IV SA/Po 927/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-11-23
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Donata Starosta, Izabela Bąk - Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, który nie brał udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. i czy jego pozbawienie udziału w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel nieruchomości sąsiedniej, znajdującej się w obszarze analizowanym w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., ma przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Pozbawienie takiej strony udziału w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W związku z tym, decyzje organów obu instancji wydane na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. (odmawiające uchylenia decyzji ostatecznej z powodu braku podstaw do wznowienia) zostały uchylone jako wadliwe.Stan faktyczny
M. S., właściciel działki nr [...], wniósł o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy dla sąsiednich działek. Po bezczynności organu, sąd zobowiązał burmistrza do rozpatrzenia wniosku. Burmistrz wznowił postępowanie, a następnie decyzją odmówił uchylenia pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy, uznając, że M. S. nie był stroną postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. M. S. zaskarżył obie decyzje, argumentując, że został pozbawiony udziału w postępowaniu mimo posiadania przymiotu strony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K., określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk - Marciniak Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]uzupełnioną postanowieniem Burmistrza Miasta K z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w sprawie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej.
Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia [...] marca 2009r. M. S. - właściciel działki nr [...], położonej w K., przy ul. [...]- wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją Burmistrza Miasta K. z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] (zmienioną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r.), ustalającą warunki zabudowy dla działki numer [...], ark. Mapy [...] w Mieście K. W związku z bezczynnością organu w rozpoznaniu złożonego wniosku skarżący wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Burmistrza Miasta K., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 01 września 2009 r. sygn. akt IV SAB/Po 30/10 zobowiązał Burmistrza Miasta K. do załatwienia wniosku M. S. o wznowienie postępowania.
Burmistrz Miasta K. postanowieniem Nr [...]z dnia [...] listopada 2010 r. na podstawie art. 149 i art. 150 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: k.p.a.), wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Miasta K. Nr [...]z dnia [...] stycznia 2009r. zmienionej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. w sprawie ustalenia na wniosek H. R. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla nieruchomości oznaczonej nr [...],[...] i [...], położonej w K. przy ul. [...],[...],[...]dla planowanej inwestycji "hotel i pokoje gościnne z usługą gastronomiczną" (k. 270 akt adm.).
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 roku Burmistrz Miasta K. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm. – dalej jako: u.p.z.p.) i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588) odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta K. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009r. (k.335 akt adm.).
W uzasadnianiu wskazano, że Burmistrz ustalił, że M. S. złożył wniosek o wznowienie postępowania (wskazując podstawę naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) w sprawie decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2009r. zmienionej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. w sprawie ustalenia na wniosek H. R. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla nieruchomości oznaczonej nr [...],[...],[...]położonej w K. przy ul. [...],[...],[...]dla planowanej inwestycji "hotel - pokoje gościnne z usługą gastronomiczną". Wyjaśniono, że M. S. swój wniosek z dnia [...] marca 2009 r. datowany na dzień [...] lutego 2009 r. o wznowienie postępowania uzasadnia tym, że wydana decyzja pominęła go jako właściciela gruntu, podczas gdy zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. winien on brać udział w postępowaniu.
Organ wskazał, że definicja strony postępowania została zawarta w art. 28 k.p.a. i w myśl tego przepisu stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Niewątpliwie - jak wskazano - w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy stroną jest wnioskodawca, właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości objętej wnioskiem, jak również może nim być właściciel (użytkownik wieczysty) sąsiednich nieruchomości. Podkreślono jednak, że właściciel nieruchomości sąsiedniej (nie tylko graniczącej z terenem inwestycji) może być, ale nie musi być stroną tego postępowania. Organ wyjaśnił, że jeżeli planowana inwestycja - z uwagi na jej cechy i parametry oraz miejsce usytuowania - nie może mieć wpływu na zagospodarowanie lub zabudowę nieruchomości sąsiedniej, jej właściciel nie będzie stroną postępowania. Decydujące znaczenie mają w tym przypadku - jak zauważono - przepisy prawa materialnego, z których wynikają nakazy i zakazy, jakie muszą być przestrzegane przez realizującego zabudowę oraz przez organ I instancji prowadzący postępowanie w sprawie. W dalszej kolejności wyjaśniono, że co do zasady stronami postępowania o ustalenie warunków są właściciele lub użytkownicy wieczyści tych nieruchomości, których możliwość zabudowy lub zagospodarowania uległaby ograniczeniu lub wykluczeniu na skutek decyzji o treści uwzględniającej wniosek inwestora.
Dlatego też, w ocenie organu I instancji M. S. nie wykazał, że przez wydaną decyzję zostały naruszone przepisy art. 140 kodeksu cywilnego, art. 6 ust.2 i art. 63 ust.2 u.p.z.p. W dalszej kolejności wyjaśniono, że Burmistrz Miasta K. ustalając krąg stron postępowania wziął pod uwagę rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z tym rozporządzeniem, jak wskazano, inwestycja nie kwalifikuje się do: a) rodzaju przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, b) rodzaju przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko na podstawie ustawy o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz nie wpłynie negatywnie na ogół elementów przyrodniczych (powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze zwierzęta, rośliny, krajobraz oraz klimat).
Organ I instancji dodał, że w jego ocenie, nietrafny jest zarzut M. S., że jako właściciel gruntu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego winien on brać udział w postępowaniu. Jak zauważono w uzasadnieniu decyzji, w postępowaniu ustalającym warunki zabudowy wyznaczono obszar do analizy, dokonano analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 - 5 u.p.z.p. W ocenie organu wniosek inwestora spełniał wszystkie wymagania art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p. W dalszej kolejności wskazano, że Burmistrz ustalił, iż działka nr [...] stanowiąca własność M. S. nie znajduje się w obszarze "oddziaływania" planowanej inwestycji. Podkreślono też, że planowana inwestycja nie oddziałuje w żaden sposób na prawa do swobodnego korzystania w sposób dotychczasowy z nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcy, ani też w przyszłości nie ograniczy prawa zabudowy jego nieruchomości. W świetle powyższego organ I instancji ustalił, że M. S. nie wykazał interesu prawnego, a zatem kwestionowana przez niego decyzja nie jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak wyjaśniono, organ nie znalazł żadnego błędu, który mógłby stanowić podstawę do nowego merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji.
Postanowieniami z dnia [...] maja 2011 r. (k. 353 akt adm.) oraz z dnia [...] maja 2011 r. (k. 358 akt adm.) Burmistrz Miasta K., na podstawie art. 111a kpa, uzupełnił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta K. Nr [...]z dnia [...] stycznia 2009r. zmienionej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. w sprawie ustalenia na wniosek H. R.warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla nieruchomości oznaczonej nr [...], 63/2[...],[...].
Od decyzji z [...] kwietnia 2011 r. odwołanie złożyli M. S. i D. T. podnosząc, że decyzja Burmistrza Miasta K. z [...] kwietnia 2011 r., jak i postanowienie z dnia [...] maja 2011 r. są szablonowe, zawierające szereg nieścisłości i nowości, o których jak wskazano w odwołaniu, dowiedzieli się oni w dniu otrzymania zaskarżonej decyzji. Wskazano, że jedną z takich nowości jest fakt, iż Burmistrz Miasta K. wyznaczył i opracował obszar analizowany i przeprowadził na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy w formie projektu (k. 33 akt adm.).
Burmistrz Miasta K. nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji w trybie art. 132 § 1 k.p.a., w związku z czym odwołanie przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., wyznaczyło stronom termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Strony z przysługującego im prawa jednak nie skorzystały.
Kolegium rozpatrując sprawę decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. wskazało, że w przypadku wskazania jako przesłanki wznowienia okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ dopiero po wznowieniu postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją bada czy podmiot wnoszący podanie ma przymiot strony. Wyjaśniono też, że jeżeli okaże się, że wnoszący wniosek nie ma przymiotu strony, bądź ma taki przymiot, ale nie zachodziła przesłanka, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, organ wydaje decyzję, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., tzn. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 .k.p.a.
W dalszej kolejności wskazano, że dla dokonania oceny czy M. S. przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Burmistrza Miasta K. z dnia [...] stycznia 2009r. należało odnieść się do przepisu art. 28 k.p.a. Podkreślono, że do wykazania przymiotu strony, w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, nie wystarczy bycie właścicielem nieruchomości sąsiedniej z działką inwestora, bowiem czym innym jest pojęcie działki sąsiedniej w aspekcie przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., a czym innym jest pojęcie strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy ( por. wyrok z 3 grudnia 2008 r., II SA/Ke 33/08, LEX nr 510297). Jeżeli planowana inwestycja - z uwagi na jej cechy i parametry oraz miejsce usytuowania - nie może mieć wpływu na zagospodarowanie lub zabudowę nieruchomości sąsiedniej, jej właściciel nie będzie stroną postępowania. Zwrócono uwagę, że M. S. wskazał, że inwestycja będzie miała wpływ na jego interesy chronione przepisem art. 140 kodeksu cywilnego, art. 63 ust.2 i art. 6 ust. 2 u.p.z.p. Wyjaśniono przy tym, że z treści art. 6 ust. 2 u.p.z.p. wynika, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; jak również każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
W rozpatrywanej sprawie - jak zauważyło Kolegium - inwestor na załączonej do wniosku o wydanie warunków zabudowy kopii mapy zasadniczej jako teren planowanej inwestycji zaznaczył działki nr [...][...]i [...]położone w K. oraz działki nr [...],[...],[...],[...],[...] znajdujące się w zasięgu oddziaływania inwestycji. Działka nr [...] stanowiąca własność M. S. - jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej nieruchomości. W ocenie Kolegium z analizy materiałów sprawy nie wynikało, aby realizacja planowanego przedsięwzięcia mogła naruszać wynikające z art. 6 ust. 2 u.p.z.p. prawo odwołującego do korzystania z własnej nieruchomości. Podkreślono też, że planowane zamierzenie na dzień wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy nie zostało zakwalifikowane do zamierzeń mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko ani do przedsięwzięć, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane, stosownie do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.).
W dalszej kolejności wskazano, że argumenty, iż inwestycja spowoduje utratę wartości nieruchomości skarżącego oraz spowoduje hałas, natężenie ruchu i zanieczyszczenia uniemożliwiające zwykłe korzystanie z nieruchomości są wyrazem subiektywnej oceny i nie mieszczą się w zakresie ochrony praw osób trzecich. Nie jest to bowiem - co podkreślono - interes prawny, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., lecz interes faktyczny. Zauważono, że wniosek inwestora spełnił wszystkie wymagania określone art. 61 ust.1 pkt 1-5 u.p.z.p. W celu ustalenia warunków nowej zabudowy wyznaczony został obszar analizowany. Wyniki przeprowadzonej analizy pozwoliły na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy. Podkreślono, że decyzja Burmistrza Miasta K. z dnia [...] stycznia 2009 r. (zmieniona decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r.) określa między innymi wymagania dotyczące obsługi w zakresie komunikacji, w tym ustalenie, co do zapewnienia niezbędnej ilości miejsc postojowych w granicach terenu własnego inwestora, a także dotyczące ochrony interesów osób trzecich w których zaznaczono, że inwestycję należy projektować w sposób zapewniający poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektów, a w szczególności poprzez ochronę przed: uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie elektromagnetyczne, a także przed pozbawieniem dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności, przed zanieczyszczeniem powietrza, wody, gleby oraz że ewentualne ponadnormatywne oddziaływanie obiektu musi się zamykać w granicy działki własnej inwestora.
W ocenie Kolegium, poczynione ustalenia uzasadniały wyciągnięcie wniosku, że skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Burmistrza Miasta K. z dnia [...] stycznia 2009r, dlatego też brak było podstaw do jej uchylenia w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
M. S. wniósł do sądu administracyjnego skargę na decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji zarzucając im rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 61 § 1 u.p.z.p. - poprzez - wydanie decyzji o warunkach zabudowy bez należytego uwzględnienia występowania i konieczności łącznego spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 1 u.p.z.p., a także z pominięciem analizy czy zmiana istniejącej zabudowy nie będzie naruszała zasady "dobrego sąsiedztwa". Wskazano ponadto na brak uwzględnienia konieczności dostosowania nowej zabudowy do wyznaczonych przez zastany w danym miejscu stan dotychczasowej zabudowy cech i parametrów o charakterze urbanistycznym i architektonicznym.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2011 roku, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sądowych poniesionych w sprawie w zakresie objętym skargą w całości oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i powołało argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Kolegium i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje i nie budzi wątpliwości Sądu, iż M. S. jest właścicielem działki nr [...], położonej w K., przy ul. [...]. Kwestią bezsporną pozostaje również, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego przewidzianego do realizacji na działkach nr [...],[...]i [...]położonych w K. przy ul. [...],[...],[...].
Istota sporu sprowadza się do ustalenia czy M. S. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Burmistrza Miasta K. z dnia [...] stycznia 2009r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działek nr [...],[...]i [...]położonych w K.
Przystępując do omówienia motywów wydanego wyroku, w pierwszej kolejności, podkreślić należy, że żądaniem złożonej do sądu skargi objęto dokonanie kontroli legalności decyzji wydanej w jednym z trybów nadzwyczajnych ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: k.p.a.). Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało, bowiem w mocy decyzję kończącą postępowanie wznowieniowe, wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmawiającą uchylenia decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] stycznia 2009 r. Podkreślenia wymaga, że przesłanką wydania decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. jest (i w dacie orzekania przez organy obu instancji było) stwierdzenie braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 §1, art. 145a lub 145b k.p.a. Oznacza to, że jeżeli organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, nie może bowiem nawet w przypadku gdy stwierdzi innego rodzaju wadliwość decyzji, uchylić jej w tym trybie (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 582). Powyższe oznacza, że działające w niniejszej sprawie w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organy obu instancji dokonały wyłącznie ustaleń co do zaistnienia podstaw wznowienia w rozpoznawanej sprawie. Stwierdziwszy, że w sprawie nie wystąpiła żadna z podstaw wznowienia organy te nie były natomiast uprawnione do prowadzenia kontroli merytorycznej decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] stycznia 2009 r. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie stać mogły się wyłącznie ustalenia organów, co do statusu skarżącego w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] stycznia 2009 r. ustalającej warunki zabudowy.
Dokonując zatem kontroli wydanej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzji Burmistrza Miasta K. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Kolegium wskazać należy, że zasadniczym elementem przesądzającym o treści rozstrzygnięcia wydanego przez organy w niniejszej sprawie był fakt, że - w ocenie tych organów – M. S. nie przysługiwał status strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, co doprowadziło z kolei do błędnej konstatacji, że nie doszło do spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zasadnicze znaczenie w tej sprawie miały zatem ustalenia organu co do statusu skarżącego.
W tym zakresie wadliwość ustaleń organów nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, zauważyć bowiem należy, że stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy może być nie tylko właściciel (użytkownik wieczysty) działki bezpośrednio graniczącej z działką, której dotyczy postępowanie w sprawie warunków zabudowy, ale również innej działki w granicach obszaru analizowanego w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Pogląd ten z resztą jest ugruntowany w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 07 lipca 2011 r., sygn. II OSK 172/11, wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2009 r., II OSK 1880/08; lex 555221, wyrok NSA z dnia 19 maja 2010 r., II OSK 917/09, lex 597957, wyrok NSA z dnia 6 lipca 2007 r. II OSK 1016/06, lex 355287). Trafnie zatem skarżący wywodził, że ma przymiot strony, gdyż jako właściciel działki nr [...] położonej vis a vis terenu inwestycji ma interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia. Analiza zawartego w aktach sprawy materiału dowodowego nie pozostawia najmniejszych wątpliwości w tej kwestii. Zwrócić, bowiem należy uwagę, że z załącznika graficznego do decyzji z [...] października 2008 r. w sposób jednoznaczny wynika, iż działka nr [...] położona jest vis a vis objętej żądaniem wniosku o ustalenie warunków zabudowy dz. nr [...] (k.82). Nie umknęło przy tym uwadze Sądu, że – jakkolwiek kwestią bezsporną pozostaje numeracja działki skarżącego, jego adres zamieszkania, a także wątpliwości Sądu nie budzą ustalenia dotyczące numeracji działek objętych wnioskiem – to podkreślić należy, że przedłożona dokumentacja pozostaje niespójna.
Zauważyć należy, że skarżący zamieszkuje przy ul. [...]nr [...] (na działce nr [...], której jest właścicielem). Tymczasem, wśród załączonej do akt dokumentacji znajduje się również załącznik graficzny, będący mapą zasadniczą, na której działka nr [...]widnieje oznaczona jako zabudowana budynkiem o adresie ul. [...]nr [...]Na tej samej mapie budynkowi posadowionemu na dz. nr [...] przypisuje się nr "[...]" (por. mapa na k. 219 akt adm.). Jednocześnie, ta sama działka na załączniku mapowym, na k. 82 akt adm. oznaczona jest jako zabudowana budynkiem o adresie ul. [...]nr [...] – co z kolei zgodne jest ze wskazaniami skarżącego oraz przesłanym na wezwanie Sądu Wypisem z rejestru gruntów potwierdzonym za zgodność z oryginałem (k. 67 akt sądowych). Z kolei z wypisu z rejestru (sporządzonego na dzień [...].06.2008 - k. 98 akt adm.) wynika, że przy ul. [...]położona jest działka nr [...]. Podkreślenia wymaga, że dopiero rzetelna analiza tych dokumentów pozwoliła stwierdzić, że działkę nr [...] i działkę nr [...] stanowiącą własność skarżącego dzieli jedynie ulica [...]. W kontrolowanych decyzjach brak natomiast jakiejkolwiek wzmianki na temat istnienia oraz przyczyn wskazanych rozbieżności.
Powyższe ustalenia pozwoliły ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że działka M. S. nr [...] położona jest w obszarze analizowanym w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Wynika to w sposób wyraźny z samego załącznika graficznego. Jednocześnie, zauważyć należy, że w myśl § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz. U. z 2003 r. Nr 164 poz. 1588), granice obszaru analizowanego wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów. Załączoną do akt mapę sporządzono w skali 1:500, a więc 1 cm na mapie odpowiada 5m, tymczasem szerokość elewacji budynku – jak wskazano w decyzji – od ul. [...]wynosi 10 do 15m, a od ul. [...]12-27m (k.227 akt adm.). Przyjęcie wskazanych wartości do wyznaczenia obszaru analizowanego zgodnie z określonymi przez Ministra Infrastruktury wskazaniami nie pozostawia wątpliwości, iż stanowiąca własność M. S. dz. nr [...] jest położona na terenie obszaru analizowanego, a zatem skarżący miał status strony w toczącym się postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i - co pozostaje bezsporne - został pozbawiony udziału w tym postępowaniu.
Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji Kolegium, przytoczonej na poparcie twierdzenia o braku interesu prawnego M. S. w zakończonym decyzją ostateczną postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, wskazać należy, że czym innym jest naruszenie interesu prawnego, a czym innym samo jego istnienie (o którym mówi art. 28 k.p.a.). Tymczasem Kolegium - jak wynika z uzasadnienia decyzji – błędnie utożsamiło pojęcie interesu prawnego z jego naruszeniem, czego dowodzą przywołane na poparcie tego stanowiska motywy rozstrzygnięcia.
Brak rozróżnienia pomiędzy przesądzającym o istnieniu statusu strony interesie prawnym, a jego naruszeniem doprowadził organy do błędnego wniosku, iż M. S. nie miał statusu strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy zakończonym ostateczną decyzją Burmistrza Miasta K. z dnia [...] stycznia 2009r., co z kolei doprowadziło organy do błędnej konstatacji, iż nie ziściła się żadna z przesłanek wznowieniowych, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a., co z kolei doprowadziło do wydania zaskarżonych decyzji, w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Zważywszy, bowiem na fakt, że skarżący w rozumieniu art. 28 k.p.a. był stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, brak powiadomienia go o toczącym się postępowaniu, jak również zaniechanie doręczenia mu decyzji uznać należy za okoliczności wskazujące na zaistnienie przesłanki wskazanej przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skoro natomiast – wbrew błędnym ustaleniom organów – ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to za wadliwe uznać należało decyzje organów obu instancji wydane na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., znajdującego zastosowanie w razie braku podstaw do uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1, art. 145a, art. 145b k.p.a.
Z przytoczonych powyżej względów ustalenia poczynione przez organy uznać należało za dowolne. Jako dowolne, bowiem należy traktować ustalenia faktyczne nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego, zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). Zastrzeżenia budzi również spójność przedstawionego materiału dowodowego oraz brak wyjaśnienia obserwowanych rozbieżności.
Z powyższych względów koniecznym było uchylenie decyzji organów I i II instancji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.) i dlatego orzeczono jak w pkt. 1 wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie zastosowanie się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności poprzez rzetelne zbadanie materiału dowodowego oraz wskazanie czy, w ustalonych w oparciu nań okolicznościach sprawy, decyzję Burmistrza Miasta K. z [...] stycznia 2009 r. należy uchylić i ponownie orzec, co do meritum sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) czy też zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.).
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku w oparciu o art. 152 ppsa.
O zwrocie kosztów orzeczono w pkt. 3 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło