IV SA/Po 738/17

WyrokWSA w Poznaniu2018-01-11

Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Donata Starosta, Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów uczelni dotyczące przyznania stypendium socjalnego, wydane z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady powagi rzeczy osądzonej oraz art. 138 k.p.a., mogą zostać uznane za nieważne?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność decyzji organów uczelni dotyczących stypendium socjalnego, ponieważ zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa. Dotyczyło to naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej (rei iudicatae) przez wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją, a także naruszenia art. 138 k.p.a. przez organ odwoławczy, który wydał rozstrzygnięcie nieprzewidziane w katalogu tego przepisu. Ponadto, decyzje te nie spełniały minimalnych wymogów formalnych określonych w art. 107 k.p.a., co również stanowiło podstawę do stwierdzenia ich nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący M.T. złożył skargę na decyzję Międzywydziałowej Komisji Stypendialnej z maja 2017 r. odmawiającą przyznania mu stypendium socjalnego. Organ odwoławczy wnosił o odrzucenie skargi, podnosząc zarzuty dotyczące błędnego oznaczenia zaskarżonej decyzji i wniesienia skargi po terminie. Skarżący wyjaśnił, że przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego, którą odebrał w maju 2017 r. Pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasad czynnego udziału strony, prawidłowego uzasadnienia decyzji oraz legalności.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] maja 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] maja 2017 r. Ponadto, sąd stwierdził nieważność decyzji Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] marca 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie stypendium socjalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] maja 2017 r.; 2. stwierdza nieważność decyzji Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r.; 3. stwierdza nieważność decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] marca 2017 r.; Pismem z dnia [...] maja 2017 r. M. T. (zwany dalej również "Skarżącym") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] maja 2017 r. Do skargi załączono kserokopię zaskarżonej decyzji oraz kserokopię decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] maja 2017 r. odmawiającej przyznania Skarżącemu stypendium socjalnego na semestr letni roku akademickiego [...]. W odpowiedzi na skargę Międzywdziałowa Komisja Stypendialna [...] wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Organ stwierdził, że Skarżący określając zaskarżoną decyzję wskazał datę jej wydania, tj. dzień [...] maja 2017 r., oraz że była to decyzja wydana na skutek odwołania z [...] kwietnia 2017 r. W tym dniu Organ nie wydał jednak decyzji w skutek odwołania z dnia [...] kwietnia 2016 r., której stroną byłby Skarżący. Decyzja, na którą powołuje się Skarżący w rzeczywistości została wydana przez organ w dniu [...] kwietnia 2017 r. na skutek rozpoznania odwołania z dnia [...] kwietnia 2017 roku. Natomiast decyzja z dnia [...] maja 2017 r. wydana przez Wydziałową Komisję Stypendialną i decyzja organu odwoławczego z tego samego dnia nie stanowią bytów prawnych, gdyż w tej sprawie zostały już wydane decyzje: z dnia [...] marca 2017 r. - organu I instancji i z dnia [...] kwietnia 2017 r. - organu II instancji. Ponadto zdaniem organu odwołanie zostało sporządzone przed wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2017 r. Jeżeli uznać, iż przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] maja 2017 r. to zachodzi niedopuszczalność drogi sadowej, gdyż od decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2017 r. nie zostało złożone odwołanie. W ocenie organu decyzja z dnia [...] maja 2017 r. nie funkcjonuje w obrocie prawnym z powyżej wskazanych powodów i skarga, której przedmiotem jest taka decyzja powinna zostać odrzucona. Gdyby natomiast przyjąć, że wskazanie daty wydania decyzji jako [...] maja 2017 r. stanowi jedynie omyłkę Skarżącego i przedmiotem niniejszego postępowania ma być decyzja wydana w dnia [...] kwietnia 2017 roku, to należy stwierdzić, iż skarga została wniesiona po terminie i powinna zostać o odrzucona. W odpowiedzi na wezwanie Sądu - w piśmie z dnia [...] września 2017 r. - Skarżący stwierdził, że przedmiotem skargi jest decyzja Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej, o której został poinformowany w dniu [...] maja 2017 r. W dniu [...] maja 2017 r. odebrał decyzję w Biurze Karier Wyższej [...]. W tym samym dniu otrzymał również decyzję I instancji ponieważ wcześniej nie miał sposobności odebrać tego dokumentu. W piśmie z dnia [...] września 2017 r. organ stwierdził, że decyzją wydaną w przedmiotowym postępowaniu przez organ I instancji, tj. Komisję Stypendialną [...], która weszła do obrotu prawnego jest decyzja wydana w dniu [...] marca 2017 r. Natomiast decyzją organu II instancji tj. Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej jest decyzja wydana w dniu [...] kwietnia 2017 r. Organ jednocześnie wyjaśnił, że dokumenty z dnia [...] maja 2017 r. nie stanowią odrębnej decyzji, a jedynie merytoryczne rozszerzenie decyzji z dnia [...] marca 2017 r. i [...] kwietnia 2017 r. o argumentację dotyczącą kryterium dochodowego Skarżącego. Tym samym nie sposób uznać by akty te weszły do obrotu jako samodzielne byty prawne. W piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że Skarżący nie spełnia warunku wysokości dochodu uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne oraz niezapewnienie Skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co rzekomego niespełniania przez niego warunku wysokości średniego miesięcznego dochodu; - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania i niezapewnienie Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez uniemożliwienie mu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; - art. 61 § 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezawiadomienie Skarżącego o fakcie wszczęcia postępowania; - art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, tj. brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; - art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji wszystkich osób wchodzących w skład organu biorących udział w wydaniu decyzji; - art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa polegające na wydaniu decyzji noszącej cechy dowolności i naruszającej prawo; - art. 9 k.p.a. i wynikającego z tego przepisu obowiązku dbałości przez organy administracji publicznej o interesy stron postępowania; - art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady legalności, polegające na wydaniu decyzji naruszającej przepisy prawa procesowego oraz na bezpodstawnej odmowie przyznania Skarżącemu wnioskowanego stypendium socjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, ale nie z przyczyn w niej wskazanych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest decyzja Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] maja 2017 r. wydana w toku postępowania w sprawie przyznania Skarżącemu stypendium socjalnego na semestr letni roku akademickiego [...]. Wynika to zarówno z treści skargi złożonej przez M. T. oraz wyjaśnień zawartych w piśmie Skarżącego z dnia [...] września 2017 r. Przed przejściem do wyjaśnienia powodów uwzględnienia skargi wyjaśnienia wymaga, że Sąd nie dostrzegł podstaw do jej odrzucenia podnoszonych przez organ. Wbrew stanowisku Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej z nadesłanych przez Skarżącego dokumentów wynika jednoznacznie, że w dniu [...] maja 2017 r. została wydana decyzja administracyjna organu odwoławczego w sprawie stypendium socjalnego na semestr letni roku akademickiego [...]. Nadesłane przez Skarżącego rozstrzygnięcia z dnia [...] maja 2017 r. dają wszelkie podstawy do uznania je za decyzje administracyjne. Zawierają one wszystkie elementy wymienione w art. 107 § 1 k.p.a. tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony, podstawę prawną, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o przysługujących stronie środkach zaskarżenia oraz podpis osoby, która wydała decyzję. Brak jest jakichkolwiek podstaw aby podzielić stanowisko organu, iż dokumenty nadesłane przez Skarżącego stanowią "merytoryczne rozszerzenie decyzji" z dnia [...] marca 2017 r. oraz [...] kwietnia 2017 r. Przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest znana instytucja "merytorycznego rozszerzenia decyzji". Brak jest również podstaw aby doszło do uzupełnienia decyzji w trybie art. 111 k.p.a. Za odrzuceniem przedmiotowej skargi nie mógł przemawiać również fakt, iż od decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej [...] maja 2017 r. nie zostało złożone odwołanie. Zważyć bowiem trzeba, że Skarżącemu została doręczona również decyzja Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej opatrzona tą samą datą. Okoliczność wydania decyzji przez organ II instancji, w sytuacji gdy od decyzji organu I instancji nie zostało złożone odwołanie, nie stanowi przesłanki odrzucenia skargi, a może świadczyć o wydaniu decyzji organu odwoławczego z rażącym naruszeniem prawa. Przechodząc do omówienia powodów stwierdzenia nieważności obydwu rozstrzygnięć wydanych w dniu [...] maja 2017 r. Sąd wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała okoliczność, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem decyzje te dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie rei iudicatae istotne znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 931/09, LEX nr 597967). Stwierdzenie nieważności decyzji z powodów wskazanych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. możliwe jest tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Istotnym jest, aby zaistniała tożsamość sprawy konieczne jest, aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego ( por. wyrok WSA w Warszawie z 13 listopada 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 651/13, LEX nr 1412288). Z tożsamością sprawy mamy zatem do czynienia w przypadku występowania tych samych podmiotów w sprawie, tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy oraz tego samego przedmiotu, rozumianego jako interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Za ostateczną uznaje się decyzję od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 16 k.p.a.). Odwołanie nie przysługuje po pierwsze od decyzji wydanych w II instancji, po drugie od decyzji wydanych w jednoinstancyjnym postępowaniu, po trzecie od decyzji, jeżeli strona uchybiła terminu do wniesienia odwołania i nie przywrócono jej terminu. Rozpoznawana sprawa została zainicjowana wnioskiem Skarżącego [...] lutego 2017 r. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. organ I instancji odmówił przyznania Skarżącemu stypendium socjalnego na semestr letni roku akademickiego [...], a następnie w wyniku rozpatrzenia odwołania wydana została decyzja organu II instancji z dnia [...] kwietnia 2017 r. Pomimo istotnych uchybień formalnych decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. jej treść oraz całokształt okoliczności sprawy pozwalają stwierdzić, że dotyczyła ona odmowy przyznania M. T. stypendium socjalnego na semestr letni roku akademickiego [...] r. Od decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. nie przysługiwało Skarżącemu odwołanie, wobec czego decyzja ta była ostateczna. Ponownie rozstrzygając kwestię odmowy przyznania Skarżącemu stypendium socjalnego na semestr letni roku akademickiego [...] – decyzjami Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] maja 2017 r. oraz Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] maja 2017 r. organy dopuściły się naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej. Okoliczność ta została pośrednio przyznana przez organ w odpowiedzi na skargę. Wskazał on bowiem, że "w tej sprawie zostały już wydane decyzje; z dnia [...] marca 2017 roku - organ I instancji i z dnia [...] kwietnia 2017 roku - organ II instancji". Powyższe stanowiło podstawę stwierdzenia nieważności rozstrzygnięć z dnia [...] maja 2017 r. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie niezbędnym było również objęcie kontrolą decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] marca 2017 r. oraz Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] kwietnia 2017 r. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Art. 135 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zwrot "w granicach tej samej sprawy" pozwala objąć kontrolą nie tylko zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą, ale nadto akty wobec których prowadzone jest objęte skargą postępowanie nadzwyczajne (o uchylenie lub zmianę decyzji, o stwierdzenie nieważności, względnie postępowanie wznowieniowe). Takie rozumienie granic sprawy jest ugruntowane w orzecznictwie i wywodzi się ze stanowiska wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7. W uchwale tej wyjaśniono, że użyty w poprzedniej ustawie procesowej (ustawie z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym; obecna regulacja jest do niej zbliżona) zwrot "w granicach danej sprawy" "dotyczy sprawy w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej". W ocenie Sądu zarówno decyzja Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] marca 2017 r. oraz Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia [...] kwietnia 2017 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, co powodowało konieczność stwierdzenia ich nieważności. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią norm prawnych i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1988 r., sygn. akt II SA 981/88, ONSA 1988/2/96 i z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993/1/23). Odesłanie w treści art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2183; zwanej dalej "p.s.w.") do odpowiedniego stosowania przez organy uczelni przepisów k.p.a., powoduje, że organ rozpoznając podanie studenta zobowiązany jest do poszanowania przepisów dotyczących postępowania administracyjnego, w tym przepisów dotyczących decyzji administracyjnej. Przepis art. 107 § 1 k.p.a. określa niezbędne elementy z jakich składa się decyzja administracyjna. Powinna ona zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Zgodnie natomiast z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wprawdzie w kontekście wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, decyzje organów uczelni nie muszą spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej, to powyższe nie zwalnia jednak organów uczelni z zachowania minimum wymogów wynikających z art. 107 k.p.a. Zasada autonomii szkół wyższych nie oznacza, że decyzja organu uczelni może być wydana z obrazą przepisów prawa, w tym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 107 § 1 k.p.a. jednoznacznie określa jakie elementy powinna zawierać decyzja administracyjna. Z treści decyzji musi wynikać, dlaczego została wydana. Musi ona umożliwiać stronie zapoznanie się z powodami dla których została wydana, a także umożliwiać dokonanie kontroli jej legalności przez organ II instancji oraz sąd administracyjny. Funkcją uzasadnienia decyzji jest przekonanie strony, że jej stanowisko zostało wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygniecie, to że przyczyną tego są istotne powody. Decyzje odmawiające przyznania uprawnienia powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi wynikać zatem, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych oraz dokonał oceny tych materiałów. Omawianych warunków nie spełnia decyzja Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] marca 2017 r. Decyzja ta nie określa strony postępowania do której została skierowana, nie podano w niej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz nie zawarto w niej pouczenia o trybie wniesienia odwołania. Ponadto uzasadnienie tej decyzji ogranicza się do słów "ukończenie studiów I stopnia", co nie pozwala uznać, aby spełniało wskazane powyżej wymagania wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Konstrukcja decyzji w formie gotowego formularza może pozostawiać istotne wątpliwości co przedmiotu rozstrzygnięcia. Skala uchybień jakich dopuścił się organ wydając decyzję z dnia [...] marca 2017 r. przemawia w ocenie Sądu za koniecznością uznania, iż decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując takiej oceny Sąd miał na uwadze wspomnianą już powyżej zasadę autonomii szkół wyższych. Poddana kontroli Sądu decyzja nie spełnia jednak minimum warunków wynikających z art.107 k.p.a., co nie pozwala na pozostawienie jej w obrocie prawnym. Koniecznym było również stwierdzenie nieważności decyzji Międzywydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] kwietnia 2017 r. jako rażąco naruszającej art. 138 k.p.a. Rozpatrzenie przez organ odwoławczy w postępowaniu drugoinstancyjnym odwołania wiąże się ze ściśle określonymi obowiązkami wynikającymi z treści art. 138 k.p.a. Otóż organ ten obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z dyspozycją art. 138 k.p.a. W ten sposób dokonana przez organ odwoławczy merytoryczna i prawna ocena legalności zaskarżonego orzeczenia organu I instancji znajduje odzwierciedlenie w sentencji, której treść odpowiada jednemu z rozstrzygnięć wskazanych w art. 138 k.p.a. Art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy. Rozstrzygnięcie podjęte przez organ odwoławczy nieprzewidziane we wskazanym katalogu w sposób rażący narusza prawo. Przywołany przepis ściśle określa kompetencje decyzyjne tego organu, co oznacza, że podjęte przez niego rozstrzygnięcie musi przyjąć postać jednej z decyzji wskazanych w tym przepisie. Organ odwoławczy wydaje więc na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Ponadto na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określone w art. 138 § 1 i 2 k.p.a. rodzaje rozstrzygnięć są przy tym bezwzględnie wiążące dla organu w tym znaczeniu, że decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyroki NSA z dnia 10 marca 1993 r., sygn. akt IV SA 1245/92, z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 926/10 oraz z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 408/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wydał decyzję, w której na uniwersalnym formularzu pokreślono słowa "nie przyznano". Treść takiego rozstrzygnięcia stoi w oczywistej sprzeczności z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji stwierdzonych naruszeń prawa w stopniu kwalifikowanym koniecznym było stwierdzenie nieważności decyzji Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] maja 2017 r., Wydziałowej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] maja 2017 r. , a także Międzywydziałowej Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] marca 2017 r. Mając na względzie, że w wyniku niniejszego wyroku doszło do wyeliminowania wszystkich wydanych w stosunku do Skarżącego decyzji w sprawie stypendium socjalnego na semestr letni roku akademickiego [...] obowiązkiem organu będzie ponowne rozpatrzenie wniosku z dnie [...] lutego 2017 r. Na obecnym etapie postępowania zbędnym okazało się odnoszenie się do zarzutów podniesionych w skardze oraz w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 134 § 1 i 2, a także art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-3 wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło