacja jest informacją przetworzoną, gdyż jest informacją, która w momencie składania wniosku nie istniała, a dla jej wytworzenia wymagany jest szereg czynności organizacyjnych i analitycznych, aby z wielu informacji prostych, które znajdują się w dokumentach będących w dyspozycji organu, stworzyć informację zawnioskowaną. Organ podkreślił, że konieczna jest analiza wielu zbiorów dokumentów, takich jak np. akta osobowe pracowników, dokumenty dotyczące podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników, dokumenty dotyczące uczestnictwa przez wszystkie oddziały w szkole i indywidualnie w aktywnościach społecznych wymagające analizy np. dzienników lekcyjnych, planu pracy szkoły i sprawozdań nauczycieli. W konsekwencji organ stwierdził, że wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej, a więc obowiązek pozytywnego rozpatrzenia wniosku istniałby wyłącznie w sytuacji spełnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego. Skarżący – pomimo wezwania organu – nie wykazał spełnienia tej przesłanki, a zatem organ odmówił udostępnienia żądanej informacji.
Skargę na powyższą decyzję wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, rozpoznanie sprawy poza kolejnością oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bowiem organem odwoławczym względem organu, jako dyrektora szkoły jest organ prowadzący szkołę. Skarżący wyjaśnił, że w przypadku szkół publicznych jest to zwykle jednostka samorządu terytorialnego, zaś w przypadku szkół społecznych jest to inny podmiot. Następnie wskazał, że w przypadku orzekającego w sprawie organu, organem prowadzącym jest Poznańskie Stowarzyszenie Oświatowe i to ono powinno było rozpoznać odwołanie wniesione przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uzupełniająco organ wyjaśnił, że dyrektor społecznej szkoły podstawowej nie jest organem władzy publicznej, zatem nie ma do jego decyzji zastosowania przepis art. 16 u.d.i.p., dotyczący rozpatrzenia odwołania od decyzji przez organ wyższego stopnia, lecz przepis art. 17 u.d.i.p. W myśl art. 17 ust. 1 u.d.i.p. przepis art. 16 u.d.i.p. stosuje się odpowiednio, z tym zastrzeżeniem, że wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ uzasadnił, że zgodnie z brzmieniem cytowanego przepisu pouczył skarżącego, a następnie rozpatrzył jego odwołanie jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie przekazując go do organu prowadzącego szkołę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Dyrektora Szkoły z dnia 19 stycznia 2024 r. utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia 5 grudnia 2023 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci imienia i nazwiska każdego z nauczycieli, którzy dokształcają się, odbywają szkolenie, lub wykonują zadania społeczne oraz przesłania zebranej dokumentacji potwierdzającej ten fakt.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902).
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
Stosownie do treści art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Zgodnie z ustępem 2. tego przepisu wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.
Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 900 z późn. zm., dalej jako p.o.) szkoła i placówka może być szkołą i placówką publiczną albo niepubliczną.
W kontekście zarzutu skargi w sprawie istotne jest ustalenie czy Dyrektor Szkoły jest organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., czy też należy go zaliczyć do podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 2-5 u.d.i.p. Szkoła jest podmiotem niepublicznym. Okoliczność ta przemawia przeciwko uznaniu dyrektora takiej szkoły za organ władzy publicznej. W potocznym rozumieniu jest to szkoła prywatna, która realizuje zadania publiczne i może korzystać z dotacji publicznych, i dlatego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na zasadzie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Dyrektor szkoły niepublicznej nie jest organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, a jedynie organem w znaczeniu funkcjonalnym, do którego zastosowanie ma art. 17 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (wyrok WSA w Olsztynie z 16.05.2023 r., sygn. akt: II SA/Ol 237/23, CBOSA). W świetle cytowanej ustawy o dostępie do informacji publicznej dyrektor szkoły niepublicznej nie jest więc organem władzy publicznej.
Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko prezentowane w wyroku WSA w Olsztynie z 16.05.2023 r., sygn. akt: II SA/Ol 237/23, zgodnie z którym art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obejmuje swoim zakresem tylko organy władzy publicznej o charakterze ustrojowym, a więc organy, które są tak określone w przepisach prawa. Chodzi zatem o sytuacje, gdy ustawa wskazuje, że dany podmiot jest organem (por. postanowienie NSA z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I OW 26/18: wyrok NSA z 15 czerwca 2018 r., sygn. I OSK 1722/16, publ. w CBOSA). W doktrynalnym ujęciu chodzi tu o organy pozostające w strukturze administracyjnej państwa, których naturalną kompetencją jest załatwianie spraw indywidualnych (por. Barbara Adamiak i Janusz Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2012 str. 8). Od organów w znaczeniu ustrojowym odróżnia się organy w znaczeniu funkcjonalnym, których tylko określony wycinek zadań polega na wykonywaniu działalności administracyjnej (por. tamże oraz Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją R. Hauser, M. Wierzbowski, wyd. C.H.Beck, Warszawa 2014, str. 30-31). W orzecznictwie wskazuje się ponadto, że istotą pojęcia organu w znaczeniu funkcjonalnym jest to, że administrowanie zostało powierzone podmiotowi niebędącemu organem w znaczeniu ustrojowym.
Tym samym niesłuszne okazały się zarzuty skarżącego podnoszone w skardze, a dotyczące wydania przez organ decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, albowiem w sytuacji odpowiadającej dyspozycji art. 17 ust. 1 u.d.i.p., a więc gdy decyzję wydaje podmiot niebędący organem władzy publicznej, nie przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia, ale wniosek do tego samego podmiotu, który wydał decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej o ponowne rozpatrzenie sprawy. W konsekwencji na zasadzie art. 17 ust. 2 u.d.i.p. tylko podmiot, który jest adresatem wniosku zobowiązanym do jego załatwienia, jest legitymowany do wydania decyzji administracyjnej. Przepis ten wyłącza tryb odwoławczy, który obowiązuje przy wydawaniu decyzji przez organy władzy publicznej, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (wyrok WSA w Olsztynie z 16.05.2023 r., sygn. akt: II SA/Ol 233/23, CBOSA).
Na kanwie niniejszej sprawy nie może ujść uwadze, że w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wystosowanego przez skarżącego w dniu 17 lutego 2023 r. wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt: IV SAB/Po 52/23. W wyroku tym Sąd przesądził, że wnioskowana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną, a Dyrektor Szkoły jest podmiotem zobowiązanym do załatwienia wniosku skarżącego. W wyroku tym Sąd wskazał, że organ – w przypadku uznania, że wniosek skarżącego dotyczy informacji przetworzonej, a wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie takiej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego – powinien wydać decyzję odmawiającą udostępnienia przedmiotowej informacji. Organ został wówczas zobowiązany do załatwienia wniosku skarżącego.
W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).
Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: 30.7.2009 r., II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23.9.2009 r., I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13.7.2010 r., I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14.1.2010 r., I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). Dlatego w razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z dnia 21.4.2010 r., II FSK 2129/08, Lex nr 596261; wyrok WSA w Poznaniu z 08.02.2024 r., sygn. akt: IV SA/Po 823/23, CBOSA).
Tym samym, zarówno organ, jak i Sąd orzekający w niniejszym składzie, były związane oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 07 września 2023 r., sygn. akt: IV SAB/Po 52/23.
Przedmiotem sporu na kanwie niniejszej sprawy pozostaje więc, czy informacja, której udostępnienia żąda skarżący stanowi informację przetworzoną, a tym samym, czy zasadna była decyzja odmawiająca udostępnienia wnioskowanej informacji z uwagi na brak wykazania szczególnego interesu publicznego.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podkreślić zatem należy, że określony w u.d.i.p. obowiązek informacyjny organu obejmuje nie tylko informację "prostą", ale również informację "przetworzoną", a więc wymagającą od organu dodatkowego i istotnego nakładu pracy. Jak wynika z cytowanego wyżej przepisu, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji "przetworzonej" w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawodawca zakłada zatem, że w określonym przypadku organ będzie musiał informację przetworzyć. Obowiązek taki będzie ciążył jednak na organie wyłącznie wówczas, jeżeli udostępnienie przetworzonej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt: III OSK 1034/21, w którym wyjaśniono, że: "zgodnie z językową definicją "przetworzenie" oznacza przekształcenie czegoś twórczo i przeobrażenie (Uniwersalny Słownik języka Polskiego red. S. Dubisz, tom P-Ś, Warszawa 2008, s. 751). W potocznym rozumieniu przetworzenie oznacza zatem stworzenie czegoś nowego z już istniejących elementów. Za językowym znaczeniem "przetworzenia" podąża orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że co prawda "informacja publiczna przetworzona" nie posiada na gruncie obowiązującego prawa swojej definicji legalnej, to można wskazać, że charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Oznacza to zatem podjęcie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu i nadania skutkom tego działania cech nowej informacji. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. np. wyroki NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14 oraz z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. akt 431/17)."
Z kolei Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt SK 27/14 wskazał, że proces powstawania informacji przetworzonej skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji na podstawie posiadanych dokumentów obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Przetworzenie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. polega zatem na stworzeniu nowej informacji z już istniejących. Powstaje więc zupełnie nowa jakość, co dotyczy również zebrania wielu informacji prostych, ponieważ nakład pracy przy ich zebraniu powoduje, że wykracza to poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego, co z kolei powoduje, że stworzony zostaje nowy zbiór charakteryzujący się w istocie nowymi cechami nieistniejącymi w chwili złożenia wniosku. W ocenie Sądu taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Z wyjaśnień organu przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej wynika, że organ nie dysponował na dzień wskazany we wniosku skarżącego (oraz później) gotową informacją zgodną z przedmiotowym wnioskiem. Sporządzenie listy nauczycieli, którzy dokształcają się, odbywają szkolenie lub wykonują zadania społeczne wraz z dokumentacją przedstawiającą te okoliczności wymagałoby od organu podjęcia czynności polegających na analizie zbiorów dokumentów takich jak np. akta osobowe pracowników, czy dokumenty dotyczących podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników. Z wyjaśnień organu wynika, że czynności te obejmowałyby także analizę dzienników lekcyjnych, planu pracy szkoły i sprawozdań nauczycieli. Argumentacja organu jest w tym zakresie przekonująca. Organ nie zaprzecza, że jest w posiadaniu wnioskowanych informacji, jednak – jak wskazuje – nie są to informacje uporządkowane, zgromadzone w jednym zbiorze dokumentów, lecz zawarte w wielu różnych zbiorach. Zrealizowanie wniosku skarżącego wymagałoby więc dokonania przez organ analizy tych zbiorów odnośnie 55 zatrudnionych nauczycieli pod kątem informacji żądanych przez skarżącego, a następnie wyselekcjonowanie tych informacji (wraz z dokumentami je potwierdzającymi) i stworzenie de facto nowego dokumentu, który byłby swoistą bazą gromadzącą informacje o odbytych przez nauczycieli szkoleniach oraz wykonywanych zadaniach społecznych. Nie są to standardowe czynności związane z rozpatrywaniem wniosku o udzielenie informacji publicznej, takie jak skanowanie i kopiowanie dokumentów, czy nawet tworzenie nowego dokumentu, ale na podstawie będącej w posiadaniu organu zbiorczej, wyselekcjonowanej już informacji, a zatem istnieją pełne podstawy do uznania, że czynności te noszą cechy charakterystyczne dla przetworzenia informacji. Kwestii tej nie podważał już zresztą skarżący na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
W konsekwencji przyjęcia, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, za słuszne należało uznać postępowanie organu polegające na wezwaniu skarżącego do wykazania, że udostępnienie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżący zaś okoliczności tej nie uzasadnił. W tym stanie rzeczy odmowa udzielenia informacji publicznej była uzasadniona.
Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło