IV SA/Po 790/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-11-17

Skład orzekający: Józef Maleszewski, Tomasz Grossmann, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej, która została uznana za przetworzoną, jest zasadna, gdy wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w jej uzyskaniu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały żądane informacje jako przetworzone, ponieważ ich wyodrębnienie wymagało analizy dużej liczby akt i zaangażowania znacznych zasobów czasowych pracowników sądu, co mogłoby zakłócić jego bieżące funkcjonowanie. Ponieważ informacja przetworzona podlega udostępnieniu tylko w zakresie szczególnie istotnym dla interesu publicznego, a skarżący nie wykazał takiego interesu, odmowa udostępnienia informacji była zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący D. S. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby postępowań i kar orzeczonych w Sądzie Rejonowym w R. w latach 2015-2020. Organy obu instancji odmówiły udostępnienia części informacji, uznając je za przetworzone i stwierdzając, że skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w ich uzyskaniu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną kwalifikację informacji jako przetworzonej oraz brak uzasadnienia odmowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Prezesa Sądu z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości. Decyzja z dnia [...] lipca 2021 roku nr [...] Prezes Sądu po rozpoznaniu odwołania D. S. od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w R. z [...] czerwca 2021 roku - sygn. [...] w sprawie odmowy udzielenia informacji publicznej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) oraz art. 3, ust. 1 pkt 1 w związku z art. 16 ustawy z 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 2176, dalej: u.d.i.p.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że decyzją z [...] czerwca 2021 roku Prezes Sądu Rejonowego w R. ponownie odmówił wnioskodawcy D. S. udzielenia informacji publicznej w zakresie dotyczącym punktów 4, 6-11 oraz 13-14 wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonego [...] grudnia 2020 roku. Sprawa była rozpatrywana przez organ I instancji ponownie, zgodnie z rozstrzygnięciem wydanym w formie decyzji przez Prezesa Sądu z [...] maja 2021 roku nr [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji został zobowiązany do odniesienia się do całości wyjaśnień udzielonych przez odwołującego w kwestii wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu wnioskowanych informacji publicznych - w szczególności do wyjaśnienia przyczyny, dla której wyjaśnienia te uznano za niewystarczające. Ponadto uzupełnienia wymagała także argumentacja Prezesa Sądu Rejonowego w R. powołana w uzasadnieniu poglądu o rodzaju wnioskowanej informacji - informacji przetworzonej - np. poprzez wskazania liczby akt, które należy przejrzeć. Prezes Sądu zauważył, że decyzja Prezesa Sądu Rejonowego w R. z [...] czerwca 2021 roku zawiera wskazane powyżej elementy. W sposób szczegółowy przeprowadzono rozważania co do charakteru informacji przetworzonej, z uwzględnieniem okoliczności dotyczących sprawy w szczególności wskazano konieczność przejrzenia 3747 tomów akt, w większości zarchiwizowanych, a także opracowania informacji pod kątem zadanych pytań, bez możliwości skorzystania z systemu informatycznego (dane te nie są przechowywane w formie elektronicznej). Prezes Sądu Rejonowego w R. podkreślił, że wytworzenie wnioskowanej informacji - według wskazanych kryteriów - wymagałoby "co najmniej kilkudziesięciu, jeżeli nawet nie kilkuset roboczogodzin pracowników sądu"- z czym trudno polemizować zważywszy liczbę akt, które należałoby przejrzeć. W ocenie organu II instancji równie wyczerpująco i trafnie została wyjaśniona kwestia uznania za niewykazane przez wnioskującego istnienia przesłanki szczególnie ważnego interesu społecznego w uzyskaniu przezeń informacji przetworzonej (str.2 -5 uzasadnienia decyzji). Prezes Sądu podzielił przytoczone w tym zakresie argumenty. W szczególności zasadnie powołał Prezes Sądu Rejonowego w R. pogląd, że "o istnieniu szczególnie istotnego interesu publicznego nie decyduje sama waga informacji, ale przede wszystkim pozycja podmiotu, który występuje z żądaniem udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realne możliwości przyszłego wykorzystania przez ten podmiot informacji. Aktualny pozostaje zatem obowiązek wykazania, że udostępnienie informacji przetworzonej właśnie konkretnemu wnioskodawcy, przy uwzględnieniu indywidualnych kwalifikacji i możliwości jest szczególnie istotne dla interesu publicznego " (dr K. P.: "Szczególnie uzasadniony interes publiczny w udostępnieniu informacji publicznej"; IAP 2020, nr 2 Legalis). Prawidłowo organ I instancji przyjął, że D. S. nie wykazał w żaden sposób, aby był podmiotem mającym możliwość efektywnego wykorzystania informacji przetworzonej w celu realizacji szczególnie uzasadnionego interesu publicznego. W piśmie z [...] lutego 2021 roku wnioskodawca stwierdził: "Interes publiczny przejawia się zatem w możliwości zweryfikowania, czy organy władzy publicznej wykorzystują środki te (przymusu bezpośredniego) w sposób uprawniony, zgodny z celem ich ustanowienia. Również kwestia skorzystania z pomocy prawnej dla prowadzenia czynności z udziałem obwinionych czy też świadków ważna jest z punktu widzenia interesu publicznego". W żaden sposób nie wyjaśnia jednak, jakie cechy - kwalifikacje umożliwiają mu podjęcie działań zmierzających do wyeliminowania ewentualnych nieprawidłowości w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ponadto Prezes Sądu zauważył, że interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. W zakresie prawa dostępu do informacji publicznej oznacza to, że interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu funkcjonowania państwa, np. usprawniałoby działanie jego organów. W sytuacji braku interesu publicznego w danej sprawie, organ zobowiązany do udzielenia informacji przetworzonej powinien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji z takim właśnie uzasadnieniem. W ocenie Prezesa Sądu zarzuty sformułowane przez D. S. w odwołaniu od decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w R. z [...] czerwca 2021 roku są chybione, odwołujący bowiem nie wykazał, aby decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 3, ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sprawie - uznanie, że informacja, o którą wnioskował stanowi informację przetworzoną, przez co jej uzyskanie wymaga wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, co ostatecznie doprowadziło do naruszenia art. 2, ust. 1 w zw. z art. 10 u.d.i.p. czyli nieuzasadnionego nieudostępnienia wnioskowanej przez niego informacji publicznej. Decyzja organu I instancji została uzasadniona w sposób wyczerpujący, wskazano okoliczności faktyczne pozwalające uznać, że wniosek dotyczy informacji w tak obszernym zakresie, iż zaangażowanie pracowników Sądu wpłynęłoby negatywnie na realizację zadań ustawowo nałożonych na Sąd Rejonowy w R.. Z uwagi na bezzasadność zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego, nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym sformułowaniu podstawy prawnej decyzji, co w przekonaniu odwołującego w znacznym stopniu ograniczyło możliwość zapoznania się odwołującego z racjami organu, który doprowadził do zastosowania takich, a nie innych przepisów prawnych w zaistniałym stanie faktycznym oraz uniemożliwia kontrole prawidłowości jej wydania. Skargę na decyzję organu Ii instancji wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. S.. Zaskarżonej decyzji zarzucił on naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sprawie i uznanie, że informacja publiczna której żądał skarżący stanowi informację przetworzoną, przez co jej uzyskanie wymaga wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, co ostatecznie doprowadziło do naruszenia art. 2 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 tej czyli nieuzasadnionego nieudostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, 2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że skarżący nie dysponuje przymiotem interesu publicznego dla uzyskania wnioskowanych informacji, w sytuacji gdy ich udostępnienie umożliwia zweryfikowanie poprawności działania organów władzy publicznej w zakresie korzystania ze środków przymusu bezpośredniego, zaś do samorządu zawodowego radców prawnych do którego należy skarżący należy współdziałanie w kształtowaniu i stosowaniu prawa, zgodnie z przepisami ustawy o radcach prawnych, 3. przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym sformułowaniu podstawy prawnej decyzji, co w znacznym stopniu ograniczyło możliwość zapoznania się skarżącego z racjami i tokiem rozumowania organu, który doprowadził do zastosowania takich a nie innych przepisów prawnych w zaistniałym stanie faktycznym oraz uniemożliwia kontrolę prawidłowości jej wydania, 4. przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 k.p.a., poprzez jego bezzasadne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji, która stoi w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Sądu Rejonowego w R. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu, zastępowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. dokonano prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.). Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia sprawy należy wskazać, iż istota przedmiotowego postępowania dotyczy zasadności odmowy udzielenia informacji publicznej w postaci podania liczby postępowań toczących się w Sądzie Rejonowym w R. w latach 2015 – 2020 w określonych we wniosku o udzielenie informacji kategoriach spraw (punkty 6 – 11 oraz 13 – 14 wniosku) oraz rodzaju i wymiaru kar orzeczonych w tym okresie w kategorii spraw wskazanych we wniosku o udzielenie informacji (punkt 4 wniosku). Bezspornym między stronami było, że żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej. Sąd orzekający podziela tą ocenę. Istota sporu w rozpatrywanym przypadku sprowadza się do oceny, czy wnioskowane przez skarżącego informacje mają charakter przetworzony. W ocenie skarżącego nie mają one takiego charakteru, gdyż znajdują się one w aktach będących w posiadaniu organu a ich udzielenie nie wymaga podjęcia jakichkolwiek czynności o charakterze intelektualnym. Natomiast w ocenie organów obu instancji wnioskowane przez skarżącego informacje są informacjami przetworzonymi. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że poza informacją prostą istnieje możliwość żądania dostarczenia informacji przetworzonej, przy czym uzyskanie informacji publicznej przetworzonej jest możliwe jedynie w takim zakresie w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W powołanej ustawie brak jest definicji pojęcia "informacji przetworzonej", w związku z tym prawidłowe rozumienie tego terminu wiąże się z oceną konkretnego stanu faktycznego w danej sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Będzie to zatem taka informacja, co do której podmiot zobowiązany do jej udzielania nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Informacja przetworzona to taka informacja, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego. (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1048/07; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; publ. http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie informacja, której domaga się skarżący nie istnieje w treści i postaci żądanej. Natomiast organ posiada dokumenty, które stanowią jej źródło. Jednak przetworzenie ich w celu uzyskania żądanej informacji wymaga przeprowadzenia ich analizy i wyboru właściwych dokumentów z określonego okresu. Zgodzić się więc należy z tezą organów obu instancji, że w niniejszym przypadku wyodrębnienie wnioskowanych w tym zakresie informacji wymagałoby fizycznego przejrzenia akt spraw. Niewątpliwie byłoby to działanie bardzo czasochłonne i pracochłonne i w znacznym stopniu zdezorganizowałoby bieżące prace wydziału. W kontekście powyższego żądana w tym zakresie informacja w istocie ma charakter przetworzony. W zaistniałej sytuacji sam fakt, iż rzeczywiście – jak wskazuje skarżący – czynności niezbędne do podania żądanej informacji w tym zakresie mają charakter czynności nieskomplikowanych nie wykluczał przyjęcia, że są to jednak informacje przetworzone. W rezultacie czynności powstałyby bowiem jakościowo nowe zbiory informacji. A jak słusznie wskazał WSA w Białymstoku w swym wyroku z dnia 13.10.2013 r. o sygn. II SA/Bk 549/15 (publ. LEX nr 1940871) informacja przetworzona o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., to jakościowo nowa informacja, która nie istnieje w przyjętej treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu. Tym samym udzielenie informacji przetworzonej jest poprzedzone wytworzeniem nowej informacji. Należy podzielić także pogląd tego samego sądu zawarty w wyroku z dnia 1.10.2015 r. o sygn. II SA/Bk 476/15 (publ. LEX nr 1940841), że informacją prostą jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie w jakiej ją posiada (z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 5 u.d.i.p.), przy czym jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań), nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami zobowiązanego do udzielenia informacji podmiotu. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną poprzez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu. Podobnie nie stanowi o przetworzeniu informacji sięganie do materiałów archiwalnych. Z kolei informacja przetworzona, w zasadzie, w chwili złożenia wniosku nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Charakter informacji przetworzonej mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego zestawienia w tym zakresie). Informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usunięcia danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego. (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 12.02.2015 r. o sygn. II SA/Wa 1824/15, publ. LEX nr 1747135). Podobne stanowisko zajął NSA w Warszawie w wyroku z dnia 23.01.2015 r. o sygn. I OSK 315/14, publ. LEX nr 1683050) stwierdzając, że w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej. Prawidłowo zatem stwierdziły organy administracji, że czynności, jakie muszą podjąć (analiza 3.747 tomów akt, w większości zarchwizowanych) przy braku możliwości skorzystania z systemu informatycznego przesądzają o kwalifikacji żądanej informacji. Uzyskanie informacji w kształcie żądanym przez skarżącego wymagałoby zaangażowania pracowników dezorganizującego pracę wydziału. Organy obu instancji zasadnie przyjęły, że informacja przetworzona podlega udostępnieniu tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Gdy zatem uwzględni się istotę informacji publicznej przetworzonej jako rezultatu określonego działania zmierzającego do jej przygotowania, to należy przyjąć, że przesłanka szczególnej istotności takiej informacji dla interesu publicznego stanowi podstawę dla podjęcia scharakteryzowanych wyżej działań przez podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Proces przetworzenia informacji publicznej w celu jej udostępnienia musi znajdować uzasadnienie w przesłance szczególnej istotności dla interesu publicznego. Ustawodawca, ograniczając w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dostęp do informacji przetworzonej, czyni to w zgodzie z zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i nie można w tym przypadku mówić o łamaniu konstytucyjnych uprawnień obywatela, skoro przedkładając interes publiczny nad interes strony, prawodawca ma na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organów Państwa i innych podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej. Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. W doktrynie przyjmuje się, że "jest w interesie indywidualnym" bądź "jest w interesie ogółu" oznacza, że wyprowadzona z danego stanu obiektywnego określona korzyść przypada jednostce względnie całemu społeczeństwu. O ile zatem interes indywidualny jest relacją pomiędzy jakimś stanem obiektywnym, a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść jednostce, to interes ogółu oznacza relację między jakimś stanem obiektywnym a oceną tego stanu z punktu widzenia korzyści, jaką on przynosi lub może przynieść ogółowi. Pojęcie szczególnego interesu publicznego jest znaczeniowo węższe od funkcjonującego w powszechnym użyciu pojęcia interesu społecznego. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz jego ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie zaś łączy się z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. (tak NSA w wyroku z dnia 05.03.2015 r. o sygn. I OSK 865/14) Zasadniczo obowiązek realizowania interesu publicznego charakteryzuje kompetencje szeroko rozumianych organów państwa. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika jednak, że kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2111/13, publ. http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzyskanie informacji przetworzonej jest możliwe po wykazaniu przez wnioskodawcę - wezwanego do wykazania powodów, dla których spełnienie jego żądania udzielenia informacji publicznej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego - szczególnej istotności dla interesu publicznego udostępnienia żądanej informacji (art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). W związku z tym brak jest podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1737/11; wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12, publ. http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). Powinność wykazania interesu publicznego spoczywa w głównej mierze na autorze wniosku o udzielenie informacji przetworzonej w myśl zasady koniecznego współdziałania organu i podmiotu ubiegającego się o załatwienie sprawy w określony sposób. (tak NSA w wyroku z dnia 05.03.2015 r. o sygn. I OSK 865/14, publ. LEX nr 1677565). Konieczność wykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji nie oznacza oczywiście zwolnienia podmiotu, do którego kierowany jest wniosek z obowiązku analizy powyższej ustawowej przesłanki na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Chodzi jedynie o podkreślenie, że brak wskazania przez wnioskodawcę, w czym upatruje on szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej, istotnie ogranicza możliwość poczynienia przez podmiot zobowiązany stosownych ustaleń i w konsekwencji uwzględnienia wniosku. Uwzględniając powyższe Sąd przyjął, że w rozpatrywanym przypadku skarżący nie wykazał istnienia przesłanki szczególnego znaczenia żądanej przez niego informacji dla interesu publicznego. Należy przyjąć, iż skarżący nie wykazał w jaki sposób zamierza wykorzystać te właśnie informacje zgodnie z wymaganym dla jej udostępnienia szczególnym interesem publicznym. Twierdzenie, że interes publiczny przejawia się w możliwości zweryfikowania czy organy władzy publicznej w sposób uprawniony wykorzystują instytucje procesowe takie jak: wezwanie do osobistego stawiennictwa pod rygorem przymusowego doprowadzenia, przymusowe doprowadzenie oraz pomoc prawna w celu przeprowadzenia dowodu z przesłuchania obwinionego bądź świadka nie jest wystarczające. Także podniesienie – dopiero w skardze – że skarżący jest członkiem samorządu zawodowego radców prawnych, który to samorząd ma ustawowe zadania współdziałania w zakresie kształtowania i stosowania prawa nie może tej oceny zmienić. Zauważyć należy, że motywy wskazywane przez skarżącego w żaden sposób nie wskazują dlaczego szczególne znaczenie dla interesu publicznego miałyby mieć informacje dotyczące akurat Sądu Rejonowego w R. pochodzące z lat 2015 – 2020 i związane z postępowaniami w sprawach o wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji. Brak zatem po stronie skarżącego wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w tym zakresie skutkował wydaniem zgodnej z prawem decyzji odmawiającej udostępnienia mu przetworzonej informacji publicznej. Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw dla uwzględnienia skargi. Uznać należy, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego oraz nie naruszyły przepisów o postępowaniu. W tym stanie rzeczy z przyczyn wyżej wskazanych Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło