IV SA/Po 93/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski ( spr ) Sędziowie NSA Jerzy Stankowski NSA Ewa Makosz - Frymus Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. oddala skargę 2. zasądza na rzecz adwokata J. L. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie (...) (...) zł podwyższone o kwotę (...) (...) zł stawki podatku od towarów i usług przewidzianej dla tego rodzaju czynności – łącznie (...) (...) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Dnia 16 czerwca 2009 r. K.Z. wniósł o przyznanie dodatku mieszkaniowego na zajmowany lokal nr [...] mieszczący się na Os. [...][...] w Poznaniu (k. 1-7 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] sierpnia 2009 r.) Prezydent Miasta Poznania, na podstawie art. 7 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. 71/01/734 ze zm., dalej ustawa o dodatkach mieszkaniowych bądź udm) i art. 104 kpa odmówił k zam. [...] [...][...] P. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wskazano, że Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jego średni miesięczny dochód to kwota [...] zł. Wydatki stanowiące podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego dla osób legitymujących się spółdzielczym prawem do lokalu (tak jak Wnioskodawca) to opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, z wyłączeniem ubezpieczeń, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów. Wydatki te stanowią kwotę [...] zł. Uwzględniono całą powierzchnie użytkową lokalu mieszkalnego, gdyż Wnioskodawca posiada uprawnienia do powiększenia o 15m² powierzchni normatywnej, wynoszącej 35m² dla jednej osoby, gdyż jest osobą niepełnosprawną, wymagającą zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 udm, jeśli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1 udm jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury ([...] zł) w gospodarstwie jednoosobowym, lecz nie przekracza dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1 (kwoty [...] zł brutto), wówczas do celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek 20% dochodów jednoosobowego gospodarstwa domowego (20% x [...] zł). W omawianym przypadku dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, gdyż stanowi kwotę 0,21 zł ([...] zł - [...] zł; k. 34 akt administracyjnych). W odwołaniu K.Z. podniósł, że celowo zawyżono Jego realne dochody netto, pomijając nakłady czynione na małoletnią córkę A.Z., nad którą sprawuje naprzemienna opiekę i która jest zameldowana w owym mieszkaniu. Istnieją rozbieżności między wydatkami wykazanymi we wniosku, a wykazanymi przez PCŚ. Opłaty czynszowe są pobierane i naliczane za dwie osoby. Zaległości w opłatach czynszowych powstały w 2001 r., zanim Wnioskodawca miał przyznane świadczenie w postaci renty inwalidzkiej (k. 11-12 akt SKO). Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] listopada 2009 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu (dalej SKO bądź Kolegium) na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję z [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu wskazano, że przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego bierze się pod uwagę dochód (brutto) z trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku (w niniejszej sprawie z marca, kwietnia i maja 2009 r.) a wydatki potwierdzone przez zarządcę z miesiąca, w którym składany jest wniosek (w niniejszej sprawie z czerwca 2009 r.). Dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, liczba osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z Wnioskodawcą stanowi zagadnienie kluczowe. Powołując i analizując treść art. 4 udm stwierdzono, że Odwołujący prowadził i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ubiegając się o owo świadczenie, Odwołujący podczas przeprowadzonych trzech wywiadów środowiskowych z: 11 marca 2009 r., 16 kwietnia 2009 r. i 25 maja 2009 r. deklarował, że sam prowadzi gospodarstwo domowe. Taką informację PCŚ uzyskało z MOPR - Filii [...] (k. 31 akt). Podczas aktualizacji wywiadów w poprzednich okresach tj. 20 czerwca 2007 r. i 03 marca 2008 r. także oświadczył, że zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe sam. Nie może być tak, że na potrzeby dodatku mieszkaniowego Odwołujący podaje, ze prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe, a na potrzeby świadczeń z pomocy społecznej oświadcza, że zamieszkuje sam i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Obliczając dodatek mieszkaniowy Odwołującego, uwzględniono Jego uprawnienia wynikające z art. 5 ust. 3 udm do powiększenia powierzchni normatywnej o 15m² przyznając dodatek mieszkaniowy od powierzchni całkowitej zajmowanego mieszkania. Podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego osób legitymujących się spółdzielczym prawem do lokalu mieszkalnego, zgodnie z art. 6 ust. 4 udm stanowią następujące wydatki: opłaty za energię cieplną (66,10 zł), wodę (24,45 zł), odbiór nieczystości stałych (6,44 zł dot. 1 osoby) i płynnych (14,55 zł), opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, z wyłączeniem ubezpieczeń, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów ([...] zł – [...] zł = [...] zł). Łączna kwota wydatków wynosi [...] zł. Przywołując treść art. 3 ust. 3 udm dokonano następującego wyliczenia: powierzchnia użytkowa lokalu mniejsza od normatywnej (35m² + 15m²) 46,80 m², wydatki wg ustawy o dodatkach mieszkaniowych i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. 156/02/1817 ze zm., dalej rozporządzenie) na powierzchnię całkowitą [...] zł, wydatki stanowiące podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego [...] zł, średni miesięcznych dochód gospodarstwa domowego – emerytura [...] zł, wydatki własnego gospodarstwa domowego (20% z kwoty [...] zł) [...] zł, nadwyżka dochodu kwota ponad 175% najniższej emerytury ([...] zł -[...] zł) [...] zł, dodatek mieszkaniowy – zgodnie z definicją ([...] zł - [...] zł) [...] zł, obniża się o kwotę stanowiącą nadwyżkę dochodu ([...] zł -[...] zł = liczba ujemna; k. 16-19 akt SKO). W skardze na decyzję z 27 listopada 2009 r. K.Z. wskazał na swą trudną sytuację materialna i zdrowotną. Niesłusznie przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego uwzględniono dochód brutto a nie netto. Do osób prowadzących wspólnie ze Skarżącym gospodarstwo domowe należało wliczyć Jego małoletnią córkę A.Z., gdyż partycypuje w kosztach utrzymania dziecka (k. 2-3 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji (k. 12-13 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153/02/1269 ze zm., dalej usa), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art. 1 § 2 usa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podziela ustalenia faktyczne, poczynione przez organy obu instancji, czyniąc je integralną częścią ustaleń własnych. Stan faktyczny w sprawie został prawidłowo ustalony przez organy obu instancji. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że: Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie Filia [...] udziela K.Z. systematycznej pomocy w ramach pomocy na dożywianie, zasiłków celowych – w tym na pokrycie części kosztów leków i leczenia; w okresie od 1 marca 2009 r. do 31 maja 2009 r. udzielił K.Z. świadczeń za kwotę [...] zł netto. K.Z. łoży na rzecz małoletniej córki A.Z. – uczennicy liceum, po 250 zł miesięcznie. Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie informacji MOPR-Filii Stare Miasto w Poznaniu z dnia [...] lipca 2009 r.; deklaracji K.Z. z czerwca 2009 r.; wyciągu z rachunku osobistego K.Z. z [...] grudnia 2009 r. (k.5v, 20 akt administracyjnych; k. 8 akt IV SA/Po 93/10). Sąd dał wiarę wskazanym dokumentom i odpisom dokumentów, bowiem nie zostały one zakwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności. Deklaracji K.Z. z czerwca 2009 r. Sąd dał wiarę jedynie w tej części, w której Wnioskodawca podał dane o swoim i córki wieku, numerze PESEL, dacie urodzenia i – odpowiednio- utrzymywaniu się przez Wnioskodawcę ze świadczeń ZUS w Poznaniu oraz nauce córki w liceum. (106 § 5 ppsa w zw. z – odpowiednio - art. 244 § 1 i art. 245 kpc, i – odpowiednio – art. 252 i 253 kpc; postanowienie SN z 27.1.2006 r. III CK 369/05, OSNC 11/06/187; T. Ereciński w: "Kodeks postępowania cywilnego Komentarz" LexisNexis 2009 t. 1 s. 474 uw. 32). Sąd odmówił dania wiary tej deklaracji w części, w której K.Z. wskazywał córkę jako wchodzącą w skład Jego gospodarstwa domowego i wyliczył średni dochód na 1 członka gospodarstwa domowego, bowiem jest to jedynie dokument prywatny, wskazujący, że Wnioskodawca złożył oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 i art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 106 § 5 ppsa). Przeciwko daniu wiary tej części owego dokumentu prywatnego przemawiała wiarygodna informacja MOPR z 18 sierpnia 2009 r., oparta na protokołach wywiadów środowiskowych z dnia: 11 marca 2009 r., 16 kwietnia 2009 r. i 25 maja 2009 r. (k. 31 akt administracyjnych), sporządzone w postępowaniach toczących się na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. 115/08/728 ze zm. – obecnie j.t. 175/09/1362 ze zm.). Skarżący w istocie zarzuca zaskarżonej decyzji, że niesłusznie przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego uwzględniono dochód brutto a nie netto oraz, że nie wliczono do osób tworzących Jego gospodarstwo domowe małoletniej córki A.Z., choć partycypuje w kosztach jej utrzymania. 3. Zgodnie z art. 75 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U 78/97/483, sprost. 28/01/319, zm. 200/06/1471, 114/09/946 - dalej Konstytucja) władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, a w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania. Zgodnie z art. 81 Konstytucji, praw określonych w art. 75 można dochodzić tylko w granicach określonych przez ustawę. W przepisach art. 75 Konstytucji zawarte są bowiem tzw. normy programowe. Nie są one na gruncie powszechnie przyjętej doktryny normami o charakterze reguł, które nadawałyby się do bezpośredniego zastosowania i z których wynikałyby bezpośrednio prawa podmiotowe (T. Gizbert - Studnicki, A. Grabowski "Normy programowe w Konstytucji" [w:] J. Trzciński, "Charakter i struktura norm konstytucyjnych" Wyd. Sejm. 1997 r. s . 106-112; L. Garlicki w: "Komentarz do Konstytucji RP" t. III Wyd. Sejm. 2003 do art. 75 s. 5- 6 i do art. 81). Ustawa o dodatkach mieszkaniowych reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art. 1 udm) i jest jedną z ustaw konkretyzujących cele wskazane w art. 75 Konstytucji RP. Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem wypłacanym z funduszy publicznych, przy czym przesłanki uzyskania prawa do dodatku związane są z sytuacją materialną osoby zajmującej lokal mieszkalny, służącym zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych (art. 2, art. 3 udm). 4. Zgodnie z art. 3 ust. 1 udm, dodatek mieszkaniowy przysługuje jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym. Uwzględniając wysokość najniższej emerytury wynoszącej w okresie w którym wydano zaskarżone decyzje 675,10 zł (Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 20 lutego 2009 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent M.P. 14/09/188), stwierdzić należy, że w okresie w którym wydano owe decyzje, dodatek mieszkaniowy przysługiwał gdy wysokość dochodu na jedną osobę nie przekraczała kwoty 1181,43 zł. Za dochód w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pielęgnacyjnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. (art. 3 ust. 3 udm). Dochodem są więc wszelkie przychody, od których odlicza się lub do których nie wlicza się ściśle określonych należności wymienionych w cyt. artykule. Katalog zwolnień wymienionych w art. 3 ust. 3 udm ma charakter zamknięty (G. Maniura "Dodatki mieszkaniowe. Komentarz" C.H. Beck 2007 s. 53 nb 5). Ustawa o dodatkach mieszkaniowych zawiera własną definicję dochodu i nie odsyła w tym zakresie do innych ustaw (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7.5.2004 r.- I SA 2668/03). Sytuacja dochodowa danej osoby nie musi być rozumiana jednolicie na gruncie ustawy podatkowej i udm. Dla celów dodatku mieszkaniowego mogą być uznane kwoty wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych (G. Maniura- op. cit. s. 60 nb 6). Nietrafnie Skarżący domaga się zatem uwzględnienia dochodów netto, a nie brutto (które to kategorie zdaje się bezpodstawnie czerpać z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Niesłusznie dopatruje się też "manipulacji realnym dochodem netto" (k. 2 akt sądowych). W istocie organy obu instancji należycie ustalili dochód K.Z. z trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku (art. 3 ust. 1 i 3 udm) i nie zaliczyły do dochodu wszystkich kategorii, o których ustawodawca mówi w art. 3 ust. 3 udm ( w tym w szczególności wypłaconej Skarżącemu na koszt podatników kwoty [...] zł netto tytułem zasiłków celowych i pomocy na dożywianie w okresie od 1 marca 2009 r. do 31 maja 2009 r.; k. 20 akt administracyjnych). Organ prawidłowo obliczając dodatek mieszkaniowy wskazał, że Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i tylko na potrzeby dodatku mieszkaniowego podaje, że gospodarstwo domowe prowadzi razem z małoletnią córką, bowiem z wiarogodnej informacji PCŚ uzyskanej z MOPR – Filia [...] wynika, że Skarżący podczas przeprowadzonych trzykrotnie wywiadów środowiskowych w dniach: 11 marca 2009 r., 16 kwietnia 2009 r. i 25 maja 2009 r. na potrzeby świadczeń z pomocy społecznej deklarował, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe (k. 31). 5. Przy prawidłowej ocenie dowodów i trafnych ustaleniach faktycznych, organy obu instancji dokonały prawidłowej subsumcji. Nie jest możliwe posiadanie w jednym okresie przez małoletnie dziecko dwu centrów spraw życiowych. Czym innym jest pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 4 udm, a czym innym łożenie w ramach obowiązku alimentacji przez ojca na utrzymanie dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie (art. 129 § 1 w zw. z art. 133 § 1 i art. 135 § 1 kro; J. Pietrzykowski w: "Kro z komentarzem" W.Pr. 1990 s. 529 uw. 10-12; T. Domińczyk w: "Kro. Komentarz" LexisNexis 2009 s. 979 uw. 7, 8). System prawa na pierwsze miejsce wśród instytucji pomocy osobom będącym w niedostatku, zgodnie z zasadą subsydiarności, wysuwa obowiązek alimentacyjny (odpowiednio – wyrok SN z dnia 03 września 1998 r.- I CKN 908/97 – OSNC 3/99/53 z glosą T. Smyczyńskiego- OSP 10/99/173, akceptowany przez M. Andrzejewskiego "Ochrona praw dziecka w rodzinie dysfunkcyjnej" Zakamycze 2003 str.147 i nast.). Błędnie zatem K.Z. w odwołaniu wnosił o wykazanie, że obowiązek alimentacyjny wobec Jego córki spoczywa na pracownikach PCŚ bądź że Odwołujący nie ma obowiązku łożenia na Jego córkę. Brak ograniczeń w wykonywaniu władzy rodzicielskiej nie wpływa na realizację obowiązku alimentacyjnego bądź na uprawnienia do dodatku mieszkaniowego (k. 37 akt administracyjnych). 6. Mimo wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. 71/01/734), zawierającej w art. 4 udm nową definicję gospodarstwa domowego, treść normatywna nowej regulacji w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy nie różni się od definicji zawartej w uprzednio obowiązującym art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych – j.t. Dz.U. 120/98/787 ze zm., dalej unl (uzasadnienie uchwały 5 Sędziów NSA z 20.5.2002 r.- OPK 21/02- ONSA 1/03/12, akceptowanej przez R. Dziczka "Ochrona praw lokatorów. Dodatki mieszkaniowe. Komentarz. Wzory pozwów" W. Pr. 2005 s. 156 uw. 2 do art. 4). Stan faktyczny niniejszej sprawy różni się istotnie od stanu sprawy, w którym zapadła uchwała z 20.5.2002 r.- ONSA 1/03/12, bo dziecko zainteresowanego w sprawie OPK 21/02 miało s t a ł e c e n t r u m ż y c i o w e w mieszkaniu obojga rodziców w jednym mieście, a studiowało w innym mieście (przebywając czasowo- bez zamiaru przebywania tam na stałe). Mimo zatem, że NSA stwierdził, że nie zachodzi potrzeba korzystania z definicji gospodarstwa domowego zawartych w innych aktach prawnych (uzasadnienie uchwały z 20.5.2002 r.- ONSA 1/03/12), to dla zachowania dystynkcji rozumowania należy wskazać, że za słusznością prezentowanej wykładni art. 4 udm przemawia również uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.6.1998 r., I SA 698/98, ONSA 3/99/103, zgodnie z którym osobą samotną w rozumieniu ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. 13/93/60 ze zm.) jest osoba samotnie mieszkająca. Jeśli dwie osoby mają różne miejsca pobytu stałego, a jedynie okresowo dana osoba przebywa z ubiegającym się, mając jednak inne stałe miejsce pobytu, wówczas osoba ubiegająca się o świadczenie nie zamieszkuje wespół z osobą okresowo przebywającą w lokalu wnioskodawcy. Utrwalonym w orzecznictwie Sądów administracyjnych jest pogląd, że o tym, czy ma się do czynienia z gospodarstwem domowym, decyduje konkretny stan faktyczny. Pomocne dla jego oceny mogą być przepisy Kodeksu cywilnego- w tym art. 25 i 28 kc. O miejscu pobytu osoby fizycznej, a w konsekwencji o jej pozostawaniu w konkretnym gospodarstwie domowym, decyduje faktyczne jej tam przebywanie i zamiar stałego pobytu (wyrok NSA z 11.7.2008 r., I OSK 1831/07; wyrok WSA w Gliwicach z 11.12.2007 r., IV SA/Gl 492/07). 7. Skarżący upatruje podstaw do ustalenia, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką A.Z., urodzoną [...] czerwca 1992 r., z faktu, że łoży na utrzymanie małoletniej córki i jest Ona od urodzenia zameldowana na stałe w lokalu nr 20, położonym w P. na Os. [...][...] i która "zamieszkuje i przebywa okresowo" w mieszkaniu Wnioskodawcy (k. 5 i 37 akt administracyjnych). Jednakże lokal Skarżącego nie jest nie centrum spraw życiowych A.Z. i nie zmieniła Ona zamiaru pobytu stałego w miejscu zamieszkania (przy uwzględnieniu pomocniczego charakteru przepisów ustawy z 10.4.1974 r. o ewidencji ludności- j.t. Dz.U. 87/01/960 ze zm.; A. Gola, J. Suchecki w: "Najem i własność lokali. Przepisy i komentarz" W.Pr. 1999 s. 100 uw. 2 ; A. Gola w: "Ochrona praw lokatorów. Dodatki mieszkaniowe. Komentarz" W. Pr. 2003 s. 168 uw. 2), skoro Skarżący jedynie naprzemiennie sprawuje nad córką opiekę i jedynie okresowo przebywa ona w Jego mieszkaniu. W protokołach trzech kolejnych wywiadów środowiskowych – w postępowaniach dla potrzeb pomocy społecznej, toczących się na podstawie ustawy - z dnia: 11 marca 2009 r., 16 kwietnia 2009 r. i 25 maja 2009 r. - K.Z. podawał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Protokoły wywiadów środowiskowych są dokumentami, spełniającymi wymogi art. 68 § 2 kpa (wyrok NSA z 10.11.1994 r., I SA 1073/94, z glosą W. Chróścielewskiego ST 3/97/76; A. Wróbel w: M. Jąskowska, A. Wróbel "Kpa. Komentarz" Wolters Kluwer 2009 s. 383 uw. 3). Z tychże względów nie sposób przyjąć, by A.Z. wspólnie stale zamieszkiwała z K.Z., prowadząc z ojcem gospodarstwo domowe w okresie od 1 marca 2009 do 16 czerwca 2009 r. (art. 4 udm; odpowiednio - A. Gola, J. Suchecki – op. cit. s. 99 uw. 1). 8. Prawidłowo uwzględniono uprawnienia Skarżącego, wynikające z art. 5 ust. 3 udm, bowiem jest On osobą niepełnosprawną, wymagającą zamieszkiwania w oddzielnym pokoju (k. 23 akt administracyjnych) i w tym wypadku powierzchnia użytkowa lokalu mieszalnego wynosząca 35 m² na jedną osobę (art. 5 ust. 1 pkt 1), została powiększona o 15m². Wydatki stanowiące podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego, obliczono zgodnie z art. 6 ust. 4 udm i § 2 ust. 1 rozporządzenia. Skarżący legitymuje się prawem do spółdzielczego lokalu mieszkalnego i łączna kwota wydatków, na które składają się opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, z wyłączeniem ubezpieczeń, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów wynoszą łącznie 240,62 zł (k. 14, 33 akt administracyjnych). Średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego Skarżącego stanowi Jego emerytura w wysokości [...] zł, a więc również i w tym wypadku organy administracji prawidłowo zastosowały art. 6 ust. 2 pkt 2 udm, bowiem jeżeli średni miesięczny dochód Skarżącego z trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku (16.06.2009 r.) o przyznanie dodatku mieszkaniowego jest równy lub wyższy od kwoty najniższej emerytury w dniu złożenia wniosku (w tym wypadku od kwoty 1181,50 zł), to wówczas dla celów obliczania dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20% miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego w tym wypadku gospodarstwa prowadzonego przez jedną osobę i wyniosły one [...] zł (20% z kwoty [...] zł). Organy prawidłowo ustaliły, że nadwyżka dochodu wynosi [...] zł ([...] zł - [...] zł), a dodatek [...] zł (v zł- [...] zł), który winien być obniżony o kwotę stanowiącą nadwyżkę dochodu, co dało liczbę ujemną ([...] zł - [...] zł). 9. Zabezpieczenie społeczne opiera się na zasadach pomocniczości i solidarności, zakotwiczonych w preambule Konstytucji RP. Z zasady pomocniczości wynika podział zadań między obywateli, stowarzyszenia, fundacje, samorządy terytorialne i państwo (W. Łączkowski "Etyczne aspekty finansowania potrzeb socjalnych ze środków publicznych" RPEiS 1/04/8 i n.). Rozmiar świadczeń zabezpieczenia społecznego w znacznym stopniu zależy od kondycji danej gospodarki, dla której nie może być nadmiernym, a jedynie adekwatnym obciążeniem. Podatnicy co do zasady nie mogą bowiem pokrywać pełnych kosztów utrzymania lokali mieszkalnych- nawet przez osoby ubogie. Dodatek mieszkaniowy ma na celu pokrycie z funduszy publicznych części kosztów utrzymania mieszkania, jakie obowiązana jest ponosić osoba uprawniona do otrzymania takiego dodatku. Jego przyznanie stanowi formę zwolnienia wnioskodawcy z obowiązku ponoszenia oznaczonej kwotowo części kosztów utrzymania zajmowanego przezeń mieszkania (uzasadnienie uchwały 7 Sędziów SN z 9.10.1997 r.- III ZP 23/97- OSNAP 2/98/31). Zakres udzielanej pomocy określa ustawa o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którą pomoc państwa ma charakter częściowy i nie pokrywa w całości wydatków na mieszkanie osoby uprawnionej do takiego dodatku. W rzeczywistości to osoba uprawniona do dodatku mieszkaniowego obowiązana jest dopłacić pozostałą różnicę do pełnej kwoty czynszu, a wysokość tej różnicy znana jest dopiero po obliczeniu należnego dodatku mieszkaniowego (G. Maniura - op. cit. s. 19 nb 1,2). Konstytucja RP nie gwarantuje przejęcia przez Państwo wszystkich obciążeń związanych z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych jej obywateli i pokrycia w całości wydatków z tym związanych. Pomoc Państwa, zgodnie z art. 81 Konstytucji RP, realizowana jest w granicach określonych przez ustawę. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając deklarowaną we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego kwotę wydatków przypadających na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego wynoszącą i wyliczoną zgodnie z art. 6 ust. 2 udm kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez K.Z. stwierdzić należy, że organy administracji zasadnie odmówiły Skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego, który w przedmiotowej sprawie po przeprowadzeniu wyliczenia zgodnie z dyspozycją art. 6 ust. 1 udm wyniósłby 0 zł ([...] zł - [...] zł). 10. Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone w skardze, bowiem ustawodawca nie dopuszcza przed sądem administracyjnym dowodu z zeznań świadków i stron, a Sąd administracyjny może przeprowadzić jedynie uzupełniające dowody z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 ppsa). Przesłuchanie członków Kolegium, którzy wydali i podpisali zaskarżoną decyzję (k. 3 akt sądowych), nie dotyczy także okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sytuacja zdrowotna Wnioskodawcy - w tym Jego całkowita niepełnosprawność (k. 3 akt administracyjnych), Jego trudna sytuacja rodzinna, nie mogły wpłynąć na przyznanie dodatku mieszkaniowego, wobec nie spełnienia jednoznacznych przesłanek zawartych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Okoliczności podnoszone przez Skarżącego mogą być przesłanką przyznania zasiłku celowego bądź specjalnego zasiłku celowego (art. 39 ust. 1, art. 41 pkt 1 ups) - w odrębnym postępowaniu (k. 4 akt administracyjnych; k. 2 akt IV SA/Po 3/09). Wobec powyższego zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca, nie naruszają prawa materialnego ani procesowego. Skoro zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa, przeto skargę należało oddalić (art. 151 ppsa). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 ppsa w zw. z § 2 ust. 1 i 3 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 163/02/1348 ze zm.).