IV SA/Po 546/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W., M. W., K. W. – M. , K. W., B. G. – W. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie M. W., M. W., K. W. – M. , K. W., B. G. – W. reprezentowani przez radcę prawnego A. S. wnieśli skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości. Wraz ze skargą skarżący złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wskazując, że zaskarżona decyzja stanowiąca podstawę do złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, może spowodować nieusuwalne skutki prawne (uzyskanie pozwolenia na budowę), co może zniweczyć istotę przedmiotowego postępowania skargowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub zawieszenia czynności. Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zasadą wyrażoną w w/w przepisie jest więc wykonalność ostatecznych decyzji organów administracyjnych, a wstrzymanie wykonalności decyzji jest wyjątkiem od tej zasady, który wystąpić może w razie zaistnienia ustawowych przesłanek (faktów) uzasadniających to wstrzymanie i po spełnieniu przez stronę warunków jakie ustawa nakłada na nią, w sytuacji ubiegania się o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji. Przede wszystkim podkreślić należy, iż wstrzymanie wykonalności decyzji przez sąd administracyjny występuje zawsze na wniosek strony, a co za tym idzie - wykazanie, że istnieją pozytywne przesłanki od których ustawa uzależnia wstrzymanie decyzji przez sąd, spoczywa na stronie która taki wniosek składa. Strona winna jest wykazać (uprawdopodobnić), że istnieją przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. tj., iż w razie wykonania tej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wniosek taki może uwzględnić jeżeli po analizie wniosku, wskazanych w nim faktów i okoliczności uprawdopodabniających te fakty ocenia, iż skutki takie mogą faktycznie zaistnieć tj., że w razie wykonania decyzji strona może ponieść znaczne szkody lub decyzja spowoduje nieodwracalne skutki. Powyższe przesłanki mogą wystąpić łącznie lub oddzielnie. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, zachodzi w przypadku zagrożenia wystąpienia szkody, która nie będzie mogła być naprawiona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. Oceniając w powyższym kontekście wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015r., poz. 1774 ze zm. – dalej u.g.n.) starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 9 u.g.n. stanowi, że w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Z kolei z treści art. 124 ust. 1a u.g.n. wynika, że w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazać należy, że decyzja o niezwłocznym zajęciu wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa. Rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu. Zgodnie z brzmieniem art. 124 ust. 1a u.g.n. decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości może zostać wydana tylko po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania zeń. Jej subsydiarny charakter oznacza, że decyzja taka może istnieć w obrocie prawnym tylko wtedy, kiedy funkcjonuje w obrocie prawnym poprzedzającą ją decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości W ramach niniejszej sprawy zostały wydane dwie decyzje, pierwsza - w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. – jest to decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości, druga – w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. – decyzja tego samego organu z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] zezwalająca na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości wraz z rygorem natychmiastowej wykonalności. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wynika, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2015r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nie została usunięta z obrotu prawnego (skarga na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2016r. nr [...] utrzymującą w mocy w/w decyzję z dnia [...] września 2016r. zawisła przed tut. Sądem pod sygn. akt IV SA/Po 322/16 nie została do tej pory rozstrzygnięta). Tym samym należy stwierdzić, że wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy decyzję, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, byłoby działaniem sprzecznym z założeniem ustawodawcy i niweczyłoby cel takiego uregulowania. Wydanie kontrolowanej decyzji było bowiem uzasadnione ważnym interesem gospodarczym. Firma A w piśmie z dnia 11 lutego 2016r. nr [...] stwierdził, że modernizacja linii 110 kV relacji W. – S. w zakresie wymiany konstrukcji wsporczych, przewodów roboczych, przewodu odgromowego oraz izolacji, podyktowany jest koniecznością utrzymania zdolności technicznej urządzeń, instalacji i sieci dystrybucyjnej do realizacji zaopatrzenia w energie elektryczną w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych tych dostaw oraz stale rosnącego zapotrzebowania na moc. Firma A stwierdził również, iż istnieje zagrożenie występowaniem awarii spowodowanych m.in. zerwaniem przewodów, uszkodzeniem słupów, szczególnie podczas niekorzystnych warunków atmosferycznych (np. silny wiatr). Oczywistym jest, iż następstwem tego będą przerwy w dostawach energii elektrycznej odbiorców zlokalizowanych na terenie powiatu szamotulskiego, w tym m.in. obiektów użyteczności publicznej (urzędy, szkoły, przedszkola i muzea) oraz szeregu zakładów pracy, co zagraża bezpieczeństwu energetycznemu tego regionu. Taki stan rzeczy wymusza konieczność natychmiastowego wykonania przebudowy przedmiotowej linii w celu uniknięcia istotnych problemów z pokryciem zapotrzebowania na energię elektryczną i jej ciągłą dostawę, a ponadto wprowadzenia poprawy bezpieczeństwa użytkowania terenów pod linią (w tym zapewnienie należytej ochrony życia i zdrowia ludzi). Znaczenie ma również terminowe realizowanie inwestycji, finansowanej ze środków unijnych. Te okoliczności podnoszone przez inwestora już na etapie postępowania administracyjnego sprzeciwiają się uwzględnieniu rozpoznawanego żądania. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 klutego 2006r. sygn. akt II OZ 102/06 sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powinien brać pod uwagę stanowisko wszystkich uczestników postępowania, bowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o jakich mowa w art. 61 §3 p.p.s.a. może zachodzić nie tylko po stronie wnoszącego skargę (wnioskodawcy), ale również po stronie innych uczestników postępowania. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji