IV SA/Po 62/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Ł. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. Ł. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej składając jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie skarżąca wskazała, że przedsięwzięcie ma polegać na budowie aż 2,1 km dróg, wycince 233 drzew i 110 m2 krzewów. Strona podniosła, że planowane przedsięwzięcie dotyczy terenu atrakcyjnego dla zwierząt. Wycięcie drzew i krzewów wpłynie negatywnie na środowisko przyrodnicze. Jednym z elementów roślinności na terenie inwestycji jest jesion, który ma być wpisany na listę pomników przyrody. Ponadto organ nie uwzględnił wpływu inwestycji na zabytki. Planowana decyzja oddziaływuje na najstarszy układ urbanistyczny W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "Ppsa"), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W razie wniesienia skargi organ który wydał decyzję lub postanowienie może wstrzymać z urzędu lub na wniosek wykonanie zaskarżonego aktu w całości lub części (§ 3), jednakże po przekazaniu skargi przez organ sądowi, właściwym do udzielenia ochrony tymczasowej jest sąd. Stosownie do treści art. 61 § 3 przywołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktów, o których mowa w art. 61 § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, akt którego wniosek dotyczy powinien nadawać się do wykonania, a uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej (zob. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 925/16, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl) Przesłanki uprawniające Sąd do udzielenia stronie ochrony tymczasowej, to niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Są to pojęcia nieostre, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, że przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie. Szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 Ppsa, może mieć charakter majątkowy lub niemajątkowy. Jej immamentną cechą jest to, że nie będzie mogła ona być wynagrodzona (usunięta) przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob.: post. NSA z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II GZ 39/17, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego, może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob.: postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt II FZ 788/16, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie podkreślić także należy, że wydane w trybie specustawy drogowej decyzje zezwalające na realizację inwestycji drogowej nie są wyłączone spod możliwości wstrzymania ich wykonania, gdyż brak jest w tym zakresie szczególnych przepisów. Niemniej jednak trzeba mieć na uwadze, że rozwiązania prawne przyjęte w powołanej ustawie mają na celu zapewnienie szybkiego przebiegu inwestycji drogowej. Realizuje się to m.in. poprzez uproszczenie procedur administracyjnych (art. 11a ust. 3 specustawy drogowej określa termin wydania decyzji), możliwość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji (art. 17 ust. 1 specustawy drogowej), czy też poprzez obowiązek rozpatrzenia środków odwoławczych i skargi w określonych w ustawie terminach (zob. postanowienie NSA z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt II OSK 1453/16, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze przyjęty zatem został pogląd, w świetle którego zbyt pochopne wstrzymywanie takich decyzji byłoby istotnym zaburzeniem procesu inwestycyjnego i jednocześnie w sposób rażący naruszałoby interes społeczny i gospodarczy. Mechanizmy powołane w niniejszej ustawie ograniczają także możliwość udzielenia ochrony tymczasowej poprzez bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony wnoszącej o jej zastosowanie (zob. postanowienia NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt II OZ 1356/14, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W omawianym akcie prawnym interesowi społecznemu i gospodarczemu przyznano bowiem prymat nad słusznym interesem strony z uwagi na konieczność zapewnienia szybkiej i skutecznej budowy dróg publicznych. W związku z powyższym, w świetle argumentacji przedstawionej przez stronę, nie można uznać aby w przedmiotowej sprawie występowały przesłanki uzasadniające przyznanie jej ochrony tymczasowej, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek strona powołała się na takie okoliczności jak wycinka drzew i krzewów i związana z tym możliwość zaburzenia ekosystemu. Skarżąca wskazała również, iż inwestycja ma być zrealizowana na terenie gdzie rośnie jesion, który ma być wpisany na listę pomników przyrody. Skarżąca powołała się także na okoliczność, że planowania inwestycja będzie oddziaływać na historyczny układ urbanistyczny miasta W. W ocenie Sądu okoliczności przedstawione przez stronę, w szczególności w świetle, że na etapie postępowania o inwestycji wypowiadał się Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, nie mogą przemawiać za wstrzymaniem wykonania decyzji, która jak wskazano wyżej korzysta ze specjalnego reżimu prawnego. Podkreślić należy również, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sąd nie bada zasadności samej skargi. W konsekwencji też ustawodawca, nie wiąże – choćby w najmniejszym stopniu – występowania podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględniania skargi na decyzję. Co więcej, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu nie może choćby wstępnie badać, czy zaskarżony akt dotknięty jest wadami uzasadniającymi jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności (tak NSA w uchwale z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, Nr 4, poz. 77). Zatem oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie przesądza o merytorycznym stanowisku sądu co do legalności zaskarżonej decyzji (zob. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 19/15, publik.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 Ppsa orzekł jak w sentencji