IV SA/Po 572/08
WyrokWSA w Poznaniu2009-03-26
Skład orzekający: Ewa Makosz - Frymus, Bożena Popowska, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną o zwolnieniu ze służby celnej, gdy podstawą wniosku było uchylenie przepisów, na podstawie których wydano decyzję, a wniosek został złożony po terminie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania, ponieważ uchylenie przepisów, na podstawie których wydano decyzję ostateczną, nie stanowi samoistnej przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 145 § 1 Kpa. Ponadto, wniosek o wznowienie postępowania oparty na przesłance niebrania przez stronę bez własnej winy udziału w postępowaniu został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 Kpa.Stan faktyczny
Skarżący A. R. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o zwolnieniu go ze służby celnej, wskazując jako podstawę uchylenie przepisów, na podstawie których został zwolniony. Organ administracji odmówił wznowienia, uznając, że uchylenie przepisów nie mieści się w katalogu przesłanek wznowienia. Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące naruszenia zasad konstytucyjnych oraz braku możliwości uczestniczenia w postępowaniu. Po utrzymaniu w mocy decyzji odmownej przez organ II instancji, skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Izabela Kucznerowicz (spr) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę /-/I. Kucznerowicz /-/E. Makosz-Frymus /-/B. Popowska
Pismem z dnia 14 maja 2008 r. A. R. złożył do Dyrektora Izby Celnej w P.wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 2007 r. o zwolnieniu go ze służby celnej. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał uchylenie przepisów na podstawie których został zwolniony.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P., działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm. -dalej "Kpa") odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] października 2007 r., nr [...].
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż katalog przyczyn uzasadniających wznowienie postępowania został enumeratywnie wymieniony w art. 145 § 1 i art. 145 a Kpa i jest to katalog zamknięty.
Organ wskazał, iż obowiązujący w dacie zwolnienia ze służby, tj. w dniu 22 października 2007 r. przepis art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r. nr 156, poz.1641 ze zm) obligował Dyrektora Izby Celnej do zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego tymczasowo aresztowanego. Do dnia złożenia przez A. R. wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją zwalniającą go ze służby w Izbie Celnej w P. na podstawie wskazanego powyżej przepisu ustawy o Służbie Celnej, nie uległy zmianie okoliczności faktyczne.
W ocenie organu podniesiona przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność uchylenia przepisów art. 25 ust. 1 pkt 8a i 8b ustawy o Służbie Celnej, nie mieści się w katalogu przesłanek wznowienia postępowania, określonych w art. 145 § 1 i art. 145a Kpa.
Pismem z dnia 10 lipca 2008 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy domagając się uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. podnosząc, iż obowiązująca po uchyleniu art. 25 ust. 8a i 8b ustawy o Służbie Celnej regulacja prawna pozwala jedynie na zawieszenie funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków. Zdaniem skarżącego za przywróceniem go na "zawieszenie" przemawia szeroko rozumiany ład społeczny w demokratycznym państwie prawa oraz zasada sprawiedliwości społecznej określona w art. 2 Konstytucji RP.
Skarżący wskazał również, iż decyzja o zwolnieniu go ze służby została podjęta na podstawie postanowienia o tymczasowym aresztowaniu, które podjęła osoba nieuprawniona tj. asesor sądowy oraz że Sąd Okręgowy w postanowieniu z dnia [...] października 2007 r. orzekł, że Sąd Rejonowy zbyt ogólnie podał dlaczego uznał, iż łagodniejszy środek zapobiegawczy jest niewystarczający.
Ponadto zdaniem skarżącego postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] października 2007 r. zostało przeprowadzone z obrazą przepisów postępowania administracyjnego. Skarżący poniósł, iż bez własnej winy nie brał udziału w toczącym się postępowaniu, a zatem, w jego ocenie istnieje, przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 ust. 4 Kpa.
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. [...] Dyrektor Izby Celnej w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż stan faktyczny niniejszej sprawy nie koreluje z żadną z przesłanek wznowienia postępowania, enumeratywnie określonych w przepisach art. 145 § 1 i art. 145a Kpa.
Organ podniósł, iż w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja z dnia [...] października 2007 r. o zwolnieniu A. R. ze służby w Izbie Celnej w P. na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej została podjęta w oparciu o informację o zastosowaniu w stosunku do skarżącego środka zabezpieczającego w postaci tymczasowego aresztowania. Fakt ten nie uległ zmianie. Również niespornym jest fakt, że w dacie wydania decyzji obowiązywał przepis ustawy o Służbie Celnej nakładający na Dyrektora Izby Celnej obowiązek zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego tymczasowo aresztowanego.
Organ wskazał ponadto, iż nie jest możliwe uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Nie można bowiem zgodzić się z twierdzeniem, że skarżący został pozbawiony możliwości uczestniczenia w postępowaniu. Decyzja z dnia [...] października 2007 r., nr [...] o zwolnieniu ze służby w Izbie Celnej w P. w trybie art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej została skarżącemu skutecznie doręczona. Decyzja zawierała pouczenie o sposobie wniesienia środka odwoławczego. Pomimo , że pozostawanie A. R. w areszcie tymczasowym stanowiło wprawdzie okoliczność utrudniającą udział w postępowaniu, to nie można, zdaniem organu, uznać, że brak działania ze strony skarżącego był niezawiniony. Osoba pozostająca w odosobnieniu w związku z zastosowaniem wobec niej środka w postaci tymczasowego aresztowania nie zostaje pozbawiona prawa do podejmowania czynności w charakterze strony postępowania. Mniejsza jest jedynie swoboda w podejmowaniu tych czynności. Zatem, przesłanka wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną określona w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, w ocenie organu, w niniejszym przypadku nie może stanowić postawy wznowienia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł A. R. zarzucając jej naruszenie:
- zasady ochrony słusznego interesu strony
- zasady równego traktowania wobec prawa, gwarantowanego przez art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
- naruszenie Konstytucji RP w zakresie naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej określonej w art.2
- zasady bezpośredniości stosowania prawa
Ponadto skarżący zarzucił pominięcie, względnie błędne przywołanie uzasadnienia Sądu Najwyższego oraz wydanie decyzji wbrew powszechnej linii orzeczniczej sądów administracyjnych jak również błędną ocenę i zastosowanie przesłanek określonych w art. 155 Kpa.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż po wniesieniu zażalenia na postanowienie o tymczasowym aresztowaniu Sąd Okręgowy w J. G. skrócił areszt tymczasowy do dwóch miesięcy, a Prokurator Prokuratury Okręgowej w J. G. skrócił go do 53 dni i zamienił go na poręczenie majątkowe, dozór policji i zakaz opuszczania kraju.
Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 1993 r. III ARN 27/1993 skarżący wniósł o odstąpienie od zasady trwałości decyzji i uchylenie pierwotnej decyzji o jego zwolnieniu i przywrócenie go do służby na zawieszenie.
Skarżący podniósł, iż obowiązujące po uchyleniu art.25 ust. 8a i 8b ustawy o Służbie Celnej przepisy pozwalają jedynie na zawieszenie funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Zdaniem skarżącego "za przywróceniem go na zawieszenie" przemawia szeroko rozumiany ład społeczny w demokratycznym państwie prawa oraz zasada sprawiedliwości społecznej określona w art.2 Konstytucji RP oraz zasada równości określona w art. 32 Konstytucji RP.
Skarżący zwrócił również uwagę, iż okoliczność zmiany stanu prawnego przytoczona została we wniosku jedynie poglądowo, dla zobrazowania oczywistej krzywdzącej sytuacji, ewidentnej luki prawnej naruszającej Konstytucję RP oraz że nie powołuje się na zmianę prawa jako okoliczność, która wymusza zastosowanie trybu wynikającego z art. 155 Kpa.
Skarżący podniósł ponadto, iż zgodnie z orzecznictwem w sprawach administracyjnych organ administracyjny rozpoznając taką sprawę (tryb art. 154 lub 155 Kpa) winien badać jedynie, czy rzeczywiście istnieje słuszny interes strony, a jeżeli dojdzie do wniosku, że istnieje, powinien nadto zbadać, czy przepis szczególny nie wyklucza takiego rozwiązania. W sytuacji, gdy istnieje słuszny interes, a przepis szczególny nie wyklucza zmiany orzeczenia, decyzja poprzednia winna być uchylona,
Skarżący wskazał również, iż zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, iż od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszelkich stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju, zarówno tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały wcześniej, przed wejściem w życie nowych przepisów, ale które trwają w czasie dokonywania zmian prawa. Skutkiem przyjęcia takiej zasady jest to, iż od dnia wejścia w życie nowej regulacji wszystkie podmioty mają być traktowane równo, według takich samych norm, przy jednoczesnym założeniu, że nowe normy są bardziej dostosowane do aktualnych warunków niż prawo, które uchylono (vide uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r., FPK 11/97, ONSA 1998/1/10). Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że z retroaktywnym działaniem przepisów prawa mamy do czynienia wówczas, gdy prawodawca nakazuje określone fakty prawne zaistniałe przed dniem wejścia w życie nowych przepisów oceniać w świetle tych nowych norm, wprowadzając fikcję, jakoby przepisy te obowiązywały już w dacie wystąpienia ocenianych faktów (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 maja 2001 r., sygn. akt K 19/00, OTK 2001/4/82).
Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie zasady równości wobec prawa zadając jednocześnie pytanie jaki interes publiczny uzasadnia różnicowanie sytuacji funkcjonariuszy, którym stawia się obecnie akt oskarżenia lub stosuje środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania po dacie nowelizacji art. 25 ust. 1 pkt 8b. Funkcjonariusze Ci są obecnie zawieszani, brak jest regulacji przejściowych dla tych, którzy są w identycznej sytuacji prawnej (toczy się wobec nich postępowanie karne i byli tymczasowo aresztowani lub wniesiono już akt oskarżenia).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, iż z uwagi na prawo intertemporalne znajdujące zastosowanie w postępowaniu administracyjnym, zaskarżone rozstrzygnięcie należy oceniać według stanu prawnego, obowiązującego w dacie jego wydania. Organ zwrócił uwagę, iż art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej, która uchyliła art. 25 ust.1 pkt 8a i 8b ustawy o Służbie Celnej, stanowi: "Funkcjonariusza celnego, na jego wniosek, przywraca się do służby w wypadku umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu, jeżeli zwolnienie ze służby nastąpiło na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a lub 8b". Organ wyjaśnił, iż powołany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2004 r. porusza problem ochrony słusznego interesu strony i równego traktowania wobec prawa, gwarantowanego przez art. 32 Konstytucji RP. W niniejszym wyroku Trybunał Konstytucyjny zaznacza, iż "Każdy funkcjonariusz Służby Celnej, z uwagi na potrzebę zapewnienia bezstronności i rzetelności wykonywanych obowiązków, a także transparentność zawodową i majątkową - co w sposób bezpośredni wiąże się z doniosłością zadań tej służby - jest poddany licznym ograniczeniom, również w zakresie korzystania z praw chronionych konstytucyjnie. Np. funkcjonariusz celny nie może być członkiem partii politycznej, publicznie manifestować poglądów politycznych ani uczestniczyć w strajku (art. 33 ust. 2 i 3 ustawy o Służbie Celnej). Przy nawiązaniu stosunku służbowego, a potem corocznie musi on składać oświadczenia majątkowe (art. 32 ust. 2 oraz art. 32 a ust. 1 ustawy o Służbie Celnej)." W świetle powyższego zarzut naruszenia przez Dyrektora Izby Celnej w P. równego traktowania wobec prawa, gwarantowanego przez art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wydaje się bezzasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest, wydana w trybie nadzwyczajnym, decyzja Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2008 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] czerwca 2008 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] października 2007 r. o zwolnieniu ze służby w Izbie Celnej w P. w trybie art. 25 ust. 1 pkt 8b ustawy o Służbie Celnej A. R.. Zauważyć należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministacyjnej nie jest decyzja z dnia [...] października 2007 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Izbie Celnej
Na wstępie zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 Kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Decyzja ostateczna jest rozstrzygnięciem trwałym, korzystającym z domniemania prawidłowości i domniemanie to może zostać obalone tylko w jednym ze wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego trybów nadzwyczajnych. W art. 145 i 145a Kpa ustawodawca określił przypadki, w których może nastąpić wzruszenie decyzji ostatecznej. Przesłanki te określone są w sposób enumeratywny i mają charakter obligatoryjny. Enumeratywne wyliczenie przesłanek wznowienia powoduje, iż przyczyny wznowienia ograniczone są jedynie do tych wymienionych w art. 145 § 1 i 145a Kpa
Zgodnie z art. 145 § Kpa wznowienie postępowania jest możliwe jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Natomiast zgodnie z art. 145a § 1 Kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja
Sąd, podziela pogląd organów orzekających niniejszej w sprawie, że okoliczność podnoszona przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania tj. uchylenie art.25 ust. 8a i 8b ustawy o Służbie Celnej nie mieści się w katalogu przesłanek warunkujących wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia[...] października 2007 r.
W tym miejscu zauważyć należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że podana we wniosku o wznowienie podstawa wznowienia wiążąco wyznacza granice tego nadzwyczajnego postępowania. Organ prowadzący postępowanie dla ustalenia istnienia podstaw wznowienia nie może wyjść poza te granice (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 września 2008 r., I SA/Wa 864/08 LEX nr 454075, wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2006 r., IV SA/Wa 1987/06 LEX nr 306531). Zatem w niniejszej sprawie organ był związany wskazanymi przez skarżącego przesłankami wznowienia postępowania.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący powołał się dodatkowo na przesłankę nie brania bez własnej winy udziału w postępowaniu podnosząc, iż nie został poinformowany o wszczęciu i prowadzeniu postępowania.
Do powyższego organ ustosunkował się wskazując, iż nie jest możliwe uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Zdaniem organu nie można się zgodzić z twierdzeniem skarżącego, że pozbawiono go możliwości uczestniczenia w postępowaniu. Organ wskazał, iż decyzja o zwolnieniu skarżącego została mu doręczona wraz z pouczeniem o sposobie wniesienia środka odwoławczego. W ocenie organu pozostawanie skarżącego w areszcie tymczasowym stanowiło wprawdzie okoliczność utrudniającą udział w postępowaniu to nie można jednak uznać, że brak działania strony był niezawiniony.
Organ dokonując oceny przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa przeoczył, iż wniosek ten został złożony z uchybieniem terminu.
Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to, czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 Kpa.
Zgodnie z art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast zgodnie z art. 148 § 2 Kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
W przedmiotowej sprawie decyzję doręczono skarżącemu w dniu 22 października 2007 r. - powyższej okoliczności skarżący nie kwestionował wręcz przeciwnie w skardze do Sądu oświadczył, iż nie miał wątpliwości i zastrzeżeń do decyzji o zwolnieniu go ze służby. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 14 maja 2008 r. ,a okoliczność pozbawienia go możliwości działania podniesiona została dopiero w piśmie z dnia 10 lipca 2008 r. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wniosek o wznowienie postępowania opierający się na przesłance nie brania przez stronę bez własnej winy udziału w postępowaniu został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu liczonego od dnia doręczenia decyzji o zwolnieniu.
Ponadto oświadczenie skarżącego o którym wspomniano wyżej jednoznacznie wskazuje, iż skarżący świadomie i dobrowolnie zrezygnował z możliwości zaskarżenia decyzji o zwolnieniu uznając ją za prawidłową i wydaną bez naruszenia prawa.
Wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 Kpa, może nastąpić tylko z trzech następujących przyczyn: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną; podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a.; w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z 5.11.1999 r., sygn. II SA 1604/99, Lex nr 47257).
Z uwagi na fakt, iż z jednej strony wniosek o wznowienie postępowania opiera się na nie istniejącej przesłance, a z drugiej strony w zakresie przesłanki z art. art. 145 § 1 pkt 4 Kpa został wniesiony z uchybieniem terminu organ zasadnie odmówił wznowienia postępowania. Wprawdzie okoliczności wniesienia wniosku z uchybieniem terminu nie została dostrzeżona przez organ, to jednakże zdaniem Sądu powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie w świetle art. 145 ppsa uzasadnia uchylenie decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi błędnej oceny i zastosowanie przesłanek określonych w art. 155 Kpa zauważyć należy, iż przepis ten ani przepis art. 154 Kpa wskazywany w treści uzasadnienia nie był i nie mógł być podstawą do wydania decyzji w trybie wznowienia postępowania. Co prawda zarówno tryb weryfikacji decyzji ostatecznych z art. 154 Kpa i 155 Kpa jak i z art. 145 Kpa zaliczyć należy do trybów nadzwyczajnych to jednakże postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma pierwszeństwo w stosunku do innych trybów postępowania administracyjnego, mogących doprowadzić do wyeliminowania ostatecznej decyzji z obrotu prawnego. (zob. wyrok NSA z dnia 21 maja 2007 r., II OSK 807/06, LEX nr 337415).
W orzecznictwie wskazuje się, iż potraktowanie wniosku strony jako wszczynającego postępowanie w trybie art. 154 Kpa, w sytuacji gdy wniosek ten uprzednio posłużył do wszczęcia postępowania przewidzianego w art. 145 Kpa, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa, jeśli wydano decyzję w trybie art. 154 Kpa, w sytuacji prowadzenia w sprawie nadal postępowania wznowieniowego. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2006 r. , V SA/Wa 448/06, LEX nr 306511).
Z powyższego jednoznacznie wynika, iż do czasu zakończenia postępowania wznowieniowego nie jest dopuszczalna weryfikacja decyzji w oparciu o art. 154 Kpa czy 155, na które powołuje się skarżący.
W tym miejscu zauważyć należy, iż zakończenie postępowania z wniosku o wznowienie postępowanie nie oznacza, że decyzja nie będzie mogła być zmieniona lub uchylona w innym trybie nadzwyczajnym, ponieważ każdy z tych trybów opiera się na innych przesłankach.
Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 154 Kpa jest bezzasadny.
Również za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa. W ocenie Sądu z naruszeniem powyższej zasady mielibyśmy do czynienia w sytuacji gdyby Dyrektor Izby Celnej odmiennie traktował funkcjonariuszy znajdujących się w podobnej sytuacji jak skarżący tzn. zwolnionych ze służby na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8b, wobec których nie zakończyło się postępowanie karne. Natomiast nie może być mowy o naruszeniu zasady równości wobec prawa przez Dyrektora Izby Celnej w sytuacji gdy zmieniły się przepisy prawa na podstawie których był on zobowiązany do określonego zachowania. Również zarzuty naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej i ochrony słusznego interesu strony nie mogły zostać uwzględnione.
Jak wskazano wyżej przepis art. 145 § 1 Kpa wyraźnie określa jakie przesłanki mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, a art. art. 148 § 1 i Kpa zakreśla granice czasowe w jakich należy złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Organ nie może postąpić inaczej niż nakazują mu to przepisy prawa tzn. nie może wznowić postępowania na podstawie przesłanki nie wskazanej w art. 145 § 1 czy też wniosku złożonego z uchybieniem terminu.
Na marginesie Sąd zauważa, iż nawet gdyby przyjąć, że zmiana przepisów mogłaby stanowić, co jak wykazano wyżej nie stanowi, podstawę wznowienia postępowania, to zwrócić należy uwagę, iż również w tym zakresie wniosek został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu. Ustawa uchylająca przepis stanowiący podstawę zwolnienia skarżącego ze Służby Celnej weszła w życie z dniem 28 marca 2008 r., a wniosek został złożony dopiero w dniu 14 maja 2008 r.
Badając legalność zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, organ II instancji prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a orzekając na jego podstawie dokonał właściwej interpretacji przepisów prawa procesowego i wydał prawidłowe w sprawie rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/B. Popowska /-/E. Makosz- Frymus /-I. Kucznerowicz
Za nieobecnego sędziego
/-/ B. Popowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło