IV SA/Po 698/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-10-19
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Grażyna Radzicka, Izabela Bąk-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy posiada legitymację procesową do wniesienia skargi w sprawie dotyczącej zmiany zapisu w ewidencji gruntów i budynków, jeśli jego interes w sprawie ma charakter wyłącznie faktyczny (wpływy podatkowe), a nie prawny?Ratio decidendi
Wójt Gminy nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi w sprawie dotyczącej zmiany zapisu w ewidencji gruntów i budynków, ponieważ jego interes w tej sprawie ma charakter wyłącznie faktyczny (wpływy podatkowe), a nie prawny. Interes prawny, wymagany do posiadania statusu strony postępowania, musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie z potencjalnych korzyści finansowych. Dopuszczenie Wójta do udziału w postępowaniu przez organy administracji nie nadaje mu automatycznie statusu strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Prokuratora o wszczęcie postępowania w przedmiocie zmiany zapisu w Ewidencji Gruntów i Budynków dotyczącego nieruchomości z "teren zabudowy mieszkalnej B" na "inne tereny zabudowane Bi". Starosta odmówił dokonania zmiany, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Wójt Gminy wniósł skargę na decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów prawa budowlanego, planowania przestrzennego oraz rozporządzeń dotyczących ewidencji gruntów. Sąd administracyjny rozpoznał kwestię legitymacji procesowej Wójta do wniesienia skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę Wójta Gminy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia odrzucić skargę WSA/wyr.1-sentencja wyroku
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2011 r. Prokurator Rejonowy w [...] (dalej – Prokurator) wniósł o wszczęcie na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r, prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2010 r. nr 93, poz. 1287 t.j., dalej – prawo geodezyjne) oraz § 45 i 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 Nr 38 poz. 454, dalej – rozporządzenie w sprawie Ewidencji) postępowania administracyjnego w przedmiocie dokonania zmiany zapisu w Ewidencji Gruntów i Budynków (dalej – Ewidencja) dotyczącej nieruchomości położonej w miejscowości Kosewo oznaczonej nr [...]/[...] (Kw Nr [...]), której właścicielem jest J. K. poprzez zmianę zapisu przy w/w nieruchomości z "teren zabudowy mieszkalnej B" na "inne tereny zabudowane Bi". W uzasadnieniu wniosku Prokurator wskazał, że w dniu [...] listopada 2010 r. Wójt Gminy [...] (dalej – Wójt) zwrócił się do niego z wnioskiem o pomoc w przywróceniu stanu prawnego zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Z rzeczonego wniosku wynikało, iż w dniu [...] października 2010 r. Wójt otrzymał zawiadomienie o zmianach nr [...]/[...] w danych Ewidencji prowadzonych przez Starostę [...] (dalej – Starosta) dotyczących nieruchomości poprzez zmianę zapisu z "inne tereny zabudowane Bi" na – " tereny zabudowy mieszkalnej B". Zdaniem Wójta powyższy zapis narusza przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.03.80.717 ze zm., dalej - upzp), z której wynika iż to Rada Gminy uchwala i zmienia miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ponadto zdaniem Wójta zostały naruszone zapisy § 45 ust 2 rozporządzenia w sprawie Ewidencji. Przedmiotowy zapis zdaniem wnioskodawcy powoduje faktyczną zmianę użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi. Stoi to w oczywistej sprzeczności z założeniami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.10.243.1623 j.t. ze zm., dalej – prawo budowlane). Wójt we wniosku wskazał również., że wskazany zapis w Ewidencji stanowi także postawę do wymiaru podatku od nieruchomości w o wiele niższej stawce, aniżeli dotychczas. W oparciu o analizę powyższego wniosku oraz informacje uzyskane ze Starostwa Powiatowego w [...], a także materiały Prokuratury ze sprawy o sygn. Pa 97/09 dotyczącej wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Poznaniu (w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego dla J.K. dot. działki nr [...]/[...]), Prokurator uznał, iż zachodzą przesłanki do wystąpienia na podstawie art. 182 kpa prokuratora z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Prokurator wskazał, że z przedstawionej przez Wójta informacji wynika ponad wszelką wątpliwości, iż działka [...]/[...] w miejscowości [...] należąca do J.K. (dalej – działka [...]/[...]), jest działką o charakterze letniskowym i budynek letniskowy zgodnie z pozwoleniem budowlanym został na niej wzniesiony w 2004 r. Od tego czasu nie zostały dokonane żadne formalno-prawne czynności, jakich wymaga prawo budowlane celem zmiany charakteru działki i zabudowań. Przedstawione w wykazie zmian danych ewidencyjnych dane dotyczące budynku na działce nr [...]/[...] mogą w świetle orzecznictwa sądowego stanowić jedynie potwierdzenie zmian powstałych na podstawie decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych itp. Nie mogą jednak mieć charakteru tworzącego nową sytuację prawną w sposób samoistny. Taka sytuacja, zdaniem Prokuratora, zaistniała w sprawie i nie można stwierdzić jakie konkretne zmiany zaszły w stosunku do pierwotnych zapisów ewidencyjnych, które determinowałyby konieczność i charakter zmian w Ewidencji. Prokurator podniósł obejście prawa w tym, że wprowadzenie zmian do Ewidencji skutkowało zobligowaniem organu podatkowego do wymierzenia konkretnej stawki podatku od nieruchomości, zaś przyjęcie zmian w Ewidencji nastąpiło bez podstaw prawnych oraz w drodze czynności materialno technicznej. Prokurator wskazał, iż zaistniały spór pomiędzy organem podatkowym a podatnikiem w kwestii tego, czy dany budynek letniskowy ma charakter mieszkalny (taką sytuację dopuszcza się w świetle orzecznictwa sądownictwa administracyjnego), nie może być przedmiotem czynności materialno-technicznej. Sytuacja taka, zdaniem Prokuratora może być rozwiązana po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Starosta, na podstawie art. 22 ust. 1 prawa geodezyjnego, § 46 ust. 2 pkt 2, § 65, § 67, § 68 rozporządzenia w sprawie Ewidencji oraz art. 104 kpa odmówił dokonania zmiany zapisu w Ewidencji dotyczącej nieruchomości poprzez zmianę sposobu użytkowania Nieruchomości z "B" - tereny zabudowy mieszkalnej na "Bi"- inne tereny zabudowane. W uzasadnieniu decyzji organ opisał stan faktyczny w sprawie wskazując, iż dnia [...] lipca 2010 r. właściciel nieruchomości zgłosił jednostce wykonawstwa geodezyjnego dokonanie zmian danych ewidencyjnych polegających na zmianie "terenów zabudowanych innych" na "tereny zabudowy mieszkalnej". Geodeta uprawniony dokonując zmian złożył operat pomiarowy do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...], gdzie następnie podstawą do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków była dokumentacja geodezyjno - kartograficzna [...] przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierająca wykaz zmian danych ewidencyjnych oraz decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] i z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Po 756/08.
Organ wskazał, że Geodeta uprawniony dokonując zmiany użytku na przedmiotowej działce sugerował się ww. decyzjami SKO w [...] oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że budynek posadowiony na działce nr [...]/[...] jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Pomimo tego, że właściciel działki nr [...]/[...] uzyskał pozwolenie na budowę budynku letniskowego - bo takie jest przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego, właściciel twierdził, że dom jest parterowy z użytkowanym poddaszem. W rozpatrywanej sprawie przedmiotowy budynek według pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie został określony jako budynek letniskowy, jednak według tego samego pozwolenia na budynek został faktycznie wzniesiony jako budynek spełniający kryteria budynku przeznaczonego do stałego pobytu ludzi.
Organ argumentował, że analiza przepisów rozporządzenia w sprawie Ewidencji pod kątem obowiązujących zasad podziału budynków ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków ze względu na ich podstawową funkcje użytkową, pozwala na wyodrębnienie następujących rodzajów budynków (§ 65 ust. 1 rozporządzenia): 1) budynki mieszkalne, 2) budynki przemysłowe, 3) budynki transportu i łączności 10) inne budynki niemieszkalne. Przynależność budynku do odpowiedniego rodzaju ustala się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych, wprowadzonej na podstawie przepisów o statystyce publicznej, co wynika z zapisu § 65 ust. 2 rozporządzenia w sprawie Ewidencji. Organ skonstatował, iż z powyższego wynika, że działka nr [...]/[...] położona jest zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego - na terenach letniskowych. Na działce został wybudowany budynek letniskowy. Jednak budynki dzieli się na rodzaje ze względu na ich podstawowe funkcje użytkowe. Zdaniem organu, analiza całokształtu przepisów związanych z tym zagadnieniem prowadzi do wniosku, iż przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie wyodrębniają takiej kategorii budynków, jakim jest "budynek letniskowy" oraz zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych nie ma podstaw do zaliczenia budynku letniskowego do rodzaju "inne budynki niemieszkalne". Natomiast jeśli chodzi o zmianę użytku gruntowego z "Bi" inne tereny zabudowane, na "B" tereny mieszkaniowe wydaje się jak najbardziej uzasadnione, ponieważ skoro budynki letniskowe, w myśl przepisów ewidencyjnych, należałoby zaliczyć do rodzaju budynków mieszkalnych, to grunty zajęte pod budynki mieszkalne - stanowią tereny zabudowane (B).
Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego w Kartograficznego w [...] (dalej – Inspektor Nadzoru) wniósł Wójt Gminy [...].
W swoim odwołaniu Wójt wskazał, iż Gmina [...] zaskarża decyzję w całości i zarzuca jej w szczególności naruszenie: art. 71 ust 2 i 5 prawa budowlanego; § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U z 2002 r, Nr 75, poz. 690 z późn. zm., dalej – rozporządzenie techniczne); przepisów upzp; § 45 ust. 2 rozporządzenia w sprawie Ewidencji, wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie o zmianie zapisu w Ewidencji odnośnie nieruchomości z "B - tereny zabudowy mieszkalnej" na "Bi - inne tereny zabudowane". Organ wskazał, że na nieruchomości wybudowany budynek według pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie jest budynkiem letniskowym. Podniesiono, że z zaskarżonej decyzji wynika, że uzasadnione jest pozostawienie powyższej nieruchomości jako "tereny zabudowane B", ponieważ budynki letniskowe należałoby zaliczyć do rodzaju budynków mieszkalnych. Zdaniem odwołującego się powyższy pogląd rażąco narusza obowiązujące przepisy ponieważ to z art. 71 ust 2 prawa budowlanego wynika, ze zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W załączeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części i dołączyć w szczególności zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast z art. 71 ust 5 w/w ustawy wynika, że właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w szczególności narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Argumentując dalej Wójt wskazał, że z § 45 ust. 2 rozporządzenia w sprawie Ewidencji wynika, że także przy aktualizacji ewidencji źródłami danych ewidencyjnych są w szczególności :
- dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez sądy i organy administracji publicznej, oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne;
- dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne;
- dane zawarte w dokumentacji architektoniczno - budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej.
Zatem organ I instancji wbrew zapisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i danych zawartych w dokumentacji architektoniczno - budowlanej nie dokonał zmiany w/w nieruchomości z "B - tereny mieszkaniowe" na "Bi inne tereny zabudowane".
Decyzją z dnia [...] maja 2011r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz w związku z art. 7b prawa geodezyjnego, po rozpoznaniu odwołania Prokuratora Rejonowego w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odwołanie Prokuratora, działającego w trybie art. 182 i art. 183 kpa, nie zasługuje na uwzględnienie. Popierając powyższe stwierdzenie organ podniósł, że zasady zaliczania w Ewidencji gruntów do grup użytków gruntowych oraz budynków do rodzajów budynków uregulowane zostały w rozporządzaniu z dnia 29 marca 2001r. w sprawie Ewidencji (DZ.U. Nr 38, poz.454 z 2001r.) stanowiącym przepis wykonawczy do prawa geodezyjnego. Organ wskazał na § 67 oraz na § 68 ust. 3 rozporządzenia i przytoczył ich treść. Następnie Inspektor Nadzoru podkreślił, że zaliczenia gruntów do wymienionych w przepisach użytków gruntowych dokonuje się na podstawie definicji zawartych w Załączniku nr 6 do rozporządzenia w sprawie Ewidencji i przytoczył ust. 3 pkt 1 Załącznika nr 6 w zakresie dotyczącym: "terenów mieszkaniowych (B)" oraz "innych terenów zabudowanych (Bi)". Zdaniem Inspektora Nadzoru analiza przepisów rozporządzenia w sprawie Ewidencji, pod kątem obowiązujących zasad podziału budynków ujawnianych w operacie ewidencyjnym ze względu na ich podstawową funkcję użytkową, pozwala na wyodrębnienie rodzajów budynków określonych w § 65 ust. 1 rozporządzenia w sprawie Ewidencji.
Przynależność budynku do odpowiedniego rodzaju ustala się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych, wprowadzonej na podstawie przepisów o statystyce publicznej, co wynika z zapisu ust. 2 § 65 rozporządzenia w sprawie Ewidencji. Klasyfikacja Środków Trwałych wprowadzona została w życie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz. U. Nr 112, poz. 1317, ze. zm., dalej - Klasyfikacja). W części III Klasyfikacji wyodrębnione zostały - jako Grupa 1 - Budynki i lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu niemieszkalnego. Z treści "Uwag szczegółowych" dla Grupy 1 wynika, że: podział budynków na mieszkalne i niemieszkalne oparto na podstawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (dalej - PKOB), co znalazło swój wyraz w powiązaniu każdej pozycji Klasyfikacji z odpowiednimi grupowaniami tej klasyfikacji. Organ nadmienił, że PKOB wprowadzona została rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316, z późn. zm.). Zgodnie z PKOB w Dziale - Budynki mieszkalne wyszczególnione zostały Grupy: Budynki mieszkalne jednorodzinne, Budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe, Budynki zbiorowego zamieszkania. W Grupie: Budynki mieszkalne jednorodzinne wyodrębniono Klasę: Budynki mieszkalne jednorodzinne, która obejmuje:
* samodzielne budynki takie jak: pawilony, wille, domki wypoczynkowe, leśniczówki, domy mieszkalne w gospodarstwach rolnych, rezydencje wiejskie, domy letnie itp.,
* domy bliźniacze lub szeregowe, w których każde mieszkanie ma swoje własne wejście z poziomu gruntu.
Natomiast w Dziale - Budynki niemieszkalne wyszczególnione zostały Grupy: Hotele i budynki zakwaterowania turystycznego, Budynki biurowe, Budynki handlowo usługowe, Budynki transportu i łączności, Budynki przemysłowe i magazynowe, Ogólnodostępne obiekty kulturalne, budynki o charakterze edukacyjnym, budynki szpitali i zakładów opieki medycznej oraz obiekty kultury fizycznej, pozostałe budynki niemieszkalne.
Organ wskazał, że ze zgromadzonej w postępowaniu administracyjnym dokumentacji wynika, iż zmian danych ewidencyjnych dokonano na podstawie zgłoszenia zmian przez właściciela nieruchomości J.K., w trybie art. 22 ust. 2 prawa geodezyjnego. Do zgłoszenia załączono: wykaz zmian danych ewidencyjnych, kartotekę danych ewidencyjnych i opisowych budynku oraz decyzję SKO z [...] lutego 2009 r. Nr [...] i wyrok WSA w Poznaniu z 14 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Po 756/08. Dokumentacja geodezyjna wykonana została w ramach zgłoszonej pracy geodezyjnej, z asortymentu "aktualizacja ewidencji gruntów i budynków", zarejestrowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] pod nr [...] i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Zgodnie z przedmiotową dokumentacją, Starosta [...] ujawnił w ewidencji gruntów i budynków w miejsce użytku: inne treny zabudowane (Bi) o powierzchni 0.[...] ha - użytek: tereny mieszkaniowe (B) o powierzchni 0.[...] ha. W kartotece budynku jako podstawową funkcję użytkową budynku wprowadzono funkcję mieszkalną.
Organ powtórzył, iż budynki dzieli się na rodzaje ze względu na ich podstawowe funkcje użytkowe. Analiza całokształtu przepisów, związanych z tym zagadnieniem prowadzi do wniosku, iż przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, nie wyodrębniają takiej kategorii budynków, jakim jest "budynek letniskowy" oraz, zgodnie z Klasyfikacji i PKOB, nie ma podstaw do zaliczenia "budynku letniskowego" do rodzaju "inne budynki mieszkalne". W ocenie Inspektora Nadzoru w myśl tych przepisów "budynek letniskowy" mieści się w kategorii "budynków mieszkalnych", a w konsekwencji - z przywołanej powyżej definicji "terenów mieszkaniowych (B)" wynika, że grunty zajęte pod budynki mieszkalne stanowią "tereny mieszkaniowe (B)". Tym samym dokonana zmiana danych z użytku gruntowego: "inne tereny zabudowane (Bi)" o powierzchni 0.[...] ha na użytek gruntowy: "tereny mieszkaniowe (B)" o powierzchni 0.[...] ha jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa regulującymi zagadnienia związane z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków.
Nadto w uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż Wójt Gminy [...] nie jest stroną postępowania.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Wójt Gminy [...].
W swojej skardze Wójt wskazał, iż Gmina [...] wyżej wymienioną decyzję zaskarża w całości i zarzuca jej:
1. naruszenie § 35 w związku z § 65 rozporządzenia w sprawie Ewidencji,
2. naruszenie § 3 pkt 7 rozporządzenia technicznego,
3. naruszenie art. 20 i art 27 upzp,
4. naruszenie art. 71 ust 2 i 5 prawa budowlanego
i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Inspektora Nadzoru z dnia [...]. maja 2011 r. oraz uchylenie w całości decyzji Starosty [...] z dnia arca 2011 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wskazano, że akceptowanie przez organ II instancji zmiany w Ewidencji dokonanej przez organ I instancji w przedmiocie zapisu dotyczącego Nieruchomości poprzez zmianę zapisu z " Bi - inne tereny zabudowane" na " B - tereny zabudowy mieszkaniowej" i utrzymywanie tego stanu bez uwzględnienia zapisów dokumentacji architektoniczno-budowlanej rażąco narusza obowiązujące przepisy, a w szczególności § 35 w związku z § 65 rozporządzenia w sprawie Ewidencji. Skarżący argumentował, iż zgodnie z § 35 pkt 6 w/w rozporządzenia źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej. W sprawie pozwolenie na budowę budynku na nieruchomości zostało wydane dla budynku letniskowego, co nie zostało uwzględnione przez organy. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r sygn. akt: II FSK 1497/09 argumentowano, że "podstawę wpisu danych w zakresie funkcji budynków na podstawie § 35 w związku z § 65 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U.z 2001r Nr 38 poz. 454 ) stanowi dokumentacja architektoniczno-budowlana."
Kolejno skarżący podnosił, że w § 3 pkt 7 rozporządzenia technicznego definiuje się budynek rekreacji indywidualnej jako budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku, czego organ II instancji rozstrzygając sprawę nie uwzględnił. Zdaniem skarżącego zmiana zapisu w Ewidencji dotycząca nieruchomości z "Bi - inne tereny zabudowane" na "B - tereny zabudowy mieszkaniowej" i utrzymanie tego stanu w sytuacji, gdy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego powyższy teren jest terenem letniskowym narusza art. 20 i art. 27 upzp, ponieważ to Rada Gminy decyduje o zmianie w planie zagospodarowania przestrzennego. Wskazano także, że tereny letniskowe stanowią w Gminie [...] około 10% terenu całej Gminy i organy geodezyjne zmieniając bez żadnej podstawy oznaczenie terenów z "Bi" na "B" zmienią tym samym plan zagospodarowania przestrzennego pozbawiając Gminę [...] terenów letniskowych i zabudowy letniskowej wbrew woli Rady Gminy, z rażącym naruszeniem obowiązujących przepisów. Ubocznie podkreślono, że obszar, o którym mowa znajduje się na obszarze [...] Parku Krajobrazowego i obszarze krajobrazu chronionego, co w pełni uzasadnia tereny letniskowe w tej okolicy.
Zdaniem skarżącego decyzje naruszają także art. 71 ust 2 prawa budowlanego z którego wynika, że zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W załączeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia należy dołączyć w szczególności zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzją o warunkach zabudowy zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast z art. 71 ust 5 prawa budowlanego wynika, że właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w szczególności narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wreszcie wskazano, że błędne jest także twierdzenie organu II instancji, że Gmina [...] nie jest stroną postępowania. Powyższe twierdzenie nie jest poparte żadną podstawą prawną, a ponadto Gmina [...] została dopuszczona jako strona zarówno przez organ I jak i II instancji.
W odpowiedzi na skargę Wójta organ wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że wszystkie przesłanki, jakimi kierował się Inspektor Nadzoru wydając swoje rozstrzygnięcie, zostały szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz udzielonej odpowiedzi na skargę Prokuratora. Nadto podtrzymał, że Wójt nie jest stroną postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę Wójta Gminy [...] należało odrzucić.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przy tym kontrola o jakiej mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tego artykułu). Omawiając zakres kognicji sądu administracyjnego trzeba wskazać na przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) w myśl którego, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W konsekwencji zatem bada prawidłowość zastosowanych przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego.
Przede wszystkim należało wyjaśnić kwestię legitymacji Wójta Gminy [...] do wywiedzenia skargi w niniejszej sprawie, a wcześniej odwołania od decyzji organu I instancji. Podstawę procesowej legitymacji strony w postępowaniu stanowi interes prawny lub obowiązek jako legitymacja materialnoprawna. Chodzi przy tym o takie przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla danego podmiotu prawa lub obowiązki, pozostające w związku z rozstrzygnięciem wydanym w konkretnej sprawie. Interes prawny pojawia się bowiem wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes prawny, o jakim mowa w art.28 kpa nie zależy od indywidualnego przekonania, że zachodzi związek pomiędzy postępowaniem, a sytuacją zainteresowanych, lecz ma obiektywny charakter i musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli przede wszystkim z norm prawnych stanowiących podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku.
Rozpatrywana w niniejszym postępowaniu sprawa dotyczy zmiany zapisu w ewidencji gruntów i budynków, poprzez zmianę zapisu przy nieruchomości z "teren zabudowy mieszkalnej B", na "inne tereny zabudowane Bi".
Materialnoprawną przesłanką wniosku o zmianę zapisu w ewidencji gruntów i budynków stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010r., nr 193, poz.1287) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. Ewidencja gruntów i budynków (Dz.U. z 2001r., nr 38, poz.454). Zgodnie z zapisami § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie Ewidencji, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Z kolei, w myśl § 46 ust. 1, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia w sprawie Ewidencji, przy czym katalog wyszczególnionych wyżej podmiotów jest katalogiem zamkniętym. Zatem w odniesieniu do zmian danych ewidencyjnych, wprowadzanych w działce nr [...]/[...], w ocenie Sądu składający skargę Wójt Gminy [...] nie posiada przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Nie ulega wątpliwości, że skarżący jest bezpośrednio zainteresowany wynikiem rozstrzygnięć w prowadzonych postępowaniach dotyczących przedmiotowej nieruchomości, z uwagi na pełnienie przez Wójta funkcji organu podatkowego. Z faktu wykonywania przez organ samorządu terytorialnego władztwa administracyjnego w związku z pełnieniem funkcji organu podatkowego, czy też z faktu, że powyższa danina – z woli ustawodawcy – jest dochodem własnym gminy ( na podstawie art.4 ust.1 pkt1 lit.c ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2008r., nr 88, poz.539 ze zm.)), nie można jednak wywodzić interesu prawnego gminy do uczestniczenia w postępowaniu o zmianę danych ewidencyjnych, a jedynie interes faktyczny (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6.08.2009 r. sygn. akt II SA/Bk 300/09, postanowienie NSA z 26.08.2009 r. sygn. akt II FZ 292/09 CBOSA, wyrok WSA w Olsztynie z 25.09.2009 r. II SA/Ol 724/09 LEX 531613). Interes faktyczny Wójta przejawia się bowiem w uzyskiwaniu wpływów z opodatkowania. Przepis prawa materialnego, który stanowi podstawę do wywodzenia interesu prawnego, musi przewidywać w odniesieniu do konkretnego podmiotu i stanu faktycznego możliwość wydania określonej decyzji, czy też podjęcia określonych czynności. Istnienie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza konieczność wskazania przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Musi to być jednak taki przepis, z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z konkretnym rozstrzygnięciem. Brak takiej normy przesądza o braku interesu prawnego wnioskodawcy w niniejszej sprawie. Nie można więc wywodzić interesu prawnego dla Wójta Gminy [...] z przepisów ustawy Prawo budowlane, ani przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Ponadto, dopuszczenie przez organy administracji publicznej Wójta Gminy [...] do udziału w prowadzonych postępowaniach nie powoduje, że podmiot ten automatycznie staje się stroną takich postępowań. Jak wykazano powyżej, przeprowadzone w I i II instancji postępowania nie dotyczą interesu prawnego (obowiązku) skarżącego i nie może w nich uczestniczyć na prawach strony. Nie przesądza o tym również fakt doręczania skarżącemu pism w toku postępowań i wydanych decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z 17.07.2009r. sygn. akt IV SA /Wa 718/09 LEX 553496).
Zatem osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi (tak uchwała NSA z dnia 11 kwietnia 2005r., OPS 1/04; ONSAiWSA 2005, z.4, poz.62).
Tak więc na podstawie art.58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd postanowieniem odrzucił skargę Wójta Gminy [...] z uwagi na brak legitymacji do jej wniesienia.
Na marginesie należy podkreślić, iż organ II instancji wydający decyzję utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] błędnie nie rozstrzygnął w rubrum decyzji o niedopuszczalności odwołania Wójta Gminy [...], co winien był uczynić na podstawie art.134 kpa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło