IV SA/Po 470/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Asesor sąd. WSA Jacek Rejman Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi S. O. na uchwałę Rady Gminy Gizałki z dnia 24 lutego 2025 r. nr XII/68/2025 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów położonych w obrębie geodezyjnym Tomice postanawia odrzucić skargę. S. O. na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w Poznaniu skargę na uchwałę nr XII/68/2025 Rady Gminy Gizałki z dnia 24 lutego 2025 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów położonych w obrębie geodezyjnym Tomice w części dotyczącej postanowień zawartych w § 6 pkt 2a, tj. w zakresie wyłączenia z zakazu lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w przepisach odrębnych na terenach oznaczonych symbolami RZM, tych dotyczących chowu lub hodowli zwierząt w liczbie nie większej niż 125 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza na terenach oznaczonych w załączniku nr 1 do przedmiotowej uchwały symbolami 1RZM, 3RZM i 8RZM. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 32 Konstytucji RP, art. 64 Konstytucji, art. 140 k.c., art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i umożliwienie prowadzenia w sąsiedztwie nieruchomości skarżącego prowadzenia chowu lub hodowli zwierząt w zwiększonym niż dotąd zakresie, tj. do 125 DJP. Na podstawie powyższych zarzutów wniósł o: 1. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie § 6 pkt 2a; 2. Zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że Rada Gminy Gizałki w dniu 24 lutego 2025 r. podjęła uchwałę nr XII/68/2025 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów położonych w obrębie geodezyjnym Tomice. Wskazano na treść § 6 pkt 2 a zaskarżonej uchwały zgodnie z którym: "w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu ustala się zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na terenach oznaczonych symbolami RZM, za wyjątkiem chowu lub hodowli zwierząt w liczbie nie większej niż 125 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza na terenach oznaczonych symbolami 1RZM, 3RZM, 8RZM." Dotychczas ustalona liczba zwierząt wynosiła 80 DJP. Podniesiono, że wskazana uchwała narusza interes prawny skarżącego jako właściciela działki objętej planem miejscowym, a zawarte w niej regulacje, tj. § 6 pkt 2a wywołają negatywne następstwa prawne, bowiem wyłączają obszar oddziałującej na jego nieruchomość, nieruchomości z zakazu lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie oddziaływać na środowisko, zezwalając na prowadzenie w sąsiedztwie jego domu chowu lub hodowli zwierząt w liczbie do 125 DJP. Takie zapisy naruszają uprawnienia właścicielskie skarżącego stypizowane w szczególności w art. 140 k.c. i dalszych przepisach. W ocenie skarżącego zaskarżona uchwała w sposób rażący narusza interesy nie tylko skarżącego, ale też i pozostałych mieszkańców wsi, którzy w toku procesu planistycznego złożyli liczne protesty i interpelacje. Wskazano, że gmina Gizałki jest gminą wiejską. Znajdująca się w jej granicach miejscowość Tomice jest niewielką wsią i cechuje się zabudową charakterystyczną dla takiej miejscowości - zabudowa ta ma charakter zwarty, skoncentrowany przy drodze prowadzonej przez całą wieś. Mieszkańcy wsi podejmują liczne działania mające na celu polepszenie jakości życia - są to przede wszystkim inicjatywy oddolne, koncentrujące się na dbałości o ochronę środowiska i rozwoju kulturalnego mieszkańców wsi. Podkreślono, że we wsi nie jest prowadzony przemysłowy chów i hodowla zwierząt, a skala dotąd realizowanych przedsięwzięć hodowlanych nie wpływała znacząco na funkcjonalnie wsi - obiekty służące realizacji takich przedsięwzięć były niewielkie i - co najważniejsze - ulokowane z dala od dziatek, na których posadowione zostały domy mieszkalne, w tym dom skarżącego. Wskazano, że skarżący posiada nieruchomość na terenie wiejskim. Podkreślono, że ma on świadomość, że sytuacja taka wiąże się z sąsiedztwem zabudowy zagrodowej i wynikającymi z tego naturalnymi konsekwencjami. Do tej pory kwestia istniejącej obsady zwierząt nie była przedmiotem dyskursu publicznego, bowiem ilość zwierząt, tj. 80 DJP nie wpływała znacząco na sposób funkcjonowała miejscowości. Nadto, hodowle istniejące pozostawały w oddaleniu od domów mieszkalnych. Sytuacja diametralnie się zmieniła, gdy Rada Gminy podjęła decyzję o podjęciu kwestionowanej uchwały planistycznej, bowiem zaskarżona uchwała dopuszcza realizowanie inwestycji o charakterze rolniczym, która to inwestycja jest skrajnie uciążliwa dla zabudowy mieszkaniowej. Do tej pory dominującą zabudową otaczającą sporną działkę była zabudowa mieszkalna jednorodzinna. Ustalony pozom ograniczeń w budowie obiektów rolniczych, szczególnie tak uciążliwych jak chów zwierząt, wypełniał w ograniczonym zakresie zapisy ogólnej dyrektywy zawartej w art. 2 pkt 3 u.p.z.p., to jest konieczności uwzględnienia w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymagań dotyczących ochrony środowiska oraz z art. 2 pkt 1 u.p.z.p., to jest wymagań dotyczących zachowania ładu przestrzennego. Skarżący podniósł, że ustalona w planie różnica pomiędzy sąsiedztwem z obiektem rolniczym o obsadzie do 80 DJP, a zwiększonym do 125 DJP, wpływa w sposób oczywisty na sposób korzystania z nieruchomości skarżącego oraz wartość tejże nieruchomości, bowiem stwarza możliwość wzniesienia na działkach oznaczonych symbolami 1RZM, 3RZM, 8RZM obór czy chlewni. Działanie takie, w szczególności z uwagi na charakter wsi zaburzy istniejący ład przestrzenny i będzie godziło w potrzebę zrównoważonego rozwoju miejscowości. Wzniesienie takich obiektów będzie również godziło w walory architektoniczne i krajobrazowe wsi, w szczególności wobec faktu, że działki oznaczone symbolami 1RZM, 3RZM, 8RZM znajdują się w centrum wsi, tj. w bezpośrednim sąsiedztwie domów jednorodzinnych. Skarżący wskazał, że istotne są również zagadnienia związane z ochroną środowiska (potwierdziła to decyzja środowiskowa, wskazująca, że zagrożeniem realizacji uchwalonego planu są właśnie problemy z zanieczyszczeniami obszarowymi generowanymi przez rolnictwo). W jego ocenie zintensyfikowanie hodowli i chowu zwierząt będzie się wiązało ze zwiększeniem zanieczyszczenia miejscowości. Podkreślono, że we wsi Tomice w sąsiedztwie nie ma innych obór czy chlewów, a istniejące inwestycje nie są uciążliwe jak możliwa po uchwaleniu planu hodowla zwierząt. Skarżący podniósł, że dopuszczenie tak uciążliwej zabudowy we wsi niesie dla niego jeszcze inne skutki. Potencjalna możliwość budowy obór czy chlewów może doprowadzić do sytuacji, gdy skarżący nie będzie w stanie korzystać z funkcji rekreacyjnej przydomowego ogrodu, gdyż bliska lokalizacja obiektu rolniczego takiej skali, emitującego odór wyklucza możliwość przebywania na otwartej przestrzeni. Uchwalenie przez radę gminy kwestionowanego planu w zakresie objętym skargą wpłynie negatywnie również na walory ekonomiczne przestrzeni wsi Tomice, bowiem sąsiedztwo obiektów, tak znacząco wpływających na intensyfikację choru i hodowli zwierząt doprowadzi do spadku wartości zlokalizowanych tam nieruchomości - domów jednorodzinnych. Rada Gminy Gizałki w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. W ocenie organu nie doszło do naruszenia art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Organ wskazał, że w uzasadnieniu skargi brak jest wyjaśnień dlaczego i w jaki sposób ten przepis został naruszony. Zdaniem organu podkreślenia wymaga fakt, że wszyscy uczestnicy w trakcie opracowywania ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mieli równe możliwości składania wniosków do projektu planu, brania udziału w dyskusji publicznej oraz składania uwag do wyłożonego projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał, że uchwalając zaskarżoną uchwałę wziął pod uwagę interesy wszystkich podmiotów, których dotyczą regulacje zawarte w planie. Zdaniem organu do naruszenia art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. również nie doszło. Rolnicy posiadają prawo do własności i prowadzenia działalności rolniczej, a własność podlega równej ochronie prawnej. Występowali z wnioskami do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ilość dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) została wprowadzona na podstawie woli rolników, wyrażonej we wnioskach do projektu planu, które zostały złożone na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w trybie sporządzonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ pochylił się również nad uwagami złożonymi do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Złożone uwagi nie dawały jednak podstaw do zmiany projektu tego planu. Wskazywane obawy składających uwagi dotyczyły zanieczyszczenia obszarowego, wód powierzchniowych i podziemnych oraz powietrza atmosferycznego. Obowiązujące przepisy art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" gwarantują dotrzymanie tych standardów. Zdaniem organu nie doszło także do naruszenia art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Zaskarżona bowiem uchwała nie ogranicza w żaden sposób praw do korzystania, z wyłączeniem innych osób, z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności do pobierania pożytków i innych dochodów z rzeczy, ani do rozporządzania rzeczą. Także zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 u.p.z.p. jest chybiony. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują bowiem, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności. Na terenach 1RZM prowadzona jest hodowla trzody chlewnej. W sąsiedztwie tego terenu od strony północno-zachodniej występuje zabudowa zagrodowa. Z pozostałych stron świata występują tereny rolne. Przeważający kierunek wiatru dla tego terenu do kierunek zachodni i północno-zachodni. Wobec czego ewentualne uciążliwości, jeśli wystąpią, to pojawią się na gruntach rolnych. Na terenach oznaczonych symbolem 3RZM prowadzona jest hodowla bydła opasowego. Na terenach oznaczonych symbolem 8RZM prowadzona jest hodowla bydła mlecznego. Zgodnie ze znaną praktyką rolniczą hodowla bydła jest mniej uciążliwa niż hodowla trzody chlewnej. Tereny te posiadają również wystarczająco dużo miejsca, aby ewentualne nowe budynki zlokalizować z dala od nieruchomości sąsiednich i wprowadzić pasy zieleni izolacyjnej, w przypadku takiej potrzeby. Wyżej wymienione tereny posiadają odpowiednie media, a hodowla prowadzona jest od pokoleń. Teren działki skarżącego oznaczony symbolem 6RZM (dz. nr [...] i [...]) znajduje się w odległości min. 210 m od terenu oznaczonego symbolem 3RZM, min. 90 m od terenu oznaczonego symbolem 8RZM (między terenami 6RZM i 8RZM występują tereny lasów) oraz min. 400 m od terenu oznaczonego symbolem 1RZM. Wobec czego nie będzie on odczuwać ewentualnych uciążliwości zapachowych, o ile takie by wystąpiły. Wskazano, że wszystkie uwagi złożone do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zostały przekazane radnym. Rada Gminy Gizałki zapoznała się z ich treścią, miała możliwość szczegółowego ich przeanalizowania i zajęcia stanowiska w sprawie. Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz prognoza oddziaływania na środowisko zostały sporządzone przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia przewidziane art. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 74a ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Biorąc pod uwagę możliwości lokalizacyjne nowych obiektów budowlanych w przypadku takiej potrzeby, możliwość wprowadzenia zieleni izolacyjnej ze względu na wielkość spornych terenów, zapewnienia rolników, że będą prowadzić gospodarstwa rolne bez uciążliwości dla terenów sąsiednich, złożone w uwagach do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po wyłożeniu projektu tego planu do publicznego wglądu, obecny sposób prowadzenia gospodarstw rolnych, a także powyższe uzasadnienia dają podstawę do tego, aby wnosić o oddalenie skargi w całości. Pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 17 czerwca 2025 r. uzupełnił skargę kwestionując m.in. prawidłowość przeprowadzonej przez organ procedury planistycznej w zakresie konsultacji społecznych. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego uzupełniająco wniósł nie tylko o stwierdzenie nieważności § 6 pkt 2a zaskarżonej uchwały, ale ewentualnie o uchylenie tej jednostki redakcyjnej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze skargą na akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., ponieważ zaskarżona uchwała niewątpliwie stanowi akt prawa miejscowego. W takiej sytuacji podstawę prawną wniesienia skargi stanowi art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2024.1465 t.j., dalej jako u.s.g.), wedle którego, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wskutek nowelizacji cytowanego wyżej przepisu, która obowiązuje od 1 czerwca 2017 r. (art. 2 i art. 18 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2017 r. poz. 935), warunkiem wniesienia skargi na akt prawa miejscowego uchwalony po 31 maja 2017 r. przestało być bezskuteczne wezwanie organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Z tego powodu, w niniejszej sprawie, skarżący nie był zobowiązany do wystosowania do Rady Gminy wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia spowodowanego podjęciem zaskarżonej uchwały. Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie [...]. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że stronie, przed wniesieniem skargi, nie przysługiwał środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 p.p.s.a. Wniesienie skargi na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie było też ograniczone terminem. Niewątpliwa jest również w sprawie kwestia uprawnień rady gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Uprawnienia te wynikają z art. 18 ust. 2 pkt 5 u.s.g. oraz z art. 3 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego [...], należy do zadań własnych gminy. Posiadanie przez gminę tzw. władztwa planistycznego, oznacza, że jednostka ta może samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając, z zachowaniem wymogu legalności, do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określone regulacje. Elementem władztwa planistycznego gminy jest kompetencja do wiążącego określenia treści prawa własności nieruchomości. Stosownie do art. 6 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Władztwo planistyczne stanowi uprawnienie rady gminy do legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności, nie jest jednak prawem nieograniczonym. Wykonując to władztwo gmina (rada gminy) ma obowiązek działać w granicach prawa, a kierując się interesem publicznym wyważać go z interesami prywatnymi (można dodać: słusznymi interesami prywatnymi). Kształtowanie polityki przestrzennej przez radę gminy powinno w konsekwencji uwzględniać prawa osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości i do jej zagospodarowania w sposób przez nią oczekiwany, ale zgodny z prawem, lecz z drugiej strony z uwzględnieniem prawa do podejmowania przez gminę władczych działań planistycznych służących zaspokojeniu potrzeb wspólnoty gminnej (art. 166 ust. 1 Konstytucji RP). Prawo własności nie jest prawem absolutnym. Prawo własności chronią przepisy art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, ale także przepisy art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Mimo takiej podstawy prawnej ochrony prawa własności, doznaje ono także pewnych ograniczeń (art. 64 ust. 3 Konstytucji - własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności). Na możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę w drodze ustawy ograniczeń wykonywania prawa własności wskazuje też art. 140 Kodeksu cywilnego. Uwzględniając zachowanie przez skarżącego wymogów formalnych skargi, w następnej kolejności konieczne było wyjaśnienie czy strona skarżąca była legitymowana do skutecznego zakwestionowania legalności zaskarżonej uchwały w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., to znaczy, czy posiadała interes prawny umożliwiający zaskarżenie uchwały, a dalej, czy interes ten został naruszony uchwałą. Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie i na tym etapie nie może jednak dotyczyć celowości i słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć. Sąd podkreśla, że przedmiotowa skarga dotyczy ustaleń planu dot. terenów oznaczonych symbolami 1RZM, 3RZM, 8 RZM (§ 6 pkt 2 a uchwały). W aktach sprawy brakuje dokumentów potwierdzających własność nieruchomości skarżącego. Dopiero w treści skargi wskazano jedynie, że skarżący jest właścicielem "działki objętej MPZP". Z treści odpowiedzi na skargę wynika, że skarżący jest właścicielem działek nr [...] i [...] zlokalizowanych na terenie oznaczonym symbolami 6RZM. Mimo braku dokumentów Sąd zaakceptował tę okoliczność jako niesporny element stanu faktycznego sprawy. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie skarżący dysponuje prawem własności nieruchomości terenów, które nie są bezpośrednio objęte ustaleniami planu, które skarżący skarży. Brak objęcia nieruchomości skarżącego zapisami zaskarżonej uchwały w sprawie miejscowego planu nie przesądza jeszcze o braku legitymacji procesowej do jej zaskarżenia. Nie zmienia to jednak faktu, że niezbędne jest wykazanie przez skarżącego w jaki sposób zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny. Skarżący w skardze wskazał, że umożliwienie realizowania na terenach oznaczonych w planie jako: 1RZM, 3RZM i 8RZM przedsięwzięć chowu lub hodowli zwierząt w liczbie do 125 DJP narusza jego uprawnienia właścicielskie stypizowane w art. 140 k.c. Skarżący podnosi, że zaskarżone zapisy planu dopuszczają lokalizowanie uciążliwej zabudowy, co może doprowadzić potencjalnie do uniemożliwienia korzystania z funkcji rekreacyjnej przydomowego ogrodu ze względu na emitowany odór. Wskazuje też na to, że spadnie wartość nieruchomości – domów jednorodzinnych. Na gruncie ustawy o samorządzie gminnym pojęcie interesu prawnego nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia musi być norma prawna, czy to ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny), czy też jednostkowa i konkretna (decyzja administracyjna). Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego lub uprawnienia przez uchwałę organu gminy polega na tym, że uchwała oddziałuje na sferę prawną wnoszącego skargę podmiotu, ograniczając jego uprawnienie lub zwiększając zakres obowiązków, przy czym należy wyraźnie odróżnić interes prawny od interesu faktycznego. Konieczne jest także wykazanie przez stronę wnoszącą skargę na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego istnienia związku pomiędzy sferą jej indywidualnych praw i obowiązków wynikających z norm prawa materialnego a zaskarżoną uchwałą. Interes prawny musi być aktualny, zaistniały w dniu wnoszenia skargi, a nie ewentualny, na przyszłość. Nadto interes prawny musi być własny, osobisty, indywidualny, czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu. Dopiero stwierdzenie, że uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącego daje sądowi możliwość merytorycznej oceny uchwały na skutek skargi wniesionej w tym trybie (postanowienie WSA w Opolu z 19 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 334/2017, postanowienie NSA z 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2792/21). Podkreślić należy, że uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem, jak również ewentualny stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała nie narusza prawem chronionego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu skarżącego (wyroki NSA z dnia: 1 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1209/13, 22 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2236/12). Jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, interes prawny strony skarżącej, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Akcentuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Innymi słowy, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 u.s.g., prawo do skutecznego zaskarżenia uchwały rady gminy na jego podstawie przysługuje jedynie podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem, że zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną tego podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, na przykład przez zniesienie, ograniczenie, czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego, który musi być konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego. Na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, a nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, wyrok WSA w Białymstoku z 9 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 364/04). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem, dlatego w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. O skuteczności skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g. przesądza wykazanie albo przynajmniej wskazanie przez skarżącego, naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego lub chociażby prawa chronionego w drodze ustawy, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Interes ten powinien być jednak bezpośredni i realny (wyroki NSA z 23 listopada 2005 r., sygn. akt OSK 715/05, z 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01; postanowienie NSA z 9 listopada 1995 r., sygn. akt II SA 1933/95; wyrok WSA w Białymstoku z 4 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 763/05). Bezpośredniość interesu prawnego polega na bezpośredniości związku między sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z której wywodzony jest jego interes prawny, natomiast jego realność oznacza, że nie może to być tylko interes przewidywalny w przyszłości, hipotetyczny, ale ma być to interes już rzeczywiście istniejący. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd uznał, że wskazywane przez skarżącego w kontrolowanej sprawie okoliczności są jedynie potencjalne i aktualnie nie istnieją. Skarżący nie sprostał powyższym wymogom w zakresie wykazania istnienia związku pomiędzy zaskarżoną uchwała, a jego sytuacją prawną. Wskazane przez niego okoliczności dotyczą sytuacji przyszłej, niepewnej i nieistniejącej w momencie wnoszenia skargi. Interes prawny skarżącego powinien być konkretny i realny, znajdujący bezpośrednie i jasne odzwierciedlenie w przepisie prawa, przekładający się na stwierdzenie, że poprzez określoną regulację w zaskarżonej uchwale nastąpi konkretne oddziaływanie na sytuację prawną, poprzez uszczuplenie praw (pogorszenie sytuacji prawnej) lub wygenerowanie obowiązków (uciążliwości). Owo oddziaływanie musi być rzeczywiste, a nie potencjalne, a więc jego stwierdzenie nie może opierać się na hipotezie, że może ono wystąpić w przyszłości. Przepis kreujący legitymację skargową, a więc art. 101 ust. 1 u.s.g., przesądza bowiem o naruszeniu interesu prawnego, a nie możliwości jego naruszenia. Innymi słowy skarżący powinien był wykazać, że kwestionowane zapisy uchwały już naruszyły jego interes prawny, a nie że (jak zarzucał) potencjalnie mogą doprowadzić do jego naruszenia w przyszłości. Na marginesie Sąd wskazuje, że dopuszczenie w planie miejscowym budowy np. chlewni, to tylko pierwszy etap potencjalnej inwestycji. Inwestor musi bowiem uzyskać kolejno decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, a następnie pozwolenie na budowę. Właściciel nieruchomości sąsiedniej nie będzie więc pozbawiony ochrony w zakresie ewentualnych immisji generowanych przez planowaną inwestycję. Będzie mógł bronić swoich praw w ewentualnych postępowaniach dotyczących wydania ww. decyzji. W świetle przedstawionych rozważań i okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarżący nie posiada legitymacji skargowej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., opierającej się na przepisie prawa materialnego, który zostałby naruszony zaskarżoną uchwałą, gdyż nie wykazał, aby zaskarżone przepisy uchwały naruszały jego interes prawny istniejący w odniesieniu do nieruchomości, których jest właścicielem. W opisanych okolicznościach sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie zdołał wykazać, że realnie, aktualnie napotyka niedopuszczalne ograniczenia w wykonywaniu przysługującego mu prawa własności. Podkreślić jeszcze raz trzeba, że skarga z art. 101 u.s.g. nie służy ochronie przed potencjalnymi naruszeniami interesu prawnego, które mogą mieć miejsce w przyszłości. Sąd doszedł do przekonania, że żaden z przepisów prawa, które wskazano w skardze, nie przyznaje skarżącemu prawa lub uprawnienia nadającego się do wykonania, które na skutek wejścia w życie zaskarżonej uchwały doznałoby ograniczenia lub uległoby zniweczeniu. W oparciu o powyższe Sąd uznał, że bezprzedmiotowe jest merytoryczne odnoszenie się do zarzutów skargi kwestionujących i wykazujących nieprawidłowości m.p.z.p. Granice interesu prawnego strony skarżącej, a dokładniej jego naruszenia, wyznaczają co do zasady zakres orzekania przez Sąd o nieważności zaskarżonej uchwały. W przypadku zaskarżenia w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. uchwały organu gminy w sprawie przyjęcia planu miejscowego, merytoryczna kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest więc w granicach wyznaczonych naruszeniem indywidualnego interesu prawnego strony opartego na przysługującym jej tytule prawnym (prawie własności) do oznaczonej nieruchomości objętej planem. Skoro przedmiotem zaskarżenia w trybie art. 101 u.s.g., mogą być tylko te postanowienia (części) uchwały, które dotyczą nieruchomości, wobec których strona skarżąca ma możliwość wykazania jej naruszenia interesu prawnego, to kontrola Sądu ogranicza się jedynie do tych postanowień. Brak wykazania przez skarżącego naruszenia interesu prawnego uniemożliwia również dokonanie merytorycznej kontroli zaskarżonych przepisów uchwały, a także oceny prawidłowości przeprowadzonej procedury planistycznej w zakresie konsultacji społecznych. Wobec braku wykazania naruszenia interesu prawnego skarżącego, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.