IV SA/Po 754/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2011 r. sprawy ze skargi D.P. przeciwko Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie wymierzenia grzywny za niewykonanie orzeczenia Sądu w sprawie o sygn. IV SA/Po 449/10 1. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. grzywnę w wysokości [...] ([...]) zł; 2. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz Skarżącej D.P. kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Radca prawny G.W., działając w imieniu D.P., na podstawie 154 § 1 i art. 200 ppsa, wniósł o wymierzenie grzywny PINB w K. oraz o zasądzenie od PINB w K. na rzecz skarżącej kosztów postępowania w kwocie 937 zł (wynagrodzenia pełnomocnika 720 zł (3x stawka minimalna = 50 % stawki dopuszczalnej), kosztów sądowych - wpisu 200 zł (grzywna), kosztów udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej 17 zł). Zdaniem pełnomocnika, zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien wziąć pod uwagę duży wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy i stopnia jej skomplikowania. W skardze zarzucono naruszenie prawa, tj. art. 35 § 1 kpa w związku z art. 154 § 1 i art. 153 ppsa. W uzasadnieniu podano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem sygn. akt IV SA/Po 449/09 z dnia 04 listopada 2009 r. uchylił decyzję WWINB w Poznaniu nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w K. znak: [...] z dnia [...] marca 2009 r. W odpowiedzi na podanie z dnia 26.01.2010 r., WWINB w Poznaniu pismem znak: [...] z dnia [...].02.2010 r. poinformował skarżącą, iż akta sprawy znak: [...] wraz z kserokopią prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 04.11.2009 r. sygn. akt IV SA/Po 449/09 zostały wysłane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w dniu [...].01.2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w/w akta odebrał w dniu [...].01.2010 r. Wydanie powyższego wyroku spowodowało "powrót do sytuacji" sprzed [...] września 2008 r. (data wydania pierwszej - uchylonej decyzji w przedmiotowej sprawie). A zatem w obrocie prawnym pozostało wezwanie do usunięcia prawa z dnia 25.10.2007 r. tj. de facto podanie o wszczęcie postępowania na żądanie strony w sprawie ustalenia legalności zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski. Pomimo wezwania PINB w K. do załatwienia sprawy - pismo z dnia 18.02.2010 r. (wpł. do organu 18.02.2010 r.) i wniesieniu zażalenia do WWINB w Poznaniu w dniu 19.02.2010 r. oraz wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy do 23.04.2010 r. (30 dni od dnia otrzymania postanowienia WWINB znak: [...] z dnia [...].03.2010 r.) sprawa nie została do tej pory załatwiona. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że sprawa przed wydaniem wyroku była prowadzona w trybie zwyczajnym i w takim też trybie powinna zostać załatwiona. Łączenie trybu zwyczajnego z trybem nadzwyczajnym jest niedopuszczalne, gdyż inny jest zakres i przedmiot postępowania. Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa - w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym (tak jak w przedmiotowej sprawie) strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Odpowiedź na skargę organ przesłał pismem z dnia 24 maja 2011 r. W piśmie stwierdzono, iż nie ma mowy o bezczynności organu, ponieważ po wyroku WSA w Poznaniu sygn. akt IV Sa/Po 449/09, PINB w K. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. wznowił postępowanie administracyjne, uznając, iż w tym przypadku zachodzi przesłanka, o jakiej mowa w art. 145 par. 1 pkt 4 kpa (Pani D.P. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] organ odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej PINB w K. z [...] marca 2009 r. znak [...] w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski, zlokalizowany w S. przy ul. O. [...] gmina K., ze względu na bezprzedmiotowość postępowania. Tym samym, zdaniem organu, skarga D.P. na bezczynność jest bezzasadna, a żądanie wymierzenia organowi grzywny bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, żądającej wymierzenia organowi grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009r. sygn. akt IV SA/Po 449/09. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), zgodnie z którym w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 §1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, D.P., reprezentowana przez J.K., pismem z dnia 18.02.2010r. (k. 38 ) wezwała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009r. sygn. akt IV SA/Po 449/09. Tym samym stwierdzić należy, iż dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu. W związku z powyższym, zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. można zarzucić niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 listopada 2009r. sygn. akt IV SA/Po 449/09., w którym Sąd uchylił decyzję WWINB w Poznaniu nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w K. znak: [...] z dnia [...] marca 2009 r. Podstawowym warunkiem dla stwierdzenia istnienia materialnoprawnej podstawy wymierzenia grzywny organowi administracji publicznej w oparciu o art. 154 § 1 p.p.s.a. jest upływ terminu do wykonania wyroku wyznaczonego przez sąd administracyjny do wydania aktu lub podjęcia czynności bądź też – jak w niniejszej sprawie - upływ ustawowego terminu (wyrok NSA z 4 marca 2010 r., II OSK 489/09; LEX nr 597633). Termin do wykonania przez organ administracji publicznej wyroku sądu administracyjnego zaczyna biec od dnia doręczenia organowi tego wyroku (art. 286 ppsa, patrz też wyrok NSA z 26 kwietnia 2006 r., II GSK 35/06; Legalis). W związku z powyższym niewykonanie wyroku przez organ nastąpi wówczas, gdy "nie ustosunkuje się on w pełni" do treści przedmiotowego wyroku (wyda rozstrzygnięcie lub podejmie określoną czynność z zakresu administracji) po doręczeniu wyroku w terminie uregulowanym w przepisach art. 35-38 kpa., czyli w tzw. terminie załatwienia sprawy administracyjnej. Jak wynika z akt sprawy, kserokopię prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z 4 listopada 2009 r. (wyrok stał się prawomocny z dniem 25 grudnia 2009 r. ) doręczono PINB wraz z aktami 14 stycznia 2010 r. (k- 37). Oznacza to, iż organ prowadząc postępowanie po wyroku uchylającym decyzję WWINB w Poznaniu nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w K. znak: [...] z dnia [...] marca 2009 r., miał obowiązek zakończyć postępowanie zgodnie z unormowaniem art. 35-38 kpa. Od tego dnia organ, dysponując aktami sprawy, miał bowiem możliwość skutecznego podjęcia czynności w sprawie. W myśl kpa, sprawa wymagająca prowadzenia postępowania wyjaśniającego powinna być załatwiona nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawa szczególnie skomplikowana nie później niż w ciągu dwóch miesięcy (art. art. 35 § 3). W orzecznictwie, w nawiązaniu do art. 154 § 3 ppsa przyjmuje się, że ustawodawca, mówiąc o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie, wskazuje na określoną okoliczność faktyczną uzasadniającą żądanie ukarania organu grzywną (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., II GSK 384/05, Legalis). W niniejszej sprawie należy uwzględnić, iż WINB w Poznaniu postanowieniem z dnia [...].03.2010 r. znak [...], wyznaczył dodatkowy 30-dniowy termin załatwienia sprawy, liczony od dnia otrzymania postanowienia. Postanowienie doręczono organowi dniu 22 marca 2010r. (k- 39), zatem organ winien sprawę załatwić do dnia 23 kwietnia 2010 r. Po analizie akt niniejszej sprawy oraz znanej Sądowi z urzędu sprawy SAB SA/Po 49/10, należy stwierdzić, iż po wyroku WSA w Poznaniu z 4 listopada 2009 r. sygn. akt 449/09, PINB w K. wydał w dniu [...] czerwca 2010 r. decyzję znak [...], załatwiającą przedmiotową sprawę. Decyzją tą organ odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej PINB w K. z [...] marca 2009 r. znak [...]. Zdaniem Sądu, nie ma znaczenia dla oceny sprawy ze skargi z żądaniem wymierzenia grzywny to, że decyzję tę wydano w postępowaniu wznowieniowym. Argumenty za uznaniem, że decyzja PINB w K. z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] stanowi wykonanie wyroku WSA w Poznaniu z 4 listopada 2009 r. są przytoczone w uzasadnieniu wyroku ze skargi D.P. na bezczynność: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt: IV SAB/Po 49/10. Kontynuując wywód dotyczący oceny, czy ziściły się przesłanki wymierzenia organowi grzywny, stwierdzić należy, że PINB nie wykonał wyroku WSA w Poznaniu z 4 listopada 2009 r. sygn. akt 449/09 w terminie określonym w kpa, ani w terminie wskazanym przez WINB w Poznaniu postanowieniem z dnia [...].03.2010 r. Dla sprawy o wymierzenie grzywny - poza kwestią jej wysokości - nie ma znaczenia to, że wyrok został wykonany przed wniesieniem niniejszej skargi i rozpoznaniem sprawy przez Sąd. Ta okoliczność ma znaczenie dla oceny bezczynności organu w świetle art. 149 ppsa (patrz wyrok w sprawie IV SAB/Po 49/10). Zgodnie z art. 154 § 6 ppsa, sąd administracyjny wymierza grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2011 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2010 r. (M.P. z 2011 r. Nr 11, poz. 120) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2010 r. wyniosło 3.224, 98 zł. Górną granicą grzywny wymierzonej na podstawie art. 154 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi była w tej sprawie kwota 32.249,80 zł. Możliwość wymierzenia grzywny w określonym wyżej przedziale pozwala Sądowi na miarkowanie jej wysokości w szczególności w zależności od stopnia winy organu w niewykonaniu wyroku albo nie wydaniu aktu lub nie dokonaniu czynności. Ta zaś po części zależy także od skomplikowania nie tylko stanu faktycznego ale i także prawnego sprawy. Jak wynika z odpowiedzi na skargę i z akt sprawy, a także z akt sprawy IV SAB/Po 49/10 (patrz w tej sprawie uzasadnienie wyroku z 27 lipca 2011 r.), sprawa wynikająca - jak wskazuje się w skardze - z "podania o wszczęcie postępowania na żądanie strony w sprawie ustalenia legalności zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na inwentarski" jest skomplikowana. W tym kontekście Sąd bierze pod uwagę i to, że uchybienie terminowi wskazanemu przez WINB nie przekroczyło 2 miesięcy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wystarczającą grzywną - stanowiącą skutek niewykonania wyroku, będzie grzywna w wysokości [...] zł. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 154 § 1 w związku z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącej niezbędnych kosztów w wysokości [...] zł. obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika wynoszące [...] zł. (3 x stawka minimalna), opłatę sądową w wysokości 200 zł. oraz koszty udzielonego pełnomocnictwa – opłaty skarbowej 17 zł. stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 200 ppsa, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W świetle powyższego oczywistym jest zasadność przyznania skarżącej zwrotu kosztów obejmujących wpis od skargi o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku wynoszący 200 zł. (vide §2 ust. 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193), oraz uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Odnosząc się do wniosku dotyczącego zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika, stwierdzić należy, że zasady ustalania wysokości zwrotu niezbędnych kosztów postępowania uregulowane są w art. 205 ppsa, który w § 2 przewiduje, iż do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednakże nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. Stosownie do treści art. 205 § 3 ppsa, zawierającego delegację do stosowania odrębnych przepisów w zakresie ustalania wysokości przysługujących należności stronie, do określania stawek opłat za czynności radców prawnych reprezentujących stronę stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. – dalej rozporządzenie). Zgodnie z treścią § 2 cytowanego rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynieniu się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w cytowanym powyżej przepisie, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 - 4, przy czym opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż nakład pracy radcy prawnego jak i rodzaj oraz stopień zawiłości niniejszej sprawy nie uzasadniają w ocenie Sądu przyznania wynagrodzenia w wysokości wyższej niż stawki minimalne określone w §14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia. Udział pełnomocnika w całym postępowaniu ograniczał się bowiem do korespondencji z Sądem i złożenia skargi. Uznanie przez Sąd, że sprawa prowadzona przez organ w przedmiocie ustalenia legalności zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek inwentarski jest skomplikowana nie oznacza, iż przedmiotowa sprawa dotycząca wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku Sądu ma taki wymiar dla profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym. Powyższe w ocenie Sądu nie uzasadnia przyznania wynagrodzenia w wysokości wyższej od minimalnej. Uwzględniając powyższe, Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa orzekł jak pkt 2 sentencji wyroku.