IV SA/Po 90/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-09-03
Skład orzekający: Donata Starosta, Anna Jarosz, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w Mosinie w sprawie odmowy zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków było zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody było zgodne z prawem. Rada Miejska w Mosinie nie wykazała w sposób dostateczny naruszenia prawa przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne przy opracowywaniu taryf, a podniesione przez nią argumenty nie stanowiły podstaw do odmowy zatwierdzenia taryf. Wojewoda prawidłowo stwierdził nieważność uchwały Rady.Stan faktyczny
Rada Miejska w Mosinie podjęła uchwałę o odmowie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, wskazując na naruszenia przepisów prawa przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Wojewoda Wielkopolski stwierdził nieważność tej uchwały, uznając, że zarzuty Rady nie były uzasadnione. Rada wniosła skargę do WSA w Poznaniu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, domagając się jego uchylenia. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Miejskiej w Mosinie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz /spr/ WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej w Mosinie na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia 17 grudnia 2014 r. nr KN-I.4131.1.479.2014.8 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków 1. oddala skargę, 2. zwraca Gminie Mosina kwotę [...] ([...]) złotych tytułem uiszczonego wpisu.
W dniu [...] listopada 2014 r., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 z późn. zm., zwanej dalej: Usg) oraz art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z późn. zm., zwanej dalej: Ustawą), Rada Miejska w Mosinie (zwana dalej: Rada) podjęła uchwałę nr LXXI/501/14 w sprawie odmowy zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na okres od 1.01.2015 r. do 31.12.2015 r. (zwaną dalej: Uchwała). W Uchwale tej Rada odmówiła (§ 1) zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na okres od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r., opracowanej przez A. S. A. z siedzibą w Poznaniu (zwanej dalej: A.), w brzmieniu stanowiącym załącznik do uchwały. Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Gminy (§ 2) i stwierdzono, że Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 3).
W uzasadnieniu do Uchwały Rada wskazał, że taryfy zostały opracowane niezgodnie z przepisami Ustawy oraz przepisami wykonawczymi do tej Ustawy, tj. rozporządzeniem Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 127, poz. 886, zwanym dalej: Rozporządzenie).
Jako uzasadnienie powyższego wskazano, powołując się na art. 24 ust. 1 i 11 Ustawy, że ceny i stawki opłaty abonamentowej za dostarczenie 1 metra sześciennego wody oraz za odprowadzenie 1 metra sześciennego ścieków powinny być wyrażone w kwotach brutto. Kolejno, w powołaniu na § 2 pkt 11, § 5, § 13 ust. 3 oraz § 10 ust. 13 Rozporządzenia, Rada wskazała, iż Gmina nie jest informowana o żadnych pracach wykonywanych w ramach utrzymania w gotowości infrastruktury p-poż, natomiast kontrole wykonywane przez Państwową Straż Pożarną nie wskazują na niesprawność hydrantów. Kwestionując koniczność ponoszenia opłat abonamentowych za hydranty, które nie zostały opomiarowane Rada wskazała, że wzrost kosztów utrzymania urządzeń wodociągowych na cele przeciwpożarowe na poziomie 20,4 %, jest nieuzasadniony.
Ponownie powołując się na § 10 Rozporządzenia Rada wskazała, na wątpliwości w zakresie właściwej alokacji kosztów na taryfowe grupy odbiorców usług.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 17 grudnia 2014 r. nr KN-1.4131.1.479. 2014.8 Wojewoda Wielkopolski (zwany dalej: Wojewoda), wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 Usg orzekł nieważność Uchwały ze względu na istotne naruszenie prawa.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ na wstępie przeprowadził wywód dotyczący związania organów administracji granicami przepisów prawa, a następnie – odwołując się do art. art. 24 ust. 2, 4 i 5 Ustawy – wskazał, że w jego ocenie uznanie przez radę gminy, że sporządzenie taryf nastąpiło niegodnie z przepisami oznacza, że niezgodności te muszą zostać przez radę gminy jednoznacznie stwierdzone i w sposób niezbity wykazane w uzasadnieniu uchwały odmawiającej zatwierdzenia taryf. W sytuacji, gdy przepis ustawy odmowę zatwierdzenia taryf wiąże z naruszeniem prawa, to naruszenie to musi zostać powiązane z konkretnymi naruszonymi przepisami prawa, nie może zaś opierać się na rozszerzającej czy celowościowej ich wykładni. Kwestionując stanowisko Rady, zgodnie z którym, przedstawione do zatwierdzenia taryfy, wbrew dyspozycji art. 24 ust. 11 Ustawy, określone zostały w kwotach netto, a winny zostać wyrażone w kwotach brutto, organ wskazał, że w jego ocenie kwestia określenia w taryfie cen i stawek opłat za dostarczaną wodę i odprowadzanie ścieków oraz opłatę abonamentową z wliczeniem do określonej wartości pieniężnej kwoty podatku VAT lub bez jego wliczenia, ale przy jednoczesnym zaznaczeniu powiększenia tej wartości pieniężnej o kwotę tego podatku, nie powoduje, że drugie z tych rozwiązań jest sprzeczne z prawem. Zdaniem organu, jeżeli dane rozwiązanie mieści się w ramach możliwej interpretacji przepisów, to nie można twierdzić, że pozostaje w sprzeczności z prawem. Wskazując w tej mierze na § 4 pkt 3 oraz § 2 pkt 9, 10 i 11 Rozporządzenia organ wywodził, że przywołane normy wymagają jedynie, aby do ceny lub opłaty doliczyć należy podatek VAT, nie wymagają natomiast: aby wskazane we wniosku ceny lub opłaty zawierały podatek VAT. Przy czym organ uzupełnił, że bezsporne jest, że podatek ten musi zostać doliczony do ww. opłat. Oran wskazał również, że art. 24 ust. 11 Ustawy przewiduje jedynie możliwość zmiany cen i stawek w zakresie wynikającym ze zmiany stawki podatku, a nie przewiduje obligatoryjnego wystąpienia takiego skutku z mocy prawa. Kolejno organ podniósł, że zdaniem Rady powodem odmowy zatwierdzenia taryf był także brak informowania Rady o pracach wykonywanych w ramach utrzymania w gotowości struktury przeciwpożarowej, nieuzasadniony wzrost kosztów utrzymania urządzeń wodociągowych na poziomie 20,4% oraz wątpliwości w zakresie alokacji kosztów na taryfowe grupy odbiorców.
Odnosząc się kolejno do tych argumentów organ wskazał, że w ocenie organu nadzoru Rada nie wskazała żadnego przepisu, który naruszałyby przedłożone do zatwierdzenia taryfy, a których naruszenie uzasadniałoby ww. zarzuty. Brak jakichkolwiek rozważań w kwestii nieuzasadnionego wzrostu kosztów utrzymania urządzeń wodociągowych, przytoczenie treści przepisów prawnych regulujących kwestię warunków rozliczeń za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków bez ich odniesienia do stanu faktycznego sprawy i wykazania rodzaju naruszenia powoduje, że dołączonego do zaskarżonej uchwały uzasadnienia, nie można – zdaniem organu – uznać za spełniającego wymóg z art. 24 ust. 5 Ustawy warunku odmowy zatwierdzenia taryf. Odmowa zatwierdzenia taryf nie może być bowiem oparta wyłącznie na subiektywnej ocenie wysokości zaproponowanej taryfy lub na samym przekonaniu, że sporządzona ona została na podstawie nierzetelnych kalkulacji i danych - wymaga natomiast wykazania jej nielegalności.
Końcowo organ wskazał informacyjnie, że z przedłożonego wniosku o zatwierdzenie taryf wynika, że przedsiębiorstwo dokonało alokacji wszystkich kosztów, także kosztów pośrednich, zgodnie z normą § 10 Rozporządzenia na poszczególne grupy odbiorców. Nadto z mocy ustawy A. S.A. obciążyło Gminę kosztami dostarczania wody na cele przeciwpożarowe (art. 22 Ustawy). Koszty te obejmą nie tylko opłatę za rzeczywiście pobraną wodę ale i tzw. opłatę abonamentową, niezależnie od tego, czy miał miejsce pobór wody, czy też nie (§ 16 ust. 5 Rozporządzenia).
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Rada, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego.
W ocenie Rady żaden z zarzutów sformułowanych przez Wojewodę nie mieści się w ramach przesłanek uprawniających Wojewodę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały w trybie art. 91 ust. 1 w związku z ust. 4 Usg. Ponadto rozstrzygniecie nadzorcze:
zawiera błędną interpretację przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 24 ust. 5 Ustawy oraz § 13 ust. 3 Rozporządzenia,
rażąco narusza kompetencje Rady w zakresie uchwalania cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Gminy,
nie spełnia wymogów formalnych, jakim winny odpowiadać akty nadzoru.
Rada wskazała, że – zgodnie z art. 24 ust. 1, 2, 4 i 5 Ustawy – organ wykonawczy weryfikując przekazany w wniosek o zatwierdzenie taryf dokonał weryfikacji jego zgodności z Ustawą oraz Rozporządzeniem, jak również z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenie w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030). W wyniku powyższego stwierdził naruszenie art. 24 ust. 1 Ustawy, § 13 ust. 3 Rozporządzenia oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2014, poz. 915, zwanej dalej: ustawą o cenach).
W trakcie postępowania wyjaśniającego Burmistrz Gminy skierował do Spółki A. S. A. dwa pisma (z dnia [...] listopada 2014 r. oraz z dnia [...] listopada 2014 r.), w których przedstawił uwagi i wątpliwości, wezwał do wyjaśnień oraz skorygowania, złożonego przez Spółkę A. S. A. w dniu [...] października 2014 r. wniosku taryfowego.
W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] listopada 2014 r., oraz pismem z dnia [...] listopada 2014 r., Spółka A. S.A. przedstawiła wyjaśnienia i wskazała, że nie podziela stanowiska Burmistrza oraz odmówiła dokonania korekty wniosku. Z uwagi na powyższe Rada podjęła zaskarżoną Uchwałę.
Uzasadniając swoje stanowisko Rada wskazała, na nowelizację w roku 2010 art. 24 ust. 1 Ustawy, w wyniku której ustawodawca dopuścił możliwość zmiany taryfy w następstwie zmiany stawek podatku od towarów i usług. Przytoczywszy aktualne na dzień złożenia skargi brzmienie tego przepisu Rada wskazała, że konsekwencją nowelizacji jest zmiana obowiązującej taryfy, bez potrzeby przeprowadzenia procedury jej zatwierdzenia. Zdaniem Rady zmianie uległa procedura ustalania stawek cen i opłat, ponieważ w miejsce kwot ujmowanych netto, pojawiają się kwoty brutto. Według Rady formalne dostosowanie taryf do nowych stawek podatku VAT leży zatem w uznaniu przedsiębiorstwa. Jeśli skorzysta ono z takiej możliwości, nowe stawki zaczynają obowiązywać z dniem wejścia w życie stosownych przepisów zmieniających. Jednocześnie Rada wskazała, że § 2 Rozporządzenia, którego brzmienie przytoczyła, definiuje pojęcia cen i stawek opłat abonamentowych. Zdaniem Rady w treść tego przepisu wskazuje na sprzeczność zapisów Rozporządzenia ze znowelizowaną Ustawą, do której nie został dostosowany, jako jej akt wykonawczy. Według Rady jednak brak dostawania przez prawodawcę treści Rozporządzenia, stanowi wprawdzie naruszenie § 116 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908), nie jest jednak uzasadnieniem do niezastosowania na etapie sporządzania wniosku o zatwierdzenie taryf znowelizowanych zapisów Ustawy. Przytaczając art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 3 ust. 2 ustawy o cenach Rada stwierdziła, że ceny i stawki opłat powinny być formułowane w taryfie w kwotach brutto, gdyż w przeciwnym razie nowelizacja ustawy nie miałaby sensu.
Odnosząc się kolejno do kwestii kalkulacji kosztów przy ustalaniu wysokości opłaty abonamentowej z tytułu utrzymywania urządzeń wodociągowych na cele przeciwpożarowe, wskazano, że czym innym jest obowiązek zbiorowego zaopatrzenia w wodę (w tym na cele przeciwpożarowe), a czym innym obowiązek ochrony przeciwpożarowej. Powołując się na regulacje zawarte w ustawie z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 45, poz. 236) oraz art. 7 Usg wskazano, że na podstawie zawartego porozumienia Spółka A. S.A. prowadzi działalność z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Mosina. Tym samym realizuje w przedmiotowym zakresie zadania własne Gminy Mosina, gdyż tworzenie lub przystępowanie do spółek prawa handlowego przez jednostkę samorządu terytorialnego jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji realizacji przez w/w podmiot jej zadań własnych (art. 9 ustawy o gospodarce komunalnej). Jednocześnie przejęcie przez Spółkę A. S.A. realizacji zadania własnego związane było z przekazaniem przez Gminę Mosina majątku w postaci wybudowanej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Tym samym Spółka stała się ich właścicielem. W kontekście powyższego Rada wskazała na zapisy art. 30 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178 poz. 1380 z późn. zm.). Kolejno podniesiono, że przepisy wydane na podstawie art. 13 ust.3 wyżej powołanej ustawy o ochronie przeciwpożarowej tj. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę. oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124 poz. 1030) zobowiązują Spółkę A. S.A. do wykonania na budowanych sieciach wodociągowych hydrantów zewnętrznych nadziemnych według zasad w tym rozporządzeniu określonych. Koszty budowy sieci wodociągowych wraz z kosztami poniesionymi na zainstalowanie przedmiotowych hydrantów ponosi, zdaniem Rady, Spółka. W myśl przytoczonego przepisu art. 30 ustawy o ochronie przeciwpożarowej właściciel sieci ponosi również koszty utrzymania w sprawności zlokalizowanych na niej hydrantów. Są to koszty immanentnie związane z realizacją powierzonego jej zadania zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzanie ścieków. Obowiązek ich ponoszenia został nałożony przez ustawodawcę na właściciela sieci, a więc w tym przypadku na Spółkę A. S.A.
Ponadto Rada argumentowała, że zakres zadań gminy w zakresie ochrony przeciwpożarowej, określa ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 z poźn.zm.), która w sposób jednoznaczny wskazuje w art. 14, iż Burmistrz Gminy koordynuje funkcjonowanie krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na swoim terenie w zakresie ustalonym przez wojewodę. Jednocześnie, zgodnie z art. 29 ww. ustawy Gmina ponosi koszty funkcjonowania jednostek ochrony przeciwpożarowej jakimi są ochotnicze straże pożarne działające na terenie Gminy. Jest to katalog obowiązków o charakterze zamkniętym i nie może być rozszerzany w sposób dowolny. Wskazano także, iż definicja odbiorcy usług została w sposób precyzyjny określona w art. 2 pkt 3 Ustawy, zgodnie z którym odbiorca usług to każdy, kto korzysta z usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. Tymczasem Gmina Mosina nie podpisała żadnej umowy na świadczenie usług przez Spółkę A. S.A. w zakresie ochrony przeciwpożarowej. W konsekwencji Rada uznała, że źródłem kreowania obowiązków dla Gminy w zakresie istnienia obowiązku zapłaty za utrzymanie w sprawności hydrantów nie są normy prawne zawarte w obowiązującej w tym zakresie Ustawie, ani też umowa cywilno-prawna na świadczenie określonego rodzaju usług, tylko sporządzone przez A. S.A. taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków.
Kolejno Rada wskazała, że zgodnie z Taryfą na rok 2015 zostały wyodrębnione trzy grupy odbiorców. Pierwsza grupa to gospodarstwa domowe, druga grupa to pozostali odbiorcy a trzecia grupa woda pobrana na cele przeciwpożarowe . Tą grupę odbiorców Spółka w Taryfie opisała w sposób następujący: "Do tej grupy zaliczamy odbiorców pobierających wodę z hydrantów ulicznych wykorzystywaną do celów przeciwpożarowych. Odbiorcy rozliczani zgodnie z art. 22 Ustawy oraz na podstawie odrębnych umów. Za utrzymanie w gotowości urządzeń wodociągowych jest pobierana opłata abonamentowa" (str. 5 wniosku taryfowego). Odnosząc się do tej kwestii Rada przywołała art. 22 tej Ustawy podnosząc, że ustawodawca w sposób jednoznaczny wskazał rodzaje opłat, które mają ponosić Gminy i tym samym nie można wywodzić z zapisów art. 22 praw do naliczania opłaty abonamentowej. W myśl art. 22 Gmina zobowiązana jest tylko i wyłącznie do ponoszenia kosztów związanych z ilością wody zużytej do celów ochrony przeciwpożarowej. Wywodzono, że Gmina w chwili obecnej płaci za wodę zużytą do celów przeciwpożarowych na podstawie meldunków Państwowej Straży Pożarnej, która po każdym zdarzeniu sporządza meldunek, który zawiera informacje o ilości zużytej wody bez względu na podmiot biorący udział w akcji. Powyższe dane są danymi szacunkowymi i w żaden sposób nie odzwierciedlają dokładnie ilości zużytej wody z uwagi na fakt, iż bardzo często samochody są tankowane wodą ze zbiorników naturalnego pochodzenia, a jeżeli są tankowane z hydrantów to żaden hydrant nie jest wyposażony w urządzenie pomiarowe, pozwalające na określenie w sposób dokładny ilości pobranej wody. Wskazano również, że zgodnie z opisem zawartym w Taryfie i odesłaniem do zapisów art. 22 ustawy należy uznać, iż odbiorcą wody na cele przeciwpożarowe jest Gmina. W związku z powyższym wysokość opłaty abonamentowej za utrzymanie w gotowości urządzeń wodociągowych dla grupy odbiorców - woda na cele przeciwpożarowe, została określona w Taryfie, w sposób następujący [...] (stawka netto) zł./odb./m-c (jednostka). W związku z powyższym, zdaniem Rady, nie ma uzasadnienia w Taryfie dla obciążania Gminy, co miesiąc, z tytułu posiadania [...] szt. Hydratów, jeżeli odbiorcą jest Gmina a jednostką rozliczeniową wg Taryfy jest odbiorca, a nie ilość hydrantów.
Kolejno zarzucano, że zgodnie z § 13 ust. 3 Rozporządzenia, stawkę opłaty abonamentowej kalkuluje się na podstawie kosztów: utrzymania w gotowości urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych; odczytu wodomierza lub urządzenia pomiarowego; rozliczenia należności za wodę lub ścieki. Skonstatowano, że w przypadku hydrantów spełnienie powyższych warunków, w sposób łączny, nie jest możliwe. Nie występuje techniczna możliwość odczytu wodomierza lub urządzenia pomiarowego, ponieważ urządzenia pomiarowe i wodomierze nie są na nich montowane. W związku z powyższym stawka opłaty abonamentowej z tytułu utrzymania urządzeń wodociągowych na cele przeciwpożarowe, nie powinna zostać zamieszczona w Taryfie. Stoi to w sprzeczności z ; 13 ust. 3 Rozporządzenia w zw. z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U., Nr 100, poz. 908) albowiem poszczególne elementy wymienione w pkt 1, 2, 3 są elementami, których wystąpienie musi zachodzić w sposób łączny, bez możliwości pominięcia któregokolwiek z nich. Tymczasem niemożliwym jest ze względów technicznych odczytanie wodomierza lub urządzenia pomiarowego gdyż nie są one zamontowane na hydrantach podziemnych ani naziemnych. Tym samym nie jest spełniony jeden z warunków określonych w § 13 ust. 3 Rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że w pełni podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Ponad przywołane stanowisko organ wskazał, co następuje.
Dołączony do rozporządzenia wzór wniosku o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, w zawartych w nim tabelach nie przewiduje możliwości wpisania cen i stawek opłat w kwotach brutto. Co więcej, zgodnie z rozporządzeniem, cała kalkulacja taryf opiera się o rozliczenie kosztów przedsiębiorstwa wodno - kanalizacyjnego określonych w kwotach netto. Przede wszystkim w konstrukcji tabeli D wzoru wniosku, wszystkie wartości kosztów ujmowane są w wartościach netto, a sama pozycja związana z podatkiem VAT nie występuje. Tym samym w wyniku przeprowadzonej kalkulacji wartość niezbędnych przychodów wyrażana jest także w kwocie netto. Konsekwencją tego są wartości cen w tabelach A i B wzoru wniosku, które są wynikiem dzielenie niezbędnych przychodów oraz ilości metrów sześciennych dostarczonej wody i odebranych ścieków. Ceny te wyrażane są więc w wartościach netto.
Informacyjnie organ wskazał także, że przepisy art. 24 ust. 1, 11-13 ustawy zostały zmienione przepisem art. 16 ustawy z dnia 16 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. Nr 238, poz. 1578) - zwanej dalej "nowelizacją" - w roku w którym doszło do pierwszej w historii zmiany podstawowych stawek VAT. Przepis art. 16 nowelizacji został dopisany do projektu ustawy dopiero w trakcie prac w Senacie, zatem nie znajdował się w pierwotnym tekście projektu nowelizacji. Nadto uzasadnienie zarówno pierwotnego projektu nowelizacji, jaki i poprawek senackich, w żaden sposób nie wskazuje, aby intencją ustawodawcy była zmiana sposobu określania stawek cen i opłat jakichkolwiek należności z netto na brutto lub też jednoznaczne określenie tych stawek jako wyrażonych brutto. Także z treści wprowadzonego przepisu art. 24 ust. 11 ustawy wynika, że w przypadku zmiany stawki podatku VAT, ceny i stawki opłat wskazane taryfach "mogą ulec zmianie" , a nie "ulegają zmianie", co byłoby, gdyby rzeczywiście zawsze ceny i stawki opłat były wyrażane w wartościach brutto.
Kolejno organ argumentował, że podstawy odmowy zatwierdzenia taryf w niniejszej sprawie nie może stanowić także wskazany w treści skargi, art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 roku o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U., poz. 915), który zawiera jedynie ustawową definicję ceny, ograniczoną wyłącznie do tego aktu prawnego. Nadto z art. 2 ww. ustawy jednoznacznie wynika, że przepisów tej ustawy nie stosuje się nie tylko do informowania o cenach w obrocie między osobami fizycznymi, z których żadna nie jest przedsiębiorcą, a także do informowania o cenach uregulowanych na podstawie odrębnych ustaw (chociażby w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w zakresie zasad ustalania cen (taryf) za zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków).
Organ powtórzył swoje wcześniejsze wywody podkreślając, że Rada kwestionując konkretne ustalenia taryf, czy też ustalenia faktyczne w oparciu, o które zostały one sporządzone, powinna była wykazać, który przepis prawa zostały naruszony i precyzyjnie wyjaśnić na czym owo naruszenie polegało. Wojewoda stwierdził, że próbę wskazania takich norm prawnych Rada podjęła dopiero w skardze na rozstrzygnięcie nadzorcze, wskazując na naruszenie art. 22 Ustawy oraz § 13 ust. 3 Rozporządzenia. Zdaniem Rady Miejskiej w Mosinie wprowadzenie opłaty abonamentowej jest możliwe, gdy można łącznie utrzymać w gotowości urządzenia wodociągowe lub kanalizacyjne, dokonać odczytu wodomierza lub urządzenia pomiarowego oraz rozliczyć należności za wodę lub ścieki. Z uwagi na okoliczność, że nie występuje techniczna możliwość odczytu wodomierza lub urządzenia pomiarowego na hydrancie (z powodu ich braku), zdaniem Skarżącej, nie ma prawnych możliwości ustalenia opłaty abonamentowej za utrzymanie w gotowości urządzeń wodociągowych dla wybranej grupy odbiorców wody na cele przeciwpożarowe.
Wojewoda zakwestionował powyższą opinię wskazując, że z przedłożonego wniosku A. S.A. z siedzibą w Poznaniu o zatwierdzenie taryf wynikało, że przedsiębiorstwo obciążyło gminę Mosinę kosztami dostarczania wody na cele przeciwpożarowe, zgodnie z dyspozycją art. 22 ustawy.
Zdaniem organu nadzoru, w świetle tego przepisu, gmina obciążana jest kosztami wody na cele przeciwpożarowe na podstawie cen i stawek opłat ustalonych w taryfie. Jednocześnie innym rodzajem świadczenia jest cena a innym stawka opłaty ustalona w taryfie, opracowanej na podstawie przepisów Ustawy. Nadto podkreślono, że z istoty opłaty abonamentowej wynika, że nie stanowi ona pokrycia kosztów utrzymania w gotowości samych hydrantów, ale kosztów stałych zwianych z utrzymaniem w gotowości wszelkich urządzeń wodociągowych, takich jak ujęcia wody, stacje uzdatniania wody, magistrale czy też innych kosztów ponoszonych na rzecz każdej grupy taryfowej. Obciążające gminę koszty wody na cele przeciwpożarowe obejmą więc nie tylko opłatę za rzeczywiście pobraną wodę ale i tzw. opłatę abonamentową, niezależnie od tego, czy miał miejsce pobór wody, czy też nie (stosownie do § 16 ust. 5 Rozporządzenia). Z obowiązku powyższego nie zwalnia Gminy okoliczność, iż przedsiębiorstwo wodno - kanalizacyjne zobowiązane jest to utrzymania "sieci przeciwpożarowej" (sieci wodociągowej) w należytym stanie techniczno - budowlanym, przy czym żaden przepis prawa nie nakazuje opomiarowania hydrantów.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej z treści wniosku nie wynika, według Wojewody, także, aby A. S.A. naruszyła normę § 13 ust. 3 rozporządzenia, poprzez wprowadzenie ogólnego zapisu, że "opłaty abonamentowe dotyczą wszystkich odbiorców usług, bez względu na wyposażenie w przyrządy pomiarowe". W ocenie organu nadzoru wprowadzony w § 13 ust. 3 Rozporządzenia zapis o elementach uwzględnianych przy kalkulacji stawki opłaty abonamentowej, nie oznacza, że w przypadku fizycznego (rzeczywistego) braku jednego z tych elementów nie jest możliwe ustalenie wielkości stawki opłaty abonamentowej.
Końcowo i informacyjnie organ wskazał, że zarówno ustalenie taryf w wartościach netto z zastrzeżeniem należnego podatku VAT oraz ustalenie opłaty abonamentowej za wodę na cele przeciwpożarowe w sposób obecnie zakwestionowany przez Radę, w latach ubiegłych był przez Radę zaakceptowany i nie budził żadnych wątpliwości, co do ustalenia ww. taryf w sposób zgodny z prawem. Analogiczne taryfy, ustalone w ten sam sposób przez A. S.A. z siedzibą w Poznaniu zostały zatwierdzone także przez inne gminy, które nie wskazały na niezgodność ich ustalenia z przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Przesłanki zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego określone zostały w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) [dalej ustawa o samorządzie gminnym], gdzie stwierdza się, że uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 ustawy). Powołany wyżej art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym wyznacza zatem podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały rozstrzygnięciem nadzorczym przez określenie kategorii wad (naruszenie prawa istotne oraz nieistotne). Zgodne z prawem jest więc rozstrzygnięcie nadzorcze, które nie narusza granic dopuszczalnej ingerencji "nadzorczej", wyznaczonej powołanym wyżej przepisem cytowanej ustawy.
W ocenie Sądu, rozpoznającego niniejszą sprawę, zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze prawa nie narusza.
Zdaniem składu orzekającego skarga na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody nie może zostać uwzględniona albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zachodziły bowiem podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały Rady odmawiającej zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków.
Przystępując do szczegółowych rozważań w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 24 ust. 2, 4 i 5 Ustawy rada gminy podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu taryf, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w art. 24 ust. 2 ustawy, albo o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami. Przy czym przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie, przedstawia wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wniosek o ich zatwierdzenie (art. 24 ust. 2 Ustawy). Ocena, czy taryfy i plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy oraz weryfikacja kosztów, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1 ustawy pod względem celowości ich ponoszenia należy do uprawnień burmistrza (art. 24 ust. 4 ustawy). W myśl art. 24 ust. 11 ustawy w przypadku zmiany stawki podatku od towarów i usług stosowanej dla usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków, ceny i stawki opłat, wskazane w taryfach, mogą ulec zmianie w zakresie wynikającym ze zmiany stawki podatku. W sytuacji ww. zmiany taryf, taryfy te wchodzą w życie z dniem, w którym uległa zmianie stawka podatku od towarów i usług stosowana dla usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków.
Z wniosku A. S.A. z siedzibą w Poznaniu o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy Mosina wynika, że do wszystkich pozycji określających rodzaje i wysokość cen i stawek opłat doliczyć należy podatek VAT zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług.
W ocenie Sądu kwestia określenia w taryfie cen i stawek za dostarczaną wodę z wliczeniem do określonej wartości pieniężnej kwoty podatku VAT lub bez jego wliczenia, ale z zaznaczeniem powiększenia wartości pieniężnej o kwotę tego podatku, nie daje podstaw do przyjęcia, że drugie z tych rozwiązań jest sprzeczne z prawem. Jeżeli dane rozwiązanie mieści się w ramach możliwej interpretacji przepisów, to nie można twierdzić, że pozostaje w sprzeczności z prawem, problemem jest w takiej sytuacji wieloznaczność przepisów prawa i możliwe różne ich interpretacje, prowadzące do konkurencyjnych rozumień treści norm. Przepisy dotyczące rozstrzyganej kwestii dotknięte są taką wieloznacznością.
Zatwierdzone taryf zasadniczo obowiązują przez 1 rok, podlegają zaś zatwierdzeniu w drodze uchwały przez radę gminy. Do wniosku o zatwierdzenie taryf, składanego wójtowi, przedsiębiorstwo dołącza szczegółową kalkulację cen i stawek opłat. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu nie definiuje, co należy rozumieć przez owe stawki i opłaty, ani jak je kalkulować. Te kwestie reguluje Rozporządzenie. Obligatoryjne elementy taryfy określa przepis § 4 Rozporządzenia, należą do niego rodzaje i wysokość cen i stawek. Zgodnie z § 4 pkt 3 Rozporządzenia, taryfowe ceny i stawki opłat ustala się w taki sposób, aby na ich podstawie i na podstawie zakresu i rozmiaru świadczonych usług możliwe było obliczenie należności za korzystanie z tych usług. Znamienne jest, że rozporządzenie, regulując sposób określania taryf, definiuje terminy istotne z punktu widzenia obligatoryjnej treści taryfy. W szczególności definiuje pojęcie ceny i stawki. Cena za dostarczoną wodę i cena za odprowadzane ścieki, to wielkość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą odbiorca usług jest obowiązany zapłacić przedsiębiorstwu, do ceny dolicza się podatek od towarów i usług, w wysokości określonej odrębnymi przepisami (§ 2 pkt 9 i 10 Rozporządzenia). Podobnie w przypadku definicji legalnej stawki abonamentowej oznacza ona wielkość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą odbiorca usług jest obowiązany zapłacić przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu za utrzymanie w gotowości do świadczenia usług urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych oraz jednostkę usługi odczytu wodomierza lub urządzenia pomiarowego i rozliczenia należności za ilość dostarczonej wody lub ilość odprowadzonych ścieków; do stawki opłaty abonamentowej dolicza się podatek VAT (§ 2 pkt 11 Rozporządzenia). Podane definicje nie dają podstaw do jednoznacznego stwierdzenia, że cena lub opłata obejmuje podatek VAT, skoro ma on zostać do niej dopiero doliczony. W przekonaniu Sądu w tej sytuacji uprawnione jest zarówno przyjęcie, że cenę stanowi wielkość wyrażona w wartościach pieniężnych brutto (skoro jest to wielkość, którą odbiorca ma zapłacić), jak netto (skoro podatek ma do ceny lub stawki zostać doliczony). Stanowisko prawodawcy w tej kwestii nie jest dostatecznie jednoznaczne i analiza tekstu rozporządzenia prowadzi do konkurencyjnych wniosków w rozważanej kwestii. Jednocześnie rozbieżność ta nie niweczy celu określonego w § 4 pkt 3 Rozporządzenia, każdorazowo możliwe jest na podstawie tak określonych cen i stawek obliczenie należności za korzystanie z dostarczonych przez przedsiębiorstwo usług.
Nie jest w stanie usunąć tych wątpliwości także odwołanie się do regulacji ustawowej. Przepis art. 24 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały, nadanym ustawą z 26 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 238, poz. 1578) stanowi, że taryfy podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy, z wyjątkiem taryf zmienionych w związku ze zmianą stawki podatku od towarów i usług. W przypadku zmiany stawki tego podatku, zgodnie z art. 24 ust. 11 ustawy, ceny i opłaty wskazane w taryfach mogą ulec zmianie w zakresie wynikającym ze zmiany stawki podatku. W sytuacji takiej zmiany, taryfy wchodzą w życie z dniem, w którym uległa zmianie stawka podatku (art. 24 ust. 12 Ustawy), o czym przedsiębiorstwo zawiadamia odbiorców poprzez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty (art. 24 ust. 13 w związku z ust. 9 Ustawy). Zwraca uwagę, że przepis art. 24 ust. 11 Ustawy przewiduje możliwość zmiany cen i stawek w zakresie wynikającym ze zmiany stawki podatku, a nie przewiduje obligatoryjnego wystąpienia takiego skutku z mocy prawa. Nie ma przy tym wątpliwości, że podatek VAT przedsiębiorstwo zobowiązane jest obliczać w prawidłowej, ustawowej wysokości, a przedsiębiorstwo nie ma uprawnienia do samowolnego ustalania cen i stawek. Ceny i opłaty wskazane w taryfach mogą ulec zmianie w zakresie wynikającym ze zmiany stawki podatku w sytuacji, gdy określone w niej zostały w sposób brutto, wówczas możliwe jest dokonanie zmian w zatwierdzonej taryfie z dniem zmiany stawki podatku i podanie tej zmiany do publicznej wiadomości. Nie ma takiej możliwości zmiany cen i stawek, gdy zatwierdzone taryfy operują cenami i stawkami netto, przewidując jedynie doliczenie do ceny podatku obliczonego w ustawowej wysokości, w takiej sytuacji przepisy te nie znajdą zastosowania. Ograniczenie stosowania wskazanych przepisów dopuszczających zmianę taryfy bez jej zatwierdzania uchwałą rady do określonych stanów faktycznych nie świadczy o możliwości jej stosowania w przypadkach, gdy na skutek zmiany stawki podatku dochodzi do zmiany zatwierdzonych cen i opłat. Taka interpretacja pozwala w ocenie Sądu na wyjaśnienie, dlaczego w art. 124 ust. 11 Ustawy ustawodawca przewidział możliwość zmiany cen i stawek opłat, a nie obligatoryjny skutek pod postacią ich zmiany.
Nota bene uzasadnieniem dla podana w taryfach cen brutto nie może być także wzgląd na pewność i bezpieczeństwo prawne odbiorców usług. Wszak uchwała w sprawie zatwierdzenia taryfy nie ma charakteru aktu prawa miejscowego, w konsekwencji nie jest kierowana do odbiorców usług i nie rozstrzyga o ich prawach i obowiązkach, ale dotyczy wyłącznie stosunków między przedsiębiorstwem a organem gminy (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 845/14, LEX nr 1601339; por. wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. II OSK 2306/12, też wyrok WSA w Poznaniu z 18 grudnia 2012 r., sygn. II SA/Po 417/12, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec powyższego sąd stwierdza, że sposób, w jaki zostanie w taryfach określony udział podatku VAT w cenie nie ma wpływu na ponoszone przez odbiorców koszty, zaś podawanie taryf do publicznej wiadomości oraz ujawnianie składników kosztów w wystawionych dla odbiorców fakturach umożliwia im weryfikację, czy ponoszą koszty w prawidłowej wysokości, pozwala też te koszty przewidywać z taką samą precyzją. Niewątpliwie elementem obligatoryjnym taryfy jest określenie w niej cen i stawek opłat. Skoro, jak wyżej wskazano, przepisy prawa nie regulują w sposób jednoznaczny, w jaki sposób powinien być w cenie ujęty udział podatku VAT, to w przekonaniu Sądu nie można zakwestionowanej uchwale postawić zarzutu, że jest sprzeczna z prawem z tego względu, że udział ten nakazuje "doliczać" do ceny. Taka regulacja nie uniemożliwia obliczenia należności za usługi, nie czyni ich wysokości arbitralną, bo stawka podatku jest wyznaczana ustawowo, jasno też wskazuje na obecność podatku w kwocie podlegającej uiszczeniu przez odbiorcę. W konsekwencji nie oznacza, że taryfa pozbawiona jest elementu obligatoryjnego, a tylko taki wniosek uzasadniałby uznanie jej z sprzeczną z prawem i podlegającą usunięciu z obrotu prawnego.
Sąd podzielił również poglądy i argumentację organu nadzoru w zakresie pozostałych zarzutów skargi, a dotyczących braku informowania Rady o pracach wykonywanych w ramach utrzymania w gotowości struktury przeciwpożarowej, nieuzasadnionego wzrostu kosztów utrzymania urządzeń wodociągowych na poziomie 20,4% oraz wątpliwości w zakresie alokacji kosztów na taryfowe grupy odbiorców. Należy zgodzić się z organem, że w uzasadnieniu Uchwały zabrakło konkretnego wskazania przepisów, które w ocenie Rady naruszone zostały przez taryfy, zaś wskazane dopiero na etapie wnoszenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze nie dają podstaw do stwierdzenia nieważności tego aktu.
Należy w tym miejscu wskazać na § 10 Rozporządzenia, zgodnie z którym przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa alokację kosztów na taryfowe grupy odbiorców odpowiednio dla zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków oraz na § 16 ust. 5 tegoż Rozporządzenia, zgodnie z którym jeżeli taryfa zawiera stawkę opłaty abonamentowej, należności wynikające z jej wysokości regulowane są niezależnie od tego, czy odbiorca usług pobierał wodę lub odprowadzał ścieki w okresie rozliczeniowym. W myśl natomiast art. 22 przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obciąża gminę na podstawie cen i stawek opłat ustalonych w taryfie za: 1) wodę pobraną z publicznych studni i zdrojów ulicznych; 2) wodę zużytą do zasilania publicznych fontann i na cele przeciwpożarowe; 3) wodę zużytą do zraszania publicznych ulic i publicznych terenów zielonych.
Na tle powyższej regulacji Sąd stwierdza, że z przedłożonego wniosku o zatwierdzenie taryf wynika, że przedsiębiorstwo dokonało alokacji wszystkich kosztów, także kosztów pośrednich, zgodnie z normą § 10 Rozporządzenia na poszczególne grupy odbiorców. Nadto zgodnie z obowiązującymi przepisami obciążyło Gminę kosztami dostarczania wody na cele przeciwpożarowe (art. 22 Ustawy), a koszty te obejmą nie tylko opłatę za rzeczywiście pobraną wodę ale i tzw. opłatę abonamentową, niezależnie od tego, czy miał miejsce pobór wody, czy też nie.
Sąd podzielił stanowisko organu nadzoru, zgodnie z którym z przywołanego art. 22 ustawy wynika, że jedynym podmiotem zobowiązanym do ponoszenia kosztów wody zużytej m.in. na cele przeciwpożarowe jest gmina, jako odrębna kategoria odbiorców. Ustawa wyraźnie także wyłącza stosowanie w tym przypadku formuły uzasadnionych kosztów pośrednich, wspólnych dla wszystkich rodzajów działalności, z możliwością rozdzielenia ich na wszystkie taryfowe grupy odbiorców. Nie do zaakceptowania w świetle przywołanych przepisów byłaby sytuacja, w której gmina - w uwagi na brak szczegółowych uregulowań - nie ponosiłaby opłaty za wodę użytą do celów przeciwpożarowych, a koszty te obciążałyby wyłącznie przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne. Zdaniem organu nadzoru, w świetle tego przepisu, przywołany przepis nie wyklucza także możliwości obciążenia gminy opłatą abonamentową za wodę na cele przeciwpożarowe, skoro z treści przytoczonej normy wynika, że gmina obciążana jest kosztami wody na cele przeciwpożarowe na podstawie cen i stawek opłat ustalonych w taryfie.
Wojewoda słusznie zważył, że z istoty opłaty abonamentowej wynika, że nie stanowi ona pokrycia kosztów utrzymania w gotowości samych hydrantów, ale kosztów stałych zwianych z utrzymaniem w gotowości wszelkich urządzeń wodociągowych, takich jak ujęcia wody, stacje uzdatniania wody, magistrale czy też innych kosztów ponoszonych na rzecz każdej grupy taryfowej. W świetle przytoczonego § 16 ust. 5 Rozporządzenia obciążające gminę koszty wody na cele przeciwpożarowe obejmą więc nie tylko opłatę za rzeczywiście pobraną wodę ale i tzw. opłatę abonamentową, niezależnie od tego, czy miał miejsce pobór wody, czy też nie. W żadnym przypadku z obowiązku powyższego nie zwalnia Gminy okoliczność, iż przedsiębiorstwo wodno - kanalizacyjne zobowiązane jest to utrzymania "sieci przeciwpożarowej" (sieci wodociągowej) w należytym stanie techniczno – budowlanym. Jednocześnie stwierdzić należy, iż nie ma prawnego obowiązku umieszczenia na hydrantach urządzeń pomiarowych.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 13 ust. 3 Rozporządzenia przez zapis "opłaty abonamentowe dotyczą wszystkich odbiorców usług, bez względu na wyposażenie w przyrządy pomiarowe". Jak wskazał Wojewoda zapis ten umieszczony został w ogólnych warunkach rozliczeń i odnosi się do wszystkich opłat abonamentowych, w tym chociażby do opłaty abonamentowej za wodę na cele przeciwpożarowe, gdzie bezsporne jest, że nie ma urządzeń pomiarowych, a ustalenie opłaty abonamentowej jest przez ustawodawcę dopuszczone (przywołany art. 22 Ustawy). Jednocześnie przepis wskazuje jedynie jakie warunki należy uwzględnić przy ustalaniu wartości stawki opłaty abonamentowej. Zdaniem Sądu brak jednego z elementów określonych w § 13 ust. 3 Rozporządzenia nie przesądza, że w przypadku braku jednego z tych elementów nie jest możliwe ustalenie wielkości stawki opłaty abonamentowej.
Mając na uwadze podane okoliczności, Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło