IV SAB/Po 117/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-10-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Izabela Bąk- Marciniak, Sędzia WSA Jakub Zieliński, Sędzia WSA Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o wyłączenie asesora sądowego od udziału w sprawie, oparty na fakcie orzekania tego asesora w innej sprawie strony, może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie asesora sądowego, oparty na fakcie jego orzekania w innej sprawie strony, nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli asesor złożył oświadczenie o braku okoliczności uzasadniających jego wyłączenie, a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości. Okoliczności uzasadniające wyłączenie muszą być obiektywne i wynikać z przepisów PPSA, a nie z subiektywnych przekonań strony.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie asesora sądowego od udziału w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. Jako przyczynę wskazała fakt, że asesor ten orzekał w innej, wcześniejszej sprawie skarżącej o sygn. IV SAB/Po [...], co według skarżącej mogło budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie asesora sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. [...] IV SAB/Po 117/18 POSTANOWIENIE Dnia 02 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Bąk- Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Jakub Zieliński WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 02 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. C. o wyłączenie asesora sądowego WSA M. G.-C. w sprawie ze skargi D. C. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia oddalić wniosek
Sygn. akt IV SAB/Po [...]
UZASADNIENIE
Pismem z 27 września 2018 r. Skarżąca złożyła do akt sprawy o sygn. IV SAB/Po [...] wniosek o wyłączenie asesora sądowego M. G.-C., z uwagi na okoliczności, które mogą budzić wątpliwości, co do bezstronności asesora wobec Jej osoby w pozostałych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem. Skarżąca wskazała, że ów asesor sądowy była członkiem składu orzekającego , który w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po [...] wydał orzeczenie z dnia 30 sierpnia 2018 r., którego przedmiotem było rozpoznanie skargi na bezczynność Inne. Jednocześnie w uzasadnieniu tego wniosku Skarżąca zawarła stwierdzenie cyt.: "Wobec powyższego mój wniosek o wyłączenie ww. asesora sądowego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. IV SAB/Po [...] [podkr. Sądu] należy uznać za ze wszech miar konieczny i uzasadniony" (kopia wniosku – k. 41).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a.) wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na żądanie samego sędziego lub na wniosek strony.
Instytucja wyłączenia sędziego, protokolanta, referendarza sądowego lub prokuratora ma na celu zagwarantowanie bezstronności przy orzekaniu w danej sprawie, tzn. ma zapewnić, aby na treść rozstrzygnięcia nie miały wpływu osobiste zapatrywania i uprzedzenia osoby biorącej udział w jego podjęciu. Wyłączenie sędziego ma służyć stworzeniu takich warunków sprawowania urzędu sędziowskiego, które eliminują możliwość wywierania nacisków na sędziego z którejkolwiek strony (zob. M. Romańska [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2016, uw. 1 do art. 18). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy.
Poza przypadkami wyłączenia sędziego z mocy samego prawa – wyliczonymi w art. 18 § 1 p.p.s.a. – wyłączenie sędziego następuje także na wniosek sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.).
We wniosku o wyłączenie sędziego strona winna uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Ponadto należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, asesor sądowy, o którego wyłączenie wnioskowała Skarżąca, złożyła wymagane oświadczenia (k. 44). Jego treść w pełni odpowiada wymogom stawianym przez ustawodawcę w tym zakresie.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje ugruntowany pogląd, że skoro sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, złożył oświadczenie – tak, jak w niniejszej sprawie – iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie, i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (zob. np. postanowienie NSA z 19.11.2010 r., I OZ 864/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA"). Zasadnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z 25 sierpnia 1971 r. o sygn. akt I CZ 121/71 (LEX nr 1633339) podkreślił, że: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego".
W ocenie Sądu w niniejszym składzie powyższe uwagi dotyczące sędziego należy odpowiednio odnosić także do asesora sądowego.
Ponadto podkreślenia wymaga, że wniosek o wyłączenie sędziego (odpowiednio: asesora sądowego) uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Takie zaś okoliczności, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie występują.
Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych wyłączenie na podstawie przepisu art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony co do negatywnego nastawienia sędziego do niej (por. postanowienie NSA z 28.01.2015 r., II OZ 40/15, CBOSA). Poza tym przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, na które wskazuje art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Oznacza to, że nie może chodzić o jakąkolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sąd od rozpoznawania jego sprawy, ale o okoliczność spośród przewidzianych w p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 04.11.2014 r., I OZ 938/14, CBOSA).
Za okoliczność uzasadniającą wyłączenie asesora sądowego nie można uznać podnoszonego przez Skarżącą faktu, że asesor, którego wyłączenia się ona domaga, orzekał w innej sprawie Skarżącej. Podobnie okoliczność, że dany asesor sądowy jest członkiem składów orzekających we wszystkich, jak twierdzi Skarżąca, sprawach z jej skarg na bezczynność Inne, nie świadczy o bezstronności tego asesora ani o zasadności jego wyłączenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło