IV SA/Po 801/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Ł.S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 ustawy z dna 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; zwanej dalej "k.p.a.") odmówił Ł. S. (zwanemu dalej również "Skarżącym") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o wymeldowaniu z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w O. . Wojewoda wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 2017 r. Skarżący zgłosił się w Referacie Ewidencji Ludności Urzędu Miasta O. w celu odbioru decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Na prośbę Skarżącego ze względu na planowany przez niego wyjazd za granicę, doręczenie decyzji miało nastąpić w siedzibie organu. Skarżący podczas wizyty, odmówił przyjęcia decyzji i złożenia podpisu na pokwitowaniu jej odbioru. Stwierdził, że "nie będzie niczego podpisywał". Wojewoda zaznaczył, że organ pierwszej instancji podjął również próbę doręczenia decyzji za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. i [...] kwietnia 2017 r. nadał na adres Skarżącego przesyłkę zawierającą ww. decyzję. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki Skarżący nie odebrał korespondencji w terminie wynikającym z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda uznał, że przesyłka została więc doręczona w dniu [...] kwietnia 2017 r., a czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął [...] maja 2017 r. Dalej Wojewoda wskazał, że w dniu [...] czerwca 2017 r. Skarżący za pośrednictwem Prezydenta Miasta O. wniósł do Wojewody prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. z [...] kwietnia 2017 r. Skarżący nie wniósł jednocześnie odwołania, a w uzasadnieniu wniosku nie wskazał żadnej przesłanki, która uniemożliwiała mu sporządzenie i wniesienie w terminie odwołania i uprawdopodobniłaby brak jego winy w uchybieniu terminu. Ogólnikowo wskazał, że ze względu na dramatyczną sytuację materialną wyjeżdża za granicę i mimo największego wysiłku nie był w stanie przezwyciężyć takich trudności. Wojewoda zaznaczył, że organ pierwszej instancji w toku postępowania administracyjnego, pismem z [...] marca 2017 r. poinformował zainteresowanego o prawach i obowiązkach strony w związku z pobytem za granicą, o których mowa w art. 40 § 4 i 5 k.p.a. Przesłał także wzór formularza pełnomocnictwa. Skarżący nie ustanowił, a także nie wskazał pełnomocnika do doręczeń. Wojewoda stwierdził, że składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Nie wyjaśnił, że w chwili upływu terminu, istniała niezależna od niego przeszkoda, uniemożliwiająca sporządzenie i wniesienie w terminie odwołania od tej decyzji, czyli nie wytłumaczył przyczyny zwłoki, a także wnosząc prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, równocześnie nie wniósł odwołania od decyzji o wymeldowaniu go z pobytu stałego. Niespełnienie tych warunków uniemożliwiło organowi odwoławczemu przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Ł. S. podniósł, iż udzielił pełnomocnictwa sąsiadowi H. P., w dniu [...] listopada 2014 r. w Urzędzie Pocztowym przy ul. [...] w O. . W dniu [...] kwietnia 2017 r. wyleciał do D. a w dniu [...] czerwca 2017 r. wrócił do W.. Stwierdził, że nie jest winny działaniom lub zaniechaniom organów administracji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Jak wynika z cytowanego przepisu organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, 2) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu, 3) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, Jedną z przesłanek, od zaistnienia której uzależnione jest pozytywne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie, że uchybienie to nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 900/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że brak winy jako przesłanka zasadności wniosku wiąże się z obowiązkiem strony dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji o braku winy można mówi tylko w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (B. Adamiak (w:) Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2014, str. 300). Przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreśla się przy tym, że przywrócenie terminu pełni funkcję instytucji wyjątkowej, której zastosowanie jest wyłączone nawet w sytuacji najmniejszego niedbalstwa po stronie skarżącego (por. wyroki NSA z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 66/06, z dnia 26 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1631/09, z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 300/09, z dnia 15 października 2015 r. sygn. akt I OSK 672/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że postanowienie Wojewody odpowiada prawu. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji podjął próbę doręczenia decyzji o wymeldowaniu w siedzibie organu, jednak Skarżący odmówił pokwitowania przyjęcia decyzji. Następnie przesyłką pocztową organ pierwszej instancji podjął próbę doręczenia przesyłki na adres Skarżącego. Wojewoda prawidłowo uznał, że przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu w trybie art. 44 § 4 k.p.a. w dniu [...] kwietnia 2017 r. W ocenie Sądu Skarżący wnosząc podanie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie uprawdopodobnił aby uchybił temu terminowi bez własnej winy. Argumentacja Skarżącego koncentruje się wokół próby wykazania, iż brak winy w uchybieniu terminu wynika z konieczności wyjazdu za granice w poszukiwaniu pracy. W ocenie Sądu nieobecność skarżącego w miejscu zamieszkania z powodu wyjazdu za granicę, nie może świadczyć o obiektywnej niemożliwości dochowania przez niego terminu do wniesienia odwołania. Sam fakt przebywania poza miejscem zamieszkania nie stanowi przeszkody o charakterze nadzwyczajnym, która uniemożliwia podejmowanie czynności postępowania. Osoba świadoma tego, że w określonym, dłuższym okresie nie będzie przebywać w swoim miejscu zamieszkania, powinna przed przewidywanym wyjazdem odpowiednio zabezpieczyć swoje interesy ( por. postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt II FZ 911/12, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 730/12). W ocenie Sądu Skarżący nie wykazał się należytą starannością w prowadzeniu swoich spraw. Na co zwrócił uwagę Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pismem z dnia [...] marca 2017 r. organ pierwszej instancji poinformował Skarżącego o treści art. 40 § 4 i 5 k.p.a. przesyłając mu jednocześnie wzór formularza pełnomocnictwa. Takiego pełnomocnika Skarżący nie ustanowił. Z tych też powodów Wojewoda zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzecz Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) orzekł jak w sentencji.