IV SA/Po 626/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie niewykonania wyroku WSA w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SAB/Po 16/16 postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej [...] sp. z o.o. w [...] kwotę [...]zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. (data wpływu do organu - [...] lipca 2016r.) [...] sp. z o.o. w [...] - dalej [...] lub skarżący - złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2016r., sygn. akt IV SAB/Po 16/16. Wyrokiem tym Sąd , na skutek skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność, zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do załatwienia wniosku [...] z dnia [...] stycznia 2016r. w terminie 7 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami. Pismem z tej samej daty tj. [...] lipca 2016r. [...] wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Oba pisma - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i skarga do sądu zostały przesłane drogą elektroniczną o godzinie odpowiednio [...] i [...] , a formie pisemnej wpłynęły w dniu [...] lipca 2016r. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej PINB lub organ)wniósł o odrzucenie skargi lub jej oddalenie. Podniósł, że opóźnienie w wykonaniu wyroku wynikło z powodów kadrowych, a ponadto nie dano organowi czasu na reakcję po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Na rozprawie w dniu [...].12.2016r. skarżąca podtrzymała skargę wnosząc o wymierzenie organowi grzywny "choćby w symbolicznej kwocie" i zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej jako "P.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast stosownie do brzmienia art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji środkiem takim jest zażalenie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przewidziane w art. 37 § 1 K.p.a. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2016r., sygn. akt I FPS 1/16wyrażony został pogląd, "iż przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 tej ustawy, skargę można wnieść najwcześniej następnego dnia, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie czekając na doręczenie odpowiedzi organu na to wezwanie". NSA uzasadniają swe stanowisko podkreślił, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest środkiem prawnym zawieszonym niejako między procedurą administracyjną a procedurą sądową przed sądem administracyjnym i środek ten winien być tak samo wykorzystywany jak klasyczne środki zaskarżenia wymienione w art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. Z punktu widzenia więc skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego niezbędną czynnością procesową jest skorzystanie wcześniej ze środka zaskarżenia zwykłego albo nadzwyczajnego określonego w ustawie. Jeśli więc wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ma w rzeczywistości dawać organowi sposobność naprawienia błędów prawnych, to organ powinien mieć zagwarantowany odpowiedni czas na reakcję. Stąd, skoro ustawa nie reguluje ani terminu, w którym organ miałby zareagować na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ani nawet samego obowiązku reakcji na tego rodzaju wezwanie a także procedury w jakiej mogłoby, czy powinno zostać ono załatwione NSA pojął uchwale opisaną wyżej. Powyższa uchwała na mocy art. 269 P.p.s.a. jest wiążąca dla sądów administracyjnych i skład orzekający w niniejszej sprawie, uznając aktualność zajętego przez NSA stanowiska, jest obowiązany ją respektować. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że strona skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia zgodnie z wymogiem określonym art. 52 § 1 P.p.s.a. Skarżąca wprawdzie w dniu [...] lipca 2016 r. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jednak w tym samym dniu Skarżąca złożyła skargę do sądu administracyjnego na niewykonanie wyroku w sprawie IV SAB/Po 16/16. W ocenie Sądu wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. oraz jednoczesne skierowanie skargi na niewykonanie wyroku nie może zostać uznane za wykorzystanie przez stronę środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 184/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny spełnienia wymogu wyczerpania środków zaskarżenia istotny jest czas jaki upłynął od dnia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, do dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Złożenie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w dniu, w którym strona kieruje do organu wezwanie do usunięcie naruszenia prawa, nie może być uznane za wykorzystanie przez stronę skarżącą wszystkich środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. Podzielić należy pogląd wyrażony także w postanowieniu NSA z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 914/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż dopuszczenie takiej możliwości czyniło by przepis art. 37 k.p.a. zupełnie niecelowym, a postępowanie mające na celu dokonanie stosownych ustaleń zmierzających do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, czy też podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości – iluzorycznym i pozbawionym sensu. Sąd miał też w tej mierze na uwadze uchwałę w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2016r., opisaną wyżej. Z powyższych powodów Sąd uznał, że strona skarżąca przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego nie wyczerpała środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.