IV SA/Po 833/15

WyrokWSA w Poznaniu2016-05-19

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, dokonane przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., może być podstawą do nałożenia obowiązku sporządzenia projektu zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, nawet jeśli miało miejsce przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., może być podstawą do nałożenia obowiązku sporządzenia projektu zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd podkreślił, że przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. mają zastosowanie do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 103 ust. 2, który dotyczy wyłącznie stosowania art. 48.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w związku z istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę z 1983 r., polegającym na nadbudowie tarasu i zmianie kubatury budynku. Skarżący twierdzili, że prace budowlane zostały zakończone przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. i powinny być oceniane według przepisów z 1974 r. Organy administracji uznały, że doszło do istotnego odstępstwa od projektu i nałożyły obowiązek sporządzenia projektu zamiennego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. S.-D., K.D. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WWINB") po rozpatrzeniu odwołań K. D., M. D.oraz R. S. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej jako "PINB") z dnia[...] kwietnia 2015r. znak: [...] w części w jakiej określono podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia i w tym zakresie orzekł na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267, dalej jako "Kpa") oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r. poz. 1409 ze zm., dalej jako "Prawo budowlane"), w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ przytoczył następujące ustalenia faktyczne: PINB dla Miasta P. w dniu [...] września 2010r. przeprowadził kontrolę na nieruchomości w P. przy ul. S. [...] (dz. nr [...], ark. [...], obręb G.). W jej trakcie ustalono, że inwestor K. D. otrzymał pozwolenie na zmianę zasadniczych parametrów budynku, na którego budowę wydano pozwolenie z dnia[...] grudnia 1983r. znak: [...], K. D., oświadczył, iż w oparciu o ten aneks zatwierdzony w 1985r., powiększył budynek o pomieszczenie przyziemia, pomieszczenie parteru oraz taras nad parterem. Ustalono także, iż wykonano ocieplenie budynku (ok. 2003r.) - za zgodą sąsiada. Postanowieniem z dnia [...]maja 2012r. (.) PINB zawiesił postępowanie administracyjne oraz wezwał właścicieli nieruchomości przy ul. S. [...] w P. do wystawienia do Prezydenta Miasta P. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej nieruchomości oraz przedłożenia kopii tegoż wniosku PINB, w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia. W dniu [...] lipca 2012r. PINB uzyskał informację z Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P., iż zobowiązani nie złożyli wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Postanowieniem z dnia [...] września 2012r. organ powiatowy, podjął zawieszone postanowienie administracyjne. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wydał decyzję nakładającą na inwestora K. D., w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej - segment środkowy, na terenie nieruchomości w P. przy ul. S. [...] (dz. nr [...], ark. [...], obręb G.) nałożył określone w decyzji obowiązki. Dalej organ wskazał, iż decyzją z dnia [...]sierpnia 2013r. ([...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu [...] maja 2014r. PINB przeprowadził kontrolę na nieruchomości przy ul. S. [...] w P.. W jej trakcie ustalił, iż na rozbudowę budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej, inwestor uzyskał pozwolenie. W dokumentacji zatwierdzonej decyzją nr [...] z dnia[...] grudnia 1983r. (nr widniejący na zatwierdzonym projekcie), wskazano rozbudowę budynku o przyziemie (o suszarnię) oraz taras na kondygnacji parteru. Aktualnie budynek jest rozbudowany na poziomie piwnicy, przyziemia, parteru i I piętra (taras). Rozbudowana część nad przyziemiem stanowi część pokoju - salonu. Organ wskazał, iż Państwo D. oświadczyli, że budynek został nabyty w roku 1983 w lipcu, wraz z nieruchomością, w stanie surowym. Po nabyciu wystąpili do urzędu z aneksem tj. dokumentacją projektową obejmującą rozbudowę przedmiotowego budynku w zakresie piwnicy, przyziemia i tarasu na poziomie parteru. Następnie wystąpili z kolejnym aneksem obejmującym rozbudowę na poziomie parteru plus taras na poziomie I piętra. Państwo D. podkreślają, że nie są w posiadaniu tej dokumentacji. Następnie zakończyli budowę, na co dowodem jest pismo z dnia [...] lipca 1983r. sygn. [...]. Państwo D. oświadczyli, iż od tego czasu budynek nie był rozbudowywany i nadbudowywany - stan zabudowy jest bez zmian. Podczas kontroli R. S. (współwłaściciel nieruchomości przy ul. S. [...]) zwrócił uwagę na zacienianie pokoju usytuowanego na poziomie parteru. Wskazał także na dużą uciążliwość drzew rosnących na terenie nieruchomości sąsiedniej. Archiwum Państwowe w P. pismem z dnia [...] czerwca 2015r. znak: [...], poinformowało organ powiatowy, iż zasobach nie odnaleziono dokumentacji projektowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego z zabudowie szeregowej ul. S. [...] w P.. Ponadto wyjaśniono, że dokumentacja związana z wydawaniem pozwoleń na budowę oraz projekty budowlane nie są zakwalifikowane do kategorii A, czyli wieczystego przechowywania i nie są przekazywane do zasobu archiwum państwowego. W związku z powyższym PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawo budowlane, wydał zaskarżoną decyzję nakładającą na inwestora K. D., w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej -segment środkowy, na terenie nieruchomości w P. przy ul. S. [...] (dz, nr [...], ark [...], obręb G.) obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej - segment środkowy - w zakresie projektu architektoniczno-budowlanego wraz z planem zagospodarowania działki, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Projekt budowlany zamienny należy sporządzić w trzech egzemplarzach z uwzględnieniem projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu zagospodarowania działki, zawierającego część opisową oraz część rysunkową, sporządzoną na mapie do celów projektowych. Autorem projektu powinna być osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane, legitymująca się aktualnym zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Przedmiotową dokumentację należy opracować w sposób zgodny z Rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. (Dz. U. z 2012r., poz. 462), w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz z decyzja o warunkach zabudowy w sytuacji kiedy nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego obszaru. Odwołanie w ustawowym terminie złożyli: K. D., M. D. oraz R. S.. M. S.-D. jak i K. D. wnieśli o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub umorzenie w całości niniejszego postępowania dotyczącego domu jednorodzinnego przy ul. S.w P.. Skarżąca jak i skarżący podkreślali, że w sprawie tej Wojewoda W. wydał już decyzję (z dnia [...] grudnia 2006r. znak: [...]) i zarzucają zaskarżonej decyzji, że wydana została w tej samej sprawie. Według skarżących treść decyzji narusz prawa własności i dobra osobiste i wiąże się z nałożeniem obciążeń finansowych bez ważnej podstawy prawnej. R. S. wniósł o "uchylenie zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez nakazanie K. D. dokonanie rozbiórki przebudowanie środkowej części segmentu zabudowy szeregowej przy ul. S. [...] (dz. nr [...] ark.... obręb G. w P.), ewentualnie z najdalej posuniętej ostrożności, w razie uznania, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające rozbiórkę, o wydanie decyzji nakazującej wykonanie zmian, przeróbek niezbędnych do doprowadzenia części szeregowca do stanu zgodnego z przepisami i pozwoleniem na budowę". W dalszej części uzasadnienia WWINB po przytoczeniu treści przepisów prawa podniósł, że w rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż inwestor realizował budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego na podstawie decyzji pozwolenia na budowę (z dnia [...] grudnia 1983r. znak: [...]) jak i aneksu z 1985r. do pozwolenia na budowę, niemniej jednak z istotnymi odstępstwami od tego pozwolenia na budowę - została wykonana nadbudowa tarasu na poziomie parteru (tworząc pomieszczenie na poziomie parteru i taras nad nim), o kubaturze 2,68m x 6,0m x ±2,6m = ±41,808m3 - zmieniono charakterystyczne parametry obiektu budowlanego: kubaturę. Organ podniósł, iż nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżących, że na wykonanie tych robót wykonali aneks do decyzji, na poparcie czego jest "stwierdzenie" Urzędu Dzielnicowego z dnia [...] lipca 1986r. "o dokonaniu stosownie do wymogu art. 41 ustawy z dnia 30października 1974r. zgłoszenia gotowości do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej segment środkowy z garażem zrealizowanego w P. przy ul. S.". Należy podkreślić, iż "stwierdzenie" Urzędu Dzielnicowego dotyczy jedynie decyzji znak: [...]z dnia[...] grudnia 1983r. (aneks rozbudowy piwnicy i przyziemia) a nie innej decyzji dotyczącej rozbudowy parteru i I piętra). Ponadto w archiwach tak organu architektonicznego jak i w Archiwum Państwowy w P. nie odnaleziono dokumentów czy zapisów o zatwierdzeniu takiego aneksu. Także inwestor nie dysponuje żadnymi (nawet częściowymi jak w przypadku aneksu z 1985r.) dokumentami. Brak także jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, iż przy zawiadomieniu właściwego terenowego organu administracji państwowej o oddaniu obiektu do użytkowania zgłoszono do odbioru także przedmiotowe odstępstwo. Organ wskazał, że skoro w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż inwestor w trakcie robót budowlanych (wykonanych przed rokiem 1995) w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę, to bez wątpienia zachowanie takie wypełnia hipotezę przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. Taka sytuacja faktyczna uprawnia organ nadzoru budowlanego do nałożenia na inwestora obowiązku przedstawienia projektu zamiennego. W stosunku do obiektów już wykonanych, ma zastosowanie równocześnie art. 51 ust. 7 (jeśli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, tj. organ nadzoru budowlanego nie wstrzymuje robót budowlanych na podstawie art. 50 prawa budowlanego gdy roboty te zostały zakończone. Nie można przy tym uznać, iż sam fakt przedłożenia projektu zamiennego legalizuje samowolnie wykonane roboty budowlane i nakłada na organ obowiązek decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego. Dopiero treść przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego stanowić może wyznacznik dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego. Nic można przy tym wykluczyć, iż w przypadku, gdy inwestor sporządzi i przedstawi zamienny projekt budowlany, którego założenia nie będą odpowiadały przepisom techniczno-budowlanym, orzeczony zostanie nakaz rozbiórki obiektu. Należy jednak podkreślić, że jednoczesne z nałożeniem takiego obowiązku nakładanie na inwestora obowiązku dokonania rozbiórki części budynku nie znajduje umocowania w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (wyrok NSA z dnia 12.02.20i0r. sygn. akt II OSK 1933/09), jak sugeruje to R. S. w przedłożonej skardze. Projekt zamienny może zawierać w swej treści rozwiązania, który umożliwią doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem, a nie są związane z całościową rozbiórką rozbudowanej części obiektu. Brak wskazania w podstawie prawnej ust. 7 art. 51 ust. 1 Prawo budowlane nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, dlatego WWINB skorzystał z kompetencji reformacyjnych i orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., doprecyzowując podstawę prawną rozstrzygnięcia, (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22.09.201 Ir., sygn. akt SA/PO 413/11). Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez M. D. jak i K. D., organ odwoławczy wyjasnił, iż decyzja Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2006r. ([...]) dotyczyła utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...]11.2006r. [...]) umarzającej wznowione postępowanie administracyjne w sprawie ostatecznej decyzji z dnia [...]grudnia 1983r. ([...]) udzielającej pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego - środkowy segment szeregowca z garażem na terenie nieruchomości położonej w P. przy ul. S. [...], a nie postępowania w sprawie zatwierdzenia odstępstw od projektu. PINB nie wydał decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zatem nie zachodzi sytuacja określona w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli M. S. D. oraz K.D. zarzucając jej: 1. błąd w ustaleniach faktycznych i w ocenie zebranego materiału dowodowego, 2. sprzeczność z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i zasadami prawa wyrażonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, a szczególności z art. 7 oraz 8 kpa. Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2015r., nr [...], znak [...] i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że organy administracji działające w niniejszej sprawie uporczywie pomijają fakt definitywnego zakończenia trzydzieści lat temu wszystkich prac budowlanych dotyczących domu położonego w P. przy ul S. [...], w czasie obowiązywania prawa budowlanego z 1974 roku. Organy te usilnie próbują też narzucić zastosowanie przepisów prawa budowlanego z 1994. Skarżąca wskazała, iż kompletnie nieuzasadnione jest ustalenie faktyczne WWINB zawarte w zaskarżonej decyzji, iż rzekomo Stwierdzenie Urzędu Dzielnicowego z dnia [...] lipca 1986r. nie dotyczy rozbudowy parteru i I piętra. Powyższa rozbudowa była dokonana przed wydaniem powyższego dokumentu i niewątpliwie przedmiotowe stwierdzenie potwierdzało zakończenie wszystkich prac budowlanych zgodnie z obowiązującym prawem, w tym także zabudowę tarasu. Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł natomiast, że od trzydziestu lat nie zostały dokonane absolutnie żadne "zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych", na które powołuje się zarówno PINB w swojej decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r. jak i WWINP w zaskarżonej decyzji z dnia[...] sierpnia 2015r. W ocenie skarżącego w odniesieniu do budynku mieszkalnego będącego przedmiotem niniejszego postępowania należy zastosować przepisy prawa zawarte w ustawie z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Przepisy powyższego prawa budowlanego przewidywały natomiast możliwość zalegalizowania ewentualnej samowoli budowlanej, jeżeli wybudowany lub rozbudowany hipotetycznie bez pozwolenia obiekt budowlany spełniał wszystkie wymagania przepisów prawa, a jego lokalizacja nie naruszała przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie nie doszło do samowoli budowlanej, co szczegółowo zostało wyjaśnione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2015 r. Sąd połączył sprawy ze skargi K. D.i skargi M. S. D. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2015 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargi uczestnik postępowania R. S. wniósł o ich oddalenie wskazując, iż decyzja oparta jest na prawidłowej podstawie prawnej oraz że organ prawidłowo uznał, że doszło do istotnego odstępstwa od projektu budowlanego. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt II OZ 99/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie z dnia 17 listopada 2015 r. Na rozprawie dniu 19 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Pełnomocnik uczestnika wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wbrew twierdzeniom zawartym w skardze w niniejszej sprawie nie można było zastosować przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis ust. 2 określa zaś. że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z przytoczonego brzmienia art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego wynika, że znajduje on zastosowanie do spraw przedmiotowo określonych w art. 48 Prawa budowlanego, a zatem spraw budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego lub jego części. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 września 2006 r., II OSK 1098/2005, LexisNexis nr 1513397 (ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 95) zwrócono uwagę, że art. 103 ust. 2 dotyczy wyłącznie stosowania art. 48 i jako wyjątek od zasady nie może być interpretowany w drodze wykładni rozszerzającej. Przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego nie odnosi się też do robót budowlanych wykonanych przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo budowlane, tj. 1 stycznia 1995 r., gdyż w takich przypadkach mają zastosowanie przepisy art. 51 obecnie obowiązującej ustawy (wyroki NSA: z 29 maja 2009 r., II OSK 861/2008, Lexis.pl nr 2475780; z 24 lipca 2009 r., II OSK 1217/2008, Lexis.pl nr 2475294; z 5 listopada 2010 r., II OSK 1719/2009, Lexis.pl nr 2473416; z 17 czerwca 2011 r., II OSK 1100/2010, Lexis.pl nr 2579512). W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż inwestor realizował budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego na podstawie decyzji pozwolenia na budowę tj. na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 1983r. znak: [...] jak i aneksu z 1985r. do pozwolenia na budowę. Zatem w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z obiektem budowlanym o którym mowa w art. 48 Prawa budowlanego tj. z obiektem budowlanym wybudowanym bez pozwolenia na budowę. Tym samym w niniejszej sprawie słusznie organ prowadził postępowanie w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. tj. art. 51 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49 b zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Przy tym, jak podkreśla się w orzecznictwie, to, czy w danym wypadku odstępstwo, mimo że dotyczy jednego z parametrów wymienionych w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, ma charakter istotny, zależy od okoliczności danej sprawy. Z uwagi na szeroki zakres znaczeniowy przesłanek określonych w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, okoliczność, czy w danej sytuacji dokonane przez inwestora odstąpienie zostanie uznane za istotne czy nieistotne, wymaga wnikliwej i wszechstronnej oceny organu, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji oraz wartości wyrażonych w art. 4 i 5 Prawa budowlanego (tak np. wyrok WSA w Warszawie z 17 stycznia 2013 r., VII SA/Wa 2069/12). W niniejszej sprawie, jak słusznie uznał organ, mamy do czynienia z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 1983r. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż inwestor wykonał nadbudowę tarasu na poziomie parteru (tworząc pomieszczenie na poziomie parteru i taras nad nim), o kubaturze 2,68m x 6,0m x ±2,6m = ±41,808m3 czym zmienił charakterystyczne parametry obiektu budowlanego: kubaturę. Zatem w niniejszej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę z dnia 21 grudnia 1983r. Stosownie do treści art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne tylko po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie, jak słusznie uznał organ, inwestor takiej decyzji nie uzyskał. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że stosowną decyzję inwestor uzyskał. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż "stwierdzenie" Urzędu Dzielnicowego z dnia [...] lipca1986r. (k. 104 akt administracyjnych) "o dokonaniu stosownie do wymogu art. 41 ustawy z dnia 30 października 1974r. zgłoszenia gotowości do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej segment środkowy z garażem zrealizowanego w P. przy ul. S." nie stanowi potwierdzenia, że skarżący wystąpili o zmianę pozwolenia na budowę w zakresie nadbudowy tarasu. Co istotniejsze uzyskanie powyższego dokumentu nie stoi na przeszkodzie w prowadzeniu postępowania w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Po pierwsze należy wskazać, iż z dołączonego stwierdzenia wynika jedynie, że organ stwierdził, iż dokonano zgłoszenia gotowości do użytkowania budynku i co wynika z wpisu w dzienniku budowy. Po drugie legalne przystąpienie do użytkowania obiektu nie zwalnia organu od prowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o wskazane wyżej przepisy w sytuacji zaistnienia której z przesłanek wskazanych w tym przepisie. W ocenie Sądu nie można bowiem postawić znaku równości pomiędzy sytuacja użytkowania obiektu w oparciu o ostateczną decyzję udzielająca pozwolenia na użytkowanie, a uzyskaniem wyżej wskazanego "stwierdzenia". Co istotniejsze, jak wynika to z pisma [...] listopada 2013 r. Urzędu Miasta P. Wydziału Urbanistyki i Architektury ( k. 119 akt administracyjnych), całość dokumentacji znajdującej się w archiwum, a odnoszącym się do przedmiotowego obiektu została przekazana do organu. Wśród tej dokumentacji brak jest jakiejkolwiek wzmianki o zmianie pozwolenia na budowę w części nadbudowy tarasu. Natomiast w aktach znajduje się aneks z 1985 r. (k. 83) z prośbą o poszerzenie projektu budowlanego o pomieszczenie suszarni w poziomie przyziemia oraz "dobudówki" od strony ogrodu. W archiwach tak organu architektonicznego jak i w Archiwum Państwowy w P. nie odnaleziono dokumentów czy zapisów o zatwierdzeniu aneksu o którym wspomina inwestor. Również inwestor na poparcie swoich twierdzeń nie przedłożył żadnych dokumentów wskazujących, iż faktycznie nadbudowa tarasu objęta była jakimkolwiek aneksem. W tym miejscu, w ślad za organem, wskazać należy, iż zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 22 lutego 1975r. (Dz. U. z 1975r. Nr 8 poz. 48 ze zm.) w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (§ 34 ust. 2), właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu planu realizacyjnego i projektu ze wszystkimi rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami, wprowadzonymi w trakcie wykonywania robót budowlanych. Rozporządzenie to wydano na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Natomiast zgodnie z art. 63 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane - właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty budowy i dokumenty powykonawcze oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania. Skoro zarówno organy architektoniczne jak również sam skarżący nie są w posiadaniu jakichkolwiek dokumentów wskazujących, iż inwestor uzyskał pozwolenia na odstępstwo od projektu budowlanego w części dotyczącej nadbudowy tarasu, uznać należy, że takowej zgody nie uzyskał. Z powyższych względów organ zasadnie uznał, iż nadbudowa tarasu została wykonana bez koniecznego pozwolenia na odstępstwa od projektu budowlanego, a co za tym idzie w sprawie znajduje zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Zatem organ mając na uwadze art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zasadnie nałożył na inwestora, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej -segment środkowy, na terenie nieruchomości w P. przy ul. S. [...] (dz, nr [...], ark [...], obręb G.) obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej - segment środkowy - w zakresie projektu architektoniczno-budowlanego wraz z planem zagospodarowania działki, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Niezasadny jest zarzut skarżących dotyczący wydania decyzji w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną. Zarówno z akt administracyjnych jaki i z akt sądowych o sygn. II SA/Po 83/07 wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż przedmiotem toczącego się wówczas postępowania była decyzja Wojewody W. z [...] grudnia 2006 r., znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]listopada 2016 r. znak [...], która to umorzono wznowione postępowanie administracyjne w sprawie ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 1983 r. z uwagi na przekroczenie terminu (art. 148 Kpa) do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Mając na uwadze treść powołanych na wstępie przepisów, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Oba kontrolowane akty zostały wydane przez organy właściwe do rozpatrzenia sprawy, w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu, spełniają w szczególności wymogi wynikające z art. 7 Kpa, 77 § 1 Kpa, 80 Kpa oraz art. 107 § 1 i 3 Kpa. Treść decyzji organu drugiej instancji świadczy przy tym zarówno o wykonaniu obowiązków kontrolnych, jak i związanych z ponownym merytorycznym rozpatrzeniem sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło