IV SA/Po 634/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 czerwca 2024 roku (znak: [...]) w przedmiocie odmowy przyznania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwo gazowe postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 1 sierpnia 2024 roku K. P. (dalej: skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej również: organ lub SKO) z dnia 14 czerwca 2024 roku (znak: [...]) w przedmiocie odmowy przyznania refundacji podatku VAT za dostarczone paliwo gazowe. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych w przedmiotowej sprawie wynika, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 czerwca 2024 r. została skarżącemu nieprawidłowo doręczona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 i § 2-4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W ocenie Sądu dowody, na podstawie których SKO przyjęło, że doszło do skutecznego doręczenia zastępczego (fikcji doręczenia) nie pozwalają na przyjęcie, że skarżącemu skutecznie doręczono zaskarżoną decyzję. Podkreślić należy, że warunkiem uznania pisma – w realiach niniejszej sprawy zaskarżonej decyzji – za doręczone, w rozumieniu art. 44 § 4 k.p.a., jest spełnienie wskazanych powyżej wymogów. Okoliczności dotyczące sposobu, w jaki adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać, nie mogą nasuwać przy tym wątpliwości i muszą wynikać z materiału dowodowego sprawy, a przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki, gdyż to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołane przepisy warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Musi bowiem istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata. Aby organ administracji mógł przyjąć zaistnienie materialnoprawnego skutku doręczenia pisma stronie w trybie doręczenia zastępczego (art. 44 § 4 k.p.a.), zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza (zob. wyroki NSA z dnia 31 maja 2012 r., I OSK 2105/11, z dnia 7 maja 2020 r., I OSK 920/19, dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podsumowując, musi istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może je odebrać oraz o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru powinno być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza (zob. wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2011 r., II GSK 794/10). Powyższe odnosi się zarówno do pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 2 k.p.a.), jak i do powtórnego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że nadana do skarżącego przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została prawidłowo zaadresowana. Jednak nie był zgodny z powołanymi wyżej zasadami sposób postępowania operatora pocztowego, tj. awizowania przesyłki. Z akt sprawy (koperta wraz z potwierdzeniem jej odbioru, k. 6 akt administracyjnych) wynika bowiem jedynie fakt, że w dniu 17 czerwca 2024 r. została podjęta pierwsza próba doręczenia przesyłki a następnie w dniu 2 lipca 2024 r. nastąpił jej zwrot po terminie do nadawcy z uwagi na niepodjęcie. Brak jednak precyzyjnej informacji (zarówno na kopercie jak i formularzu potwierdzenia odbioru) kiedy oraz w jaki sposób przesyłka została awizowana powtórnie. Brak zatem dowodu doręczenia z którego wynikałoby, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas, a zatem w konsekwencji brak podstaw do twierdzenia, że przesyłka była dwukrotnie awizowana (art. 44 § 2 i § 3 k.p.a.). Na kopercie widnieje jedynie pieczątka "awizowano powtórnie", jednak nie zawiera ani daty, ani podpisu, ani powodu, dla którego nie doręczono przesyłki adresatowi. Nie sposób zatem uznać, że powyższe działanie operatora pocztowego przełożyło się na stwierdzenie skutecznego doręczenia w trybie fikcji doręczenia. W związku z powyższym nie można uznać, że zaskarżona decyzja SKO z dnia 14 czerwca 2024 r. została skutecznie doręczona skarżącemu. Doręczenia dokonano bowiem z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, dlatego też nie wywołuje ono skutków prawnych. W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a w związku z tym termin do wniesienia skargi nie rozpoczął jeszcze swego biegu. Z tego powodu Sąd ocenił złożoną skargę za przedwczesną i przez to niedopuszczalną (por. postanowienie NSA z dnia 23 listopada 2017; sygn. akt I OSK 2364/17, wyrok NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 325/19). Po uprawomocnieniu się postanowienia, obowiązkiem organu będzie dokonanie doręczenia decyzji w sposób prawidłowy. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.