IV SA/Po 540/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wygaśnięcia decyzji. oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] Burmistrz Ś. ustalił warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji : budowa drogi gminnej – ul. D. w Z., z włączeniem drogi wojewódzkiej i drogi powiatowej wraz z kanalizacją deszczową na terenie obejmującym działkę m.in. [...]. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2007r. nr [...]Burmistrz Ś. zatwierdził podział nieruchomości położonej w Z. działki gruntu nr [...]o pow. 4.38.56 ha, należącą do M. i K. P., na działki gruntu nr [...]o powierzchni 0.1334 ha i nr [...]o powierzchni 4.25.22 ha. Postępowanie to zostało wszczęte z urzędu w celu wydzielenia działki gruntu przeznaczonej pod budowę drogi publicznej wraz z kanalizacją deszczową. I tak działkę nr [...]przeznaczono na poszerzenie i budowę drogi gminnej z kanalizacją deszczową; działkę nr [...]przeznaczono pod tereny rolnicze. W dniu 11 maja 2013r. T. P. wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia[...]lipca 2007r. dotyczącej podziału działki [...]obecnie nr [...]i [...]w Z. stanowiących jego własność albowiem decyzja ta stała się bezprzedmiotowa, drogi na tym odcinku nie wykonano, a decyzja o lokalizacji celu publicznego utraciła swoją ważność ze względu na upływ terminu do jej zrealizowania. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] Burmistrz Ś. na podstawie art.104 w zw. z art.162 kpa odmówił wygaszenia decyzji z dnia [...] lipca 2007r. zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w Z. działki nr [...]o pow. [...]ha. W uzasadnieniu organ wskazał, iż pozwolenie na budowę ul. D. w Z. wydane w oparciu o wymienioną decyzję jest nadal aktualne, a dokumentacja projektowa obejmuje działkę nr [...]. Po zatwierdzeniu środków w budżecie na rok 2014, budowa drogi gminnej we wsi Z. będzie kontynuowana. Odwołanie od tej decyzji wniósł T. . domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie art.162 K.p.a. W ocenie odwołującego inwestycja celu publicznego jakim miała być droga nie została zrealizowana, zaś faktu podziału nieruchomości do tej pory nie odnotowano w księdze wieczystej. Decyzją z dnia [...] marca 2014r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ podniósł, iż nie występują w przedmiotowej sprawie przesłanki wygaśnięcia decyzji z art.162 § 1 pkt.1 K.p.a. Inwestycja, której powodem był dokonany podział nieruchomości, została już w części zrealizowana, zaś planowana jest dalszego jej odcinka. Odwołujący domagając się wygaszenia decyzji podziałowej w istocie kwestionuje prawidłowość samego postępowania i to w zakresie podziału nieruchomości jak też wydania decyzji lokalizacyjnej. Jednak w przypadku wydzielenia działki z przeznaczeniem pod budowę drogi publicznej, przechodzi ona z mocy prawa na własność gminy i właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie z tego tytułu, którego zasady i wysokość ustala się w odrębnym postępowaniu. Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu T.P. zaskarżając ją w całości i domagając się jej uchylenia oraz orzeczenia o wygaszeniu decyzji podziałowej. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja podziałowa stała się bezprzedmiotowa, nie spełnia interesu społeczno-gospodarczego i interesu strony jaki jej pierwotnie przypisywano, a także nie jest niezbędna do realizacji celów publicznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). W szczególności podkreślenia wymaga, że przedmiotowa sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.). Na gruncie niniejszej sprawy nie ma takiego szczególnego przepisu prawa, z którego wynikałby nakaz wygaśnięcia decyzji. Skarżący domaga się wygaśnięcia decyzji o podziale jego nieruchomości na dz. nr [...] z przeznaczeniem na budowę drogi i poszerzenie drogi gminnej oraz na dz. nr [...]z przeznaczeniem pod tereny rolnicze. W ocenie skarżącego realizacja przedmiotowej inwestycji została zakończona, nie objęła swoim zasięgiem działek skarżącego oraz nie zostały dokonane zmiany w księdze wieczystej, w której jego działka nadal funkcjonuje jako działka niepodzielona pod nr [...]. W myśl art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracyjny, który wydał decyzję w I instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Z przepisu tego jasno wynika zatem, że to bezprzedmiotowość decyzji daje podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnego przepisu prawa albo też po ustaleniu przez organ administracyjny, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, czy to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy przepis prawa przewiduje taki skutek (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2009, s. 631). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się z kolei, że bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy nierealne okaże się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana, wskutek tego, że przestanie istnieć bądź przedmiot rozstrzygnięcia (prawo lub obowiązek strony), bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło (przestał istnieć lub utracił kwalifikację) (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 4/07 publ. LEX nr 466044; wyrok WSA w Kielcach z dnia 17 września 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 383/08 publ. LEX nr 519040).. Jak wynika z powoływanego wyżej przepisu art.162 § 1 pkt 1 K.p.a., zawiera on dwie normy prawne nakazujące organowi administracji publicznej stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Pierwsza dotyczy przypadku, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, a druga w przypadku, gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Niespełnienie którejkolwiek z tych przesłanek oznacza, że przepis ten nie będzie miał zastosowania. W niniejszej sprawie nie można stwierdzić że decyzja stała się bezprzedmiotowa tj. nierealne stało się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana. W dalszym ciągu bowiem istnieje przedmiot rozstrzygnięcia – decyzja o lokalizacji celu publicznego, która jako pewne zamierzenie inwestycyjne jest realizowana i w ocenie Sądu wywołała już daleko idące skutki – została w części zrealizowana, natomiast nie zakończona. Pozwolenie na budowę (jak wynika z akt sprawy k.5-6) jest nadal aktualne, obejmuje swym zakresem działkę skarżącego i w przypadku zatwierdzenia środków na ten cel w budżecie, budowa drogi będzie kontynuowana. W takiej sytuacji brak przesłanki bezprzedmiotowości, koniecznej do wygaśnięcia decyzji. Nie stanowi również o bezprzedmiotowości brak ujawnienia podziału nieruchomości na dwie wyodrębnione działki w księdze wieczystej. Z akt sprawy nie wynika też, aby realizacja inwestycji była niemożliwa z powodu kolizji z inną inwestycją drogową planowaną na tym samym terenie. Żaden obowiązujący przepis prawa nie przewiduje też stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w razie zaniechania realizacji części inwestycji. Przyjęcie, że zaniechanie rozpoczęcia realizacji planowanej inwestycji samo w sobie jest podstawą do uznania bezprzedmiotowości określonej decyzji administracyjnej lub jej części godziłoby wprost w zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art.16 K.p.a. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, biorąc pod uwagę materiał zgromadzony w niniejszej sprawie, orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.