IV SA/Po 88/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-03-06

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Józef Maleszewski, Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że choroba psychiczna skarżącego nie stanowiła przeszkody nie do przezwyciężenia, która uzasadniałaby brak winy w uchybieniu terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nieprawidłowo ocenił przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Zastosowanie obiektywnego miernika staranności, uwzględniającego specyfikę chorób psychicznych, wymaga od organu przeprowadzenia pogłębionego postępowania wyjaśniającego, a nie ograniczenia się do oceny pobytu w szpitalu. Choroba psychiczna, potwierdzona orzeczeniem komisji lekarskiej, może stanowić podstawę do uprawdopodobnienia braku winy, nawet jeśli nie jest to choroba nagła.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia 21 grudnia 2020 r., wskazując jako przyczynę uchybienia terminowi zły stan zdrowia, w tym chorobę zawodową (nerwicę) i okresy zwolnień lekarskich. Komendant Policji odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy. WSA w Poznaniu uchylił postanowienie organu, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku z uwzględnieniem specyfiki choroby psychicznej skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Komendanta Policji z dnia 16 grudnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie w całości. Komendant Policji (dalej również jako Komendant Wojewódzki) postanowieniem z 16 grudnia 2024 r. nr [...], działając na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 123-124, art. 125 § 1 i 3 oraz art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku W. P. (dalej również jako Skarżący) z 17 maja 2024 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. Nr [...] z 21 grudnia 2020 r. w sprawie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W uzasadnieniu Komendant Wojewódzki wskazał, że Skarżący pismem z 2 grudnia 2018 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w W. (dalej jako organ I instancji), z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie wysokości i wypłaty należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop oraz ponowne przeliczenie wysokości ekwiwalentu. Komendant Powiatowy Policji w W. decyzją z 21 grudnia 2020 r. nr [...] odmówił Skarżącemu wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Powyższa decyzja została doręczona Skarżącemu 30 grudnia 2020 r., a wobec braku wniesienia w przewidzianym terminie odwołania, decyzja ta stała się ostateczna. W dalszej kolejności Skarżący pismem z 17 maja 2024 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. Nr [...] z 21 grudnia 2020 r. w sprawie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Jako przyczynę Skarżący wskazał fakt, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji nastąpiło bez jego winy, albowiem w okresie od 13 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. przebywał na częstych zwolnieniach lekarskich z powodu złego stanu zdrowia, leczenia operacyjnego, a także z uwagi na chorobę zawodową, co zdaniem wnioskującego, uniemożliwiało mu złożenie odwołania w terminie. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że po zwolnieniu chorobowym, nastąpiło zaostrzenie choroby zawodowej (nerwicy), co uniemożliwiło mu wychodzenie z domu, w tym również ze względu na panującą pandemię. Skarżący podkreślił, że jego stan zdrowia, w tym nerwica i ataki paniki wynikające z choroby zawodowej, mające duże nasilenie w okresie od 13 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r., spowodowały, że nie mógł złożyć odwołania. Skarżący ponadto podniósł, że po okresie ciągłego chorowania pozostawał na emeryturze i dalej leczył się na choroby zawodowe. Z uwagi na upływ czasu, który minął od doręczenia decyzji i braku wiedzy o możliwości złożenia wniosku do przywrócenia terminu do złożenia odwołania, Skarżący nie złożył tego wniosku, co jego zdaniem nastąpiło nie z jego winy. O instytucji przywrócenia terminu Skarżący dowiedział się w dniu 17 maja 2024 r., podczas wizyty w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej, wobec czego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zdaniem wnioskującego, został złożony w tym terminie. Komendant Policji postanowieniem z 12 czerwca 2024 r. nr [...] odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Uzasadnieniem wobec tak wydanego postanowienia było przyjęcie stanowiska, że w sprawie miało miejsce uchybienie terminu do dokonania wnioskowanej czynności oraz brak spełnienia pozostałych przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi wniesionej przez W. P. prawomocnym wyrokiem z 3 października 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 617/24 uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd w motywach uzasadnienia wskazał między innymi, że uchybienie przez Skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej w dniu 30 grudnia 2020 r., a zatem zdarzenia, które miało miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii, ogłoszonego z powodu [...], winno skutkować tym, że organ powinien w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu i wyznaczyć jej 30-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd uznał, że organ administracji powinien był zawiadomić skarżącego o uchybieniu tego terminu i umożliwić złożenie wniosku o jego przywrócenie. Mając powyższe na względnie Komendant Policji pismem z 14 listopada 2024 r. wniosek zawiadomił Skarżącego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. z 21 grudnia 2020 r. nr [...], wyznaczając termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, od dnia doręczenia zawiadomienia. Powyższe zawiadomienie Skarżący odebrał w dniu 18 listopada 2024 r., a następnie wnioskiem z 26 listopada 2024 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Komendant Policji, ponownie rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, mając na uwadze okoliczności podniesione powyżej, jak również te wskazane we wniosku wraz z dołączonymi do wniosku dokumentami, zważył, że organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące warunki: 1. uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony; 2. zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi; 3. zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W rozpatrywanej sprawie, mając na uwadze treść art. art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganie, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 340 - dalej ustawa COVID -19), jak również fakt, że wnioskodawca dopełnił uprzednio czynności, dla której określony był termin, a także to, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w W. nr [...] została wnioskodawcy doręczona w dniu 30 grudnia 2020 r., Komendant Wojewódzki uznał, ze zasadnym staje się ocena pozostałej przesłanki. Odnosząc się zatem do samego braku winy, jako jednej z przesłanek wymienionych w art. 58 k.p.a., Komendant Wojewódzki stwierdził, że Skarżący jako powód, dla którego nie złożył w terminie odwołania, wskazał fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim, w związku ze złym stanem zdrowia, leczeniem operacyjnym oraz chorobą zawodową, załączając na poparcie swojego stanowiska kartę informacyjną z leczenia szpitalnego, orzeczenie komisji lekarskiej, świadectwo pracy. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego okoliczności podniesione w uzasadnieniu wniosku nie dają podstawy do jego uwzględnienia, a tym samym do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. Nr [...] z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Komendant Policji wskazał, że przywrócenie terminu z powodu choroby wymaga wskazania konkretnych faktów, które mogłyby przemawiać za tym, że rodzaj choroby, jej przebieg czy też zalecenia medyczne dotyczące leczenia uniemożliwiły dokonania wskazanej czynności procesowej oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Oznacza to, że nie każdy stan choroby może stanowić usprawiedliwienie w przypadku uchybienia terminu przewidzianego na dokonanie czynności procesowej. Przyczyną uzasadniającą przywrócenie terminu będzie choroba nagła (wymagająca leżenia, pobytu w szpitalu) oraz uniemożliwiająca złożenie odwołania osobiście przez stronę lub zlecenie dokonania czynności procesowej przez inną osobę. Zdaniem organu rozpoznającego wniosek Skarżący nie wykazał, że dochował należytej staranności i dbałości o swoje interesy. Doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 30 grudnia 2020 r., a w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania był na zwolnieniu lekarskim, tj. od 13 listopada 2020 r. do 3 czerwca 2021 r., co wynika jedynie z dołączonego świadectwa pracy. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego, przyjęta przez Skarżącego argumentacja oraz dołączone do wniosku dokumenty nie uprawdopodobniają wystąpienie okoliczności niemożliwych do przezwyciężenia przy dochowaniu należytej staranności, albowiem z samego faktu choroby i przedłożonej dokumentacji nie wynika, że choroba była nagła oraz na tyle poważna, że realnie uniemożliwiła podjęcia działania zmierzającego do złożenia środka odwoławczego we właściwym terminie. W ocenie Komendant Wojewódzkiego skarżący nie uprawdopodobnił, że nie był w stanie osobiście złożyć odwołania, jak również nie wykazał, że dokonanie tej czynności procesowej było niemożliwe do zrealizowania z pomocą innych osób. Innymi słowy w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, nie można stwierdzić, że choroba ograniczyła Skarżącego pod względem psychofizycznym, albowiem opisany stan zdrowia nie był stanem wykluczającym samodzielne sporządzenie pisma i nadanie mu dalszego biegu. Jak podkreślono, przywrócenie terminu z powodu choroby wymaga wskazania konkretnych faktów, które mogłyby przemawiać za tym, że rodzaj choroby, jej przebieg czy też zalecenia medyczne dotyczące leczenia uniemożliwiły dokonania wskazanej czynności procesowej oraz, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Oznacza to, że nie każdy stan choroby może stanowić usprawiedliwienie w przypadku uchybienia terminu przewidzianego na dokonanie czynności procesowej. Przyczyną uzasadniającą przywrócenie terminu będzie choroba nagła (wymagająca leżenia, pobytu w szpitalu) oraz uniemożliwiająca złożenie odwołania osobiście przez stronę lub zlecenie dokonania czynności procesowej przez inną osobę. Komendant Wojewódzki wskazał, że jak wynika z dołączonej przez Skarżącego karty informacyjnej z leczenia szpitalnego (pobyt w dniu [...] r.), został on wypisany do domu w stanie ogólnym i miejscowym dobrym. Według zapisów karty wynika, że wnioskodawca został przyjęty do kliniki w trybie planowym, a okres pooperacyjny był bez powikłań. Dlatego też, w ocenie organu rozpoznającego wniosek, Skarżący nie uprawdopodobnił, że w sprawie wystąpiła przeszkoda faktyczna, za którą nie ponosiłby winy, a która wykluczyła możność terminowego złożenia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. . Przyjmując hipotetycznie, że okres przebywania wnioskodawcy na zwolnieniu lekarskim uniemożliwiał mu złożenie stosownego środka odwoławczego, w okresie wynikającym z tego zwolnienia, to zwrócono uwagę, że ostatni dzień zwolnienia lekarskiego, jaki wynika z treści dołączonego świadectwa pracy oraz uzasadnienia wniosku, przypadał na dzień 30 czerwca 2021 r., a zatem Skarżący miał możliwość dochodzenia swoich praw po tej dacie. W. P., kwestionując postanowienie Komendanta Policji, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy i skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia z naruszeniem prawa. Skarżący zarzucił w szczególności naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, a który nakazuje organowi w przypadku uchybienia przez stronę złożenia odwołania w sprawie gdzie strona nabywa prawa i obowiązki, zawiadomić stronę i wyznaczyć stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, czego organ nie uczynił. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy w tym: 1. art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy powstały po stronie organu wątpliwości co do zasadności przywrócenia terminu do złożenia odwołania, które to wątpliwości powinny być rozpoznawane na korzyść strony, 2. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do obywatela, bowiem nie uwzględniono wszystkich okoliczności sprawy, w tym nie uwzględniono choroby psychicznej, okresu choroby, stanu zdrowia, w tym wpływu nerwicy i ataków paniki na normalne funkcjonowania tj. podejmowanie czynności życia codziennego itp., w tym na możliwość skorzystania z pomocy prawnej, do uzyskania której należy wyjść z domu, w sytuacji gdy takie czynności były nie do wykonania, 3. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 36 poprzez jego niezastosowanie, bowiem nie uwzględniono wszystkich okoliczności sprawy, nie zawiadomiono o zebraniu materiału dowodowego, który był niepełny i mimo wskazania licznych niewiadomych przez organ, nie zostały one przez Komendanta Wojewódzkiego wyjaśnione, 4. art. 7 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego i dokonanie błędnej oceny dowodów, w tym nieuwzględnienie, że w treści odwołania Skarżący złożył oświadczenie, iż od wielu lat cierpi na chorobę psychiczną co potwierdził przedkładając orzeczenie, iż w okresie od 13.11.2020r. do 30.06.2021 r. przebywał na zwolnieniu (co potwierdza świadectwo pracy) i nie miał możliwości, z uwagi na stany lękowe i ataki paniki, podjąć czynności celem złożenia odwołania, a z kolei o instytucji przywrócenia terminu dowiedział się dopiero w dniu 17 maja 2024 r. w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej w W. . Skarżący wskazał również na nieprzeprowadzenie niezbędnych do wyjaśnienia wątpliwości organu np. nieprzesłuchanie strony lub niezwrócenie się o przesłanie wyjaśnień itp. 5. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy organ powołuje się na konieczność zaistnienia przesłanek do uwzględnienia wniosku, wskazując na dokumentację medyczną, którą przedłożył Skarżący (karta leczenia szpitalnego), a następnie wskazując na uprawdopodobnienie okoliczności trwania jego choroby psychicznej, co również dokonano poprzez złożenie stosownego oświadczenia w odwołaniu, przedłożenie orzeczenia nr [...] z 2 października 2018r. oraz kserokopii świadectwa pracy ze wskazanymi terminami, kiedy pozostawałon na zwolnieniu lekarskim, 6. art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzywrócenie terminu do złożenia odwołania, mimo uprawdopodobnienia, iż w okresie od 3. Listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. Skarżący miał nasilenie choroby psychicznej zawodowej, jaką jest nerwica, a także miał stany lękowe, ataki paniki, które w okresie pandemii były bardzo powszechne wśród osób chorujących na tego typu zaburzenia, a także mimo przedłożenia przeze niego dokumentów uprawdopodabniających w/w okoliczności oraz dopełnienie czynności jakiej uchybił tj. przedłożenie odwołania, 7. art. 81 a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozpatrzenie wątpliwości dotyczących uprawdopodobnienia, w sytuacji gdy strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminu na nie nastąpiło z winy strony. Skarżący zarzucił nadto organowi niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 3 października 2024 r. uchylającego postanowienie Komendanta Policji z 12 czerwca 2024 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżanego postanowienia w całości oraz wydanie postanowienia o przywróceniu terminu do złożenia odwołania oraz zasądzenie na kosztów postępowania. Skarżący wniósł również zasądzenie grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jak i postanowienie są zgodne z prawem, jeżeli są zgodne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej jak i postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał że skarga była zasadna. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości postanowienia Komendanta Policji odmawiającego Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. Nr [...] z 21 grudnia 2020 r. w sprawie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 3 października 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 617/24, po rozpoznaniu skargi W. P. na postanowienie Komendanta Policji z 12 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż uchybienie przez Skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej w dniu 30 grudnia 2020 r., a zatem zdarzenia, które miało miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, winno skutkować tym, że organ powinien w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu i wyznaczyć jej 30-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd uznał, że organ administracji powinien był zawiadomić skarżącego o uchybieniu tego terminu i umożliwić złożenie wniosku o jego przywrócenie. W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3). Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: 30.7.2009 r., II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23.9.2009 r., I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13.7.2010 r., I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14.1.2010 r., I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). Dlatego w razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z dnia 21.4.2010 r., II FSK 2129/08, Lex nr 596261; wyrok WSA w Poznaniu z 08.02.2024 r., sygn. akt: IV SA/Po 823/23, CBOSA). Tym samym, zarówno organ, jak i Sąd orzekający w niniejszym składzie, były związane oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 3 października 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 617/24. W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Komendant Wojewódzki wykonując zalecenia zawarte w wyroku , działając zgodnie z art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 pismem z 14 listopada 2024 r. (vide k. 37 akt adm.) doręczonym 18 listopada 2024 r. (vide k. 36 akt adm.) zawiadomił Skarżącego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. Nr [...] z 21 grudnia 2020 r. i wyznaczył mu termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Z akt sprawy wynika, że Skarżący w odpowiedzi na powyższe zawiadomienie pismem z 26 listopada 2024 r. złożył stosowany wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Komendant Wojewódzki zasadnie zatem rozpoznał przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Materialnoprawna podstawa do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania została uregulowana w art. 58 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Powołany przepis kreuje zatem cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: uchybienie terminowi, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. W przedmiotowej sprawie siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu ulega modyfikacji z uwagi na treść art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19. W przedmiotowej sprawie Komendant Wojewódzki zasadnie stwierdził wniesienie odwołania od decyzji doręczonej skarżącemu w dniu 20 grudnia 2020 r. z uchybieniem terminu oraz wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem terminu do jego złożenia. Przechodząc do oceny czy uchybienie nastąpiło bez winy, wskazać należy, że Skarżący jako przyczynę niedochowania terminu zaskarżenia podał fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim, w związku ze złym stanem zdrowia, leczeniem operacyjnym oraz chorobę zawodową (nerwicę), załączając na poparcie swojego stanowiska kartę informacyjną z leczenia szpitalnego, orzeczenie komisji lekarskiej, świadectwo pracy. Komendant Wojewódzki, odmawiając Skarżącemu przywrócenia terminu, zaznaczył, że wniosek nie jest zasadny, gdyż skarżący nie wykazał przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi. Komendant Wojewódzki stwierdził bowiem, że z dołączonej przez Skarżącego karty informacyjnej z leczenia szpitalnego (pobyt w dniu [...] r.) wynika, że został on wypisany do domu w stanie ogólnym i miejscowym dobrym. Według zapisów karty wynika, że Skarżący został przyjęty do kliniki w trybie planowym, a okres pooperacyjny był bez powikłań. Dlatego też w ocenie organu rozpoznającego wniosek Skarżący nie uprawdopodobnił, że w sprawie wystąpiła przeszkoda faktyczna, za którą nie ponosiłby winy, a która wykluczyła możność terminowego złożenia odwołania w terminie. Przyjmując hipotetycznie, że okres przebywania wnioskodawcy na zwolnieniu lekarskim uniemożliwiał mu złożenie stosownego środka odwoławczego, w okresie wynikającym z tego zwolnienia, to zwrócono uwagę, że ostatni dzień zwolnienia lekarskiego, jaki wynika z treści dołączonego świadectwa pracy oraz uzasadnienia wniosku, przypadał na dzień 30 czerwca 2021 r., a zetem Skarżący miał możliwość dochodzenia swoich praw po tej dacie. Sąd podzielając stanowisko, że fakt przebywania w szpitalu nie mógł być samoistną przesłanką do wykazania przez Skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania stwierdza, iż Komendant pominął podnoszone przez Skarżącego okoliczności związane ze stwierdzoną u niego chorobą zawodową w postaci nerwicy, co zdaniem Skarżącego miało wpływ na uchybienie terminu do złożenia odwołania w terminie. W tym miejscu zaznaczyć należy, że rację ma organ wskazując, że w doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminowi zachodzi tylko wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Oznacza to, że przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiły dokonanie czynności w przewidzianym terminie (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 22 sierpnia 2007 r., VII SA/Wa 794/07; zob. także: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2012, s. 282-285). Podkreślić przy tym należy, że warunkiem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest - zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. - uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu. Uprawdopodobnienie, o którym mowa w powołanym przepisie, jest środkiem dowodowym nie dającym pewności, lecz jedynie czyniącym wiarygodne twierdzenia o danym fakcie. W doktrynie wskazuje się na następujące różnice między udowodnieniem a uprawdopodobnieniem faktu (okoliczności): "Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym. Udowodnienie służy celowi przekonania organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie służy celowi obudzenia w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. (...) Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu" (E. Iserzon [w:] E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz (teksty, wzory i formularze), Warszawa 1970, s. 135 cyt. za: A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2012, s. 415). Mając powyższe na uwadze, Sąd nie podziela argumentacji organu odwoławczego, że wyłącznie nagła choroba może stanowić okoliczność stanowiącą o braku winy w uchybieniu terminowi. O ile pogląd ten, zresztą powszechnie akceptowany w orzecznictwie należy zaakceptować, to nie jest on adekwatny w stosunku do chorób psychicznych, których objawy mogą wiązać się z utratą możliwości rozpoznania przez osobę chorą sytuacji, w której się znajduje oraz pokierowania swoim postępowaniem, a więc wyłączyć zawinienie, które jest przesłanką przywrócenia terminu. Zdaniem Sądu, w przypadku zdiagnozowanej choroby na tle zaburzeń psychicznych, gdy skarżący musi zażywać leki, potwierdzeniem braku winy skarżącego w uchybieniu terminu jest szczególny rodzaj choroby, na którą cierpi, i która może skutkować brakiem koncentracji na ważnych dla niego sprawach, a w związku z tym istnieje możliwość wystąpienia braku świadomego podejmowania decyzji w prowadzeniu swoich spraw i w kierowaniu swoim postępowaniem. Istotny jest zatem rodzaj choroby, dolegliwości z nią związane i wynikająca z tego niemożność działania strony zainteresowanej przywróceniem terminu (por. wyroki NSA z 12 lutego 2008 r., II FSK 1145/07, z 25 stycznia 2011 r., I FSK 2000/09). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 20 lutego 2014 r. w sprawie I SA/Sz 797/13, że zły stan zdrowia psychicznego może wystarczyć do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W wyroku z 21 lipca 2016 r. w sprawie II FSK 1783/14 Naczelny Sąd Administracyjny wprost wskazał, że "prawdopodobieństwo inaczej niż udowodnienie jest środkiem dowodowym, który nie musi dawać pewności, lecz tylko uwiarygodniać twierdzenia o jakiejś okoliczności faktycznej, a zatem jeżeli strona powołuje się na zły stan zdrowia związany z przewlekłą chorobą psychiczną, potwierdzoną zaświadczeniami wydanymi przez lekarzy specjalistów, to można przyjąć, że uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu dla dokonania czynności procesowej. Zły stan zdrowia psychicznego skarżącego może być wystarczającą przesłanką do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu". Z kolei w postanowieniu z 20 stycznia 2022 r. w sprawie III OZ 1372/21 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jako okoliczność uzasadniająca przywrócenie terminu wskazywana była choroba nagła i obłożna. Była więc to zwykle choroba układu ruchu lub innego fizykalnego mechanizmu organizmu ludzkiego skutkująca takim upośledzeniem funkcji organizmu, który uniemożliwiał podjęcie działań własnych lub działań nakierowanych na wyręczenie się inną osobą. Choroby psychiczne stanowią szeroką i złożoną grupę dysfunkcji organizmu ludzkiego przejawiającą się w różny sposób, w tym zaburzeniami emocjonalnymi, zaburzeniami działania narządów lub objawami psychosomatycznymi. Ich istota sprowadza się jednak głównie do zaburzenia przyjętych w danej grupie społecznej wzorców zachowań, sposobów myślenia, czucia, postrzegania, innych czynności umysłowych i relacji z innymi ludźmi. W przypadku chorób psychicznych może się zdarzyć, iż strona postępowania nie będzie obłożnie chora, będzie zdolna do samodzielnego poruszania się, jej organizm nie będzie wykazywać zaburzeń w sferze fizykalnej, lecz nie będzie ona mieć świadomości otaczającej jej rzeczywistości, ani nie będzie zdolna do prawidłowego myślenia i nadawania odpowiedniego znaczenia zdarzeniom odbywającym się z jej udziałem lub jej dotyczących. Uchybienie terminu do dokonania czynności przez stronę postępowania w takim stanie uzasadnia (...), przywrócenie terminu do dokonania czynności". Ze złożonego przez Skarżącego orzeczenia Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w P. z 2 października 2018 r. nr [...] wynika, że wśród chorób powodujących niezdolność do służby stwierdzono u niego zaburzenia adaptacyjne znacznie upośledzające sprawność ustroju. Informacja ta ewidentnie wskazuje na dolegliwości natury psychicznej, na które cierpi Skarżący. Powyższe dolegliwości zostały jednak pominięte przez Komendanta Wojewódzkiego, który orzekając w niniejszej sprawie skupił się na kwestiach związanych z pobytem w szpitalu w związku z planowanym zabiegiem operacyjnym przeprowadzonym w dniu [...] r. Powyższe oznacza, że stwierdzenie przez Komendanta Wojewódzkiego, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że w sprawie wystąpiła przeszkoda faktyczna, za którą nie ponosiłby winy, a która wykluczyła możność terminowego złożenia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. uznać należy za przedwczesne. Podnoszone przez Skarżącego okoliczności obligowały bowiem organ do przeprowadzenia w tym zakresie właściwego postępowania wyjaśniającego, w tym w szczególności do wezwania Skarżącego do udokumentowania stanu zdrowia oraz podejmowanego leczenia w związku ze stwierdzonymi zaburzeniami natury psychicznej w okresie pomiędzy wydaniem decyzji przez Komendanta Powiatowego Policji w W. a złożeniem odwołania, a następnie do oceny możliwego wpływu istniejących zaburzeń natury psychicznej na możność terminowego złożenia odwołania, czego jednak organ zaniechał. Podsumowując, mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, tj. charakter schorzenia skarżącego - przyjąć należało, że Komendant Policji nie zgromadził pełnego materiału dowodowego oraz nie dokonał jego prawidłowej i pełnej oceny, dopuszczając się tym samym naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą (przedwczesną) ocenę przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia przez skarżącego odwołania. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło