IV SA/Po 962/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 2 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia odrzucić skargę Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. (dalej Kierownik OPS) na podstawie zarządzenia Burmistrza P. z dnia (...) r. nr (...) w sprawie upoważnienia Kierownika OPS do prowadzenia postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych i wydawania w tych sprawach decyzji odmówił M. S. świadczenia pielęgnacyjnego dla osoby, z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad mężem, tj. R. S.. W wyniku wniesionego odwołania przez M. S. decyzją z dnia (...) r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało odwołującej świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad R. S. od dnia (...) r. do dnia (...) r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Kierownik OPS w P. działający z upoważnienia Burmistrza. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej przez podmiot nieuprawniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej ppsa) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator , Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi ( art. 50 § 2 ppsa). Interes prawny przejawia się w tym, że określony podmiot ma roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96, publ. ONSA 1997 Nr 2, poz. 89). Aby stwierdzić, że dany podmiot (skarżący) ma legitymację skargową, musi on mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem aktu lub czynności, oparty na normach prawa administracyjnego materialnego lub procesowego. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że pojęcie interesu prawnego ma charakter obiektywny. Istnieje on wówczas, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 88). Zupełnie inną kwestią jest natomiast legitymacja skargowa podmiotów wymienionych w art. 50 §1 in fine ppsa, tj. prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka i organizacji społecznej, które to podmioty składają skargi w sprawach dotyczących interesów innych osób. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, nie może być organ, który orzekał w sprawie w I instancji, w tym przypadku nie ma on interesu prawnego w rozumieniu przepisu art. 50 § 1 i § 2 ppsa, a dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie nadawałoby temu organowi uprawnienia z jednej strony władcze, a z drugiej uprawnienia strony, która takie rozstrzygniecie kwestionuje (por. postanowienie NSA z dnia 2 marca 2006 r., II GSK 387/05, publ. cbois). Należy wskazać, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ja reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy KPA przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 2 kpa. Wtedy będzie on "bronił’ interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od dlatego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnych do NSA, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego (por. uchwała składu 7 sędziów NSA dnia 19 maja 2003 r., I OPS 1/03, LEX nr 79089; postanowienie NSA z 27 listopada 2008 r., II OSK 132/08 z 25 listopada 2009 r., I OSK 1551/09). Stosownie do postanowień art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, dalej uśr) organ właściwy realizuje zadania w zakresie świadczeń rodzinnych jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych prowadzi organ właściwy (art. 20 ust.2 uśr). Organ właściwy może upoważnić, w formie pisemnej, swojego zastępcę, pracownika urzędu albo kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy, a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy do prowadzenia postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 2, a także do wydawania w tych sprawach decyzji (art. 20 ust. 3 uśr). W rozpoznawanej sprawie Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. działający z upoważnienia Burmistrza na podstawie zarządzenia nr (...) z dnia (...) r., jako organ I instancji odmówi decyzją z dnia (...) r. świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na drugoinstancyjną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z (...) r. uchylającą jego decyzję. W ocenie Sądu, biorąc powyższe pod uwagę, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej działający z upoważnienia Burmistrza, jako organ I instancji, nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Brak jest również innych przepisów, które uprawniałyby organ I instancji do wniesienia skargi na powołaną wyżej decyzję SKO. Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ I instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie w dwóch instancjach. Spór miedzy nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Oznacza to, że gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., I OSK 2428/11, publ. cbois). Z tego względu, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt § 1 pkt 6 i § 3 orzekł o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej.