IV SA/Po 801/06

Poznań, dnia 03 listopada 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 03 listopada 2006r. sprawy ze skargi M.S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2006r. sygn. akt IV SA/Po 585/06 wydanego w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania /-/ M. Dybowski Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu [...] sierpnia 2006 r. wydał postanowienie sygn. IV SA/Po 585/06, którym odrzucił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego i odmówił przyznania prawa pomocy. Powodem tegoż rozstrzygnięcia było uznanie, iż skarga wniesiona została z uchybieniem ustawowego terminu. M.S. po doręczeniu odpisu wskazanego wyżej orzeczenia Sądu wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej oraz o prawie pomocy, pismem z dnia 6 września 2006 r. złożył wniosek o uzupełnienie i sprostowanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2006r. Powyższy wniosek rozpatrzony został odmownie postanowieniem z dnia [...] września 2006 r – sygn. IV SA/Po 585/06 ( k. 29-36 akt IV SA/Po 585/06). W związku z powyższym M.S. w dniu [...] października 2006 r. (data stempla pocztowego) wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem o odrzuceniu skargi. Odnosząc się merytorycznie do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w przedmiocie odrzucenia skargi, Skarżący kwestionując zasadność tegoż rozstrzygnięcia wskazał na art. 111 § 2 kpa, zgodnie z którym w przypadku złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji, termin do wniesienia skargi biegnie od dnia doręczenia przez organ odpowiedzi. Tym samym Skarżący wywodzi, że skarga wniesiona została w terminie. Uzasadniając wniosek o wznowienie postępowania, M.S. wskazał na fakt, iż zgłaszany przez niego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został rozpoznany w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2006 r. odrzucającym skargę ani w postanowieniu z dnia [...] września 2006 r. o odmowie uzupełnienia i sprostowania postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu raz uznał wniosek o przyznanie prawa pomocy za bezzasadny bez stosownego uzasadnienia a w drugim postanowieniu nie dokonał rozpatrzenia i rozstrzygnięcia, mimo zgłaszanego wniosku o uzupełnienie postanowienia o rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy, przez co - zdaniem M. S. - nie uzyskał On prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu co powoduje, iż nie był należycie reprezentowany. Reprezentacją jest bowiem zarówno przedstawicielstwo ustawowe jak i pełnomocnictwo. Powyższe zdaniem Skarżącego oznacza, iż odebrano mu prawo do obrony swych praw i prawo do sądu, czyli naruszono nie tylko normy ustawowe, ale również normy konstytucyjne. Powyższe okoliczności i istota dokonanych rozstrzygnięć, zdaniem M.S., jednoznacznie wskazują, że został pozbawiony możności działania, gdyż z naruszeniem norm ustawowych w sposób rażący uniemożliwiono mu rozpatrzenie i rozstrzygnięcie skargi złożonej do Sądu i pozbawiono należytej reprezentacji, pozbawiając tym samym prawa do sądu, co stanowi o nieważności postępowania sądowego i umożliwia jego wznowienie. W uzasadnieniu skargi o wznowienie Skarżący odniósł się również merytorycznie do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] i decyzji w/w organu z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], żądając stwierdzenia ich nieważności, zgodnie z art. 156 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Oznacza to, że pierwszą czynnością sądu jest wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym pod względem formalnym, a więc czy skarga została oparta na ustawowej podstawie wznowienia i czy została złożona w ustawowym terminie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalonym jest pogląd, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, co czyni koniecznym badanie w każdej sytuacji, czy twierdzenia skargi będą stanowiły rzeczywiście taką ustawową podstawę wznowienia (uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z 30.5.1996 r - OSNC 10/96/136 = R. Pr. 6/96/34 = Mo. Pr. 12/96/455, akceptowane przez J. Gutowskiego w : " Kpc. Tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo" - W. Pr. 1998 t. 1 s. 849 uw. 17, aprobowane w " Przeglądzie orzecznictwa" – PS 6/00/120; postanowienie Sądu Najwyższego z 29.1. 1968 – I CZ 122/67 - OSNC 8-9/68/154 z aprobującymi omówieniami W. Siedleckiego w " Przeglądzie orzecznictwa" – P i P 8-9/69/401 i E. Wengerka i J. Sobkowskiego w " Przeglądzie orzecznictwa" – NP 5/70/731; uzasadnienie postanowienia z 28.11.1981 r. – I CO 5/81 – OSNC 5-6/82/77; postanowienie z 26.3.1999 r. – III AO 5/99 – OSNP 14/00/564, aprobowane przez J. Gudowskiego w " Przeglądzie orzecznictwa" – PS 4/01/107). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że przedmiotem analizy na etapie badania pod względem formalnym skargi o wznowienie postępowania nie są zarzuty dotyczące kwestionowanych rozstrzygnięć organu administracji. W związku z powyższym pominąć należy dywagacje zawarte w uzasadnieniu skargi o wznowieniu postępowania sądowego dotyczące decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2006 r. i z dnia [...] kwietnia 2006 r, a tym samym kwestię stwierdzenia ich nieważności. Z żądaniem stwierdzenia nieważności każdej z tych decyzji M.S. może wystąpić do właściwego organu administracji publicznej ( art. 156, art. 157 § 1 i 2 kpa). Z treści skargi o wznowienie postępowania sądowego wynika, że podstawą jej złożenia jest – w ocenie Skarżącego - brak należytej reprezentacji po stronie Skarżącego i naruszenie przepisów prawa na skutek czego pozbawiono Go możności działania. Zdaniem Skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, uznając wniosek o przyznanie prawa pomocy za bezzasadny bez stosownego uzasadnienia i nie dokonując rozpatrzenia, i rozstrzygnięcia w tym zakresie mimo zgłaszanego wniosku o uzupełnienie postanowienia o rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy spowodował, że nie był on należycie reprezentowany. Powyższe zdaniem Skarżącego oznacza, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka zawarta w art. 271 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, iż warunkiem wznowienia postępowania sądowego jest wykazanie, iż zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem możliwości działania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego orzekającego na gruncie kodeksu postępowania cywilnego, który w zakresie przesłanek wznowienia postępowania z powodu nieważności jest tożsamy z ustawą o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ugruntował się pogląd, że o pozbawieniu strony możliwości działania można mówić tylko wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możności działania (uchwała SN z dnia 14 kwietnia 1980 r., III CZP 19/80, OSNC 11/80/250 i wyrok SN z 21 czerwca 1961 r., 3CR 953/60, NP 1/63/122 z glosą W. Siedleckiego, akceptowane przez H. Knysiak- Molczyk w : " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" – W. Pr. 2005 s. 688 uw. 5 ). W innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie obrony, co nie uzasadnia wznowienia postępowania. Nadto zwrócić należy uwagę na fakt, że zgodnie z powołanym wyżej przepisem nie można żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała. Oznacza to pozbawienie możliwości żądania wznowienia postępowania w przypadku, gdy strona mogła usunąć istniejącą wadliwość postępowania przez złożenie zwykłego środka zaskarżenia ( G. Bieniek w : "Kodeks postępowania cywilnego – Komentarz" tom I Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2006 r. s. 1536, uw. 21; H. Knysiak- Molczyk – op. cit. s. 669 uw.7; A. Kabat w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Zakamycze 2005 s.641, uw. 8). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż jak wynika z akt sprawy Skarżący miał możliwość złożenia skargi kasacyjnej od kwestionowanego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, o czym został prawidłowo pouczony przy doręczeniu tego orzeczenia i w uzasadnieniu postanowienia z [...] września 2006 r – sygn. IV SA/Po 585/06 ( k. 18-20, 22, 29-32, 35 akt IV SA/Po 585/06 ). Skarżący z tego uprawnienia jednak nie skorzystał, składając wniosek o uzupełnienie tego postanowienia. Wskazać należy również na fakt, iż z wniosku z dnia [...] czerwca 2006 r. o przyznanie prawa pomocy składanego wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i z wniosku o uzupełnienie i sprostowanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2006r., nie wynika, aby ich zakresami objęty był wniosek o ustanowienie pełnomocnika. W obu przypadkach, Skarżący wyraźnie wskazał bowiem, iż żąda przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów ( k. 10-11, 24 akt IV SA/Po 585/06). Podkreślić przy tym należy, iż M.S. przy doręczeniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2006 r. w przedmiocie odrzucenia skargi pouczony został o możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika ( k. 20, 22 akt IV SA/Po 585/06). Skarżący tylko pozornie przywołuje podstawę z art. 271 pkt 2 ppsa, bowiem dla skutecznego złożenia skargi oraz wniosku o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata bądź radcy prawnego nie potrzebował jakiejkolwiek reprezentacji (art. 25 § 1, art. 26 § 1 ppsa; A. Kabat – op. cit. s. 640 uw. 5 i 6 ). Mając powyższe na uwadze, uwzględniając okoliczność, że na podstawie pism składanych przez Skarżącego, wskazujących na jego wysoką kulturę prawną, trudno uznać go za osobę nieporadną, nie można zasadnym uznać zarzutu Skarżącego podniesionego w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania, iż Sąd nie rozpatrując zgłaszanego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu pozbawił go prawa do należytej reprezentacji, a tym samym aby spełniona została przesłanka wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 ppsa ( post. SN z dnia 17 listopada 2004 r. IV CZ 160/04, niepubl.) W świetle powyższego, mając na uwadze możliwość wniesienia przez Skarżącego zwykłego środka zaskarżenia - skargi kasacyjnej, uwzględniając okoliczność pouczenia o terminie i trybie wnoszenia tej skargi stwierdzić należy, że podnoszona przez Skarżącego podstawa prawna wznowienia postępowania nie zachodzi. Sąd na podstawie art. 280 § 1 ppsa orzekł więc jak w sentencji postanowienia. /-/ M. Dybowski a.t