IV SA/Po 519/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-11-06
Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Donata Starosta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy O. dopuścił się niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 1234/13, co uzasadnia wymierzenie mu grzywny?Ratio decidendi
Wójt Gminy O. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania po uchyleniu jego decyzji przez WSA, co uzasadnia wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 PPSA. Organ nie przedłużył skutecznie terminu załatwienia sprawy, a jego działania były opieszałe i niesprawne. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność i przewlekłość nie miały charakteru rażącego, biorąc pod uwagę podjęte przez organ działania i błędne przekonanie co do biegu terminu.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na niewykonanie wyroku WSA, który uchylił decyzje organów administracji dotyczące przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Skarżąca zarzuciła Wójtowi Gminy O. bezczynność i przewlekłość w ponownym rozpoznaniu sprawy po uchyleniu decyzji. Sąd rozpoznał skargę na niewykonanie wyroku, oceniając działania organu po wydaniu wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Wymierzono Wójtowi Gminy O. grzywnę w kwocie 200 zł i stwierdzono, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 listopada 2014 r. sprawy ze skargi B. S. przeciwko Wójtowi Gminy O. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 1234/13 1. wymierza Wójtowi Gminy O. grzywnę w kwocie 200 (dwieście) zł; 2. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Pismem z dnia [...] maja 2014 r., B. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na niewykonanie przez Wójta Gminy O. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1234/13.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym sprawy.
Wyrokiem z dnia z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1234/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...]września 2013 r., nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że należy zgodzić się z organami administracji, że w myśl art.11 ust.2 ustawy o pomocy społecznej nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej co do zasady może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Przemawia za tym zarówno wykładnia gramatyczna przywołanego wyżej przepisu, jak i wykładnia celowościowa. Jednak zauważyć należy, że decyzje organu I i II instancji nie spełniły przesłanki formalnej, jaką powinna spełniać decyzja administracyjna. Decyzja organu I instancji nie zawiera bowiem uzasadnienia odpowiadającego w pełni wymogom cytowanego wyżej przepisu - art. 107 § 3 Kpa. Mianowicie obydwa organy, a pierwszej kolejności organ I instancji, nie wskazały i nie wyjaśniły przyczyn dla których przyjęły, że zarówno skarżąca, jak i jej mąż, nieudokumentowali przyczyny odmowy zatrudnienia proponowanego im przez organ.
Stanowisko takie jest całkowicie niezrozumiałe w przypadku skarżącej. Organ I instancji sam przyznał w uzasadnieniu swej decyzji, że skarżąca w dniu [...] września 2013r. złożyła zaświadczenie potwierdzające niemożność podjęcia przez skarżącą proponowanej pracy do dnia [...] października 2013r. Wójt w żaden sposób nie weryfikował wiarygodności i zasadności tegoż zaświadczenia lekarskiego. Tym samym, skoro skutecznie nie podważył w/w zaświadczenia, nie miał podstaw do jego skutecznego kwestionowania. Zresztą organ I instancji w ogóle nie wypowiedział się w tej kwestii, a więc również nie zakwestionował tegoż dokumentu. Przypomnieć należy, że organ I instancji wydał swą decyzję w dniu [...] września 2013r., a więc jeszcze przed upływem terminu niezdolności skarżącej do pracy. Tak więc powinien był uwzględnić fakt, że skarżąca w dacie wydania decyzji nie miała zdolności do podjęcia proponowanego zatrudnienia. Organ I instancji nie mógł też a priori przyjmować, że po dniu [...]października 2013r. skarżąca uzyska zdolność do podjęcia proponowanej pracy. Ze wspomnianego zaświadczenia znajdującego się na k.23 akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że "przeciwwskazaniem jest wykonywanie pracy fizycznej". A taka właśnie była skarżącej proponowana. Tymczasem organ podejmując swą decyzję całkowicie zignorował ten dokument nie odnosząc się do niego i nie wyjaśniając w żaden sposób przyczyn jego pominięcia.
W przypadku męża skarżącej organ I instancji nie tylko wskazał w uzasadnieniu, że do akt administracyjnych wpłynęło (w dniu [...]września 2013r.) wydane w dniu [...] lipca 2013r. zaświadczenie o stanie zdrowia męża skarżącej, lecz także odniósł się do tego dokumentu. Mianowicie Wójt stwierdził, iż ze wspomnianego zaświadczenia nie wynika jakoby mąż skarżącej był niezdolny do podjęcia pracy lub uczulony na cebulę. Przypomnieć trzeba, że mąż skarżącej wcześniej powoływał się na uczulenie na cebulę odmawiając podjęcia proponowanego mu zatrudnienia przy obieraniu cebuli. Jednakże takie uzasadnienie i postępowanie Wójta również w tym zakresie należy ocenić jako niewystarczające. Ze wspomnianego zaświadczenia wynika, że mąż skarżącej choruje na przepuklinę pachwinową i w dniu [...]kwietnia 2013r. był operowany na przepuklinę oraz przebywał w szpitalu do dnia [...]kwietnia 2013r. Następnie przebywał on w szpitalu w dniach od [...] maja 2013r. do [...] maja 2013r. Pomijając, że wspomniane zaświadczenie jest częściowo nieczytelne i nie wskazuje, czy mąż skarżącej jest zdolny bądź niezdolny do podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia należy mieć na uwadze, że proponowana mężowi skarżącej praca miała charakter pracy fizycznej, przy której schorzenia związane z przepukliną mogą wykluczać jej wykonywanie. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje zasada kontradyktoryjności, lecz to rolą organu administracji jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Dochowując należytej staranności w tym zakresie Wójt powinien był co najmniej zwrócić się z zapytaniem do lekarza, który wydał wspomniane zaświadczenie, czy stan zdrowia męża skarżącej uniemożliwia mu podjęcie pracy proponowanej przez organ. Mógł też zobligować skarżącą i jej męża do złożenia dokumentacji medycznej z której jednoznacznie wynika niezdolność męża skarżącej do podjęcia proponowanej pracy pod rygorem przyjęcia, iż jest on zdolny do takiej pracy. Jednakże Wójt w tym zakresie nie wykazał się żadną aktywnością i pomimo tego, że nie posiada on przecież specjalistycznej wiedzy medycznej ocenił zdolność w/w do podjęcia proponowanego zatrudnienia na podstawie jednego częściowo nieczytelnego dokumentu.
Organ I instancji stwierdził, że "ze środowiska docierają sygnały, że Pan W. S. pracuje dorywczo". W aktach administracyjnych brak jest jednak jakiekolwiek śladu takich sygnałów. Brak jest także warunków proponowanego skarżącej i jej mężowi zatrudnienia, co utrudnia ocenę zasadności odmowy przyjęcie tegoż zatrudnienia przez w/w. Tak więc organ I instancji nie przeprowadził prawidłowego i wyczerpującego postępowania dowodowego, a w konsekwencji wadliwie sporządził uzasadnienie swojej decyzji, a uwadze organu II instancji umknęło to uchybienie.
Dalej Sąd wskazał, iż ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji powinien uzupełnić postępowanie dowodowe w sposób wskazany wyżej, a także w razie konieczności poprzez przeprowadzenie innych dowodów, które uzna za niezbędne do pełnego ustalenia stanu faktycznego. A następnie na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego wydać właściwą decyzję sporządzając jej uzasadnienie przy spełnienie wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa.
W dniu [...] kwietnia 2014 r. Sąd doręczył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. odpis prawomocnego wyroku oraz zwrócił akta administracyjne sprawy.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przesłało akta wraz z odpisem prawomocnego wyroku do organu I instancji, które to akta organ I instancji otrzymał dnia [...] kwietnia 2014 r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ I instancji zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu postępowania oraz poinformował o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.
W dniach [...] i [...] kwietnia 2014 r. organ podjął próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Pismami z dnia [...] kwietnia 2014 r. adresowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skarżąca poinformowała, że w aktach organu brakuje kilku pism oraz nadesłała dodatkowe dokumenty takie jak: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, uzupełnienie karty wypadku.
Pismem z dnia [...] maja 2014 r. organ I instancji wezwał wnioskodawczynię do kontaktu z Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej celem ustalenia dogodnego terminu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego.
W odpowiedzi na powyższe wezwania wnioskodawczyni w dniu [...] maja 2014 r. poinformowała organ, że udokumentowane jest już wszystko oraz że już w dniu [...] kwietnia spotkała się z pracownikiem socjalnym.
W dniu [...]maja 2014 r. organ przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy.
Pismem z dnia [...] maja 2014 r. organ zwrócił się do Urzędu Pracy o udostępnienie informacji.
Pismem z dnia [...]maja 2014 r. organ zwrócił się do Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. o udzielenie informacji
1. czy możliwe było podjęcie przez W. S. w okresie od [...] sierpnia 2013 r. do [...] września 2013 r. lekkiej pracy fizycznej, głównie siedzącej przy obieraniu cebuli, bez konieczności przenoszenia pojemników
2. jaki ewentualnie charakter pracy mógł podjąć W. S. w w/w okresie ?
W dniu [...] maja 2014 r. do organu wpłynęła odpowiedź z Powiatowego Urzędu Pracy, w której organ tej poinformował, iż z uwagi na brak zgody osób których informacje miały dotyczyć, nie może udostępnić żądanych informacji.
Pismem z dnia [...] maja 2014 r., B. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na niewykonanie przez Wójta Gminy O. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1234/13 wnosząc o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku.
W dniu [...] maja 2014 r. Samodzielny Zakład Opieki Zdrowotnej przesłał do organu informację medyczna dotyczącą W. S..
Pismem z dnia [...]maja organ poinformował wnioskodawczynię o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
Pismem z dnia [...] maja 2014 r. organ zawiadomił wnioskodawczynię o niemożliwości załatwienia sprawy w termie oraz wyznaczył nowy termin do załatwienia sprawy do dnia 28 czerwca 2014 r.
W dniu [...] maja 2014 r. skarżąca pismem z tej samej daty oświadczyła, ze po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdza niechęć organu do przyznania wnioskowanej pomocy.
Decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. Wójt Gminy O. odmówił wnioskodawczyni przyznania wnioskowanego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazał, iż w związku z wniesieniem odwołania od decyzji odmownej postępowanie jest w toku.
W piśmie procesowym z dnia [...] października 2014 r. skarżąca oświadczyła, że jej "sprawa jest tak zweryfikowana i dopasowany by Kierownik GOPS i Wójt Gminy O. nie ponieśli żadnych konsekwencji służbowych."
Na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. pełnomocnik organu wskazał, że skarżąca z uchylonego wyroku wywnioskowała, że ma jej być przyznana pomoc, tymczasem została wydana decyzja odmawiająca jej przyznania świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej Ppsa), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny (art. 154 § 1 Ppsa). Wskazać przy tym należy, że ustawa nie wprowadza ograniczeń temporalnych co do realizacji uprawnienia do wniesienia skargi.
Wszczęcie postępowania sądowego na skutek skargi o wymierzenie grzywny ma na celu ukaranie organu za niewykonanie wyroku oraz jego zdyscyplinowanie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że przez niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę rozumieć należy sytuację, gdy zobowiązany organ pozostaje w bezczynności, w szczególności w kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu załatwienie sprawy oraz sytuację w której organ prowadzi postępowanie ale czyni to w sposób przewlekły. Ponadto zwrócić należy uwagę, że w wypadku wyroku uwzględniającego skargę – wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję, termin do jego wykonania mija z upływem terminu wynikającego z art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.- dalej jako "Kpa"). Istnienie bezczynności organu po wydaniu wyroku uchylającego zaskarżony akt musi być oceniane z punktu widzenia dochowania wymogów z art. 35 § 3 i 5 Kpa. A zatem jeżeli sąd nie określił terminu wydania aktu lub podjęcia czynności, w sprawie mają zastosowanie terminy ustawowe do załatwienia sprawy. Termin ten jest liczony od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego orzeczenia.
W tym miejscu podkreślić należy, iż termin ten należy liczyć od dnia zwrotu akt organowi II instancji, a nie jak błędnie wnioskuje organ od dnia przekazania akt organowi I instancji.
Z art. 286 § 1 Ppsa wynika, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin zaś do załatwienia sprawy liczy się od daty przekazania akt organowi. Skoro więc akta przekazywane są przez sąd pierwszej instancji organowi odwoławczemu, to od tej daty należy liczyć termin do załatwienia sprawy. Wbrew więc wywodom skarżącego kasacyjnie termin ten nie rozpoczyna swojego biegu od daty zwrotu akt organowi I instancji przez organ II instancji. W myśl art. 286 § 2 Ppsa bieg terminu do załatwienia sprawy rozpoczyna się z dniem przekazania akt organowi przez sąd I instancji, a więc w tym przypadku z dniem przekazania akt organowi odwoławczemu (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 881/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - dalej - "CBOSA"; postanowienia NSA z 31 lipca 2013 r., II OSK 1703/13, LEX nr 1349022).
Ponadto wskazać należy, że za niewykonanie wyroku należy uznać również takie działanie organu, które następuje po zwrocie akt administracyjnych organowi przez sąd administracyjny, lecz pozostaje w sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu. Ponadto, o niewykonaniu wyroku może być mowa także w razie niewłaściwej lub opieszałej realizacji obowiązków nałożonych na organ administracji publicznej przez sąd administracyjny.
Dodatkowo podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to więc, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie samego sądu oznacza, że jest on zobowiązany do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez siebie poglądowi w pełnym zakresie. Godzi się jednak wskazać, że niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być tylko podstawą uchylenia decyzji, nie może natomiast skutkować ukaraniem organu grzywną (por. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2001 r., V SA 354/01, CBOSA).
Przez ocenę prawną, o której stanowi art. 153 Ppsa należy z kolei rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy i może ona dotyczyć zarówno stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1597/06, COBOSA).
Pomiędzy oceną prawną, a wskazaniami odnośnie dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, natomiast wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają zatem kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1377/05 , COBOSA).
W orzecznictwie wskazuje się również, iż tylko stwierdzenie zaistnienia jednej z wymienionych postaci niewykonania wyroku – stanowiących w istocie bezczynność (przewlekłość) w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, powstałą po wydaniu przez sąd wyroku uwzględniającego skargę (zob. M. Romańska, Skuteczność orzeczeń sądów administracyjnych, Warszawa 2010, s. 469) – uprawnia sąd do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 154 Ppsa Inne, potocznie rozumiane postaci "niewykonania wyroku" – zwłaszcza fakt nieuwzględnienia przez organ I instancji, przy wydaniu decyzji, oceny prawnej lub wytycznych zamieszczonych w wyroku uchylającym poprzednią decyzję – pozbawione są relewancji prawnej na gruncie art. 154 § 1 Ppsa (por. wyroki NSA: z 25.11.2005 r., I OSK 426/05; z 05.07.2011 r., I OSK 230/11; z 13.03.2012 r., II OSK 2676/11; wyroki WSA: z 28.01.2013 r., VII SA/Wa 2018/12; z 24.05.2011 r., VII SA/Wa 78/11; CBOSA). Zarzuty w tym zakresie można podnosić w skardze na wydaną przez organ po wyroku decyzję ostateczną, nie zaś w trybie skargi na niewykonanie wyroku.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, iż wyrokiem z dnia z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1234/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] września 2013 r., nr [...].
Z powyższego wynika, iż w świetle zebranego materiału dowodowego organem zobowiązanym do wykonania wyroku i do ponownego rozpatrzenia sprawy był Wójt Gminy.
Istotne znaczenie, z punktu widzenia biegu ww. terminów załatwienia sprawy administracyjnej, i w konsekwencji zaistnienia ewentualnych przesłanek bezczynności lub przewlekłości postępowania ma moment rozpoczęcia biegu terminu załatwienie sprawy administracyjnej.
Jak wskazano wyżej termin załatwienia sprawy po wyroku sądu rozpoczyna swój bieg od dnia zwrotu akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku organowi II instancji.
W tym miejscu wskazać należy, iż instytucja bezczynności oraz przewlekłości postępowania wiążą się nierozerwalnie z zasadą szybkości postępowania, wyrażoną w art. 12 § 1 Kpa oraz z prawem strony postępowania do rozpatrzenia jej sprawy we właściwym terminie. W myśl zasady szybkości postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 Kpa). Ustawowe terminy załatwienia sprawy administracyjnej określa zaś art. 35 Kpa. Zgodnie z jego treścią, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do wskazanych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Z kolei przepis art. 36 § 1 Kpa stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa).
Jak wynika z akt niniejszej sprawy doręczenie prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy nastąpiło [...] kwietnia 2014 r. Zatem od tego momentu rozpoczął bieg miesięczny okres do załatwienia sprawy przez Wójta. Stosowną decyzję organ wydał dopiero w dniu [...] czerwca 2014 r., a więc po upływie wyżej wskazanego terminu. Co prawda organ w toku postępowania zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, to jednak uczynił to dopiero w dniu [...] maja 2014 r. tj. po upływie terminu do załatwienia sprawy. Z powyższych względów Sąd uznał, iż organ nie przedłużył skutecznie terminu do załatwienia sprawy. W ocenie Sądu aby doszło do skutecznego przedłużenia terminu do załatwienia sprawy organ powinien zawiadomić o powyższym stronę przed upływem terminu do jej załatwienia, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż organ wydając decyzję po upływie jednego miesiąca pozostawał w bezczynności.
Odnosząc się natomiast do kwestii przewlekłości w tym miejscu wskazać należy, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" rozumieć bowiem należy sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny. Obejmować ono będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
W ocenie składu orzekającego Wójt Gminy w niniejszej sprawie prowadził postępowanie przewlekle. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż niniejszej postępowanie stanowiło kontynuację wcześniej prowadzonego postępowania, w którym to postępowaniu organ zgromadził określony materiał dowodowy w tym m.in. przeprowadził wywiad środowiskowy.
Tym samym skoro organ dysponował już sporządzonym na potrzeby niniejszej sprawy wywiadem środowiskowym, to brak było podstaw do przeprowadzania kolejnego wywiadu środowiskowego. Ponadto należy mieć na uwadze, że organ bez wcześniejszego kontaktu próbował przeprowadzić wywiad środowiskowy w dniach [...] i [...] kwietnia 2014 r., podczas gdy w dniu [...] kwietnia 2014 r. skarżąca była w Ośrodku Pomocy Społecznej o czym świadczy choćby prezentata organu na piśmie z dnia [...]kwietnia 2014 r. Na uwadze należy mieć również okoliczność, iż organ pismo odnośnie wywiadu środowiskowego wystosował dopiero w dniu [...] maja 2014 r. Skoro organ uznał, iż konieczne jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, to bez zasadnie oczekiwał przez okres 10 dni aby wystosować do strony pismo z prośbą o kontakt celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Ponadto podkreślić należy, iż okoliczność jaką nakazał ustalić Sąd I instancji był fakt, czy mąż skarżącej z uwagi na swój stan zdrowia był w stanie w okresie od [...] sierpnia 2013 r. do [...] września 2013 r. podjąć zatrudnienie. Stosowne czynności celem ustalenia powyższego organ podjął dopiero po [...] maja 2014 r., tj. po upływie 17 dni, od dnia przekazania akt organowi I instancji. Ponadto oceniając zachowanie organu należy mieć na uwadze, że organ zwrócił się z zapytaniem do Urzędu Pracy oraz do Samodzielnego Zakładu Opieki Zdrowotnej. O ile wystąpienie do powyższych jednostek, w świetle wyroku Sadu, uznać należy za całkowicie zasadne jako dążące do wyjaśnienia kwestii nakazanej przez Sąd, to o tyle fakt zwracania się do powyższych organów w odstępach czasów, zamiast jednocześnie pozostaje w sprzeczności z zasadną szybkości postępowania.
Kolejną okolicznością przemawiającą na niekorzyść organu jest fakt, że organ pomimo zaznajomienia się przez skarżącą z aktami sprawy w dniu [...] maja 2014 r. oczekiwał kolejne 8 dni na wydanie decyzji.
Wobec powyższego uznać należy, iż po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ dopuścił się bezczynności jak również prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Oceniając natomiast zaistniały charakter bezczynności oraz przewlekłości postępowania Sąd uznał, iż nie miały one charakteru rażącego. Dokonując powyższej oceny Sąd miał na uwadze, że organ podjął działanie, co prawda w ocenie Sądu niepotrzebne, bezzwłocznie po otrzymaniu akt. Ponadto Sąd miał na uwadze, iż zawiadomienie strony o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy nastąpiło, po upływie terminu do załatwienia sprawy ale nastąpiło to z uwagi na błędne przekonanie organu, co do początkowego dnia biegu terminu załatwienia sprawy. W przedmiotowej sprawie należy również mieć na uwadze, że przerwy czasowe między pomiędzy czynnościami organu nie były aż tak znaczne aby uznać je za rażące.
Ponieważ w sprawie zaistniały warunki zawarte w art. 154 § 1 Ppsa, Sąd uwzględnił wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny. Określając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę okres opóźnienia, przyczyny opóźnienia oraz fakt wydania, po wniesieniu skargi, decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. Ponadto Sąd uznał, że wymierzona grzywna zapewni, że Wójt Gminy O. zwróci w przyszłości należytą uwagę na wywiązywanie się z obowiązków nałożonych na niego wyrokami sądowymi.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 Ppsa orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło