IV SA/Po 513/08
WyrokWSA w Poznaniu2009-03-19
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Ewa Makosz – Frymus, Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku celowego z powodu niemożności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, mimo że strona skarżąca twierdzi, że i tak nie otrzymałaby pomocy?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej ma prawo odmówić przyznania zasiłku celowego, jeśli strona skarżąca uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, który jest niezbędny do oceny sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy. Niemożność przeprowadzenia wywiadu stanowi naruszenie obowiązku współpracy z organem i może być podstawą do odmowy przyznania świadczenia, nawet jeśli strona twierdzi, że decyzja i tak byłaby negatywna.Stan faktyczny
M. K. złożył wnioski o przyznanie zasiłku celowego na różne potrzeby, w tym na opłacenie mieszkania, prądu, gazu, leków i środków czystości. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, mimo kilkukrotnego wyznaczania terminów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił, że przeprowadzenie lub nieprzeprowadzenie wywiadu nie ma wpływu na decyzję, która i tak będzie negatywna, a obecność policjanta podczas wywiadu stanowi zastraszanie.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus WSA Bożena Popowska Protokolant Sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę 2. zasądza na rzecz adwokat K. G-G od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści)zł podwyższone o kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski /-/ E. Makosz-Frymus
Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. (prezentata Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] [dalej MOPR]: [...] czerwca 2008 r.) M. K. wniósł do MOPR o pomoc w miesiącu lipcu na opłacenie mieszkania (200 zł), opłaty za prąd i gaz, śniadania i kolacje (100 zł), środki czystości (60 zł), zasiłek celowy na zakup leków (300 zł), zakup bielizny (60 zł), karnet tramwajowy (45 zł), zakup pralki (300 zł; k. 4 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 513/08). Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. (prezentata MOPR: [...] lipca 2008 r.) Wnioskodawca wniósł o pomoc w miesiącu sierpniu: na opłacenie mieszkania (200 zł), na opłaty za prąd i gaz, śniadania i kolacje dla korzystającego z diety cukrzycowej (120 zł), zasiłek celowy na lekarstwa (300 zł), środki czystości (60 zł), kartę tramwajową (45 zł), zakup pralki (400 zł; k. 5 akt administracyjnych). W piśmie z dnia [...] lipca 2008 r. (prezentata MOPR: [...] lipca 2008 r.) M. K. wniósł, że nie ma lekarstw od 7 dni, jest głodny i nie posiada od miesięcy środków czystości (k. 6 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. (prezentata MOPR: [...] lipca 2008 r.) Wnioskodawca ocenił, że dotychczasowe działania mają na celu zastraszenie Go, nie zaś udzielenie pomocy (k. 7 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] lipca 2008 r.), działający z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] Kierownik MOPR- [...] (dalej Prezydent Miasta), działając na podstawie art. 3, art. 7 pkt 2-15, art. 8, art. 39, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (64/04/593 ze zm.- dalej ustawa o pomocy społecznej lub ups), odmówił przyznania pomocy finansowej na wnioski z dnia: [...] czerwca 2008 r., [...] lipca 2008 r., [...] lipca 2008 r. i [...] lipca 2008 r.
W uzasadnieniu Prezydent Miasta wskazał, że w wyniku złożenia pierwszego wniosku, dnia [...] czerwca 2008 r. wysłano Stronie pismo ustalające termin przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na dzień [...] lipca 2008 r. Wnioskodawca odebrał to pismo dnia [...] lipca 2008 r. i miał możliwość wzięcia udziału w planowanych czynnościach, ale pracownik socjalny w wyznaczonym terminie nie zastał Go w domu. Wyznaczono kolejny termin przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na dzień [...] lipca 2008 r.; Strona odebrała pismo dnia [...] lipca 2008 r., ale ponownie pracownik socjalny nie zastał Wnioskodawcy w miejscu zamieszkania. W międzyczasie Wnioskodawca był w MOPR, składając dwa kolejne wnioski o pomoc, ale nie skontaktował się z pracownikiem socjalnym w celu zmiany terminu wywiadu. Przypuszczać należy, że w sposób świadomy Wnioskodawca uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Zgodnie z art. 106 ust. 4 ups, decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia może być wydana po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, a wywiad przeprowadza się między innymi w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin (art. 107 ust. 1 ups). Niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego spowodowała brak możliwości ustalenia, czy zachodzą przesłanki do udzielenia pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej (k. 40 akt administracyjnych).
W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2008 r. M. K. wyraził przekonanie, że czy wywiad się odbędzie, czy też nie, Odwołujący się nie otrzymuje pomocy społecznej. W ocenie M. K. , to "celowe działanie mające na celu likwidację mojej osoby" (k. 12 akt odwoławczych).
Decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] września 2008 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej Samorządowe Kolegium), na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm.- dalej kpa) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2008 r.
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium napisało, że decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia może być wydana po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 4 ups). Celem wywiadu jest ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby ubiegającej się o świadczenie (art. 107 ust. 1 ups). W sprawie niezbędnym stało się przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Odwołujący się, z niewiadomych przyczyn uniemożliwił przeprowadzenie takiego wywiadu. Taka postawa jest również wyrazem braku współpracy z pracownikiem socjalnym. Argument zawarty w odwołaniu, że "...czy wywiad się odbędzie czy też nie, to i tak Strona nie dostanie pomocy..." nie znajduje żadnego uzasadnienia, gdyż to właśnie niemożność przeprowadzenia wywiadu stanowi przyczynę odmowy przyznania pomocy na wnioski z czerwca i lipca 2008 r. Samorządowe Kolegium przywołało art. 11 ust. 2 ups. Decyzje o przyznaniu zasiłków celowych mają charakter uznaniowy – świadczenie nie przysługuje z mocy prawa, tylko organ rozważa możliwości przyznania biorąc pod uwagę różne okoliczności. Organ kieruje się nie tylko potrzebami i sytuacją materialną Wnioskodawcy, ale i własnymi możliwościami finansowymi (k. 22-24 akt odwoławczych).
W skardze do Sądu M. K. napisał, że nie zgadza się z odmową przyznana zasiłku celowego. Skarżący ocenił obecność policjanta w czasie wywiadu środowiskowego jako zastraszanie. Powtórzył w ślad za odwołaniem, że przeprowadzenie lub nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie ma wpływu na decyzję, która i tak będzie negatywna. Jest to prześladowanie Skarżącego w celu wykluczenia ze społeczeństwa. Zgodnie z art. 41 pkt 1 ups, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany bezzwrotny zasiłek celowy.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
1. Zgodnie z art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa) sądowa kontrola decyzji administracyjnej polega wyłącznie na ocenie jej legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej w danym postępowaniu. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).
2. Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji jest ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (od 02 lipca 2008 r. w brzmieniu j.t. Dz.U. 115/08/728 ze zm.- dalej ustawa o pomocy społecznej lub ups). Przedmiotem sprawy jest odmowa przyznania zasiłków celowych na liczne, sygnalizowane w 4 wnioskach potrzeby, związana z uniemożliwieniem przez Skarżącego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania. Związana z tym niemożność poczynienia ustaleń przez organy administracji legła u podstaw decyzji odmownej.
Zakres kognicji organu administracji publicznej określa norma prawa materialnego.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela ustalenia faktyczne organów obu instancji.
Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że:
M. K. w dacie wydania zaskarżonej decyzji miał lat 63, jest inwalidą II grupy, osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe,.
M. K. jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] , zabudowanej domem jednorodzinnym. Dom ów jest w stanie surowym zamkniętym, a zamieszkujący w nim do końca 2005 r. Skarżący korzystał z pieca i butli gazowej. Dom ten nie miał wówczas podłączonej instalacji elektrycznej i gazowej. Prawo własności tej nieruchomości jest przedmiotem postępowania o podział majątku wspólnego z udziałem byłej małżonki M. K. M. K. przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do dwupokojowego lokalu mieszkalnego nr [...] (dalej mieszkanie) na [...]. Skarżący po 10 latach starań, uzyskał posiadanie mieszkania dnia [...] października 2005 r., a faktycznie zamieszkał w nim w [...] 2006 r. M. K. zawarł z [...] (dalej PSM bądź Spółdzielnia) ugodę, w myśl której spłacił w okresie od końca [...] r. do [...] 27.000 zł. Na dzień [...] r. zadłużenie wobec Spółdzielni z tytułu zaległości w opłacie czynszowej a bez odsetek i kosztów egzekucyjnych wynosiło 9.799,33 zł (k. 121 akt administracyjnych do sprawy IV SA/Po 22/08). Na spłatę owego zadłużenia Skarżący przeznaczył w szczególności: 6000 zł z nagrody literackiej, którą w całości przeznaczył na spłatę zadłużenia w Spółdzielni. Sąd powszechny wstrzymał egzekucję z nieruchomości położonej w [...]. Zainteresowany korzysta też z pomocy sponsora (bezsporne- k. 14 akt IV SA/Po 620/05 w zw. z k. 86-108 tomu IV akt administracyjnych, załączonych do akt IV SA/Po 620/05; k. 15 akt załączonych do akt IV SA/Po 123/08; k. 40 akt IV SA/Po 513/08).
Dnia [...] r. M. K. wpłacił na konto Spółdzielni kwotę 8.500 zł tytułem spłaty zadłużenia; od [...] do [...] r. wpłacał na rzecz Spółdzielni kwoty po 300 zł miesięcznie, pokrywając miesięczne opłaty za mieszkanie; w [...] r. wpłacił po 225 zł- z powodu obniżenia przez Spółdzielnię opłaty za mieszkanie- w wyniku rocznego rozliczenia zużycia energii cieplnej i wody. Z kwoty 11.506,74 zł roszczenia spornego, M. K. dokonał wpłaty 8.699,68 zł (w tym 8.500 zł; na poczet zadłużenia zaliczono 1.292,09 zł, która umniejszyła zobowiązanie lokatora; na dzień [...] r. pozostała kwota 1.514,97 zł (pismo Koordynatora ds. Ewidencji opłat PSM [...] z dnia [...] r.; k. 54 akt załączonych do sprawy IV SA/Po 11/09).
Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] ZUS-[...] po ponownym ustaleniu wysokości świadczenia ustalił, że renta brutto od [...] r. wynosi 704 zł; zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych wynosi 30 zł, zaliczka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 63,33 zł; po potrąceniu kwoty 365,61 zł świadczeń alimentacyjnych i innych potrąceń, Skarżącemu wypłacana jest kwota 244,72 zł (w aktach administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 525/08).
Skarżący po wypadku, którego doznał w 1990 r., zaprzestaniu działalności gospodarczej, rozpadzie związku małżeńskiego, opuszczeniu przezeń mieszkania, narastaniu przez lata zadłużenia mieszkania z tytułu nie płacenia opłat eksploatacyjnych przez byłą żonę, jest poetą, wydał trzy książki. M. K. jest inwalidą II grupy, w [...] r. idzie ponownie do szpitala – choruje w szczególności na astmę oskrzelową i nadciśnienie. Winien na stałe, codziennie zażywać leki: pulmonologiczne (Oxadil, Miflonide, Velspir, Theospirex(, nadciśnieniowe (Tenor), urologiczne (Łomnic 0,4) i dermatologiczne (Mupirox; informacja lekarza [...].- k. 26 akt administracyjnych załączonych do akt 515/08; k. 40-41 akt IV SA/Po 513/08).
Sądowi z urzędu- ze spraw rozpoznanych bądź czekających na rozpoznanie w Sądzie (k. 38- 38v akt IV SA/Po 513/08)- wiadomym jest, że Skarżący co najmniej od 2004 r. korzysta ze środków pomocy społecznej. W szczególności w okresie od grudnia 2004 r. do 30 lipca 2008 r. przyznawano M. K. szereg świadczeń z pomocy społecznej:
Kolejnymi ostatecznymi decyzjami- odpowiednio- z dnia [...] r. i [...] r. Prezydent Miasta przyznał M. K.: dodatek okresowy w wysokości 50 zł miesięcznie od [...] r. do [...] r.; 301,96 zł zasiłku celowego w [...] r.- w tym 111,96 zł na zakup leków; 160 zł na gaz do butli; 30 zł na zakup bielizny osobistej; 59 bonów obiadowych o wartości 6 zł każdy na okres od [...] r. do [...] r.; 28 zł zasiłku celowego na oświetlenie gazowe (k. 111- 117 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 620/05). Prezydent Miasta ostateczną decyzją z dnia [...] r. przyznał M. K. 507,13 zł zasiłku celowego- w tym łącznie 251,13 zł na zakup leków w [...] i [...] r. i 256 zł łącznie na napełnienie butli gazowej (k. 54 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 620/05). Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) na podstawie art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 ust. 1, art. 14, art. 39 ust. 1 i 2 i art. 106 ust. 4 ups Prezydent Miasta odmówił przyznania M. K. zasiłku celowego na pokrycie kosztów podłączenia prądu do domu jednorodzinnego przy [...] - koszt usługi 4752 zł. Prawomocnym wyrokiem z dnia 27 września 2006 r.- IV SA/Po 620/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] r. (akta IV SA/Po 620/05).
Prezydent Miasta przyznał M. K. decyzją z dnia: [...] r. 153 bonów obiadowych w wartości 6 zł każdy- na okres od [...] do [...] r.; [...] r. 134 zł zasiłku celowego na gaz; [...] r. 135,34 zł zasiłku celowego na pokrycie kosztów leków (k. 11-12, 16-19 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 443/06). Prezydent Miasta przyznał M. K. kolejnymi ostatecznymi decyzjami z dnia [...] r.: nr [...] 30 zł na zakup odzieży; nr [...] 30 zł na inny cel (usługi pralnicze) nr [...] 320,24 zł z przeznaczeniem na: środki czystości 10 zł, 290,34 zł na gaz, 20 zł na inny cel (bielizna osobista). Prawomocnym wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2007 r.- IV SA/Po 443/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] r.- nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...] (akta IV SA/Po 443/06).
Poszczególnymi decyzjami Prezydenta Miasta przyznano M. K. zasiłek okresowy w kwocie 53,91 zł miesięcznie; zasiłki celowe na różne cele w miesiącach [...] r. i [...] r. w łącznej wysokości 510 zł; pomoc w formie jednego gorącego posiłku dziennie od 1 [...] r. do [...] r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja Prezydent Miasta na podstawie art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2 ups odmówił M. K. zasiłku celowego na pokrycie czynszu w kwocie 610 zł za mieszkanie własnościowe w [...]. Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r.- IV SA/Po 871/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] r. (dokumenty złożone do akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 871/07).
Decyzjami z dnia: [...] r. nr [...];[...] r. nr [...] ; [...] r. nr, Prezydent Miasta przyznał M. K. zasiłki celowe w kwotach- odpowiednio 506 zł, 516 zł, 458 zł- na pokrycie czynszu za mieszkanie (przekazane wprost na konto Spółdzielni) i opłacenie energii elektrycznej. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta przyznał M. K. 191 zł zasiłku celowego na zakup leków. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał M. K. 164 zł zasiłku celowego na zakup leków. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał M. K. 50 zł zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej (akta administracyjne załączone do akt IV SA/Po 233/07).
Prezydent Miasta [...] ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał M. K. 50 zł zasiłku celowego na zakup obuwia (k.60 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 22/08).
W okresie od [...] r. do [...] r. M. K. pracował w [...], uzyskując dochody: [...] . O dochodach tych M. K. nie poinformował MOPR. Skutkiem tego od [...] do [...] r. Prezydent Miasta przyznał M. K. zasiłek okresowy w kwocie po 161,40 zł miesięcznie (k. 177 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 22/08).
Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta [...], w wyniku uchylenia swej decyzji z dnia [...] r. nr [...] decyzją Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. nr [...] przyznał M. K. 80 zł miesięcznie zasiłku celowego na zakup żywności (śniadań i kolacji) w okresie od [...] r. do dnia [...] r. (k. 4 akt IV SA/Po 98/08).
W dniu [...] r. został przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy w w/w lokalu spółdzielczym, w trakcie którego ustalono, że Skarżący otrzymuje rentę inwalidzką (624,38 brutto). Do dochodu netto Skarżącego wliczono też wówczas, 1/12 dochodu jednorazowego, w kwocie 310,98 zł i dochody ze zbierania puszek, określając łączny dochód jednoosobowego gospodarstwa domowego na kwotę 620,77 zł. Zaznaczono, że mieszkanie posiada podstawowe sprzęty gospodarstwa domowego (k. 157-164 akt administracyjnych załączonych do sprawy IV SA/Po 22/08). W trakcie tegoż wywiadu Skarżący nie ujawnił, że wynajmuje pokój w mieszkaniu i nie wpisał dochodów uzyskiwanych z tego tytułu. Skarżący jest również współwłaścicielem domu [...] i ponosi koszty związane z eksploatacją dwu mieszkań. Zadłużenie w opłatach za gaz i energię elektryczną (między innymi o zasiłek na te właśnie cele Skarżący składał wnioski w owej sprawie) powstało w okresach: [...]. W okresie powstawania i narastania zadłużenia za gaz Skarżący przeznaczał posiadane i uzyskiwane środki na częściowe pokrycie zadłużenia w opłatach za czynsz. Takimi środkami była nagroda literacka w kwocie 6.000 zł, wynagrodzenie za pracę w [...] w wysokości [...] r. W tym czasie, w miesiącach [...], ukrywając dochody z wykonywanej pracy, Skarżący uzyskiwał od MOPR zasiłek okresowy w kwocie 161,40 zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał Skarżącemu rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a Skarżący otrzymał spłatę należnej renty w łącznej kwocie, wraz ze świadczeniem bieżącym za [...] r. w kwocie 4578,96 zł i środki te Skarżący, zgodnie z własnym oświadczeniem z dnia [...] r., wpłacił na konto spółdzielni mieszkaniowej tytułem spłaty części zadłużenia w czynszu (uzasadnienie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], akta administracyjne sprawy IV SA/Po 22/08).
Decyzjami z dnia [...] r. (nieczytelne numery na oryginałach decyzji) Prezydent Miasta przyznał Skarżącemu: - na podstawie art. 48 ust. 1 i 4, i art. 106 ust. 1 i 4 ups w okresie od [...] r. do [...] r. pomoc w formie jednego posiłku dziennie – razem 92 bony obiadowe o wartości 6,81 zł każdy; -specjalny zasiłek celowy na pokrycie części lub całości kosztów leków w miesiącu październiku w wysokości 250 zł i specjalny zasiłek celowy na zakup odzieży w wysokości 150 zł, specjalny zasiłek celowy na miesiąc [...] na zakup obuwia w wysokości 100 zł jak również zasiłek celowy – decyzją nr [...] 342 zł, na pokrycie wydatków malowania i nowych okularów a powstałych w wyniku zdarzenia losowego – [...] (k. 172-165, 136-131 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/Po 22/08). Wobec uchylenia decyzji z dnia [...] r. nr [...], decyzją Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. n r[...], Prezydent Miasta ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] ponownie przyznał M. K. zasiłek celowy na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego w kwocie 302 zł na malowanie i 40 zł na zakup okularów (k. 130-133 akt załączonych do akt IV SA/Po 11/09). Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta przyznał Skarżącemu zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 80 zł na miesiąc [...] r. (k. 4 akt sądowych IV SA/Po 98/08).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja nr [...]) Prezydent Miasta na podstawie art. 106 ust. 1 i 4 ups i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. 267/05/2259- dalej uppzd) przyznał zasiłek celowy w kwocie 90 zł miesięcznie w okresie od [...] r. do [...] r. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 , ust. 5 w zw. z art. 106 ust. 1, 3, 4, i art. 147 ust. 3 ups przyznał M. K. zasiłek okresowy w kwocie 125 zł miesięcznie w okresie od [...] r. do [...] r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 5, art. 106 ust. 4 w zw. z art. 12 ups i art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 uppzd uchylił ostateczną decyzję nr [...]; przyznał zasiłek okresowy w kwocie 125 zł w [...] r.; odmówił przyznania zasiłku okresowego w okresie od [...] do [...] r.; uchylił ostateczną decyzję nr [...]; odmówił przyznania zasiłku celowego na zakup żywności w okresie od [...] do [...] r. w wysokości 90 zł miesięcznie. Podstawą uchylenia owych decyzji z dnia [...] r. było ustalenie, że Zainteresowany uzyskał dochód przekraczający kryterium dochodowe z art. 8 ust. 1 pkt 1 ups. Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. (k. 43- 46, 126-127, 145-148 akt załączonych do akt IV SA/Po 11/09).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) Prezydent Miasta na podstawie art. 8, art. 12, art. 39, art. 106 ust. 4 ups odmówił przyznania M. K. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, celowego specjalnego i celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości na czynsz, żywność, środki czystości, fryzjera, bieliznę osobistą, kartę tramwajową. Organ I instancji wskazał, że Skarżący przekroczył kryterium dochodowe (art. 8 ust. 1 pkt 1 ups) o kwotę 476,05 zł. Dysponowanie kwotą 8.500 zł pozwala Wnioskodawcy na zaspokojenie wskazanych we wniosku potrzeb. Jednocześnie odrębną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta przyznał M. K. pomoc w postaci jednego ciepłego posiłku dziennie w okresie od [...] do [...] r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta przyznał M. K. specjalny zasiłek celowy w kwocie 132 zł na zakup leków w [...] r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta przyznał M. K. specjalny zasiłek celowy w kwocie 353 zł na pokrycie części kosztów leków i leczenia w miesiącach [...] i [...] r. i 110 zł specjalnego zasiłku celowego na zakup pidżamy i szlafroka. Wyrokiem z dnia [...] r.- IV SA/Po 515/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. K. z dnia [...] r. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] r. (k. 62-59v, 52, 48-47, 17 akt załączonych do akt IV SA/Po 515/08; k. 2, 39 akt IV SA/Po 515/08).
4.Sąd dał wiarę owym odpisom dokumentów i dokumentom, bowiem nie były one kwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarygodności (art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z – odpowiednio- art. 244 i 245, 252, 253 kpc; T. Ereciński w: "Komentarz do kpc" W. Pr. 2006 t. 1 s. 562 uw. 32, 33; postanowienie SN z 27.1.2006 r.- III CK 369/05- OSNC 11/06/187).
5. Organy obu instancji trafnie zastosowały w sprawie normę wywiedzioną z art. 39 ust. 1 i 2, i ust. 8 ust. 1 pkt 1 oraz art. 41 pkt 1- w zw. z art. 11 ust. 2 ups. Zgodnie z tą normą, zasiłek celowy przysługuje w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu. Wymienione przesłanki pozytywne prawa do zasiłku celowego, mają charakter przykładowych, o czym świadczy zwrot "w szczególności", użyty w art. 39 ust. 2 ups (Ł. Borkowski, R. Krajewski, S. Szymański "Komentarz do ustawy pomocy społecznej" W. Pr. Leges 2007 s. 78). Z kolei specjalny zasiłek celowy przysługuje ze względu na szczególne okoliczności. Każda trudna sytuacja, połączona niemożliwością jej samodzielnego przezwyciężenia, uprawnia do otrzymania tego świadczenia (I. Sierpowska "Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz" ABC Wolters Kluwer 2007 s. 168). Wśród przesłanek przyznania specjalnego zasiłku celowego może być zatem ubóstwo, jednakże wówczas, gdy inne szczególne okoliczności przemawiają za przyznaniem pomocy w tej właśnie formie.
Zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy są świadczeniami fakultatywnymi; organ administracji publicznej obowiązany jest rozważyć także inne przesłanki- zarówno pozytywne, jak i negatywne, wpływające na przyznanie zasiłku celowego w ogóle, określenie jego wysokość.
6. Zgodnie z art. 67 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. W ust. 2 art. 67 ustrojodawca określił, że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Podobnie jak to określono w art. 81 Konstytucji, praw określonych w art. 67 można dochodzić tylko w granicach określonych przez ustawę. Art. 67 Konstytucji mówi ogólnie o zabezpieczeniu społecznym, co- zgodnie z ustabilizowaną terminologią- obejmuje całokształt świadczeń, jakie- ze środków publicznych są przyznawane obywatelowi, będącemu w potrzebie (wyrok TK z 20.11.2001- K 15/01- OTK 8/01/252 s. 1280). Zabezpieczenie społeczne ujęto w kategoriach prawa podmiotowego, a rangę tego prawa dodatkowo zaznaczono, nadając mu w pełni egzekwowalny charakter. Ograniczenie zakresu dochodzenia niektórych praw socjalnych, przewidziane w art. 81 Konstytucji, nie odnoszą się do prawa zabezpieczenia społecznego (wyrok TK z 8.5.200- SK 22/99- OTK 4/00/107 s. 513). Art. 67 Konstytucji, mówiąc o zabezpieczeniu społecznym i nadając mu powszechny charakter, wyraża nakaz ustanowienia systemu tego zabezpieczenia i określenia systemu jego finansowania. System zabezpieczenia społecznego opiera się na zasadzie różnego rodzaju obciążeń, nakładanych zarówno na pracodawców, jak i na osoby zatrudnione, a obciążenia te częściowo ujmowane są jako swego rodzaju zaliczka na poczet przyszłych świadczeń indywidualnych, a w pozostałym zakresie- postrzegać je należy jako przejaw solidaryzmu społecznego. Art. 67 ust. 2 ogranicza prawo do zabezpieczenia społecznego na wypadek bezrobocia tylko do sytuacji, gdy bezrobotny nie posiada innych środków utrzymania. Z art. 67 wynika obowiązek ustawodawcy do sprecyzowania pojęć choroby, inwalidztwa i wieku emerytalnego, a więc stworzenia prawnej infrastruktury dla systemu zabezpieczenia społecznego. Art. 67 ma w poważnym stopniu znaczenie odsyłające, bo zakres i formy zabezpieczenia społecznego określić ma ustawa. Poza wskazaniem podstawowych sytuacji, gdy obywatelowi musi przysługiwać prawo do zabezpieczenia społecznego, ustalenie spraw pozostałych zostało powierzone ustawodawcy zwykłemu. Regulacje ustawowe muszą być kształtowane w taki sposób, by z jednej strony uwzględniały istniejące potrzeby, a z drugiej możliwości ich zaspokojenia. Granice tych możliwości wyznaczane są przez inne podlegające ochronie wartości konstytucyjne- takie jak np. równowaga budżetowa (SK 22/99 s. 513).
W przepisach art. 67 Konstytucji zawarte są tzw. normy programowe. Nie są one na gruncie powszechnie przyjętej doktryny normami o charakterze reguł, które nadawałyby się do bezpośredniego zastosowania i z których wynikałyby bezpośrednio prawa podmiotowe (T. Gizbert – Studnicki, A. Grabowski "Normy programowe w Konstytucji" [w:] J. Trzciński, "Charakter i struktura norm konstytucyjnych, Warszawa 1997 r. s. 108,111-113). Ustawa o pomocy społecznej określa: zadania w zakresie pomocy społecznej, rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania; organizację pomocy społecznej; zasady i tryb postępowania kontrolnego w zakresie pomocy społecznej (art. 1 ups) i jest jedną z ustaw konkretyzujących cele wskazane w art. 67 Konstytucji. Zasiłek celowy jest świadczeniem wypłacanym z funduszy publicznych, przy czym przesłanki uzyskania prawa do zasiłku celowego- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- związane są z sytuacją materialną osoby ubiegającej się o pomoc społeczną (art. 39 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1 p. 1 ups), własnych uprawnień, zasobów i możliwości zainteresowanych (art. 2 ust. 1 ups), dążenia do życiowego usamodzielnienia osób w celu umożliwienia osobom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać (art. 3 ust. 2 ups). Organ pomocowy w każdym konkretnym przypadku winien rozważyć, czy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia są odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz ocenić, czy potrzeby osób korzystających z pomocy odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ups). Organ pomocowy obowiązany jest także ustalać i rozważać, czy nie zachodzą przesłanki negatywne udzielenia pomocy- w szczególności czy nie dochodzi do marnotrawienia przyznanych świadczeń, marnotrawienia własnych zasobów finansowych; czy nie dochodzi do braku współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej; niedotrzymywania postanowień kontraktu socjalnego (art.11 ust. 1 i 2 ups).
7. Konstytucyjna kategoria zabezpieczenia społecznego zawiera w sobie szereg instytucji prawa socjalnego- w szczególności: prawo pracy ( w tym sferę pracy socjalnej), pomoc społeczną, zatrudnienie ( organizację administracji i rynku pracy wraz ze świadczeniami na wypadek pozostawania bez pracy), ochronę prawa do mieszkania ( L. Garlicki w: "Konstytucja RP. Komentarz" Wyd. Sejm. 2003 t. III s. 2 uw. 4, 6-9 s. 3-6 uw. 7-9 do art. 67 i akceptowane przez Komentatora orzecznictwo i piśmiennictwo; W. Muszalski "Prawo socjalne" PWN 1999 s. 12 i n.; I. Sierpowska "Prawo pomocy społecznej" Zakamycze 2006 s. 25-34). W szczególności utrwalonym jest pogląd, że przepisy art. 32 ust. 1 i art. 67 Konstytucji nie mogą być samoistnym źródłem roszczeń o zasiłek stały z opieki społecznej (wyrok SN z 14.3.2002 r.- III RN 141/01- OSNP 24/02/584). Pogląd ten, mimo zmiany stanu prawnego, zachował aktualność pod rządem ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w zakresie w jakim wskazuje na konieczność sięgania do regulacji ustawowej w zakresie określania uprawnień wnioskodawców.
Do prawa zabezpieczenia społecznego należą w szczególności: ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. 71/01/734 ze zm.- dalej udm.), ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 64/04/593 ze zm.- obecnie j.t. Dz.U. 115/08/728 ze zm.), ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz.U. 122/03/1143 ze zm.- dalej uzs), ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 99/04/1001 ze zm.- upz), ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz.U. 39/04/353 ze zm.- dalej uerFUS) i szereg innych- z uwagi na stan faktyczny- nie mających zastosowania w sprawie. Ustawy te tworzą system zabezpieczenia społecznego, realizujący w szczególności art. 65-66, art. 67-71, art. 74-76 i 81 Konstytucji RP. Założeniem tego systemu jest spójność i wzajemne uzupełnianie się instytucji zabezpieczenia społecznego. Co do zasady- chyba że ustawodawca wyraźnie postanowi inaczej- klient zabezpieczenia społecznego nie powinien na koszt podatnika otrzymywać kilku świadczeń z tego samego tytułu, na podstawie różnych ustaw z zakresu zabezpieczenia społecznego (przykładowo: art.1 ust. 3 uzs, art. 3 ust. 3 udm, art. 6 pkt 3 i 4, i art. 8 ust. 3- 13 ups, art. 3 pkt 1- 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - j.t. Dz.U. 139/06/992 ze zm.).
8. Zabezpieczenie społeczne opiera się na zasadach pomocniczości i solidarności, zakotwiczonych w preambule Konstytucji RP. Z zasady pomocniczości wynika podział zadań między obywateli, stowarzyszenia, fundacje, samorządy terytorialne i państwo (W. Łączkowski "Etyczne aspekty finansowania potrzeb socjalnych ze środków publicznych" RPEiS 1/04/8 i n.). Rozmiar świadczeń zabezpieczenia społecznego w znacznym stopniu zależy od kondycji danej gospodarki, dla której nie może być nadmiernym, a jedynie adekwatnym obciążeniem. Podatnicy co do zasady nie mogą bowiem pokrywać pełnych kosztów utrzymania osób niepracujących- nawet ubogich.
Ocena, czy w danej sprawie doszło do braku współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej (art. 11 ust. 2 ups), wymaga każdoczesnej indywidualizacji (uzasadnienie wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17.4.2008 r.- IV SA/Po 442/07). W niniejszej sprawie organy obu instancji trafnie ustaliły okoliczności, wskazujące na celowe uniemożliwianie przez Skarżącego przeprowadzenie wywiadów w dniach [...] r. i [...] r., mimo prawidłowego doręczenia Skarżącemu informacji o terminach wywiadów- odpowiednio- w dniach [...] r. i [...] r. Skarżący mógł też- będąc w dniach [...] r., [...] r. i [...] r. w siedzibie MOPR z kolejnymi wnioskami, skontaktować się z pracownikiem socjalnym, by dokonać uzgodnień co do terminu wywiadu. Przeprowadzenie wywiadu było w niniejszej sprawie obowiązkiem pracownika socjalnego (art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1i 4 ups) o skutkach jego nie przeprowadzenia należycie Skarżącego pouczono (k. 25-27, 31-33 akt administracyjnych, załączonych do akt IV SA/Po 513/08). Zgodnie z obowiązującym prawem, pracownik socjalny winien przedsięwziąć kroki, by przeprowadzić wywiad w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. Bez wątpienia pracownik socjalny nie dysponuje środkami, by takie zachowanie wymusić (uzasadnienie wyroku z dnia 24.2.2009 r.- II SA/Ol 532/08 WSA w Olsztynie). Strona, uniemożliwiająca przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, musi się jednak liczyć z odmową przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 ups). Podstawą do odmowy udziału Wnioskodawcy w wywiadzie środowiskowym nie mogła być asystencja policjanta, skoro pracownice socjalne spotykały się z agresywnymi zachowaniami i bezpodstawnymi oskarżeniami ze strony Wnioskodawcy, co potwierdziło także naganne zachowanie się M. K. po ogłoszeniu dnia 19 marca 2009 r. wyroku IV SA/Po 22/08 (k. 23, 29 akt administracyjnych, załączonych do akt IV SA/Po 513/08; k. 54 akt IV SA/Po 22/08). Asystencja policjanta nie stanowi presji na stronę a służy jedynie spokojnemu przebiegowi czynności procesowej. Wywiad środowiskowy ma na celu w szczególności ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby, ubiegającej się o świadczenie- o przyznaniu bądź odmowie przyznania poszczególnych świadczeń decydowały w konkretnych sytuacjach kwestie materialnoprawne (np. przekroczenie kryterium dochodowego z art. 8 ust. 1 pkt 1 ups), ujawnienie zatajonych przez Wnioskodawcę dochodów z pracy bądź z tytułu darowizn, czy ocena, że dana potrzeba nie jest niezbędna potrzebą bytową, w przeciwieństwie do innej- np. na pokrycie leków i leczenia czy dożywiania. Organ pomocowy, wydatkujący środki podatników, ma obowiązek ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia każdej ze spraw, wszczynanych na wniosek Wnioskodawcy.
Ustawodawca w art. 11 ust. 2 ups wprowadził fakultatywność odmowy przyznania świadczenia. Zaskarżona decyzja trafnie wskazuje, że w niniejszej sprawie należało odmówić Skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. Za taką oceną przemawia w szczególności zakres pomocy, uzyskiwanej przez M. K. od osób trzecich oraz systematyczność świadczeń z pomocy społecznej na leki i dożywianie. Brakło zatem podstaw do przyznania Skarżącemu owych świadczeń na podstawie art. 41 pkt 1 ups. M. K., zaspokajając potrzeby mieszkaniowe w lokalu spółdzielczym, dysponuje nadto udziałem w nieruchomości przy ul. [...], którym może rozporządzić. Jego sytuacja majątkowa jest znacząco lepsza, niż ogromnej większości osób, ubiegających się w [...] o pomoc społeczną (znanych Sądowi z urzędu z rozpatrywanych spraw- jedynie przykładowo- zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 12.X.2006 r.- IV SA/Po 827/05).
9. Skarżący błędnie postrzega, że to, czy wywiad będzie przeprowadzony, czy też nie, to organy pomocowe odmawiają M. K. świadczeń z pomocy społecznej. W istocie większość wniosków M. K. była przez organy pomocy społecznej uwzględniana. O przyczynach odmowy przyznania świadczeń w różnych sprawach decydowały różne względy- w istocie nie zależały od tego, czy wywiad środowiskowy był, czy nie był w danej sprawie przeprowadzony. Skoro M. K. uzyskiwał znaczące środki od osób fizycznych (nazywanych przez Skarżącego między innymi sponsorami) tytułem darowizn, organy pomocy społecznej miały obowiązek w poszczególnych postępowaniach uwzględniać te kwoty przy ustalaniu dochodu Wnioskodawcy (art. 8 ust. 3, 4 i 11 ups), stwierdzonych dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby (art. 12 ups) i przy rozważeniu, czy uzyskane środki Skarżący przeznacza na zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych (art. 39 ust. 1 ups).
Tym samym trafnie organy pomocowe trafnie uznawały, że jeśli Wnioskodawca uzyskiwał znaczące środki od innych obywateli (których dane Skarżący wbrew obowiązkowi podawania prawdy zatajał) i z tytułu nagrody literackiej, to w odpowiedniej części mógł zaspokajać swe usprawiedliwione potrzeby z tych środków. Pomoc społeczna ma bowiem na celu umożliwienie osobom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ups).
10. W istocie organy pomocowe przyznawały Skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w różnych wysokościach choć nie wszystkie wnioski były uwzględniane. O odmowie przyznania części wnioskowanych świadczeń bądź o umorzeniu postępowań wszczętych na podstawie niektórych wniosków, w różnych okresach decydowały różne względy. Jedynie przykładowo można wskazać:
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium z dnia [...] r. nr [...], Prezydent Miasta na podstawie art. 8, art. 39 i art. 106 ust. 4 ups, odmówił M. K. przyznania pomocy finansowej na opłacenie czynszu i kosztów podłączenia energii i gazu oraz zadłużenia w energii i gazie, z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego (art. 8 ust. 1 pkt 1 ups) o kwotę 143,77 zł; brak przesłanek z art. 41 ups; składanie przez Wnioskodawcę fałszywych oświadczeń, nie poinformowanie o dodatkowych dochodach, brak współpracy z pracownikiem socjalnym, uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego dnia \[...] r.,\ [...] r., stanowiły w większości przypadków jedną z podstaw do odmowy pomocy m.in. na ten cel w okresie od [...] r. do [...] r.
M. K. dnia [...] r. odmówił udostępnienia swego mieszkania spółdzielczego dla dokonania oględzin przez biegłego J. G. (mimo uprzedniego uzgodnienia z Wnioskodawcą terminu oględzin dnia [...] r.), powołanego przez MOPR dla ustalenia kosztów usunięcia skutków niewielkiego pożaru w mieszkaniu; mimo tego Prezydent Miasta przyznał Skarżącemu pomoc finansową na malowanie sufitu i zakup okularów; przyznawał Skarżącemu pomoc materialną na leki, odzież, obuwie (k. 173-180, 124, 122, 120-118 akt administracyjnych załączonych do akt IVSA/Po 22/08; k. 133- 130, 98-96 akt załączonych do akt IV SA/Po 11/09). Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 19 marca 2009 r.- IV SA/Po 22/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę M. K. z dnia [...] r. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] r., oddalił (k. 2, 53 akt IV SA/Po 22/08).
Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...], którą to decyzją Prezydent Miasta, na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 ups, odmówił przyznania M. K. pomocy w formie zasiłku celowego na zakup obuwia zimowego. Wśród przyczyn odmowy przyznania świadczenia było to, że mimo prawidłowego powiadomienia Wnioskodawcy pismem doręczonym dnia [...] r. o terminie wywiadu środowiskowego, M. K. celowo uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu we wskazanym terminie; Wnioskodawca osobiście dnia v[...] r. był w siedzibie MOPR, lecz nie skontaktował się z pracownikiem socjalnym w celu ewentualnej zmiany terminu. Prawomocnym wyrokiem z dnia 04 marca 2009 r.- IV SA/ Po 11/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę M. K. z dnia [...] r. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] r., oddalił (k. 157, 160 akt administracyjnych załączonych do akt IV SA/ Po 11/09; k. 2, 13 akt IV SA/ Po 11/09).
W sprawie IV SA/Po 514/08 (oczekującej na rozpoznanie) M. K. w skardze z dnia [...] r. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] r.- nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na opłacenie energii elektrycznej. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. Prezydent Miasta ustalił, że wniosek z dnia [...] r. jest tożsamy z treścią wniosku z dnia [...] r., uzupełnionego dnia [...] r. Wobec rozpatrzenia wniosku z dnia [...] r. decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], uchyloną następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dla ustalenia, że wniosek z dnia [...] r. dotyczył tego samego okresu płatności za energię elektryczną, co rozstrzygnięty decyzją z dnia [...] r. Ponownie rozpatrując sprawę, MOPR usiłował przeprowadzić wywiad środowiskowy z udziałem Wnioskodawcy, lecz mimo prawidłowego powiadomienia pismami dnia- odpowiednio- [...] r.- wyznaczonego na dzień [...] r. i dnia [...] r.- wyznaczonego na dzień [...] r., pracownik socjalny nie zastał w żadnym z tych dni Wnioskodawcy w domu. Niezależnie od tego MOPR ustalił w drodze wywiadu w ENEI, że w okresie od [...] do 27 [...] r., (w okresie [...].), M. K. otrzymał tylko jeden rachunek na kwotę 72,47 zł; ostateczna kwota długu wzrosła do sumy 83,89 zł. Mimo że Wnioskodawca w sposób świadomy uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, organ ustalił, że wnioski z dnia [...] i [...] r. dotyczą tego samego okresu i umorzył postępowanie w sprawie na podstawie art. 105 § 1 kpa (k. 6, 13- 16 akt załączonych do akt IV SA/Po 514/08).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) Prezydent Miasta, na podstawie art. 8, art. 11, art. 38, art. 39, art. 41, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 ups odmówił M. K. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup butli gazowej wraz z wyposażeniem do gotowania w wysokości 475 zł i zakupu sprzętu gazowego do oświetlenia w wysokości 330 zł. W uzasadnieniu wskazano, że dochód Strony przekracza ustawowo ustalone kryterium dochodowe o kwotę 63,77 zł, a zatem nie został spełniony podstawowy warunek ubiegania się o uzyskanie pomocy finansowej ze środków pomocy społecznej z art. 39 ups. Organ I instancji nie znalazł podstaw do udzielenia Stronie pomocy finansowej na wnioskowane cele w formie zasiłku celowego specjalnego (art. 41 ups).
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] r.) na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 41, art. 39, art. 11 ust. 2, art. 8 ust. 3 i art. 2 ust. 1 ups Samorządowe Kolegium utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu I instancji o odmowie przyznania świadczenia nie narusza granic uznania administracyjnego. SKO dodało, że osoba ubiegająca się o przyznanie świadczeń nie może oczekiwać, iż organ I instancji przyzna świadczenia z samego faktu złożenia żądania, bowiem zgodnie z art. 11 ust. 2 ups osoba ubiegająca się o pomoc musi współpracować z organem I instancji w rozwiązywaniu swej trudnej sytuacji, musi też wykorzystywać swe środki i uprawnienia i nie może oczekiwać biernie na poprawę swojej sytuacji. M. K. posiadał możliwości bieżącego regulowania rachunków za energię elektryczną i gaz, a udzielenie Mu pomocy byłoby w tej sytuacji nagradzaniem negatywnej postawy Odwołującego się. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 18 lutego 2009 r.- IV SA/Po 123/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. K. na decyzję z dnia z dnia [...] r.
Skoro zaskarżona decyzja i decyzja ja poprzedzająca nie naruszają prawa, przeto skargę należało oddalić (art. 151 ppsa). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 ppsa w zw. z § 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 ppkt c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 163/02/1348 ze zm.)
/-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski /-/. E.Makosz-Frymus
za nieobecnego
Sędziego NSA
Ewę Makosz-Frymus
/-/ M. Dybowski
JH
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło