IV SA/Po 960/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi Lasów Państwowych - Nadleśnictwa [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wyrokiem z dnia [...] listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Lasów Państwowych - Nadleśnictwa [...] (dalej - skarżący) na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. (nadanym tego samego dnia) radca prawny M. L. (dalej - Radca prawny, Wnioskodawca, Pełnomocnik), wskazując, iż zastępuje skarżącego, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia Wyroku (dalej - Wniosek), załączając wniosek o sporządzenie uzasadnienia Wyroku z tego samego dnia oraz zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy (dalej - Zaświadczenie lekarskie). W uzasadnieniu Radca prawny wskazała, że w imieniu skarżącego składała w niniejszej sprawie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oraz odwołanie od decyzji organu I instancji i konsekwentnie, gdyby nie choroba złożyłaby wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Radca prawny wskazała, iż od dnia [...] listopada do [...] listopada 2012 r. z uwagi na chorobę układu pokarmowego nie mogła dokonać czynności (złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku) i z tego względu wnosi o przywrócenie terminu do jej dokonania. Wyjaśniając Radca opisała swój stan zdrowia w rzeczonym okresie, wskazując, że miała zaburzenia układu pokarmowego połączone z nudnościami, biegunką, zawrotami głowy i wysoką gorączką. Ponieważ jej stan zdrowia się pogorszył została zawieziona do lekarza rodzinnego, który stwierdził ostry przebieg grypy jelitowej i wystawił zwolnienie lekarskie. Radca prawny podkreśliła, że kancelarię prowadzi samodzielnie i nie ma pracownika, ani żadnej innej osoby, która mogłaby ją zastąpić w dokonaniu czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 Ppsa ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 j.t., dalej - Ppsa) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (§1). W myśl art. 87 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1) i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W niniejszej sprawie wyrok zapadł w dniu [...] listopada 2012 r., a zatem termin do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął z dniem [...] listopada 2012 r. Radca prawny wskazał, iż w dniach od [...] listopada do [...] listopada 2012 r. była chora. Tymczasem z zaświadczenia lekarskiego wynika, że wizyta u lekarza (do którego skarżąca została dowieziona przez osobę trzecią – jak wynika z uzasadnienia Wniosku) miała miejsce [...] listopada 2012 r. , a zatem dopiero w piątym dniu od zachorowania (mimo, iż z treści Wniosku wynika, że choroba miała wyjątkowo ostry przebieg) i już po upływie terminu do złożenia Wniosku. Niezdolność do pracy lekarz datował od [...] listopada 2012 r. tj. ostatni dzień upływu terminu na złożenie Wniosku, do dnia [...] listopada 2012 r. W zaświadczeniu lekarskim widnieje również informacja (rubryka 16), że chory może chodzić. W opisanych okolicznościach Sad uznał, że wnioskodawca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, jak również nie wykazała należytej staranności przy prowadzeniu sprawy, a należy mieć na uwadze, że zgodnie z rzecznictwem sądowym w stosunku do profesjonalnych pełnomocników standardy wymaganej od nich należytej staranności w prowadzeniu spraw są podwyższone (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt II OZ 534/11, LEX 844610). W jednym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, iż zwolnienie lekarskie nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej osobiście lub przez domownika, który taką czynność nadania pisma może wykonać. Sam fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim nie potwierdza automatycznie braku winy, jeżeli brak ten, w ramach aktywności podmiotu zainteresowanego, nie zostanie uprawdopodobniony. Istotne jest w tym kontekście to, że pismo wniesione przez wnioskodawcę po upływie terminu nie wskazuje na argumenty, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy wnioskodawcy, odwołując się jedynie do faktu przebywania na zwolnieniu lekarskim. Nie zaprezentował on zatem tej skali aktywności argumentacyjnej, która jest wymagana od podmiotu zainteresowanego w przywróceniu terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 144/09, LEX nr 597282).Z kolei w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 13 kwietnia 2010 r. sygn. akt II GZ 60/10. LEX nr 619858) Sąd wskazuje, że nie należy zaświadczenia lekarskiego wskazującego na chorobę strony, automatycznie i bezkrytycznie uznawać za okoliczność wykluczającą, bądź też uzasadniającą istnienie winy w uchybieniu terminu uzasadniającego jego przywrócenie. Ocena w tym zakresie powinna być zawsze dokonywana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. W postanowieniu z dnia z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt II FZ 525/11 (LEX nr 965083) Sąd ten wskazał również, że przedstawienie zaświadczenia lekarskiego wskazuje, że istniała przeszkoda do dokonania czynności w postępowaniu (choroba), jednak dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu, nie ogranicza się do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (tj. np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą. Na tle powyższego Sąd stwierdza, że pełnomocnik nie wykazała, że choroba uniemożliwiła jej złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nie tylko bowiem z zaświadczenia lekarskiego wynika, że pełnomocnik mogła chodzić, ale też jej niezdolność do pracy rozpoczynała się w ostatnim dniu upływu ustawowego terminu do złożenia wniosku i trwała przez dni następne (po upływie terminu). W efekcie nie jest zrozumiałym, dlaczego w okresie 6 dni na sporządzenie i wniesienie wniosku Radca prawny tego nie uczyniła. Być może było to utrudnione, ale nie niemożliwe. Zwłaszcza jeśli uwzględnić, co istotne, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia nie jest w żaden sposób pismem skomplikowanym (w zasadzie treść może być jednozdaniowa). Z łatwością zatem mogła pełnomocnik, chociażby poinstruować telefoniczne skarżącego o konieczności i formie złożenia wniosku przez niego samodzielnie, zwłaszcza że (wbrew twierdzeniom wniosku) skarżący sam wnosił tak odwołanie, jak i skargę. Pełnomocnik wskazała również, iż do lekarza została zawieziona, a zatem pomogły jej osoby trzecie, które potencjalnie mogły również złożyć pismo w placówce pocztowej. Wreszcie z zaświadczenia lekarskiego wynika, iż lekarz nie stwierdził, iż chory musi leżeć, ale, że może chodzić. Niejasnym jest dlaczego przy tak poważnej chorobie, jak wynika z uzasadnienia wniosku, skarżąca zwlekała z pójściem do lekarza aż do dnia [...] listopada 2012 r., skoro choroba jak twierdzi rozpoczęła się od dnia [...] listopada 2012 r. Wnioskodawca jako profesjonalista, miała świadomość biegnącego terminu i z tego też względu winna udać się do lekarza przez upływem terminu, aby wykazać swoją niemożność dokonania czynności w terminie. Dodać należy, że korespondencja w sprawie kierowana do Radcy prawnego adresowana była w toku postępowania na adres skarżącego (por. zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r.) nie zaś adres domowy pełnomocnika. Wreszcie należy wskazać, iż Radca prawny nie reprezentowała skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W aktach sądowych brak pełnomocnictwa w tej mierze, a jedyne pełnomocnictwo, jakie znajduje się w aktach administracyjnych sprawy jest bardzo ogólne. W toku postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym radca prawny nie zgłaszała swojego udziału w sprawie. Nie jest również prawdą twierdzenie zawarte we wniosku, jakoby radca zaskarżyła decyzję Starosty oraz decyzję Wojewody, gdyż zarówno odwołanie, jak i skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnosił w imieniu własnym, nie będąc reprezentowanym przez pełnomocnika. Pełnomocnik nie pojawił się również na rozprawie w dniu [...] listopada 2012 r. W opisanych okolicznościach, w ocenie Sądu, radca prawny nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a w konsekwencji nie jest możliwe przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia Wyroku. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż w zaistniałych okolicznościach wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając to na uwadze Sąd w oparciu o art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 Ppsa odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.