IV SA/Po 711/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-11-26

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Anna Jarosz, Izabela Paluszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty wniesione w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczące niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, zostały wniesione po terminie i czy są uzasadnione merytorycznie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty wniesione przez skarżących w postępowaniu egzekucyjnym zostały wniesione po terminie, co uniemożliwiło ich merytoryczne rozpoznanie przez organ egzekucyjny. Mimo to, organy administracji odniosły się do zarzutów merytorycznie, uznając je za bezzasadne. Sąd podzielił stanowisko organów, że obowiązek rozbiórki jest wykonalny, a zastosowany środek egzekucyjny (grzywna w celu przymuszenia) jest dopuszczalny. W związku z tym skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) odmawiające uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego. Zarzuty dotyczyły niewykonalności obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji. Organy uznały zarzuty za wniesione po terminie, ale odniosły się do nich merytorycznie, uznając je za bezzasadne. Skarżący kwestionowali prawidłowość oceny terminu wniesienia zarzutów oraz merytoryczną zasadność odmowy ich uwzględnienia, wskazując m.in. na toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. Z., W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Postanowieniem nr [...]z dnia [...] lipca 2014r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. ( zwany dalej PINB) po rozpatrzeniu zarzutów J. i W. Z. (zwanych dalej zobowiązanymi, skarżącymi) w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczącego obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego, wybudowanego na działce numer ewidencyjny [...] w P. przy ul. J., wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] września 2002r. znak [...], wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]z dnia [...] czerwca 2013r. odmówił uwzględnienia zarzutów. W uzasadnieniu podał, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...].09.2002r. ([...]) nakazano J. i W. Z. wykonać rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego na działce nr ewid. [...]w P. ul. J.. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (zwanego dalej WWINB) z [...].10.2002r. ([...]). Następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. II SA/Po 2841/02 oddalono skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...].10.2002r. Wyrok ten jest prawomocny. Tym samym decyzja z [...].09.2002r. o nakazie rozbiórki jest ostateczna i prawomocna. Decyzje te były przedmiotem postępowań nadzwyczajnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z [...]07.2006r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją własną z [...].10.2002r. ([...]). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. ([...]) utrzymał w mocy decyzję WINB w P. Skarga na tą decyzję została odrzucona postanowieniem z dnia 15.12.2006r. przez WSA w Warszawie (VII SA/Wa 1999/06). Decyzją z [...] czerwca 2006r., znak: [...], Wielkopolski Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. odmówił uchylenia, na podstawie art. 154 decyzji własnej z [...].10.2002r. Decyzją z dnia [...] września 2010r, znak: [...], Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. odmówił uchylenia na podstawie art. 155 kpa decyzji własnej z [...]. 10.2002r. Decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].09.2010r. została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].10.2010r., znak: [...]. Wyrokiem z dnia 22 marca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na opisana wyżej decyzję z [...].10.2010r. Wyrok stał się prawomocny. Decyzją nr [...]z [...].10.2010r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. stwierdził wygaśnięcie decyzji własnej z[...]września 2002r. Jednakże Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P.decyzją z [...].08.2010r. znak: [...]uchylił w/w decyzję z [...].10.2010r. i odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji PINB z [...].09.2002r. o nakazie rozbiórki. Wyrokiem z dnia 15.09.2011r., sygn. IVSA/Po 701/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję WWINB z [...]08.2010r. Wyrok ten stał się prawomocny. Organ podał, że toczy się przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego postępowanie z wniosku zobowiązanych o stwierdzenie nieważności decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...].10.2002r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...].09.2002r., znak: [...]o nakazie rozbiórki. Wykonalność tych decyzji nie została wstrzymana. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., postanowieniem nr [...]z [...].08.2012r. , znak: [...], umorzył postępowanie egzekucyjne, wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]a postępowaniem nr [...]z [...].08.2012r., znak: [...], umorzył postępowanie egzekucyjne, wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego nr 2/2010 – ze względu na błędne wszczęcie dwóch postępowań egzekucyjnych- odrębnych w stosunku do każdego zobowiązanych. Wobec uchylania się przez zobowiązanych od wykonania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w dniu [...] września 2012r. wystawił i przesłał zobowiązanym upomnienie z zagrożeniem wzywające do dokonania rozbiórki przedmiotowego budynku. Pismem z dnia 26 września 2012r. W. Z.poinformował, że dokona rozbiórki do 31 maja 2013r. Pomimo tej deklaracji zobowiązani nie wykonali nakazu rozbiórki. W takiej sytuacji wydano i doręczono zobowiązanym tytuł wykonawczy nr [...]z dnia [...] czerwca 2013r. wzywający J.i W. Z. do rozbiórki budynku gospodarczego. Pismami z dnia 26 czerwca 2013r. zobowiązani złożyli zarzuty wobec prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, niedopuszczalność egzekucji lub zastosowanego środka egzekucyjnego. W ocenie organu zarzuty zostały zgłoszone po ustawowym terminie 7 dni wynikającym z art. 33 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż doręczenie nastąpiło do rąk pełnomocnika zobowiązanych w dniu 5 czerwca 2013r., a zarzuty wniesiono w dniu 26 czerwca 2013r. Z tych względów nie mogą być rozpoznane. Organ jednak odniósł się do zarzutów i wskazał, że nie są uzasadnione. Nie zachodzi bowiem niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Obowiązek rozbiórki jest cały czas aktualny. Fakt prowadzenia postępowania zażaleniowego w stosunku do postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] czerwca 2013r. o odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego nie powoduje niewykonalności obowiązku. Na to postanowienie (doręczone 5.07.2013r.) W. i J. Z. wnieśli odwołanie, w którym domagali się uchylenia tego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013r., znak: [...]Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy. Nadto podał, że [...]lipca 2013r. PINB w S.wydał postanowienie nr [...],znak [...]nakładające na skarżących grzywnę w wysokości 35.045,68 zł w celu przymuszenia ich do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W postanowieniu tym organ określił termin i konsekwencje braku wpłacenia grzywny, czy wykonania rozbiórki. Organ II instancji podał, że przedmiotowy tytuł wykonawczy nr [...]z dnia [...].06.2013r. spełnia wymogi przewidziane w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie WWINB organ I instancji prawidłowo uznał, że zarzuty zostały zgłoszone po terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. Wobec wniesienia zarzutów na sposób prowadzenia postępowania egzekucyjnego po terminie WWINB nie odniósł się do merytorycznych zarzutów zażalenia na powyższe postanowienie. Wyrokiem z dnia 20 lutego 2014r., sygn. IVSA/Po 938/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013r., znak: [...]. W ocenie Sądu oba organy błędnie przyjęły, że zarzuty zostały wniesione przez zobowiązanych po terminie, a uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż wpłynęło na niezasadne zawężenie zakresu rozpoznania tego środka zaskarżenia przez organy. Ponieważ jednak organ I instancji, niezależnie od przyjętej przez siebie, formalnej podstawy odmowy uwzględnienia zarzutów, odniósł się do nich również merytorycznie, jest to wystarczające do uchylenia jedynie zaskarżonego postanowienia WWINB, aby w ten sposób umożliwić organowi II instancji merytoryczne rozpoznanie zarzutów. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2014r. Wojewódzki Wielkopolski Inspektor Nadzoru Budowlanego, znak: [...] utrzymał zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nr [...]z dnia [...].07.2013r., znak: [...]na podstawie art. 123 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., zwanym dalej kpa) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2012r., poz. 1015, ze zm., zwanym dalej upea). W uzasadnieniu organ podał, że skutek doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązanym nastąpił 19 czerwca 2013r., zaś pisma z zarzutami zostały wniesione przez oboje zobowiązanych w dniu 26 czerwca 2013r., a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu z art. 27 § 1 pkt 9 upea. Ustosunkowując się do zgłoszonych przez skarżących zarzutów z art. 33 ust. 1 pkt 5 i 6 upea, tj. niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego organ wskazał, że były one bezzasadne. Obowiązek rozbiórki budynku gospodarczego wynikający z prawomocnej o ostatecznej decyzji PINB w S. z [...].09.2002r. jest wymagalny i może być egzekwowany w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. Nie można więc mówić o niedopuszczalności egzekucji. Fakt złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...].09.2002r. pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Tym bardziej, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].07.2013r., znak: [...]odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].10.2002r., znak: [...]i postanowieniem z dnia [...].08.2013r., znak: [...] (1) utrzymał w mocy własne postanowienie z [...].07.2013r., znak: [...]. Organ II instancji podał, że PINB w S. wydał w dniu [...] września 2012r. upomnienie z zagrożeniem wzywające J. i W. Z. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB w S. nr [...] z [...].09.2002r. nakazującej inwestorom J. i W. Z. rozbiórkę budynku gospodarczego, wybudowanego na działce [...], zlokalizowanej w P. przy ul. J., Następnie w dniu [...] czerwca 2013r. PINB w S. wystawił tytuł wykonawczy nr [...]wzywający J.Z. i W. Z. do wykonania nałożonego obowiązku. Z tą datą nastąpiło wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu w przypadku obowiązków o charakterze niepieniężnym istnieje możliwość zastosowania środków wymienionych w art. 1a pkt 12 upea, zaś w przypadku obowiązków wynikających z ustawy prawo budowlane, zgodnie z doktryną i orzecznictwem następuje ograniczenie do dwóch środków egzekucyjnych, tj. grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego. Organ powiatowy zastosował grzywnę w celu przymuszenia, jako tą mniej uciążliwą dla zobowiązanego, niż wykonanie zastępcze (art. 7 § 2 upea). Oznacza to dopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego jak i postępowania egzekucyjnego. Organ podkreślił, że rozbiórka budynku gospodarczego jest możliwa. Trudności techniczne czy też ekonomiczne (jak problemy finansowe) w wyegzekwowaniu decyzji nie stanowią o jej niewykonalności. Zarzut skarżących co do niewykonalności obowiązku jest chybiony. Organ II instancji na zakończenie podał, że mimo, iż odmowa uwzględnienia wniesionych zarzutów przez PINB w Szamotułach nastąpiła ze względu na uchybienie terminu to WWINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie ze względu na merytoryczne argumenty wskazane w tym postanowieniu. Postanowienie to zostało doręczone każdemu ze skarżących w dniu 23 maja 2014r. W dniu 23 czerwca 2014r. wnieśli on skargę na powyższe postanowienie WWINB z [...] maja 2014r. W skardze domagali się uchylenia postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wnosili również o: 1. zawieszenie postępowania na mocy art. 125 § 1 pkt 1 ppsa do czasu rozpoznania przez NSA skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2014r., sygn VII SA/Wa 2232/13 albowiem rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, (przy braku uwzględnienia wniosku nieodwracalność egzekucji i ewentualna rozbiórka budynku spowodują, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji okaże się bez znaczenia. Ewentualne korzystne dla skarżących jej rozstrzygnięcie okaże się bowiem spóźnione w stosunku do przedwczesnej decyzji w niniejszej sprawie egzekucyjnej) 2. wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]z dnia [...] lipca 2013r., sygn [...]w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia prze organ administracji w trybie art. 61 § 3 ppsa z uwagi na konieczność udzielenia skarżącym ochrony prawnej w toku postępowania sądowoadministracyjnego - Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 33 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na odmowie zastosowania w/w przepisu w sytuacji gdy egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, w świetle jej zależności od losów postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organów nadzoru budowlanego, II. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 35 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na jego niezastosowaniu, pomimo, iż w przedmiotowej sprawie występuje uzasadniony przypadek, w którym możliwe jest wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, albowiem prawdopodobnym jest, w świetle wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji leżącej u podstaw prowadzonej egzekucji, że egzekucja okaże się bezzasadna i bezcelowa, III. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 124 p 1 kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu przyczyn, dla których organ uznał, że toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji organów nadzoru budowlanego pozostaje bez wpływu na możliwość prowadzenia egzekucji w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu podali, że przez kilka lat organy nadzoru budowlanego nie widziały potrzeby jej egzekwowania. W momencie złożenia wniosku o stwierdzenie jej nieważności, organ nadzoru budowlanego podjął działania zmierzające do jej egzekucji. Ponadto w momencie, gdy kluczowa dla zasadności, legalności oraz celowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji wkracza w krytyczną fazę – rozpatrzenia skargi kasacyjnej przez NSA – organ administracji publicznej neguje możliwość wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wskazaną w zaskarżonym postanowieniu. Postanowieniem z dnia 22.07.2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia (k. 30 – 33). Postanowieniem z dnia 4.09.2014r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie skarżących na to postanowienie. (k. 61-66) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późń.zm), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi. Przy czym ocena ta jest dokonywana zasadniczo według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 z późń.zm., dalej ppsa), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawa prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie WWINB z [...] maja 2014r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB w S. nr [...]z [...].07.2013r. Zgodnie z art. 34 § 5 upea na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi nie będącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Tym samym w myśl art. 3 § 2 pkt 3 ppsa, skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna. W przedmiotowej sprawie istotne elementy stanu faktycznego nie są sporne między stronami. PINB w S. w dniu [...].09.2012r. wystawił upomnienie do zobowiązanych i wezwał do wykonania obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie wszczęte administracyjne postępowanie egzekucyjne – w terminie 7 dni od doręczenie upomnienia. Upomnienie doręczono małżonkom 19.09.2012r. Pismem z dnia 26.09.2012r. W Z. podał, że budynek rozbierze do 31 maja 2013r., czego nie uczynił. PINB w S. w dniu [...] czerwca 2013r. wystawił dwa tytuły wykonawcze na J.Z. i W. Z. (jeden numer [...]) stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – treść obowiązku: nakaz rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego na działce nr ewid. [...] w P. ul. J.Tytuł wykonawczy został doręczony skarżącym w dniu 19 czerwca 2013r. Dnia 26 czerwca 2013r. – czyli w terminie 7 dni wynikającym z art. 27 § 1 pkt 9 upea każdy ze skarżących wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą prawną zarzutów skarżących stanowił art. 33 ust. 1 pkt 5 i 6 upea. Skarżący wnieśli również o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zarzutów na podstawie art. 35 § 1 upea. W uzasadnieniu podali, że obowiązek o charakterze niepieniężnym stwierdzony w tytule wykonawczym nie podlega wykonaniu, gdyż w dniu 6 czerwca 2013r. został złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej i wstrzymanie jej wykonania oraz, że w dniu 26 czerwca 2013r. wnieśli zażalenie na postanowienie WWINB w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania decyzji PINB w S. z [...].09.2002r. Nadto wskazali, że zastosowany środek egzekucyjny jest niedopuszczalny, gdyż wykonanie decyzji rozbiórkowej spowoduje nieodwracalne skutki natury faktycznej i prawnej. Zostaną oni pozbawieni domu, a ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowych straci w takim stanie jakiekolwiek znaczenie dla sprawy. W ocenie skarżących przesunięcie wykonania decyzji o kilka tygodni do czasu rozstrzygnięcia wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji pozostanie bez wpływu na bieg sprawy. Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. nr [...] z dnia [...] lipca 2014r. znak: [...] odmówiono uwzględnienia zarzutów zobowiązanych w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, dotyczącego obowiązki rozbiórki budynku. Zaskarżonym postanowieniem WWINB utrzymał to postanowienie w mocy. W świetle powyższych okoliczności wskazać należy, iż podstawę materialnoprawną w przedmiotowej sprawie stanowi art. 33 upea zgodnie, z którym podstawę zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej stanowić mogą wyłącznie wymienione w tym przepisie przesłanki, takie jak: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Na tle przywołanego unormowania art. 33 upea uznać należy, że organy obu instancji słusznie przyjęły, że podstawą złożonych zarzutów skarżący uczynił okoliczności wskazane w art. 33 pkt 5 i 6 upea, tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. W tym miejscy wskazać należy, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów, nie można już uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy. Ani organ odwoławczy, ani sąd administracyjny nie są uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy (odpowiednio) w zażaleniu, skardze czy skardze kasacyjnej. Organ nie ma przy tym obowiązku z urzędu badać, czy wskazana przez zobowiązanego podstawa prawna zarzutu jest adekwatna do jego uzasadnienia. Uznanie za dopuszczalne zmiany podstawy prawnej zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego po terminie do jego złożenia nie tylko powodowałoby obejście przepisów dotyczących terminu na dokonanie czynności procesowej, ale także przerzucałoby konieczność rozpoznawania tego zarzutu po raz pierwszy albo przez organ odwoławczy, albo przez sąd administracyjny. W tym przypadku skarżący wskazali jednoznacznie podstawę prawną zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego w terminie do jego złożenia. Nawet jeżeli organ zauważyłby, że uzasadnienie zarzutów odpowiada innemu przypadkowi, wskazanemu w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie byłby uprawniony do działania z urzędu i zbadania zarzutu pod kątem spełnienia którejkolwiek przesłanek wymienionych w art. 33 upea. Sąd nie mógłby w związku z tym uwzględnić skargi tylko z tego powodu, że uzasadnienie zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego odpowiada innej niż wskazana przez zobowiązanego podstawie prawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2267/10, Lex Omega nr 1228819, wyrok WSA w Krakowie z 18.09.2014r. I Sa/Kr 798/14). Zatem podstawą oceny mogą być jedynie zarzuty expressis verbis sformułowane przez skarżących w pismach z dnia 26 czerwca 2014 r., obejmujących zgłoszone zarzuty z pkt 5 i 6 analizowanego art. 33 upea. Odnosząc się do ww. zarzutów wskazanych przez skarżących wskazać należy, iż stosownie do treści art. 6 § 1 upea, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie z art. 26 § 4 upea, w sytuacji gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, a taka sytuacja w myśl art. art. 5 § 1 pkt 1 upea, art. 20 § 1 pkt 4 upea ma miejsce w przedmiotowej sprawie, przystępuje on do egzekucji z urzędu na podstawie wystawionego przez siebie tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie bezzasadny był zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 upea). Decyzja z [...].09.2002r. dotycząca obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego jest prawomocna i ostateczna. Skarżący mimo upomnienia, a nawet zobowiązania się do rozbiórki budynku nie wykonali nałożonego na nich obowiązku. Egzekucja administracyjna w tej sprawie była i jest dopuszczalna (art. 3 § 1 upea) W przypadku obowiązków o charakterze niepieniężnym istnieje możliwość zastosowania środków wymienionych w art. 1a pkt 12b u.p.e.a., zaś w przypadku obowiązków wynikających z ustawy prawo budowlane zgodnie z doktryną i orzecznictwem następuje ograniczenie do dwóch środków egzekucyjnych, tj. grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego .Organ I instancji zastosował grzywnę w celu przymuszenia, jaka tą mniej uciążliwą dla zobowiązanego, niż wykonanie zastępcze (art. 7 § 2 u.p.e.a. art. 30 upea.). Rozbiórka budynku gospodarczego jest możliwa. Nie można więc uznać, że niedopuszczalne było zastosowanie tego środka egzekucyjnego. Trudności techniczne czy też ekonomiczne (jak problemy finansowe) w wyegzekwowaniu decyzji nie stanowią o jej niewykonalności. Wykonanie zastępcze jest bardziej uciążliwe. Zgodnie z art. 127 upea polega na zleceniu innej osobie wykonania czynności do której był obowiązany na koszt i ryzyko zobowiązanego. Wykonanie zastępcze wprowadza do postępowania egzekucyjnego nowy podmiot – wykonawcę, który zgodnie z art. 132 § 2 upea decyduje czy odstąpi od dalszego prowadzenia wykonania zastępczego. W przypadku zastosowania grzywny to zobowiązany pozostaje głównym podmiotem decydującym o wykonaniu obowiązku. Może on w każdym czasie wykonać obowiązek a tym samym uchronić się od konieczności zapłacenia grzywny, zgodnie bowiem z art. 125 § 1 upea w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nie bez znaczenia w sprawie jest ustalenie, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...].07.2013r. ([...]) o nałożeniu grzywny z uwagi na brak zaskarżenia jest ostateczne. Niedopuszczalność zastosowanego środka o jakiej mowa w art. 33 § 1 pkt 6 upea obejmuje sytuacje, w których zastosowano środek egzekucyjny nie wymieniony w ustawie bądź wyraźnie zakazany do stosowania w odniesieniu do konkretnej egzekucji, co miejsca w sprawie nie miało. Twierdzenie, że zastosowany środek jest niedopuszczalny, gdyż spowoduje nieodwracalne skutki natury faktycznej i prawnej nie zasługuje na uwzględnienie, godzi bowiem w sama istotę tego środka mającego na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Bezzasadny był również zarzut co do niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 § 1 pkt 5 upea). Rozbiórka budynku gospodarczego jest bowiem możliwa. Jak wyżej podano trudności natury ekonomicznej nie są przesłanką pozwalająca uznać, że nałożony obowiązek jest niewykonalny. Wskazywanie przez skarżących na fakt złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji WINB z [...].10.2002r. nie jest okolicznością wskazującą na uznanie zarzutów za uzasadnione. Podkreślić należy, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przez skarżących w dniu 6 czerwca 2013r. nie było przyczyną wszczęcia postępowania egzekucyjnego decyzji rozbiórkowej, jak sugerowali skarżący. W niniejszej sprawie skarżący przed złożeniem tego wniosku składali wnioski o wznowienie postępowania o uchylenie decyzji w trybie art. 155 kpa, składali wnioski o wstrzymanie egzekucji, które rozpoznawane były negatywnie, mimo iż wskazywali na okoliczności sprawy, w tym m.in. na zmianę planu zagospodarowania przestrzennego miasta Pniewy. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jest wiec kolejnym składanym w sprawie wnioskiem zmierzającym do "uchylenia" decyzji rozbiórkowej i jako taki nie wstrzymuje jej, tym bardziej, że wniosek o wstrzymanie egzekucji rozpoznany również został dla skarżących negatywnie. Wykorzystywanie wszelkich możliwych środków zmierzających do podważenia w trybie nadzwyczajnym ostatecznej decyzji rozbiórkowej samo w sobie nie stanowi podstawy do wstrzymania jej wykonalności, czy też do wstrzymania czynności egzekucyjnych. Aby tak się stało skarżący winni wykazać, że miały miejsce takie zdarzenia, które z dużym prawdopodobieństwem, graniczącym z pewnością uzasadniają zasadność składanego wniosku. W przedmiotowej sprawie poza podaniem, że złożony został wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji WINB z [...].10.2002r., skarżący nie wykazali żadnych szczególnych okoliczności. W ocenie Sądu nie było podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa. Zgodnie z tym przepisem sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Jest to więc zawieszenie fakultatywne. Jak podał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014r. II OSK 1696/14 celowość zawieszenia postępowania przez sąd administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Kwestią priorytetową jest, bowiem konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Nawet w przypadku złożenia wniosku o zbadanie zgodności przepisu z Konstytucją sąd ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania. W przedmiotowej sprawie, w której skarżący wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji WWINB z [...].10.2002r. domagali się zawieszenia niniejszego postępowania i wstrzymania czynności egzekucyjnych na podstawie art. 35 upea, nie zachodzą przesłanki, które ewentualnie mogłyby uzasadniać w przyszłości wznowienie postępowania opisane w art. 270-274 ppsa czy w art. 145 kpa. Tym bardziej, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z [...].07.2006r. odmówił już wznowienia postępowania zakończonego decyzją własną z [...].10.2002r. ([...]). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. ([...]) utrzymał w mocy decyzję WINB w P. Skarga na tą decyzję została odrzucona postanowieniem z dnia 15.12.2006r. przez WSA w Warszawie (VII SA/Wa 1999/06). Przepis art. 35 § 1 upea w brzmieniu : "zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego" wszedł w życie od 21. 11 .2013r. na podstawie art. 111 pkt 22 ustawy z 11.10.2013r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych. (Dz.U., 2013.1289) i tym samym nie znajduje zastosowania w sprawie. W dacie zgłoszenia zarzutów i ich rozpoznawania przez organ I instancji obowiązywał w brzmieniu: § 1. Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania. Organ egzekucyjny może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu. § 2. Organ nadzoru w uzasadnionych przypadkach może wstrzymać czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia. Jak wynikało z treści tego przepisu wstrzymanie postępowania egzekucyjnego mogło nastąpić tylko w uzasadnionych przypadkach. Co do zasady bowiem wniesienie przez zobowiązanych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymywało tego postępowania. Samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, z której wynika obowiązek, nie stanowi podstawy do wstrzymania czy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a tym samym brak jest podstaw do zaniechania prowadzenia tego postępowania. (wyr NSA z 23.04.2010r., I FSK 675/09)LEX nr 658093, POP 2010/6/590). Na odmowę wstrzymania postępowania egzekucyjnego w trybie art. 35 upea w brzmieniu przed 21.11.2013r. nie przysługiwało zażalenie. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodził uzasadniony przypadek wskazany w w/w przepisie. Jak już wyżej podano, samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej takim uzasadnionym przypadkiem nie jest, szczególnie w sytuacji, gdy w sprawie toczyło się wiele nadzwyczajnych postępowań. A we wniosku o stwierdzenie nieważności złożonym po 11 latach od wydania decyzji rozbiórkowej nie wskazano żadnych szczególnie uzasadnionych okoliczności, które nie byłyby podnoszone w toku całego postępowania administracyjnego w tej sprawie. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 stycznia 2009r. (VII Sa/Wa 1755/08) charakter rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania czynności egzekucyjnych jest uznaniowy. Wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego skarżący uzasadnił wadliwością decyzji rozbiórkowej stanowiącej tytuł wykonawczy oraz złożonym wnioskiem o unieważnienie lub zmianę tejże decyzji. Okoliczności podniesione przez skarżącego nie stanowią szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 23 § 6 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie wszczęcie przez skarżących kolejnego postępowania zmierzającego do "wzruszenia" decyzji rozbiórkowej również nie jest takim szczególnym przypadkiem uzasadniającym wstrzymanie czynności egzekucyjnych w rozumieniu art. 35 § 1 upea w brzmieniu przed 21.11.2013r. ani też uzasadniającym zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa. Uwzględniając powyższe Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło