IV SA/Po 482/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-07-24

Skład orzekający: Maciej Busz, Monika Świerczak, Jacek Rejman

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która w sposób całkowicie zakazuje zabudowy na prywatnej nieruchomości, naruszając tym samym prawo własności, może zostać uznana za nieważną z powodu przekroczenia władztwa planistycznego przez organ?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w części dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że całkowity zakaz zabudowy na prywatnej działce, motywowany potrzebą ochrony zieleni i oczekiwaniami społeczności lokalnej, stanowi rażąco nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności. Organ planistyczny przekroczył swoje władztwo planistyczne, nie wykazując, że tak drastyczne środki są konieczne i proporcjonalne do zamierzonych celów, ignorując przy tym interes prawny właściciela nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. zaskarżyła uchwałę Rady Miasta Poznania w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej jej nieruchomości oznaczonej symbolem ZP (teren zieleni urządzonej). Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa własności poprzez całkowity zakaz zabudowy, sprzeczność planu ze studium uwarunkowań oraz przekroczenie przez organ władztwa planistycznego. Spółka jest właścicielem nieruchomości od 2017 r. i wcześniej trzykrotnie odmówiono jej wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej terenów oznaczonych symbolem ZP oraz zasądził od Miasta Poznania na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 05 marca 2024 r. nr XCVIII/1893/VIII/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Rejon Cmentarza Górczyńskiego w Poznaniu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części, tj. w zakresie terenów oznaczonych symbolem ZP; 2. zasądza od Miasta Poznania na rzecz skarżącej P. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w P. kwotę 797 zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rada Miasta Poznania działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40, 572, 1463 i 1688, dalej jako "u.s.g.") oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, 1506, 1597, 1688, 1890, 2029 i 2739, dalej jako "u.p.z.p.") podjęła w dniu 5 marca 2024 r. uchwałę Nr XCVI11/1893A/111/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Rejon Cmentarza Gorczyńskiego w Poznaniu, zwanego dalej "Planem". Skargę na powyższą uchwałę wywiodła do Sądu P. sp. z o.o. sp. k. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części wyznaczonej interesem prawnym Skarżącej, to jest w zakresie ustaleń Planu dla terenów oznaczonych symbolami ZP oraz KKS. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie: 1) art. 28 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 września 2023 r.) przez ich niewłaściwe zastosowanie i uchwalenie Planu w sposób niezgodny z uchwałą nr LXXXVI11/1670A/I11/2023 Rady Miasta Poznania, z dnia 11 lipca 2023 r. w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania (...)"; 2) art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1 i 7 u.p.z.p. w zw. z art. 1 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku polegające na przekroczeniu przez Prezydenta Miasta Poznania oraz Radę Miasta Poznania granic władztwa planistycznego w ten sposób, że: a) na działce ewidencyjnej nr 12/10 stanowiącej własność Spółki zakazano lokalizowania jakichkolwiek budynków oraz przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przeznaczając teren przedmiotowej działki w zdecydowanej większości pod zieleń urządzoną a w pozostałej części pod teren komunikacji szynowej, które to przeznaczenie terenu określone w MPZP uniemożliwia Spółce zrealizowanie na działce jakiejkolwiek inwestycji budowlanej, a w konsekwencji prowadzi do nieuzasadnionego i nieproporcjonalnego ograniczenia prawa własności Spółki; b) organy planistyczne uchwalając Plan w żaden sposób nie odniosły się do umotywowanych zarzutów i uwag Spółki, w szczególności podważających sens i celowość uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, poprzestając wyłącznie na ogólnikowych i enigmatycznych twierdzeniach jakoby Plan było zgodny z kierunkowym przeznaczeniem w Studium i nie naruszał jego ustaleń, co uzasadnia wniosek, że uchwalenie MPZP de facto miało na celu ochronę partykularnych interesów wybranej grupy miejskiej społeczności kosztem prawa własności i zamierzeń inwestycyjnych Spółki; c) organy planistyczne w toku procedury planistycznej zignorowały warunek ochrony prawa własności przysługującego Spółce względem Nieruchomości narzucając postanowieniami Planu prymat bliżej niesprecyzowanego interesu publicznego co w istocie doprowadziło do wywłaszczenia Spółki bez odszkodowania naruszając standard konstytucyjny W uzasadnieniu skargi wskazano, że Spółka od dnia 31 marca 2017 r. jest właścicielem nieruchomości gruntowej położonej w Poznaniu, przy ul. Pogodnej, składającej się z działki ewidencyjnej nr 12/10, obręb Górczyn, dla której Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu, V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] (dalej jako: "Nieruchomość"). Spółka jest także właścicielem nieruchomości składającej się z działek ewidencyjnych nr 12/8, 12/9, 41/2,11/14,11/15,11/16,11/18, 11/20,11/23 oraz 11/25 (obręb Górczyn) na których zrealizowała przedsięwzięcie deweloperskie w postaci budowy budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Nieruchomości Spółki tworzą zwarty kompleks rozciągający się pomiędzy ul. Rembertowską, a ul. Pogodną, przy czym tylko teren Nieruchomości pozostawał niezagospodarowany. Spółka podjęła starania w celu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku biurowo- usługowego wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną, jednak Prezydent Miasta Poznania trzykrotnie odmawiał spółce wydania pozytywnej decyzji. W ocenie skarżącej przedmiotowy Plan jest sprzeczny z obowiązującym Studium, a przez to nieważny. Zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania obowiązującym w dacie uchwalenia Planu, Nieruchomość znajdowała się na terenie przeznaczonym pod zabudowę oznaczonym symbolem "MW" - tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Jak wskazano w części tekstowej Studium (strona 153) "tereny przeznaczone pod zabudowę stanowią tereny inwestycyjne miasta, których kierunek przeznaczenia uwzględnia rolę Poznania w regionie i kraju oraz potrzeby mieszkańców. Stanowią je tereny już zainwestowane, w tym tereny, dla których przewiduje się przekształcenia funkcjonalno - przestrzenne, a także potencjalne rezerwy terenów budowlanych". Dalej wskazano, że wiodącym kierunkiem przeznaczenia na terenie oznaczonym symbolem "MW" jest zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, zaś kierunkiem uzupełniającym zabudowa usługowa towarzysząca zabudowie mieszkaniowej, domy opieki społecznej, domy seniora, zieleń (parki, skwery), tereny sportu i rekreacji. Tymczasem w planie zdecydowana część Nieruchomości została przeznaczona pod teren zieleni urządzonej oznaczonej symbolem ZP, zaś jej niewielka część pod teren komunikacji szynowej (symbol KKS). Istotne jest przy tym, że na terenie oznaczonym symbolem ZP, zakazane jest lokalizowanie jakichkolwiek budynków (§ 7 pkt 1 Planu). Zdaniem skarżącej Prezydent Miasta Poznania, jak również Rada Miasta Poznania przeprowadzając procedurę planistyczną dopuściły się także przekroczenia granic władztwa planistycznego naruszając w szczególności zasadę proporcjonalności oraz nie respektując ochrony prawa własności przysługującego Spółce względem Nieruchomości. Zauważono, że z uzasadnienia do uchwały nr LXXV/1371/VI11/2022 Rady Miasta Poznania z dnia 6 grudnia 2022 r. wynika, że uchwalenie Planu ma na celu utrzymanie dotychczasowego sposobu zagospodarowania i użytkowania cmentarza parafialnego, ochronę zieleni istniejącej w jego otoczeniu oraz zarezerwowanie części Nieruchomości pod linię tramwajową. Uzasadnionym jest także zarzut, że Prezydent Miasta Poznania jak również Rada Miasta Poznania uchwalając MPZP całkowicie zignorowali prawo własności przysługujące Spółce wobec Nieruchomości, choć z art. 1 ust. 3 u.p.z.p. wynika nakaz ważenia interesu publicznego i prywatnego w toku ustalania przeznaczenia lub określania potencjalnego sposobu zagospodarowania i korzystania z terenu. Znamienna jest okoliczność, że tylko Nieruchomość Spółki została wyłączona spod zabudowy podczas gdy pozostałe działki przylegające do Cmentarza Gorczyńskiego są zabudowane różnorodnymi budynkami. Na skutek uchwalenia MPZP Spółka jest jedynym "sąsiadem" cmentarza, który nie będzie mógł zabudować swojej nieruchomości. Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że teren działki nr 12/10 przeznaczony pod zieleń jest zbyt mały - zwłaszcza po odjęciu rezerwy pod linię tramwajową - aby w sposób efektywny mógł spełnić swoją funkcję i zapewnić mieszkańcom dostępność terenów rekreacji czy odpoczynku na wolnym powietrzu. Organy planistyczne nie uwzględniły przy tym faktu, że w okolicy działki nr 12/10 znajduje się stosunkowo dużo terenów zielonych, z których korzystać mogą mieszkańcy okolicznych osiedli. W szczególności należy tu wskazać teren Fortu Vllla, gdzie znajduje się Park im. ks. Józefa Jasińskiego, Park Gorczyński, rodzinne ogródki działkowe przy ul. Arciszewskiego, Park Jana Kasprowicza czy park przy ul. Heweliusza. Zdaniem skarżącej zaskarżonej Uchwały jak również z pozostałych dokumentów planistycznych nie sposób także wywieść dlaczego organy planistyczne zastosowały tak drastyczny środek jakim jest przeznaczenie zdecydowanej powierzchni Nieruchomości pod zieleń urządzoną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 24 lipca 2024 r., pełnomocnik skarżącej oświadczył, że wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały jedynie w zakresie terenu oznaczonego w Planie symbolem ZP, a nie terenu oznaczonego symbolem KKS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a., obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, a zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. także na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Unormowanie to nie określa, jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały, doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych. Przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała Rady Miasta Poznania z dnia 5 marca 2024 r. Nr XCVI11/1893A/III/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Rejon Cmentarza Gorczyńskiego w Poznaniu. Strona skarżąca będąca właścicielem nieruchomości położonej w obrębie tego Planu, domaga się stwierdzenia jego nieważności w części dotyczącej działki, której jest właścicielem tj. działki nr 12/10, ark. 03, obr. Górczyn, oznaczonym w Planie symbolem ZP (teren zieleni urządzonej). Skarżąca zarzuca naruszenie przez organ władztwa planistycznego, zapisy plan wyłączają bowiem jakąkolwiek zabudowę tej działki. W ocenie sądu skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 101 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z kolei przepis art. 28 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, iż istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przepisy te determinują legitymację skargową, a także zakres rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą stronie mającej tytuł prawny do nieruchomości objętej zapisami planu miejscowego. W konsekwencji ewentualne uwzględnienie skargi powinno nastąpić wyłącznie w części wyznaczonej indywidualnym interesem strony skarżącej. W tym kontekście trzeba też dostrzegać różnicę między naruszeniem interesu prawnego (uprawnienia) strony skarżącej, stanowiącym podstawę legitymacji skargowej, a podstawą do uwzględnienia skargi, w szczególności zaś stwierdzenia nieważności uchwały. Podstawą uwzględnienia skargi może być wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. W konsekwencji naruszenie interesu prawnego (uprawnienia) skarżącego przesądza o skutecznym uruchomieniu kontroli sądowej, ale samo przez się nie implikuje jeszcze uwzględnienia skargi. Stwierdzenie nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może nastąpić tylko w razie stwierdzenia określonych, stypizowanych naruszeń prawa: istotnego naruszenia zasad sporządzania planu, istotnego naruszenia trybu jego sporządzania oraz naruszenia właściwości organów jeżeli uchybienia te naruszają interes prawny skarżącego. Strona skarżąca, jako właściciel nieruchomości położonej w obszarze zaskarżonego planu miejscowego ma legitymację do uruchomienia sądowej kontroli przedmiotowej uchwały w zakresie zasad i trybu sporządzania planu oraz w zakresie ustaleń dotyczących tej nieruchomości. Ustalenia planu kształtują i zarazem ograniczają sposób wykonywania przysługującego stronie skarżącej prawa, wobec czego przesłanka wspomnianej legitymacji w postaci naruszenia interesu prawnego strony jest w sposób niebudzący wątpliwości spełniona. Zakres możliwości realizowania tego prawa, determinuje przy tym interes prawny strony skarżącej oraz naruszenie tego interesu. W ocenie sądu Rada Miasta Poznania uchwalając przedmiotową uchwałę w obszarze działki nr nr 12/10, ark. 03, obr. Górczyn, przekroczyła granice przysługującego jej władztwa planistycznego. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że jak słusznie zauważa organ, stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.z.p. do zadań własnych gminy należy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Gmina zgodnie z tymi przepisami ma prawo do samodzielnego i zgodnego z jej interesami kształtowania polityki przestrzennej, w ramach czego może dokonywać władczego przeznaczenia terenu pod określone funkcje i ustalania zasad zagospodarowania terenu. Co więcej podkreśla się, że samodzielność gminy w tym zakresie uznawana jest za podstawową cechę samorządu gminnego. Jest wartością chronioną Konstytucją RP, jako jeden z fundamentów ustroju terytorialnego Państwa. Co jasne, zamieszczając w planie miejscowym ustalenia co do przeznaczenia terenu oraz sposobów jego zagospodarowania i warunków zabudowy gmina we władczy sposób reguluje również sposób korzystania z nieruchomości objętych tym planem. Stanowi o tym art. 6 ust. 1 u.p.z.p., według którego ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykorzystywania prawa własności. Oznacza to, jak zresztą zauważył organ, że prawo własności, mimo iż jest najsilniejszym prawem podmiotowym do nieruchomości, korzystającym z gwarancji ustawowych i ponadustawowych, nie ma charakteru absolutnego i nieograniczonego. Ograniczenia w tym zakresie przewiduje wprost Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiącym, że własność może być ograniczona, ale w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Takie właśnie ograniczenia, jak już wspomniano, wprowadza ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tym kontekście w rozpoznawanej sprawie problem nie sprowadza się do zagadnienia prawnej dopuszczalności wprowadzenia ograniczeń jako takich, ale do dochowania konstytucyjnych ram w jakich podlegające konstytucyjnej ochronie prawo własności może być ograniczane. W wyroku z dnia 16 lutego 2022 r. (II OSK 729/21 opubl. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że obok wad planu, które są wynikiem naruszenia procedury jego uchwalania bądź sprzeczności z przepisami odrębnymi wyznaczającymi treść jego postanowień, istnieją także takie, które naruszają inne kryteria oceny legalności uchwały rady gminy, w szczególności kryterium proporcjonalności ingerencji. Poza regulacjami ustawodawstwa zwykłego, organy gminy przy stanowieniu treści aktu planistycznego muszą uwzględniać również normy konstytucyjne statuujące m.in. zasadę równości, czy proporcjonalności. Gminy, wprowadzając ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnie chronionego prawa własności, obowiązane są stosować takie środki prawne, które będą najmniej uciążliwe dla poszczególnych podmiotów oraz pozostaną w racjonalnej proporcji do zamierzonych celów. W orzecznictwie podkreśla się, że postanowienia miejscowych planów powinny być realistyczne tj. możliwe do zrealizowania i nie ograniczające nadmiernie chronionych konstytucyjnie praw obywateli (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 83/10). Z tego też względu, ingerencja w prawo własności osób, których nieruchomość pozostaje w obszarze objętym zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymaga wyważenia interesów publicznych i prywatnych, co ma szczególne znaczenie w przypadku ich kolizji. Każde zaś ograniczenie prawa własności winno znaleźć swoje uzasadnienie w wyważeniu wartości tych interesów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r. II OSK 1665/12). Skoro uchwalając plan miejscowy, rada gminy może ingerować w wykonywanie prawa własności, to taka ingerencja musi także uwzględniać zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, a same ograniczenia nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Ingerując w prawo własności organy planistyczne gminy muszą wskazać, jakie to wartości (cele) są na tyle istotne (ważnie społecznie), aby uzasadniały ograniczenie prawa własności podmiotu prywatnego. Ingerencja w sferę własności musi pozostawać w racjonalnej, odpowiedniej proporcji do wskazanych celów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2010 r. II OSK 1708/09). W ocenie sądu organ planistyczny nie wykazał, że ograniczenie prawa własności w stosunku do skarżącej, będącej właścicielem działki położonej w granicach uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma umocowanie w wyżej opisanych zasadach. W zaskarżonej uchwale przyjęto, że teren działki nr 12/10 oznacza się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem ZP. Na obszarze tym zakazano lokalizacji zabudowy (§ 7 pkt 1) dopuszczając jedynie realizację toalet publicznych (§ 4 pkt 2 lit.e). W niniejszej sprawie organ uzasadnia to potrzebą ochrony zieleni istniejącej, występującej na działce nr 12/10, zarezerwowaniem części działki 12/10 pod układ komunikacyjny (czego skarżąca nie kwestionuje), oraz utrzymaniem dotychczasowego sposobu zagospodarowania i użytkowania cmentarza parafialnego wpisanego do rejestru zabytków. Zdaniem organu zachowanie zieleni na działce nr 12/10 było podstawową przyczyną i przyjętym uwarunkowaniem od początku prac nad zaskarżonym Planem. Zdaniem organu fakt przystąpienia do sporządzenia Planu ze względu na wyrażaną przez mieszkańców potrzebę ochrony terenu zieleni przed zabudową nie stanowi o niezgodności Planu z prawem, wręcz przeciwnie - stanowi odpowiedź na oczekiwania społeczności lokalnej. W ocenie Sądu przyjęte przez Radę Miasta środki, są rażąco nieproporcjonalne do osiągnięcia powyższego celu, co powoduje przekroczenie władztwa planistycznego. Rada Miasta Poznania nie uzasadniła w sposób przekonujący i dostateczny tak daleko idącego ograniczenia prawa własności Skarżącej, jakim jest ustanowienie całkowitego zakazu zabudowy oraz przeznaczenie nieruchomości w całości na cele publiczne. Organ w odpowiedzi na skargę wprost wskazał, że do sporządzenia planu - w celu ochrony zieleni - przystąpiono ze względu na oczekiwania lokalnej społeczności. Przy tym zignorowano całkowicie interes Skarżącej oraz przysługujące jej prawo własności, które - choć nie jest nieograniczone - to jednak powinno być w wysokim stopniu chronione prawem. Nie budzi wątpliwości Sądu, że względy ochrony środowiska i komfortu mieszkańców gminy powinny być uważane za podstawę uzasadniającą wprowadzenie daleko idących ograniczeń prawa własności, tym niemniej wprowadzane przez organ planistyczny postanowienia mające na uwadze wskazany cel, skutkujące ustanowieniem na danym terenie całkowitego zakazu zabudowy, powinny spełniać test proporcjonalności, który obejmuje konieczność oceny tychże postanowień m.in. z punktu widzenia ich konieczności oraz przydatności, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca (por. wyrok NSA z 15 września 2022 r., II OSK 3332/19; wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., II OSK 1565/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli w związku z protestami mieszkańców intencją Rady Miasta Poznania było ograniczenie określonej zabudowy, to nic nie stało na przeszkodzie wprowadzenie w planie tego typu regulacji, która ustalałaby np. zakaz zabudowy terenu oznaczonego symbolem ZP poprzez wprowadzenie zakazu lokalizowania na nim obiektów pewnego rodzaju lub przekraczających określone parametry. Należało zatem uznać, że Rada Miasta Poznania dopuściła się przekroczenia władztwa planistycznego. Wbrew stanowisku prezentowanemu w odpowiedzi na skargę, potrzeba ochrony terenu zieleni przed zabudową dla okolicznych mieszkańców, nie jest proporcjonalna do całkowitego zakazu zabudowy działki skarżącej. Co więcej , nie może być traktowane jako środek racjonalny i niezbędny, a przy tym najmniej uciążliwy, służący osiągnięciu wskazanego celu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził nieważność uchwały w części, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło