IV SA/Po 839/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-04-16
Skład orzekający: Maciej Busz, Donata Starosta, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja rektora uczelni, wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów, która nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć określonych w art. 138 § 1 k.p.a., jest decyzją nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja rektora uczelni, wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, która nie odpowiada żadnemu z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 k.p.a. (np. utrzymanie w mocy, uchylenie i orzeczenie co do istoty, umorzenie postępowania), stanowi rażące naruszenie prawa i podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dodatkowo, wydanie decyzji przez tego samego pracownika, który brał udział w wydaniu poprzedniej decyzji, stanowi naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący K.S. złożył skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu odmawiającą mu przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2013/2014. W ocenie skarżącego, organ błędnie zinterpretował przepisy dotyczące kryteriów przyznawania stypendium, wprowadzając dodatkowe warunki (średnia ocen co najmniej 4,00 oraz wymóg publikacji naukowych). Rektor, rozpatrując ponownie sprawę, wydał decyzję, która zdaniem Sądu była obarczona wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, w szczególności art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu z dnia [...] maja 2014 r. oraz zasądził od Rektora na rzecz K.S. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie stypendium 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz K.S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]Rektor Uniwersytetu [...] w P. na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 174 ust. 1, 2 i 4, art. 175 ust. 2-3 i art. 181 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 207 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.), zwanej dalej jako "p.s.w.", oraz § 3-4, § 8-10 Regulaminu stypendium rektora dla najlepszych studentów Uniwersytetu [...] (załącznik do zarządzenia Rektora [...] nr [...] z dnia [...] września 2012 r.), § 60 ust. 1-3 Statutu [...] (załącznik do Uchwały Senatu [...] nr [...]z dnia [...] czerwca 2006 r., z późn. zm.), § 1 zarządzenia Rektora [...] nr [...]z dnia [...] września 2012 r. w sprawie zakresu obowiązków prorektorów w kadencji 2012-2016 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) zwanej dalej jako "k.p.a.", odmówił K.S. przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2013/2014.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 181 ust. 1 p.s.w. oraz § 4 ust. 1 ww. regulaminu, stypendium może otrzymać student studiów stacjonarnych lub niestacjonarnych, który w trakcie poprzedniego roku studiów w granicach właściwego roku akademickiego uzyskał średnią ocen nie niższą niż 4,00, natomiast skarżący uzyskał średniej ocen 2,34 i nie spełnia warunku podstawowego wymienionego w § 4 ust. 1 ww. regulaminu.
K.S. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego ocenie ustawodawca w art. 181 ust. 1 p.s.w. przewidział cztery odrębne, równoprawne i niezależne grupy rodzajowe osiągnięć, zaś spójnik "lub", którym ustawodawca posługuje się oznacza tyle co spójnik "albo", oznaczający wzajemne wyłączenie się części zdania także zdań równorzędnych1. Z tego wynika całkiem jasno i niewątpliwie, że dla uzyskania stypendium rektora dla najlepszych studentów wystarczy, aby student posiadał jedno z pięciu wymienionych w ustawie osiągnięć: 1) wysoką średnią ocen, 2) osiągnięcia naukowe, 3) osiągnięcia artystyczne, 4) wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie. Stwierdził, że przepis art. 181 ust. 1 p.s.w. przewiduje jako jedyne kryterium przyznania stypendium za osiągniecie naukowe "osiągnięcia naukowe". W przepisie tym nie określono żadnego innego kryterium otrzymania tego świadczenia. Podniósł, że z przepisu art. 186 ust. 1 p.s.w. nie wynika, aby rektor został upoważniony do wprowadzania w regulaminie żadnych dodatkowych kryteriów przyznawania stypendium poza wprost wymienionymi w ustawie. Wprowadzenie dodatkowych warunków do regulaminu godzi w art. 70 ust. 4 Konstytucji RP.
Skarżący wyraził przekonanie, że w świetle zakazu wykładni synonimicznej określenie "osiągnięcia naukowe" ma szerszy zakres znaczeniowy niż określenie "publikacja naukowa" czy "osiągnięcie naukowe [...] opublikowane w całości lub w zasadniczej części" bądź "osiągnięcia naukowe [...] udokumentowane [...] publikacjami naukowymi [...]", wobec czego w pojęciu "osiągnięcia naukowe" w rozumieniu art. 181 ust. 1 ps.w. mieszczą się zarówno osiągnięcia opublikowane i nieopublikowane.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Rektor decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] na podstawie art. 173 ust.1 pkt 3, art. 174 ust. 4, art. 175 ust. 2 i art. 181 ust. 1 i 4 oraz art. 207 ust. 1 i 2 p.s.w, oraz § 3-4 i § 8-10 Regulaminu stypendium rektora dla najlepszych studentów Uniwersytetu [...] (załącznik do Zarządzenia Rektora [...] nr [...]z dnia [...] września 2012 r.), § 60 ust. 1-3 Statutu [...] (załącznik do uchwały Senatu [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., z późn. zm.), § 1 zarządzenia Rektora [...] nr [...]z dnia [...] września 2012 r. w sprawie zakresu obowiązków prorektorów w kadencji 2012-2016 oraz art. 104 "k.p.a." odmówił K.S. przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2013/2014.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 181 ust. 1 p.s.w. oraz § 4 ust. 1 i 2 ww. regulaminu, stypendium może otrzymać student studiów stacjonarnych lub niestacjonarnych, który w trakcie poprzedniego roku studiów w granicach właściwego roku akademickiego uzyskał średnią ocen nie niższą niż 4,00 lub średnią ocen nie niższą niż 4,00 oraz: osiągnięcia wymienione w załączniku nr 1 (tabela) do regulaminu. Organ wyjaśnił, że w toku ponownego postępowania kwalifikacyjnego przeprowadzonego ustalił, iż uzyskana przez skarżącego średnia ocen jest niższa od 4,00 i wynosi 2,34, w związku z czym nie spełnia on warunku, o którym mowa w § 4 ust. 1 i 2 Regulaminu. Stypendium rektora dla najlepszych studentów przyznawane jest na podstawie osiągnięć uzyskanych na ww. polach aktywności w formie jednego świadczenia i żaden przepis nie upoważnia do przyznawania świadczenia o charakterze wyłącznie naukowym, sportowym lub artystycznym. Przyjęta przez Władze Uczelni i uczelniany organ samorządu studenckiego definicja najlepszego studenta zakłada co prawda możliwość przyznania świadczenia na podstawie jednego kryterium, ale może nim być wyłącznie średnia ocen wynosząca co najmniej 4,00, pod warunkiem spełnienia warunku sklasyfikowania wnioskodawcy w gronie dopuszczonym ustawą.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.S.. Zarzucił on decyzji Rektora naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 181 ust. 1 p.s.w. w zw. z art. 70 ust. 4 zdanie trzecie Konstytucji RP:
a) przez uznanie, że stypendium rektora dla najlepszych studentów na podstawie osiągnięć naukowych może być przyznane tylko takiemu studentowi, który w trakcie poprzedniego roku akademickiego uzyskał również średnią ocen nie niższą niż 4,00;
b) przez uznanie, że użyte w art. 181 ust. 1 p.s.w. określenie "osiągnięcia naukowe" oznacza opublikowane osiągnięcia naukowe. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu oraz zasądzenie od organu 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu w znacznej mierze powtórzył argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o uwzględnienie skargi. W uzasadnieniu Rektor wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, natomiast z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji z dnia [...] grudnia 2013 r. została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 8 marca 2014 r. natomiast pismo skarżącego z dnia [...] grudnia 2013 r., które zostało zakwalifikowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zostało doręczone Organowi w dniu 18 lutego 2014 r., a więc jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r., i co oczywiste przed doręczeniem decyzji stronie. Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że wniesienie odwołania od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego stanowi o niedopuszczalności odwołania.
Jak wskazał organ stosownie do §23 ust. 1 pkt a Regulaminu pomocy materialnej dla studentów [...] utrata prawa do wszystkich form pomocy materialnej wymienionych w §1 ust. 2 regulaminu, następuje w sytuacji, gdy student nie zaliczył roku. Z tego też względu skarżący wobec powtarzania roku utracił prawo do ubiegania się o stypendium rektora w związku z czym należało odmówić przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów. Rektor wyjaśnił również, że wnosi o uwzględnienie skargi z przyczyn innych niż podniesione w skardze ze względu na to, że w przedmiotowej sprawie nie jest możliwe uwzględnienie skargi na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., ponieważ organ nie zgadza się z zarzutami będącymi podstawą skargi z przyczyn wskazanych poniżej.
Zdaniem Organu, wbrew twierdzeniom skarżącego, kryteria przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów są zgodne z art. 181 ust. 1 p.s.w., nie jest bowiem sprzeczne z art. 181 ust. 1 p.s.w. zastosowanie w regulaminie przesłanek przyznania stypendium w sposób łączny lub selektywny, w oczywistej sprzeczności z treścią art. 181 ust. 1 p.s.w. pozostaje jedynie wprowadzanie dodatkowych, pozaustawowych kryteriów przyznania tego świadczenia. Rektor nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że wprowadzenie uzyskania średniej ocen min. 4,00 stanowi w istocie wprowadzenie dodatkowego kryterium stypendium rektora, biorąc pod uwagę fakt, że dyspozycja przepisu art. 181 ust. 1 p.s.w. wyraźnie wskazuje, że stypendium może otrzymać student, który uzyskał wysoką średnią ocen. Zdaniem organu przyjęte w regulaminie kryteria uzyskania świadczenia, były dopuszczalne na podstawie art. 186 ust. 1 p.s.w., który nie zawiera szczegółowych wytycznych dotyczących treści regulaminu, pozostawiając w tym zakresie swobodę organom uczelni, zgodnie z zasadą autonomii szkół wyższych.
Organ nie zgodził się również z twierdzeniem, że w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 181 ust. 1 p.s.w. stoi przyjęcie, że w ramach osiągnięć naukowych, które zalicza się do punktacji, będącej podstawą ustalenia rankingu studentów dla celów przyznania stypendium można w określonych przypadkach zastrzec wymóg publikacji osiągnięć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.
W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Rektora [...] z dnia [...] maja 2014 r. dotknięta jest wadą powodującą jej nieważność, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, z powodu wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. następuje wówczas, gdy decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Ograniczając dalsze uwagi do kwalifikowanej formy naruszenia prawa, jaką jest rażące naruszenie prawa, należy wskazać, że z tą przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej mamy do czynienia wówczas, gdy treść takiej decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią norm prawnych i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1988 r., sygn. akt II SA 981/88, ONSA 1988/2/96 i z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993/1/23).
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 173 ust. 1 pkt 3 p.s.w. określający jedną z form pomocy materialnej dla studentów, jaką jest stypendium rektora dla najlepszych studentów. Stypendium to jest jedną z form pomocy materialnej, udzielanej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa. Stosownie do art. 175 ust. 2 p.s.w. stypendia rektora dla najlepszych studentów są przyznawane na wniosek studenta przez rektora. Natomiast z art. 175 ust. 3 p.s.w. wynika, że w przypadku kwestionowania decyzji rektora w sprawie stypendium dla najlepszych studentów przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy składany do tego samego organu.
Przepis art. 207 ust. 1 p.s.w. przewiduje, że do decyzji podjętych przez organy uczelni stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Jak wynika z art. 207 ust. 2 p.s.w. decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a., który przewiduje, że od decyzji takiej nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań.
Powyższe twierdzenia prowadzą do wniosku, zgodnie z którym rektor uczelni rozpatrując ponownie sprawę w przedmiocie przyznania stypendium zobowiązany jest do wydania jednej z decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 kpa. Przywołany przepis ściśle określa kompetencje decyzyjne tego organu, co oznacza, że podjęte przez niego rozstrzygnięcie musi przyjąć postać jednej z decyzji wskazanych w tym przepisie. Rektor uczelni wydaje zatem decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Należy przy tym zauważyć, że decyzja administracyjna jest aktem, który składa się z dwóch istotnych elementów: rozstrzygnięcia, zwanego również osnową lub sentencją, oraz uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym oraz formalnym i żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest przy tym jednym z najistotniejszych elementów decyzji administracyjnej, stanowi bowiem jej kwintesencję, jako że wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie przesądza o istocie sprawy. Rozstrzygnięcia nie można zatem ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia, winno ono być wyrażone wprost w sentencji decyzji w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji (por. wyroki NSA: z dnia 17 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 646/05; z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1440/07; z dnia 22 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1923/07; publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Określone w art. 138 § 1 i 2 k.p.a. rodzaje rozstrzygnięć są przy tym bezwzględnie wiążące dla organu w tym znaczeniu, że decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 1993 r., sygn. akt IV SA 1245/92; teza publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Przenosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym na grunt kontrolowanej sprawy należy zauważyć, że poddana kontroli Sądu - decyzja Prorektora [...] z dnia [...]maja 2014 r., jako decyzja wydana na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy - zawiera rozstrzygnięcie o treści: "odmawiam Panu przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2013/2014". Nie może więc budzić jakichkolwiek wątpliwości, że decyzja ta nie odpowiada żadnemu z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 § 1 kpa.
Powyższe prowadzi do stwierdzenia, iż kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja z dnia [...] maja 2014 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 k.p.a., co oznacza konieczność stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. (por. wyroki WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 657/13, II SA/Po 656/13, sygn. akt IV SA/Po 904/14 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Co więcej z zaskarżonej decyzji, i to przy uwzględnieniu nie tylko treści jej sentencji, w tym przywołanych w niej podstaw prawnych, lecz również treści jej uzasadnienia - nie wynika, aby została ona wydana w konsekwencji ponownego rozpatrzenia sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje na dokonanie przez uprawniony organ jakiejkolwiek merytorycznej oceny uprzednio wydanej decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. lub na dokonanie przez organ jakiejkolwiek formalnej oceny dotychczasowego postępowania administracyjnego toczącego się w przedmiotowej sprawie. Fakt ten zdaniem Sądu dodatkowo przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie doszło do kwalifikowanego naruszenia art. 138 § 1 k.p.a., albowiem treść decyzji I instancji jak i treść decyzji II instancji są podobne.
Ponadto Sąd zauważa, że organ ponownie rozpatrujący sprawę dopuścił się również naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 .k.p.a, który przewiduje wyłączenie pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
W takim brzmieniu przepis ten obowiązuje z dniem 11 kwietnia 2011 r., co nastąpiło na skutek nowelizacji jego treści wprowadzonej na mocy art. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 ze zm.). Przed dokonaną nowelizacją stosowanie przepisu art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. wywoływało w orzecznictwie rozbieżności. Na tym tle wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07, a także Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów w wyroku z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II OPS 2/09. Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanej powyżej uchwale zajął stanowisko, iż, przepisy o wyłączeniu pracownika powinny mieć zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego, jak również do osoby piastującej funkcję organu, gdyż w sytuacji, gdy dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ, trzeba bezwzględnie oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika. Celem nowelizacji, było zatem usunięcie rozbieżności w tym zakresie poprzez jednoznaczne "wyłączenie pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zarówno pracowników organu I instancji, jak również pracowników ministerstw i urzędów centralnych, którzy przygotowują i podpisują decyzje ministrów i kierowników urzędów centralnych, wydawanych na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy" (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Po 734/14, dostępny na http://cbois.nsa.gov.pl). Wskazać również należy, że w uchwale z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 13/09 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, że pełnienie funkcji piastuna organu monokratycznego wyłącza możliwość stosowania wskazanej reguły wyłączenia.
Z akt niniejszej sprawy wynika, iż zarówno zaskarżona decyzja z dnia [...] maja 2014 r. , jak również poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r., podpisane zostały przez prof. dr hab. Z.P., który jest Prorektorem ds. studenckich [...]Skoro zatem nie jest on osobą piastującą funkcję organu (Rektorem), lecz pracownikiem tego organu, to w sytuacji złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, miał do niego zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Nieuprawnione było więc w niniejszej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji w drugiej instancji przez tego samego pracownika uczelni. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a ma charakter bezwzględny i nie wymaga by uprawdopodobnić jakikolwiek brak obiektywizmu czy bezstronności u pracownika wydającego decyzję, a do jego zastosowania wymagane jest jedynie wystąpienie przesłanki szeroko pojętego brania udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Wobec wskazanych powyżej naruszeń prawa, w ocenie Sądu przedwczesnym byłoby na tym etapie postępowania odnoszenie się do pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżącego. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdzając, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził jej nieważność. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić wytyczne przedstawione przez Sąd w treści uzasadnienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło