IV SA/Po 826/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-04-23
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Józef Maleszewski, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego może zostać uchylona lub stwierdzona jej nieważność, jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę, na której się opierała, została wyeliminowana z obrotu prawnego?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ organ wydał decyzję w sprawie, która była już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Wcześniejsza decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lipca 2011 r. umorzyła postępowanie administracyjne w całości, co oznacza, że sprawa została już definitywnie zakończona. Wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie w zwykłym trybie stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej i uzasadnia stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii cyfrowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pierwotnie wydał pozwolenie na użytkowanie przed wykonaniem wszystkich robót. Następnie, po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, PINB uchylił własną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie i odmówił jego udzielenia. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję PINB. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją WWINB z dnia 8 lipca 2011 r. umarzającą postępowanie.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji WWINB oraz poprzedzającej ją decyzji PINB. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od WWINB na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Józef Maleszewski (spr.) WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] S. A. z siedzibą w [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie 1. stwierdza nieważność zaskarżanej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej [...] S. A. z siedzibą w Warszawie kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] (znak [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na wniosek [...] sp. z o.o. w [...], wydał pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] zlokalizowanej w [...] - przed wykonaniem wszystkich robót. W decyzji zastrzeżono, że do zakończenia w pełni zakresu prac ujętego w pozwoleniu na budowę pozostał montaż na wieży 8 szt. anten radiolinii.
Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] (znak [...]) Państwowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako PINB), wskazując na art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej kpa) w związku z art. art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm., dalej p.b.) i w związku z art. 145 § 1 pkt 8 oraz art. 104 kpa, działając z urzędu,
1. uchylił ww. decyzję własną z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie przed wykonaniem wszystkich robót ww. stacji bazowej,
2. odmówił [...] S.A. (następcy prawnemu [...] sp. z o.o., dalej jako Inwestor) udzielenia pozwolenia na użytkowanie przed wykonaniem wszystkich robót dla przedmiotowej stacji bazowej - zgodnie z wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r.
Uzasadniając napisał, że decyzją z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] Starosta [...] (dalej jako Starosta) uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] września 2006 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej i umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną przez Inwestora decyzję Starosty z dnia [...] października 2010 r.
Dnia [...] grudnia 2010 r. [...] Stowarzyszenie [...] (dalej jako Stowarzyszenie) wystąpiło do PINB z wnioskiem o wszczęcie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną PINB z dnia [...] czerwca 2009 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej telefonii cyfrowej - przed wykonaniem wszystkich robót oraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] PINB wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej telefonii cyfrowej, a następnie rozpatrując wniosek Stowarzyszenia postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. odmówił dopuszczenia do udziału we wszczętym postępowaniu i uznania za stronę.
Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] PINB uchylił ww. decyzję własną z dnia [...] czerwca 2009 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej telefonii cyfrowej - przed wykonaniem wszystkich robót. Rozpoznając odwołanie Inwestora, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] PINB ponownie uchylił decyzję własną z dnia [...] czerwca 2009 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej - przed wykonaniem wszystkich robót, i odmówił Inwestorowi udzielenia pozwolenia na użytkowanie przed wykonaniem wszystkich robót. Rozpoznając odwołanie Inwestora Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. znak sprawy [...] uchylił decyzję PINB i umorzył postępowanie administracyjne, w całości. Decyzja ta jest ostateczna.
Dnia [...] października 2013 r. do PINB wpłynął, kolejny już, wniosek złożony przez Stowarzyszenie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej - przed wykonaniem wszystkich robót. PINB wznowił postępowanie postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., dopuszczając Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu. Następnie organ wyższego stopnia dwukrotnie uchylał postanowienia PINB o zawieszeniu wznowionego postępowania.
Uzasadniając swoją decyzję z [...] maja 2014 r. PINB wskazał, że po wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej przed wykonaniem wszystkich robót, z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja Starosty z dnia [...] września 2006 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę tejże stacji bazowej. PINB wskazał na rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych, czy istnieje związek o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. pomiędzy decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielającą pozwolenia na budowę, a decyzją o pozwoleniu na użytkowanie (wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 422/10 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 859/12). PINB ocenił, że skoro z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji bazowej, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jako decyzja zależna w procesie inwestycyjnym, winna zostać uchylona.
PINB wskazał, że do rozpatrzenia pozostaje zatem wniosek Inwestora z dnia [...] czerwca 2009 r. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej przed wykonaniem wszystkich robót. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie poprzedza postępowanie, o jakim mowa w art. 59 p.b., z którego wynika, że organ nadzoru jest każdorazowo zobowiązany do przeprowadzenia kontroli obowiązkowej, w celu sprawdzenia zgodności obiektu z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Biorąc pod uwagę fakt, że decyzja Starosty udzielająca pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji i zatwierdzająca jednocześnie projekt budowlany - została uchylona, Inwestor nie dysponuje żadnym zatwierdzonym projektem, na podstawie którego organ nadzoru może odnieść się do zgodności inwestycji z dokumentacją. Brakuje zatem możliwości przeprowadzenia kontroli obowiązkowej obiektu i nie jest możliwym wydanie pozwolenia na jego użytkowanie.
W odwołaniu od opisanej decyzji Inwestor, zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji PINB w całości, uchylenie postanowienia PINB z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] czerwca 2009 r. i wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie. Pełnomocnik zarzucił naruszenie:
1. art. 16 § 1 w związku z art. 6 i art. 8 kpa, polegające na wydaniu decyzji w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2011 roku ([...]),
2. art. 145 § 1 pkt 8 kpa, polegające na uchyleniu pozwolenia na użytkowanie w sytuacji gdy między pozwoleniem na użytkowanie a pozwoleniem na budowę nie zachodzi relacja opisana w dyspozycji ww. normy,
3. art. 8 i art. 11 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa, polegające na wydaniu decyzji, której uzasadnienie sprowadza się tylko do przytoczenia stanu faktycznego sprawy bez uzasadnienia postawy prawnej rozstrzygnięcia oraz powodów, dla których PINB zmienił prezentowane dotąd stanowisko w kwestii braku przesłanek do wznowienia postępowania.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak sprawy [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając napisał, że Starosta decyzją z dnia [...] października 2010 r. uchylił ostateczną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej z powodu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji środowiskowej i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Starosty, zaś Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2011 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2010 r. W następstwie powyższego Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty z dnia [...] października 2010 r.
WWINB podzielił pogląd, że decyzja Starosty o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.). Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej znosi skutki decyzji administracyjnej od dnia jej wydania (ex tunc). Tego rodzaju ocena prawna skutkuje także brakiem możliwości zastosowania do decyzji opartej o stan prawny wywołany decyzją, której nieważność następnie stwierdzono, przepisu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., jako ewentualnej podstawy wyeliminowania z obrotu prawnego i to niezależnie od spornego zagadnienia, czy stwierdzenie nieważności decyzji może być uznane za należące do hipotezy normy zawartej w art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Skoro decyzja stwierdzająca nieważność znosi skutki zakwestionowanej decyzji z mocą ex tunc, to stan wywołany decyzją nieważną uważać należy, w sensie materialnym, za nigdy nieistniejący (wyrok NSA z dnia 09 grudnia 2010 r. sygn. I OSK 230/10).
Odnosząc się do argumentów odwołania WWINB stwierdził, że wydając w dniu [...] lipca 2011 r. decyzję uchylającą decyzję PINB z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] i umarzając postępowanie administracyjne w całości, kierował się ówczesnym niejednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Konsekwentnie, na skutek takiego stanowiska sądów administracyjnych, WWINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2009 r. i decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. umorzył to postępowanie. Wobec aktualnego orzecznictwa sadów administracyjnych, ugruntowanego na skutek uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12, organ wyższego stopnia uznał za prawidłową zaskarżoną decyzję PINB.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Inwestor, zastępowany przez tego samego zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia [...] maja 2014 r. oraz zasądzenie od organu administracji zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 138 § 1pkt 1 kpa polegające na utrzymaniu w mocy decyzji będącej już kolejną decyzją w sprawie, obok ostatecznej decyzji WWINB z dnia [...] lipca 2011 r., a więc dotkniętej kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa,
2. art. 145 § 1 pkt 8 kpa, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji uchylającej pozwolenie na użytkowanie w sytuacji, gdy między pozwoleniem na użytkowanie a pozwoleniem na budowę nie zachodzi relacja opisana w dyspozycji ww. normy,
3. art. 8 i art. 11 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa, polegające na wydaniu decyzji, której uzasadnienie sprowadza się tylko do przytoczenia stanu faktycznego sprawy bez podania postawy prawnej rozstrzygnięcia, tak co do zasadności uchylenia pozwolenia na użytkowanie stacji, jak i odmowy jego wydania, bez uzasadnienia powodów, dla których organ zmienił prezentowane dotąd stanowisko w kwestii przesłanek uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, a nadto bez odniesienia się do argumentów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji PINB,
4. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, polegające na wydaniu decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, w szczególności bez dokumentu potwierdzającego datę odbioru przez Inwestora decyzji PINB z [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej.
Zarzucił także naruszenie prawa materialnego polegające na utrzymaniu w mocy decyzji wydanej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 8 kpa w sytuacji, gdy od daty doręczenia Inwestorowi pozwolenia na użytkowanie upłynęło 5 lat.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Obie decyzje wydane w sprawie nie mogą się ostać.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa. Art 156 § 1 pkt 3 kpa stanowi zaś, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Taka właśnie sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej.
Sąd podziela w pełni pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 806/13 (złożonym przez Stowarzyszenie do akt sprawy), że wyeliminowanie w obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi, wymienioną w art. 145 § 1 pkt 8 kpa, podstawę wznowienia postępowania, pozwalającą na uchylenie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W okolicznościach niniejszej sprawy kwestia ta została zresztą już przesądzona w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie IV SA/Po 859/12 (na marginesie zauważyć tu należy, że w wyroku tym Sąd nie przesądził kwestii zasadności wznowienia postępowania, zobowiązał jedynie organ do rozważenia tejże kwestii). Tym samym krytycznie ocenić należy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak sprawy [...]. Decyzja ta jednak stała się ostateczna i stanowi przeszkodę dla ponownego rozpoznania sprawy.
W orzecznictwie przyjęty jest pogląd, ze decyzja rozstrzygająca co do istoty sprawę, w której decyzją ostateczną postępowanie umorzono, jest nieważna (art. 156 § 1 pkt 3 kpa) – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. akt III SA 103/97 (OSP 1999/1/19). Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1279/96 (Lex nr 35931): przyjęta w procedurze administracyjnej konstrukcja umorzenia postępowań w drodze decyzji powoduje, iż stabilność decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania korzysta z tej samej ochrony jak każda inna decyzja. Wzruszenie jej może nastąpić jedynie w jednym z nadzwyczajnych trybów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, a nowa decyzja w tej samej sprawie wydana w zwyczajnym trybie zawsze musi spotkać się ze skutecznym zarzutem nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 kpa).
Teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. akt III SA 103/97 spotkała się z aprobatą w piśmiennictwie. W glosie Barbary Adamiak (OSP 1999/1/19) stwierdzono m. in.:
"Z przyjętych w kpa rozwiązań wynika, że sprawa administracyjna może być w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięta merytorycznie lub niemerytorycznie. (...) Decyzje niemerytoryczne nie rozstrzygają istoty sprawy, kończąc w sprawie postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe (art. 104 § 2 zdanie drugie w zw. z art. 105 kpa). Decyzje niemerytoryczne wywołują przede wszystkim skutek procesowy. Decyzje tego rodzaju jednak mają również w określonym znaczeniu skutek materialnoprawny. Tak jest w sprawach wszczętych z urzędu w związku z kontrolą prawidłowości realizacji przez jednostkę uprawnień wypływających z decyzji. Konsekwencją prawną wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie jest pozostanie w obrocie prawnym decyzji przyznającej uprawnienie. (...) Przyjęty w art. 16 § 1 kpa zakaz ponownego rozpoznawania i rozstrzygania spraw administracyjnych rozstrzygniętych decyzją ostateczną nie został ograniczony tylko do decyzji rozstrzygających sprawę co do istoty merytorycznie. Ustanowiona bowiem zasada trwałości decyzji administracyjnej stanowi o decyzji ostatecznej, a nie wprowadza zastrzeżenia co do treści rozstrzygnięcia. Nie ma więc podstaw do ograniczenia zakresu obowiązywania tej zasady co do decyzji umarzającej postępowanie w sprawie. (...) sformułowanie w art. 156 § 1 pkt 3 kpa nie może być ograniczone przez zróżnicowanie zastosowania sankcji nieważności w zależności od sposobu rozstrzygnięcia sprawy decyzją. Podstawowym elementem zastosowania sankcji nieważności na tej podstawie jest tożsamość sprawy rozstrzygniętej decyzją, a sprawą będącą przedmiotem wcześniejszej decyzji ostatecznej. Niezbędnym zatem elementem jest ustalenie tożsamości sprawy. Na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Element podmiotowy - to tożsamość podmiotu będącego podmiotem praw lub obowiązków, tożsamość przedmiotowa - to treść praw lub obowiązków, podstawa prawna tych praw (obowiązków), stan faktyczny będący podstawą faktyczną przyznania praw (obowiązków). Natomiast na tożsamość sprawy administracyjnej nie składa się sposób rozstrzygnięcia tej sprawy, który pozwalałby na odejście od tożsamości sprawy w zależności od sposobu jej rozstrzygnięcia decyzją. Jeżeli zatem zachodzi tożsamość pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawy administracyjnej rozstrzygniętej po raz pierwszy przez organ decyzją niemerytoryczną (umarzającą postępowanie), a następnie w wyniku ponownego wszczęcia postępowania w tej sprawie w trybie zwykłym i wydanie decyzji merytorycznej, następuje naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej. Stanowi to podstawę do zastosowania sankcji nieważności decyzji. (...) Dokonanie zatem oceny co do bezprzedmiotowości postępowania wiąże organ. Od tej oceny prawnej organ może uchylić się, ale tylko w trybie przewidzianym przepisami prawa. Tryby te wyznacza art. 16 § 1 kpa stanowiąc, że podważenie decyzji ostatecznych może nastąpić tylko w trybie uchylenia lub zmiany takich decyzji, stwierdzenia ich nieważności oraz wznowienia postępowania, i to tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie. (...) Organ administracji publicznej, dokonując oceny stanu faktycznego sprawy, która to ocena była podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, jest tą oceną od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie związany (...) Odstąpienie od dokonanej oceny stanu faktycznego przez ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną w trybie zwykłym stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej. Uzasadnia to zastosowanie sankcji nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa.‟
Przedstawione wyżej rozważania znajdują pełne zastosowanie w sprawie niniejszej. Zdaniem Sądu nie może ulegać żadnej wątpliwości, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją, a sprawą rozstrzygniętą wcześniejszą decyzją ostateczną – z dnia 8 lipca 2011 r. Występuje zarówno tożsamość podmiotu będącego podmiotem praw lub obowiązków, jak i tożsamość przedmiotowa - treść praw lub obowiązków, ich podstawa prawna tych i stan faktyczny będący podstawą faktyczną przyznania praw (obowiązków). Obie decyzje pierwszoinstancyjne (nr 75/11 z dnia 10 maja 2011 r. i nr 102/14 z dnia 9 maja 2014 r.) są identyczne co do powołanej podstawy prawnej i rozstrzygnięcia. Tożsame jest także umotywowanie rozstrzygnięć obu decyzji.
Rozstrzygając sprawę, Sąd miał na uwadze treść art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił w punkcie 2 sentencji wyroku, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. W myśl pierwszego z wymienionych przepisów, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego obejmują także jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepisami odrębnymi, o których mowa wyżej, są przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j. Dz. U. 2013 r., poz. 461). W myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, Sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy oraz wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Opłatę tę zasądza się na podstawie stawek minimalnych określonych w rozporządzeniu, przy czym nie może być ona wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy (§ 2 ust. 2). Mając na względzie powyższe, Sąd określił wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego wedle stawek minimalnych, uznając, że w okolicznościach niniejszej sprawy wynagrodzenie w takiej wysokości będzie adekwatne w szczególności do niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika oraz jego przyczynienia się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W rezultacie na zasądzoną kwotę kosztów postępowania złożyły się: poniesiony przez stronę skarżącą koszt wpisu (500 zł.) i wynagrodzenie reprezentującego ją pełnomocnika ustalone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c wyżej powołanego rozporządzenia (240 zł), łącznie – 740 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło